Het geïllustreerde boekbindersboek

De katernen had in voorgeprikt maar daarna weer in
de boekenpers gedaan.
Natuurlijk gaan de gaten daarvan niet open staan.
Dus voor ik een katern toevoeg aan het boekblok
om het in te binden, prik ik de gaten nog even open.

IMG_7300HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Hier zijn een paar gaten weer geprikt en de rest moet nog volgen.


IMG_7301HetGeïllustreerdeBoekbindersboekFoutje

Het vordert best maar je ziet op de foto een foutje. Ik heb even niet op zitten te letten en de draad is blijven hangen achter een van de knoppen. De draad uit de laatste reeks katernen halen is natuurlijk altijd mogelijk maar ik nam een kortere weg. Ik knipte de lus van de draad door en bond de twee uiteindes strak aan elkaar. Ik denk dat dit geen afbreuk doet aan de stevigheid van de binding. Maar een gewoonte moet je hier niet van maken.


IMG_7302HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInbindenGereed

Dat is dan het laatste katern.


IMG_7303HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInbindenGereed

Deze fase van het inbinden van een boek is gereed. Door het binden ontstaat er een lichte verdikking aan de rugzijde van het boekblok. Dus het ik het boekblok uit het naaibankje gehaald. De bandjes zijn even verdeeld over de rug (zie de foto de ruimte van boekblok naar bovenste vastzetpunt is langer dan de onderkant van het boekblok). Maar de bandjes kun je nog goed verschuiven. Daarna is het boekblok weer terug in de boekenpers gegaan. Nu moet ik iets gaan verzinnen voor de schutbladen.


Rozen drogen

Vandaag begonnen de drager van de gedroogde rozen
in elkaar te zetten.
Daarvoor heb ik eerst een stabiel onderstel nodig
want ik wil beginnen met de twee bladen aan elkaar
te lijmen.
Uiteindelijk houden de bladen en de dragers elkaar
voldoende in evenwicht om op hun plaats te blijven zitten.
Maar voor die tijd moeten de onderdelen in elkaar
gezet worden.

IMG_7297RozenDrogen

Het losse deel van een prikmal gebruik ik als verbindingsstuk tussen de twee standaarden van de bladen. Dan kan ik de bladen lijmen terwijl ze onder de juiste hoek tegen elkaar liggen. Dan kan ik daarna de bladen bekleden en als laatste kunnen de standaarden er dan tegen gemaakt worden.


IMG_7298RozenDrogen

Het onderdeel van de prikmal en de kartonnen standaarden verbind ik aan elkaar met schilderstape. Het is even improviseren.


IMG_7299RozenDrogen

Maar de bladen zijn onder de juiste hoek gelijmd. Ze staan te drogen. Daarna heb ik met een stuk restpapier de vorm verstevigd door het papier in de drager te lijmen. Daar gaat straks de bekleding over.


Driebanden

IMG_7260HetGeïllustreerdeBoekbindersboektNummer1

Het binden van het boek “Het geïllustreerde boekbindersboek” begint met op mijn naaibankje de bandjes vast te zetten waarom de katernen genaaid gaan worden. Dit is het eerste bandje.


IMG_7261HetGeïllustreerdeBoekbindersboektDrieBanden

Het worden in totaal drie banden. De banden stellen je in staat de katernen goed gelijk aan elkaar te binden en worden later gebruikt om de verbinding tussen het boekblok en de boekband te maken. Dit geeft veel stevigheid, nu bij het binden maar belangrijker nog straks in het gebruik van het boek.


IMG_7262HetGeïllustreerdeBoekbindersboektDitIsHetIdee

Dit is daarbij het idee: een deel van de voorgeprikte gaten bevindt zich rond de bandjes.


IMG_7263HetGeïllustreerdeBoekbindersboekt

Zo kan ik dan het eerste katern opzetten op de naaibank en kan het innaaien beginnen.


IMG_7264HetGeïllustreerdeBoekbindersboekZoZetIkDeDraadVast

Een van de knoppen op mijn moderne naaibank gebruik ik om het begin (of vind je dit het eind?) van de draad even vast te zetten. Dat doe ik totdat ik dit eindje in een knop met de draad uit katern nummer twee gebruik.


IMG_7265HetGeïllustreerdeBoekbindersboekHetEersteKatern

De draad van katern nummer een gaat om de bandjes heen. Daarmee verbind je met die draad de individuele vellen van het katern met elkaar en het katern met de bandjes die straks op hun beurt met de boekband worden verbonden.


IMG_7267HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Even later.


IMG_7267HetGeïllustreerdeBoekbindersboekTotHierGekomen

Tot hier ben ik gekomen. De volgende keer ga ik verder. De draad die ik gebruik bij dit boek is ge-waxed. De draad is door de was gehaald en blijft bij het binden veel beter zitten dan wanneer je een draad gebruikt waarbij dat niet het geval is. De draad heb ik zo gekocht maar als boekbinder kun je dat ook zelf doen.


IMG_7268HetGeïllustreerdeBoekbindersboekBovenaanzicht

Bovenaanzicht.


IMG_7269HetGeïllustreerdeBoekbindersboekNogTeDoen

Dit deel komt de volgende keer aan de beurt. Ik denk dat ik er morgen niet aan toe kom. Men geeft aan dat het weer regenachtig zal zijn, een goed moment om eens een tijdje te lezen……in een boek.


Meester Prikkebeen: voor de vissen gevallen van een haringkar

Gisteren ben ik natuurlijk ook weer
verder gegaan aan “Het geïllustreerde boekbindersboek”
Met al dat voorprikken voelde ik me
een beetje een Meester Prikkebeen.

Hij staat in de sneeuw aan de poort van de stad en prikt de
dagen van december op zijn hoed
Hij fluit zijn pluche lapjeskat want hij heeft last van muizennissen die nesten maken in zijn baard
Maar die laat hem altijd mooi fluiten, het dier preekt ernstig
voor de vissen gevallen van een haringkar
Hij lokt de dagen met zijn lied de dagen vliegen hij blijft staan
Waar komt hij vandaan?
Hij koestert de dagen van rood cellofaan, van glitter- en watten- en sterrenpapier
Geen mens kent zijn naam
Meester Prikkebeen, Meester Prikkebeen, de mensen lopen langs hem heen hij blijft alleen Meester Prikkebeen
……..

Bekende uitvoering is van Boudewijn de Groot met Elly Nieman.
De tekst is van Lennaert Nijgh.
De muziek van Boudewijn de Groot.

IMG_7206HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Maar ik begon met het boek uit de boekenpers te halen. Een groot deel van de katernen zijn al voorgeprikt maar nog niet allemaal. Dus dat moet ik afmaken.


IMG_7207HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Deze keer gebruik ik twee mallen: de houten prikmal als gasis. Die zorgt ervoor dat katern en papieren mal steeds op dezelfde plaats liggen, en de papieren mal met de gaten op de afstand zoals ik ze wil hebben. Dit is de ‘before’.


IMG_7208HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Dan is dit natuurlijk het beeld ‘after’.


IMG_7210HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Zo kan de set in de boekenpers terug en kan binnenkort het naaien beginnen.


Het geïllustreerde boekbindersboek

Natuurlijk heb ik afgelopen woensdag ook nog gewerkt
aan het ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ van
L. Brade & Dr. E. Winkler.

Het avontuur begon met het maken van een prikmal.
Ik heb een houten prikmal maar ik was er niet van
overtuigd dat die het beste resultaat zou gaan
opleveren als ik het boek wil binden op bandjes.

IMG_7187HetGeïllustreerdeBoekbindersboekPrikmalMaken

De hoogte van de katernen en het werken met linten deden me besluiten de houten mal niet te gebruiken voor het bepalen van de plaats waar ik de katernen ga voorprikken. Dat ga ik vaststellen met behulp van een dubbelgevouwen strook papier.


IMG_7188HetGeïllustreerdeBoekbindersboekPrikmalPassenOpNaaibankje

Vervolgens gebruik ik die papieren prikmal om de plaatsen vast te stellen waar ik straks de linten ga spannen. Zie de potloodstreepjes op de prikmal. Daarvoor dienen de knoppen op de juiste plaats te zitten en me straks bij het naaien niet te hinderen.


IMG_7189HetGeïllustreerdeBoekbindersboekTweePrikmallen

Vervolgens gebruik ik de houten prikmal wel om de katernen goed op hun plaats te leggen in combinatie met de papieren prikmal. Morgen weer verder.


Het binden is begonnen

Het ‘Handboek voor den boekbinder’ had ik
al even in voorbereiding.
Het boek van Laurent Peeters zat al in de boekenpers.
Maar vandaag kon een begin gemaakt worden
met voorprikken en vervolgens binden.

IMG_7032HandboekVoorDenBoekbinder

Na wat rekenwerk bleek het voorprikken prima te gaan met de prikmal. Hier onder in de foto.


IMG_7034HandboekVoorDenBoekbinder

Het is een nauwkeurige handeling die gelijk ook een mooi strak plaatje oplevert.


IMG_7035HandboekVoorDenBoekbinder

Het hele boekblok is voorgeprikt.


IMG_7036HandboekVoorDenBoekbinder

Het binden op het naaibankje begint achteraan. De opgeslagen pagina is een van de bladzijdes met voorbeelden van boekbanden.


Binnenkant voorplat

Dit had ik nog niet laten zien.
De voorplat is aan de voorkant versierd met gekleurde draad
in de vorm van een deel van een boomblad, een esdoornblad.
Maar de achterkant was minder netjes.
Dus heb ik de prikmal er tegen geplakt.

IMG_5057IkNamEenBladEnScheurdeHetInStukkenBoekbandBinnenkantVoorplat

Het voorplat bestaat uit een poster die ik versneden heb. Compleet met de originele bedrukking (Allu, drukkersdeodorant). Daar tegen aan zit nu de prikmal gelijmd. Zo heb ik straks een boek waarin zowel het resultaat als een aantal stappen van het proces en ander origineel werk met elkaar verbonden zit.

Tussen kapper en AstraZeneca

(Ik nam het blad en scheurde het in stukken)

Tussen mijn bezoek vandaag aan de kapper en vanmiddag aan
de huisarts voor mijn eerste vaccinatie met het
AstraZeneca vaccin, had ik nog wat tijd om aan mijn
boekband verder te ‘borduren’.

IMG_5048IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De pagina (Zaansch bord) met mijn eerste poging een deel van een esdoornblad te ‘borduren’ heb ik aan de achterkant afgeplakt met een stuk wit papier.


IMG_5049IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Vervolgens heb ik de kleuren 4, 5 en 6 toegevoegd aan de afbeelding. Dit wordt het voorplat van een Japanse binding. Grote vraag voor mij was: wat doe ik met de achterkant. Want hoewel ik lang de achterkant best mooi kon houden (de achterkant is het negatief van de voorkant met knoopjes), kon ik dat niet volhouden en een paar draden maken grote lussen waarbij de tekening niet gevolgd wordt.


IMG_5050IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Daarom heb ik besloten de prikmal als dekblad te gebruiken. Deze kant zal dan niet meer zichtbaar zijn. Deze tekening moet ik in de lijm zetten. De gaatjes blijven natuurlijk wel zichtbaar.


Het voorplat ligt nu onder bezwaar.
Zaterdag meer hierover.

Losse bladen inbinden: type B

Iedere keer weer een klein stapje nemen bij het inbinden van
een boek met behulp van losse bladen zoals beschreven door Keith Smih.
Smith beschrijft in het boek ‘Smith’s Sewing Single Sheets’
drie methodes om dit te doen zonder extra ondersteuning aan de rug.
Ik heb type A al afgerond. Type B, dat laat ik in dit bericht
zien, heeft een andere manier voor het binden en verbinden
van de voor- en achterplat. Maar we beginnen met….

IMG_3856KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeBGeprikt

Voor alle types is dat steeds hetzelfde: eerst zoeken we de losse bladen op, in mijn geval losse stukken karton van verschillende dikte en materiaal, bekleden we de platten en prikken dan platten en bladen voor met een prikmal.


IMG_3857KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeBStartpuntBlad1

Dan nemen we twee draden. Deze keer probeer ik het met draden die 130 centimeter lang zijn. De vorige keer was de lengte 1 meter 50. Daar bleef nogal wat van over. Aan elk uiteinde komt een naald en in het geval van type B begint het inbinden bij het voorlaatste losse blad. Dus niet bij de achterplat.


IMG_3859KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeB

Ook deze keer weer heel uiteenlopende stukken karton met allerlei bedrukking. 10 losse bladen. Alleen het binden en verbinden van de platten is bij type A anders dan bij type B.


IMG_3861KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeB

Dit is heel dun karton, uit een doos voor tissues.


IMG_3862KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeBVoorplat

Net voor het laatste losse blad neem ik het boek er weer even bij om de instructies nogmaals goed door te nemen. Het is niet erg ingewikkeld maar het duurt wel even voor de logica helemaal helder is.


IMG_3863KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeB

Even later is het boek ingebonden. Vreemd is als je de grootte van het boek ziet, verwacht je een bepaald gewicht. Maar door het gebruik van het karton is het boek juist heel licht.


IMG_3869KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeAB

Dit zijn type A en B bij elkaar. Dus werd het tijd voor type C. Het ritueel begint.


IMG_3938KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeC

De platten zijn op maat gesneden. Ik kan beginnen aan het bekleden van de platten.


IMG_3939KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeC

Deze keer zal de rechthoek in het midden afwijkend zijn.


IMG_3940KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeC

Voor de trouwe luisteraar zal het duidelijk zijn: het midden zal worden gevormd door een van de vellen ‘paste paper’ waar ik mee in de weer ben geweest. Deze met groen, geel en sterretjes maakt veel kans maar de keuze is nog niet definitief.


Boek van losse kartonnen bladen

Terwijl Sjaalman ligt te drogen kan ik verder met
mijn Koptische binding van losse bladen.

Soms komt het voor dat je iets wilt inbinden
dat niet te vouwen is in een katern.
Bijvoorbeeld een reeks afdrukken van lino.

Daarvoor is een speciale techniek die beschreven staat
in een van de vele boeken van Keith Smith.
Een beetje omslachtig beschreven, dat wel.
Het boek heet Smith’s Sewing Single Sheets.
Smith beschrijft twee soorten bindingen:
bindingen aan de rug zonder extra ondersteuning en
bindingen met ondersteuning.
Eerst beschrijft hij drie methodes van bindingen zonder
ondersteuning.
Ik volg nu methode A.

IMG_3749KeithSmithsSewingSingleSheetsBoardAttachmentForSingleSheetCopticsSewnAcrossTheSpinePage109

Keith Smith, Smith’s Sewing Single Sheets, hoofdstuk Board attachment for single sheet coptics sewn across the spine (Pagina 109).


IMG_3750SmithsSewingSingleSheetsGatenGepriktMetPrikmal

Eerst met behulp van de prikmal de gaten geprikt.


IMG_3751SmithsSewingSingleSheetsAvontuurMetVierNaalden

Het boek geeft aan een draad van 120 centimeter te nemen voor een boek. Omdat dit de eerste keer is dat ik dit probeer te maken heb ik draden (één draad voor een set van twee gaten) geknipt van 150 centimeter. Gewaxte draad. Om te testen gebruik in een halfronde naald aan één kant van de draad en een rechte naald aan de andere kant.


IMG_3752SmithsSewingSingleSheetsDraadInBandAanbrengen

Je begint met het aanbrengen van een draad in de achterplat, één draad door twee gaten. Bij methode A begin je daarvoor aan wat straks de binnenkant van het achterplat zal worden. Bij het binden doe je per blad twee acties: als eerste het binden van het individuele blad en als tweede het linken van het blad aan het vorige blad. Bij de eerste stap zorg je ervoor dat de twee draad-uiteinden steeds tussen de gaten eindigen en bij de tweede stap ga je buitenom en komen de draad-uiteinden weer tussen de gaten eindigen.


IMG_3753SmithsSewingSingleSheetsSteedsTweeGatenEenDraadTweeNaalden

Het eerste blad binden (stap één). Bovenlangs het blad, door het gat en dan tussen de gaten de draad-uiteinden voeren.


IMG_3754SmithsSewingSingkeSheetsBandEnEersteSheet

In mijn boek heb ik twee sets met gaten. Die bind je na elkaar. Ik begin bij de linkse set en dan volgt de rechtse set gaten.


IMG_3755SmithsSewingSingleSheetDragenBinnenDeGaten

Na de twee stappen bij beide sets gaten, volgt een volgend blad. De draad dient haaks op de achterzijde van de rug te lopen.


Losse bladen binden (Sewing single sheets)

Al een tijdje zoek en verzamel ik karton, van consumentenverpakkingen
tot een doos waarin flessen wijn gezetten heeft, om daar
losse bladen uit te snijden.
Om die losse bladen in te kunnen binden heeft
Keith Smith in zijn boek ‘Smith’s Sewing Single Sheets’ drie methodes
beschreven voor het inbinden zonder extra ondersteuning.
Die wil ik eens gaan proberen dus heb ik 3 stapels met elk 10 bladen
bij elkaar geharkt.

IMG_3671VerschillendKartonDikDunBedruktLeeg

Dit zijn de bladen voor het eerste boek. Heel verschillend materiaal, verschillende diktes en sterktes. De sterkte van het papier/karton kan een probleem worden. Maar dat gaan we ervaren. De afmetingen zijn ongeveer 17 x 28 centimeter.


IMG_3672ZelfLijmMaken

Er zijn veel verschillende soorten lijm. Voor boekbinden zijn er eigenlijk maar twee keuzes: PVA of een bloempasta. PVA gebruik ik tot nu toe steeds maar ik wil ook ervaring opdoen met een bloempasta. Die heb ik ooit eens gemaakt en het probleem was dat de lijm al heel snel niet meer bruikbaar was door schimmel. Daarom gebruik ik nu een middel dat ik in een hobbywinkel heb gekocht en dat gebaseerd is op cellulose. Ik ga het niet op belangrijke boeken uitproberen maar op deze testboeken van losse bladen en op de naamstroken op mijn letterlades. De glazen pot is precies 250 ml water en het schepje dat er bij ligt is het maatschepje dat in de verpakking van de lijm zit. Het lege verfblik wordt mijn lijmpot.


IMG_3673SingleSheetKeithSmith

Dit is de stapel karton met de twee platten. Je ziet de verschillende maakwijzes van het karton, de diktes en het materiaal. Aan één kant steken de platten uit: de voorkant van het boek (fore edge). Aan de rug komt geen versteviging dus als je de platten laat uitsteken aan de boven- en onderkant dan gaat je boekblok op den duur doorzakken als het in een boekenkast staat.


IMG_3674SingleSheetsKeithSmithDePlattenStekenMaarAamEemKantUit


IMG_3675SingleSheetsKeithSmith

En nog een bovenaanzicht.


IMG_3679DeWerkplaatsIsZoDroogDatikHetKartonNatMaakVoordatIkKanPlakken

De platten ga ik bekleden met papier. Het is in mijn werkplaats nog zo droog en warm dat ik de platten helemaal bevochtig om het drogen van de lijm niet te snel te laten verlopen. Het achterplat krijgt één kleur. Op de voorplat komt een soort van compositie in 5 kleuren. Het ontwerp staat in het boek van Keith Smith.


IMG_3680Prikmal

Ook de prikmal heb ik al voorbereid.


IMG_3681VierVanDeVijfKleuren

Als ik mijn berekeningen wil tonen kan ik die maar beter niet meer met potlood maken. Dit zijn vier van de 5 kleuren voor het voorplat.


IMG_3682KeithSmithPagina92

Het ontwerp van Keith Smith staat op pagina 92 van zijn boek.


IMG_3683MaarHetVoorbeeldVanKeithSmith

In het ontwerp in het boek gaat Smith uit van een portrait ontwerp. Dus een compositie die op een oppervlak komt dat hoger dan breed is. Bij mij is dat niet zo: mijn boek wordt breder (28 centimeter) dan hoog (17 centimeter). Dat noem je tegenwoordig ‘landscape’. Die afmetingen zijn puur toeval. Consumentenverpakkingen zijn meestal niet zo groot en ik wilde zoveel mogelijk van de afbeeldingen op de losse bladen krijgen. In het boek van Smith staat niet in welke volgorde je de stukken papier het best kunt snijden. Ik werk van het midden naar buiten. De stroken papier aan de buitenkant gaan om de randen van de voorplat heen. Als die op de achterkant straks 1 millimeter meer of minder zijn is niet zo’n probleem. Dat zie je straks niet meer. Maar je wilt geen open ruimtes op de voorkant van je boek.


Van den vos Reynaerde (vervolg)

Dit wordt het derde boek in deze reeks.
Het eerste was een klein maar dik boek met houten platten,
leren bekleding en een sluiting (die ik gekocht had).
Geen tekst.

Het tweede was het boek ‘The art of bookbinding’. Dus een
bedrukt boekblok, houten platten met rood leer. Met een sluiting
van leer en messing. Eenvoudige integrale kapitaalband.
Met als versiering een messing beslag dat ik gekocht had.

Het derde boek is dan uiteindelijk Van den vos Reynaerde.
De tekst die geleverd is door een samenwerkingsverband van
de Stichting Handboekbinden, Atelier de Ganzenweide van Rob Koch
en Jannie de Groot. Hier wil ik het chevronkapitaal op
maken en met een messing titelvenster. Deze laatste twee
waren bij boek twee of niet gelukt of was ik gewoon niet aan begonnen.

IMG_2509EikenhoutenPlattenPrikmalLerenRiempjes

Dit is het vertrekpunt voor dit bericht: twee eikenhouten platten, drie leren riempjes (uit een oude tas) en een prikmal die ik voorbereid heb.


IMG_2525BoorgatVoorKapitaalkern

Aan de kop en de staart (aan de boven- en onderkant van de platten) zijn de hoeken van eikenhouten platten afgeplat. Er is een stukje afgezaagd. Door dat te doen ontstaat er voldoende ruimte om een kapitaalkern van gedraaid perkament aan te kunnen brengen. Die kapitaalkern zal later omwikkeld worden met twee kleuren draad om zo het chevronkapitaal te realiseren. De kapitaalkern verbindt de twee platten met het boekblok dus is er niet alleen voor de versiering maar ook voor de stevigheid van de binding.


IMG_2526EvenInDeKlem

Een timmerwerkplaats is mijn werkplaats niet dus moet ik steeds een beetje improviseren.


IMG_2527BoorgatVoorKapitaalkern

Je kijkt hier tegen de buitenkant van een van de platten. Straks, nadat de bekleding is aangebracht, kun je de aanhechting van het perkament op de platten zien. Dat is ook het geval bij de riempjes.


IMG_2528Kapitaalhoekje

Het stukje dat op de hoek van de platten is weggehaald, haal ik ook van het dekblad en de rest van het boekblok af. Daardoor ontstaat er ruimte om straks het kapitaal te omwikkelen en vast te maken aan de kapitaalkern en het leer.


IMG_2529AftekenenInDePers

Het boekblok (met de perkamenten dekbladen) zit in de blokpers. Hier zijn de plaatsen aangegeven waar ik het boekblok ga inzagen.


IMG_2531Inzagen

Drie tot vijf millimeter diep zaag ik het boekblok in.


IMG_2538GatenBoren

Het is de bedoeling dat het boekblok aan de leren riempjes wordt genaaid. Daarbij zullen de leren riempjes door een soort tunnel de platten ingaan om er aan de buitenkant uit te komen om vervolgens door het hout te gaan en aan de binnenkant van de platten bevestigd te worden. Lees Goddijn. Hier zie je een en ander afgetekend en de eerste gaten zijn geboord als begin van de ‘tunnel’.


IMG_2539SleuvenEnVerdiepingen

De binnenkant van een plat. De riempjes komen straks door het gat naar binnen en worden dan tegen de binnenkant van de plat bevestigd. Het dekblad, eenmaal tegen de binnenkant van de plat bevestigd, zal dit aan het oog onttrekken.


IMG_2540AftekenenBorenBeitel

Een afgetekende buitenkant van een plat. Je ziet de boorgaten van de rug afkomen. Die moeten een ‘tunnel’ gaan vormen. Door de brede gaten gaan de riemen dan naar de binnenkant om vastgezet te worden met messing spijkers.


IMG_2543DeGatenMoetenKanaaltjesWorden

Laat ik maar beginnen met de eenvoudige dingen. Dat maken van de tunnel. Daar ben ik een beetje voorzichtig mee. Als ik te veel kracht gebruik ben ik bang dat het ‘dak’ van de tunnel afgaat. Op zich is dat geen ramp. Dan kun je nog steeds het boek inbinden maar je ziet dat dan wel. Ook dat kun je dan wel weer oplossen maar volgens het boek moet het met een tunnel. Dat wil ik proberen. Bij mijn tweede boek lukte dat niet maar dat had vooral met het materiaal te maken. Dit is een massief eiken plank. Bij boek twee was het een uit meerdere lagen samengestelde plank.


De komende tijd kan ik me dus wel vermaken in de werkplaats.

Omslagband met lias

Omdat ik een beetje vastliep met Pallieter
kon ik verder werken aan de Omslagband met lias.
In de rug worden twee verstevigingsstroken aangebracht
om het perkament bij het inbinden niet kapot te trekken.
Dat kun je doen met perkament, leer of papier.
Ik kies voor Zaansch Bord. Ik heb wat kleine stukken liggen.
Het is stevig en flexibel. Ik denk ideaal voor deze toepassing.

IMG_0695TweeVerstevigingsstrokenVanZaanschBord

Dit zijn de twee stroken. Met ril en vouw.


Terwijl ik hier aan werk neem ik nog een keer
stukken van het betreffende Hoofdstuk in ‘Westerse boekbindtechnieken
van de Middeleeuwen tot heden’ van Peter Goddijn door.
Daarom ben ik steeds aan het passen en meten om er zeker van te zijn
dat ik de tekst goed begrijp.

IMG_0696MatenAfgemetenOpPerkamentenBandKaternenEvenPassen

Hier kun je zien dat ik de rug afgetekend heb op het witte papier waarmee het perkament bekleed is. Voordat ik dit ga rillen en omvouwen wil ik zeker weten dat de afmetingen allemaal kloppen. Langzaam wordt me duidelijk dat we ook omslagen aan het boek gaan maken en dat Peter Goddijn voorstelt om dat als laatste activiteit te doen. Misschien ga ik die volgorde toch aanpassen. Ik kan het perkament veel eenvoudiger onder bezwaar brengen of in de pers stoppen als het boekblok nog niet in de band zit. Nog even over nadenken.


IMG_0697ZoPassenDeVerstevigingsstrokenOmDeKaternenInDeBand

Passen en meten.


IMG_0698DePerkamentenBandIsGerild

Na het rillen en het omvouwen ziet de perkamenten band er dan zo uit. Ik vind het mooi worden. Die natuurlijke tekening is mooi.


IMG_0699ZoPassenDeKaternenInDePerkamentenBandRandenNogOmTeSlaan

Zo passen de katernen er dan in. Het is duidelijk dat perkament alleen de neiging heeft te gaan golven. Dus daar moet je extra op letten. Daarom weet ik niet of het slim is om als laatste actie de omslagen te maken. Goddijn beschrijft een methode om met twee persen de omslagen vast te zetten. Nog even los van het feit dat ik die twee persen niet heb, lijkt het me een beetje bewerkelijk.


IMG_0700KaternenVoorgepriktMetEenPapierenMal

De katernen heb ik geprikt met een papieren mal. Daar heb ik de passer bij gebruikt maar dat kan ook zonder. Als je heel ervaren bent en je volgt niet de voorgeschreven maten maar de ‘toevallige’ afmetingen van je materiaal dan is een passer een super hulpmiddel. Veel veiliger dan meten. Daar maak je makkelijk fouten mee.


IMG_0701ZaanschBordInOmslagbandVanPerkament

De beschrijving laat je de katernen, de verstevigingsstroken en de band los van elkaar terwijl je ze aan elkaar gaat rijgen. Als al die delen los zitten is dat moeilijker (denk ik) dan wanneer de verstevigingsstroken al aan de band zijn vastgelijmd. Dus dat heb ik gedaan. Of dat goed werkt gaan we uitvinden. Ik heb alleen de ruggen aan elkaar gelijmd.


IMG_0702PerkamentenOmslagbandMetVerstevigingEnGeprikteKaternenLiggenGereedOmTeBinden

Volgende keer de ‘lias’, of het aan elkaar rijgen van de verschillende delen….. Of toch eerst de omslagen aanbrengen?


Naaien Pallieter voorbereiden

IMG_0628Pallieter

Gisteren ben ik begonnen met het voorbereiden van het naaien van de losse katernen van Pallieter tot een boekblok. Daarbij kwam ik op pagina’s die ik nog niet eerder gezien had. Zoals deze.Netheland, interessante term (de landelijke omgeving met het wijde land langs de rivier De Nethe).


IMG_0629Pallieter

Ik ben begonnen de katernen voor te prikken zodat het naaien straks eenvoudiger verloopt. Daarbij gebruik ik deze naaimal of prikmal.


IMG_0630Pallieter

De volgende keer kan het naaien beginnen.


Losse eindjes in de werkplaats

Er lagen nog een paar werkjes te wachten om nu eens
afgewerkt te worden:
– de Chinese theedoos die omgetoverd is tot de doos met
herfstgrafiek verdiende een introductie;
– het vlaggenboek gebruikt stukjes ansichtkaart van het
Plantin-Moretus maar in het boek was nog geen verantwoording
te vinden van de gekozen kaarten.

WP_20180318_14_20_13_ProIntroductieGrafiekdoosAangebracht

Deze voormalige Chinese theedoos bevat nu een aantal grafische afdrukken gemaakt met gelli plates. Naar mijn gevoel verdiende de doos een toelichting. Die had ik al lang geleden geschreven maar nooit uitgetikt en geprint. Dat heb ik gisteren gedaan.


WP_20180318_14_38_48_ProFotoverantwoordingOpgenomenInVlaggenboek

Het vlaggenboek dat ik ooit kocht en nog niet zo lang geleden in elkaar gezet heb, had al wel een hele serie plaatjes gekregen. De afbeeldingen zijn stukken van briefkaarten die het Museum Plantin-Moretus verkopen. Van iedere foto is dus bekend wat er op staat en wie de foto heeft gemaakt. Die informatie heb ik verzameld en uitgetikt. De verantwoording is nu op de achterplat opgenomen. Belangrijkste ‘medewerker’ is Hendrik Goltzius bij ‘Portret Christoffel Plantin met passer (detail)’.


De fotografen zijn onder andere:
Guy Hutsebaut, Stefan Dewickere, Joris Luyten,
Bart Huysmans en Michel Wuyts.

Naast deze twee kleine klusjes ben ik verder gegaan met
mijn boek gemaakt van Saa-papier.

Dat papier is voorzien van bloem- en plantenblaadjes.
Dus mooi genoeg om zelf de boekband te vormen.
Daarom wil ik er gaan harde boekband om maken maar
met beperkte stroken leer toch binden.

Eerste stap is om op de rug aan te geven waar de gaatjes
moeten komen om de rug te naaien.
Een reguliere prikmal gebruiken vond ik niet zo’n goed idee.
Dus dit is het startpunt voor het eerstvolgende boekbindavontuur.

WP_20180318_15_05_47_ProHierMoetenDeGaatjesKomenVoorHetNaaienVanDitBoek

Ook hier moet de introductie nog compleet gemaakt worden. Cambodja en Laos zijn de landen die aan de orde komen in dit boek.