Maak je eigen boek: Maarten ’t Hart interview

Het leuke aan de aanpak van Maak je eigen boek.nl is dat het
proces van bedenken en maken van een boek kort wordt toegelicht.
Daar moet je dan wel zelf actie voor ondernemen.
Het doe-het-zelf pakket richt zich op het in elkaar zetten
van een boek.
Maar die eerste stappen zijn net zo belangrijk.
Omdat ik geen schrijver ben steel ik vaak de tekst
van mensen die wel kunnen schrijven.
Dus in dit geval gebruik ik een interview dat een paar weken geleden
(24 maart 2018) verscheen in het Volkskrant Magazine.
De tekst is van Nathalie Huigsloot.
De foto’s zijn van Gerard Wessel.
’t Hart spreekt me als persoon wel aan omdat hij het leven van een
randfiguur ambieert. Net als een van zijn oude bekenden
de kunstenaar Anton Heyboer.
Van ’t Hart heb ik nog nooit een boek gelezen, ik heb er wel twee.
Dus wie weet.

WP_20180512_09_25_46_ProBeoogdVolkskrantMagazineArtikel

Dit is het Volkskrant Magazine artikel dat ik digitaal uit elkaar gehaald heb. Het is te kort voor de beoogde 32 pagina’s. Met pijn en moeite worden het twee katernen: 16 pagina’s. Die vul ik dan aan met 2 blanco katernen om tot de goede omvang te komen.


WP_20180512_09_26_01_ProMeegeleverdeBoekband

Dit is de bijgeleverde basis van de boekband.


WP_20180512_09_26_35_ProBeoogdeBedekkingVanDePlatten

Deze foto’s wil ik om de boekband hebben maar ik heb ze te klein geprint. Dus dat moet opnieuw. Geeft me gelijk de kans om het op het bijgeleverde papier te printen. Dat papier is zwaarder dan het papier wat normaal in mijn printer zit.


WP_20180512_09_27_45_ProEenKaternGevouwenEneenNogNiet

Het eerste katern had ik de dag ervoor al gevouwen. Het tweede katern nog niet.


WP_20180512_09_28_06_ProSchutbladenEn2BlancoKaternen

Katern 3 en 4 moeten nog gevouwen worden en dat is ook het geval met de schutbladeren.


WP_20180512_09_34_54_ProHetPastAllemaalPrimaMaarBijHetVolgendeBoekGaIkTochSnijdenNaInbinden

Even passen. Ik zie la wel dat je nog zo nauwkeurig kunt vouwen als je wil, er zitten toch altijd kleine verschillen in. De volgende keer zal ik het boekblok toch snijden voordat ik kapitaalband aanbreng.


WP_20180512_09_40_48_ProIkMarkeerAlleKaternenWantIkWilVoorprikken

De toelichting geeft aan maar een katern te markeren met de plaatsen waar straks het garen komt. Ik vind het prettiger de katernen voor te prikken.


WP_20180512_09_50_26_ProVoorprikkenWordtInDeHandleidingNietGenoemd

Even een boekje prikken.


WP_20180512_10_12_27_ProHetInbindenKanOokopDeTafelrand

De handleiding vermeldt niet hoe lang je het garen moet maken om met een draad het boek te kunnen binden. Moeilijk is dat niet te bepalen maar als je dat niet eerder gedaan hebt is dat misschien moeilijk. Je neemt het aantal katernen (4) en je meet de afstand tussen de uiterste naaigaten (rond die afstand naar boven af, in dit geval rond ik 18 af naar 20 cm). Tel daarbij 2 keer 10 centimeter als begin en eind om de knoopjes goed te kunnen leggen. Het komt van neer op (4×20) + 20= 1 meter.


WP_20180512_10_30_29_ProHetBoekblokIsIngebonden

Ingebonden met naailintjes. Het garen dat bij het pakket is geleverd is dun en gewoon garen. Het werkt wel maar je moet goed opletten op het ineen draaien van de draad en de draad gaat eenvoudig uit de naald of uit de gaten in het boekblok.


WP_20180512_10_40_06_ProNuDeLintjesVastplakken

Ingebonden. Het lijmen van de lintjes en het materiaal voor de rug kan beginnen.


De rest volgt later.
Nu ligt het boekblok onder bezwaar (een zwaar boek)
om mooi vlak op te drogen.

Doe het zelf-pakket voor boeken

Pas geleden ontdekte ik Maak je eigen boek.nl.
Deze activiteit van de Grafische Cultuurstichting (verbonden aan
Bijzondere Collecties van de UvA) verkoopt onder andere kant-en-klare
bouwpakketten voor boeken via de website.
Er zijn een paar varianten.
Ik bestelde de variant voor thuis (er zijn ook versies voor scholen).

Geweldig idee en geweldig uitgevoerd!

WP_20180504_11_21_38_ProDoos

Het materiaal en gereedschap kwam in een mooie, stevige doos. Volledig compleet om je eigen boeken te maken. Vijf stuks.


WP_20180504_11_21_38_ProBoektermen

Op de verpakking gelijk een tekening waarop een aantal boektermen verklaard worden: kop, staart, kneep, boekband, rug, voorplat, achterplat, snede en boekblok.


WP_20180504_11_27_06_ProbijzonderOpvulmateriaal

Om de doos helemaal te vullen zodat er geen beschadigingen optreden tijdens het vervoer is er een bijzonder opvulmiddel gebruikt. Ik heb het berichtje met toelichting en het materiaal maar even op de foto gezet mochten mensen denken dat ik zomaar plastic weggooi.


WP_20180504_11_27_49_ProOpHetEersteGezichtHelderInstructieboekje

Op het eerste gezicht zit er een helder instructieboekje bij het gereedschap en de materialen.


WP_20180504_11_28_33_ProGaasGarenGereedschapKapitaalbandLijm

Compleet met lijmkwast, boekbinderslijm, gaas, kapitaalband, naald, garen en een vouwbeen.


WP_20180504_11_30_19_ProVijfBandenAlHelemaalInElkaarGezet

De boekbanden zijn al in elkaar gezet. Dat had ik niet gedaan. Het is natuurlijk wel makkelijk en een of twee om er zeker van te zijn dat mensen een goed resultaat behalen zou ik misschien ook gedaan hebben. Maar het maken van de band is een belangrijk onderdeel van het maken van een boek. Maar goed waarschijnlijk zitten er nog wat decoratietips bij.


WP_20180504_11_31_28_ProVoldoendePapierEnSchutbladen

Drie soorten papier: langlopend, breedlopend en schutbladen. Allemaal duidelijk aangegeven. De katernen voor het boekblok ga je dus wel zelf maken. De komende weken zal ik op zijn minst een exemplaar inbinden volgens de instructies.


Een heel compleet pakket dus.
In ben benieuwd hoe het maken van de boeken zal verlopen.
Zo op het eerste oog gaat dat wel lukken!

Meet both ends

WP_20180418_15_07_38_ProUitDeBoekenpers

Het boekblok is goed gelijmd en uit de boekenpers. Nu komt altijd een magisch moment: het snijden van het boek. Tot nu toe is het boekblok een ruwe diamant geweest. We gaan die slijpen. Al het overto9llig papier snijden we weg. De zijkanten worden mooi glad. Dadelijk, na het snijden kan het boek ook eindelijk goed geopend worden.


WP_20180418_15_08_53_ProWitLeeslintWitKapitaalbandje

Na het snijden wil ik de zijkanten van het boek een gele kleur geven. Dat spatten heb ik sinds de kleuterschool niet meer gedaan. Dus eerst een dummy. Na het spatten breng ik het witte leeslint en witte kapitaalbandjes aan.


WP_20180418_15_19_01_ProOnderkant-StaartNauwkeurigWerk

Het snijden met een snijmachine is een nauwkeurig werkje. Het boek moet rechthoekig worden of blijven en je moet niet te veel of te weinig wegsnijden. Gelukkig staan hiervoor aanwijzingen op het papier van de drukker. Dit is de onderkant of de staart van het boek.


WP_20180418_15_21_49_ProRugEnVoorkant

Hier zie je beide kanten van het boek. De voorkant, op de voorgrond, voor het mes. De rug achter het mes. Meet both ends. Maak kennis met beide kanten.


WP_20180418_15_21_56_ProVoorkant

Voorzichtig snijden. Dit papier liet zich goed, en een keer snijden.


WP_20180418_15_24_57_ProBovenkant-KopHier zit het papier nog aan elkaar

Dit is de bovenkant van het boek of de kop. Hier zitten de gevouwen vellen nog aan elkaar. Dadelijk is het boek volledig doorbladerbaar.


WP_20180418_15_28_29_ProRestjesSnijproces

Dit zijn de snijresten.


De droodles van mijn ridderroman

Illustraties durf ik mijn geschilder op het boekblok
dat ik aan het maken ben niet te noemen.
Ik kriebel maar wat met verf.
Maar ik vind het leuk.
Dat telt.
Vandaag weer bezig geweest.

WP_20180411_16_33_56_Pro

WP_20180411_16_34_27_Pro

WP_20180411_17_02_58_Pro

Ik ‘schilder’ steeds twee pagina’s naast elkaar. Dat heeft tot gevolg dat dezelfde ideeën op die twee pagina’s staan. In het boek komen die meestal niet naast elkaar. Leuk effect.


Fotoboek over Cambodja en Laos op saa-papier gereed

Vandaag de foto’s van de voor- en achterzijde
van het fotoboek dat ik gemaakt heb van onze vakantie
naar Cambodja en Laos eerder dit jaar.
Zoals eerder aangegeven is de basis voor het boekblok het
saa-papier dat ik in de buurt van Luang Prabang in Laos gekocht heb.

WP_20180331_09_23_28_ProCambodjaLaosAchterzijde

De achterzijde van het boek.


WP_20180331_10_17_20_ProCambodjaLaosVoorzijde

De voorkant van het fotoboek.


Boek van saa-papier

Kleine stapjes maak ik met mijn boek van saa-papier.
Gisteren ben ik naar een tentoonstelling geweest.
Daarom heb ik gisteren niet aan het boek kunnen werken.

Maar vandaag is het naaiwerk afgerond.
Het eindresultaat is dat het boekblok ingenaaid is en
in de boekenpers zit.
De volgende stap zal zijn de rug te lijmen en van gaas te voorzien.
Wat dan opnieuw in de boekenpers kan.

Ik denk dat ik de hele rug ga inlijmen.
Die lijm zie je straks nauwelijks.
Alles om toch zoveel mogelijk stevigheid aan de rug te geven
terwijl het grootste deel ervan zichtbaar zal blijven.

De rug is mooi recht geworden, het papier is niet beschadigd,
het naaiwerk is misschien geen plaatje maar je zult er straks
toch niets van zien. Het boekblok zit steving in elkaar.

WP_20180325_14_14_50_ProIngenaaid

Het naaiwerk op de rug gezien. Je kunt zien dat ik op een paar plaatsen twee keer door het katern ben gegaan met naald en draad. Daardoor zie je aan de buitenkant de draad lopen. Die draad gebruik ik dan om de volgende katernen aan vast te maken.


WP_20180325_14_18_04_ProInDeBoekenpers

Het boekblok zit in de boekenpers tussen twee stukken hout. De naalden en draden zitten er nog aan.


Boekband van oude leren jas

Intussen ben ik alweer twee stappen verder.
De boekband is nagenoeg gereed.
Het boekblok is gereed.
Nu is het tijd om ze samen te voegen.
Om dat mooi te doen levert me steeds problemen op.
Deze keer ook weer.
Het vocht in de lijm zorgt er voor dat het schutblad
gaat bobbelen.

WP_20180314_13_29_55_ProAchterkantBoekblokEerstIkBenNietHelemaalBlij

Eerst heb ik de achterkant gelijmd. Ik heb zowel het schutblad als de boekband ingelijmd. Te veel lijm blijkbaar. Het is ook goed mogelijk dat ik gestraft wordt omdat ik geen rekening heb gehouden met de looprichting van het papier dat als schutblad wordt gebruikt. Het lijkt me dat het papier nog niet helemaal droog is dus misschien corrigeert het nog zichzelf.


WP_20180314_13_29_09_ProLaatsteOngelijmdeBlik

De laatste blik op de nog niet gelijmde voorkant. Ik heb ongeveer de helft van de lijm gebruikt maar ook hier bolt het papier.


WP_20180314_13_48_03_ProMinderLijmEnEerderBeschermingTegenHetVocht

De bescherming voor het vocht is eerder ingebracht dan bij de achterkant. Hopelijk blijft deze kant nu mooier. Het boek zit in de boekenpers.


Boekband uit oude leren jas

Het idee kreeg ik van Aaldert De Lange van Boektotaal.
Als je nog weinig ervaring hebt in het werken met leer
en leren boekbanden, maak dan een boekband uit een oud stuk leer.
Van een meubelstuk bijvoorbeeld of een oude jas.
Dat laatste ben ik nu aan het doen.

WP_20180310_09_15_51_ProWeKunnenBeginnenGereedschapBoekblokEnClaudiaStraterRealLeather

Voor nu heb ik alles bij elkaar: een tornmesje om de jas te bewerken, het boekblok (met blauw schutblad) en het leren jasje van Claudia Sträter.


WP_20180310_09_31_52_ProHetBoekblokOpMaatGesneden

Eerst het boekblok schoonsnijden (op maat snijden in mijn snijmachine).


WP_20180310_10_03_42_ProDitWordtDeNieuweBoekband

Dan kun je op de gewenste maat de platten (kartonnen basis voor de boekband) en de rug snijden. Dit boekje had misschien zonder rug gekunt. Het boekje is maar dun.


WP_20180310_10_20_28_ProPlattenEnRugVoorDeBand

Met kraftpapier worden de losse delen van de boekband aan elkaar gemaakt. Nu heb je een rechte basis voor de boekband. Vast aan elkaar met heel flexibele scharnieren.


WP_20180310_10_31_57_ProStukLeerGesnedenUitDeJas

Vervolgens snij ik een lap leer uit de jas, groot genoeg voor de boekband en met alle naden zoals ik dat wil.


WP_20180310_10_32_08_ProRestantVanHetJasje

Dit is van de jas overgebleven.


WP_20180310_10_54_28_ProLeerGrootGenoegVoorBoekbandAlleenNogRechtSnijden

Niet alleen vertrouwen op meten: ook veel passen. Je ziet dat ik de boekband makkelijk kan maken uit deze lap leer.


WP_20180310_10_55_36_ProAchterzijdeVanHetLeer

Hier zie je de afwerking van dat stuk leer aan de achterkant. De rug bestaat uit een groot aantal stroken die aan elkaar gemaakt zijn. Vandaar de naden. Daar waar naden lopen is ter versterking aan de achterkant een soort band meegenaaid. Ik denk dat dit geen enkel probleem is. Wel heb ik overtollige draden en stroken gaas weggeknipt.


Het boekbinden voor allen

‘Het boekbinden voor allen’ is een klein, dun boekje
waarvan ik een paar jaar geleden de losse bladen/katernen kocht.
Nu ga ik dit boek van Maurice van Esschen inbinden.
Het idee is om leer van een oude jas te gebruiken om
de band te bekleden.

WP_20180212_10_49_50_ProDeLerenJasWaarmeeDeBandBekleedGaatWorden

Vandaag heb ik de jas nog eens beter bekeken. Ik ben begonnen de voering er uit te halen Dus het tornmesje is weer in gebruik geweest.


WP_20180212_11_08_41_ProDeKleurVanHetLeerEnHetSchutblad

Als schutblad heb ik dit blauwe papier op maat gesneden. Dat blauw geeft een mooi contrast met de kleur van het leer.


WP_20180212_11_20_33_ProSchutbladenBevestigdOpHetBoekblok

Dit is zo ongeveer de meest saaie foto die ik in lange tijd heb gemaakt. Dit is het boekblok met aan de voor- en achterkant het blauwe schutblad. Dit boekblok moet nog op maat gesneden worden. Ik moet straks eerst de maar van de bedrukte pagina’s overnemen op het schutblad. Maar dat is geen probleem.


Het boekblok van saa-papier voor het boekje Cambodja – Laos,
heb ik uit de boekenpers gehaald.
Het boek is veel compacter dan voordat het de pers inging en blijft mooi in vorm.
Dus kan ik het straks mooi op maat snijden voordat ik het ga inbinden.

Het vlaggenboek over Plantin is gereed op het vermelden
van de bronnen van de ansightkaarten na.

Bladerboek: boekband met bekleding van Zaansch Bord

Zaansch bord is een papiersoort gemaakt in Zaandam.
Het is een grof, stevig papier om te zien, haast karton.
Maar het voelt zacht aan en is verkrijgbaar in zachte tinten.
Voor mijn bladerboek heb ik het plan opgevat om de boekband
te bekleden met een stuk zachtgroen Zaansch Bord.
Om het Zaansch Bord aand de kop en de staart van de rug meer stevigheid
te geven, verwerk ik een koordje in de boekband.

WP_20180128_13_03_14_ProExtraVerstevigingVoorBandMetBekledingVanZaanschBord

Hier zie je hoe een kort stukje koord de platten (klein stukje van de hoeken weggehaald) en de rug verbindt en tegelijkertijd extra stevigheid gaat geven aan het Zaansch Bord dat ik nog moet omslaan en lijmen.


WP_20180128_13_41_27_ProBoekblokEnBand

Niet eerder maakte ik een bandztter met papier als bekleding. Ik moet zeggen het voelt best zacht aan. Probleem is alleen dat de scharnierende delen aan de rug minder flexibel zijn dan bij linnen. Hier zie je het boekblok en de boekband naast elkaar liggen.


WP_20180128_13_54_35_Pro

Aan een kant zit het boekblok al in de boekband gelijmd.


Update over bladerboek

Dat snijden van het bladerboek was geen goed idee.
Doordat het boekblok niet massief is krijgt het papier
de kans om alle kanten uit te gaan.
De kracht die je op het snijapparaat zet
komt ook verkeerd op het boek terecht.
Ik ga het boek wel gewoon afmaken maar het is er niet mooier
op geworden. Ik had de bladen moeten snijden toen
de herfstbladen er nog niet op bevestigd waren en de bladen niet
ingebonden waren. Les voor de volgende keer.

Vandaag de platten gesneden.
Als ik het boekblok er tussen leg ziet het er als volgt uit:

WP_20180127_10_17_54_ProBladerboekMetBasisVoorDeBand

Uit Laos heb ik pas een stapel papier meegebracht.
Het heet saa-papier.
Dat wordt gemaakt van de schors van de moerbei-boom.
Je ziet het in allerlei vormen op meerdere plaatsen in Azie.
In dit geval is het papier gedecoreerd met bloemblaadjes
en grassoorten.
Het is mooi papier. Niet heel erg sterk denk ik.

WP_20180127_10_41_36_ProSaaPapierHeelVerschillendGedecoreerd

De decoratie is heel verschillend. Hier een paar velletjes als voorbeeld.


WP_20180127_10_45_25_ProSaaPapierUitLaos

Hier zie je de 24 dubbelgevouwen vellen saa-papier. Nummer 25 heb ik gebruikt om als kaart te versturen.


Van deze vellen ga ik een boekje maken.
Waarschijnlijk ga ik het vullen met foto’s uit
Cambodja en Laos. Maar daar moet ik nog even over nadenken.

Boektotaal: Werken met leer

Afgelopen zaterdag heb ik een workshop gevolgd bij Boektotaal.
Een of twee keer per jaar volg ik ergens in Nederland of
Belgie een workshop die een relatie heeft met boekbinden.
‘Werken met leer’ paste dus precies in het plaatje.
Ik heb eigenlijk geen ervaring met het werken met leer en
had behoefte aan een overzicht: wat komt er allemaal bij kijken,
wat is nou schalmen, wat dun je nou aan leer, hoe laat zich dat verwerken?
Allemaal beginnersvragen en ik kreeg heel veel antwoorden.

De Boekenmarkt is een gezellige winkel in een van de winkelstraten
in het centrum van Steenwijk. Boektotaal is de naam van hun website.
Tweede hands boeken, een scheepsmodel, dozen (want we veranderen met de tijd mee),
papier, karton, atelierruimte, veel boekbindgereedschap, lijm, garen en
natuurlijk leer.
De workshop werd heel vakbekwaam geleid door de eigenaar en ik ging
aan het eind van de dag tevreden naar huis met een in leer ingebonden boek
dat op een haar na gereed was.

Dat het gezellig was met de eigenaars van de winkel, de hond en de cursisten
is duidelijk.

Zo gingen we aan het werk:

WP_20171125_11_06_09_Pro2PlattenRuggebordKraftpapierEnEenVoorbereidBoekblokLetOpDeAfgehoektePlatten(DiePreciesVerkeerdLiggen)

Het boekblok hebben we niet met de hand gemaakt. Dan kan natuurlijk wel maar dat zou te veel tijd kosten. We willen met het leer aan de slag. Dus snel twee platten gemaakt (de voor- en de achterkant van de band), het ruggebord gesneden en het kraftpapier op maat gemaakt om een en ander met elkaar te verbinden. De platten liggen hier precies verkeerd. Aan iedere plat zijn twee hoeken afgerond. Dat is om het scharnierend leer straks meer ruimte te geven en de zijde die is afgerond moet dan ook aan de rugkant zitten. Maar hier is alles nog los, dus geen probleem.


WP_20171125_11_11_39_ProNetAndersDanWerkenMetLinnenBoekband

Als je met leer gaat werken leg je het ruggebord aan de andere kant van het kraftpapier dan wat je zou doen als je een linnen band maakt. De reden daarvoor is dat je de achterkant zo glad mogelijk wil maken. Alle oneffenheden die onder het leer zitten, zie je straks door het leer heen (Prinses op de erwt-effect).


WP_20171125_11_14_01_ProRuggebordjeOpKraftpapier

Eerst plak je het ruggebord op het kraftpapier.


WP_20171125_11_15_20_ProKneeplatje

Dan gebruik je een kneeplatje om te bepalen waar je de platten gaat lijmen. Wat een uitvinding!


WP_20171125_11_23_10_ProHierLiggenDeAfgehoektePlattenCorrect

De afgeronde hoeken van de platten komen aan de rugzijde.


WP_20171125_11_23_23_ProOpDeAndereKantZitHetRuggebord

Er ging iets mis met het kraftpapier maar dat is geen ramp. Het ruggebord zit aan de andere kant van de platten.


WP_20171125_11_24_09_ProPassenIsNetZoBelangrijkAlsMeten

Het begint in de verte al op een boek te lijken. Passen is overigens net zo belangrijk als meten en het helpt je een beeld te vormen van waar je naar toe aan het werken bent.


WP_20171125_11_45_30_ProDeBasisVoorHetAvontuurVanVandaag

Liggend ziet het er zo uit.


WP_20171125_12_01_09_ProDitIsDeMalOmDeVerdelingVanDeRibbenGoedTeKrijgen

We gaan valse ribben op de rug van het boek maken. De verdeling van die ruibben op het boek is zo dat de onderste rib op buiten proportie veel ruimte vanaf de onderkant van het boek wordt gemaakt. Om de positie van de ribben te bepalen gebruiken we een mal.


WP_20171125_12_02_54_ProDeMalBepaaltWaarDeRibbenKomenNietGelijkVerdelen

Door de boekband op de mal te leggen kun je de positie van de ribben bepalen.


WP_20171125_12_07_52_ProDaarKomenDeValseRibben

Hier gaan ze dus komen.


WP_20171125_13_39_10_ProMetDeValseRibben

De basis van de valse ribben kun je maken met verschillende materialen: karton, vlastouw of gewoon stukjes draad in een coating. Die zijn al mooi rond. Dan hoef je niet veel te schuren (denk aan de prinses op de erwt!).


WP_20171125_13_53_09_ProHetLeer

Dit is dan het leer. Op de ruwe zijde is het boek al afgetekend.


WP_20171125_13_56_35_ProBoekbindenIsErgRegionaalMessenUitDuitslandEngeland

Dat leer gaan we schalmen of dunnen. Dat kan op verschillende manieren. Een van die manieren is met een scherp mes. Boekbinden is een heel regionaal georienteerd ambacht. Het gereedschap is dan ook anders per regio. Het resultaat is steeds gelijk. Hier zie je Duitse, Engelse, Franse en Zwitserse messen. Let op, niet alle messen zijn voor linkshandigen geschikt.


WP_20171125_14_15_35_ProHetDunnenKanMetEenMachine

Schalmen kan ook met een machine. Maar denk dan niet dat het volledig automatisch gaat. De machine is meer een combinatie van een mes en een derde handje. Het machine geeft je de mogelijkheid de schuinte en de diepte van het mes vast te zetten. Met de hand zul je dat zelf moeten doen. Als je een machine als deze gaat gebruiken moet je eigenlijk ook een mes hebben. De machine kan niet altijd overal bij.


WP_20171125_14_38_31_ProLeerSchalmenAanDeRandenDeBovenkantGingEvenMis

Een van mijn grote vragen was: wat dun je dan precies aan het leer. Het antwoord: om te beginnen de randen. Hier zie je mijn stuk leer waar de randen van zijn gedund. Je ziet ook (helaas) dat het aan de bovenkant (links) mis ging. Ik heb dit leer met de machine gedund. Voor een eerste poging ben ik heel tevreden.


WP_20171125_14_50_44_ProNuOokDunnenOpDeScharnieren

De tweede plaats om het leer te dunnen is op de scharnier. Dan kan ook weer met de machine. daar zijn bijzondere hulpmiddelen voor bij geleverd. Voor beginners als ik. is er ook een andere oplossing.


WP_20171125_14_53_37_ProSchalemenMetMachine

Hier demonstreert de instructeur het gebruikt van het machine voor een sleuf.


WP_20171125_14_54_38_ProSchuineKantenOfSleuven

Op dit voorbeeldstukje leer zie je de sleuf (onderste twee) maar ook een schuine kant aan de rand (boven aan).


WP_20171125_15_01_02_ProInPlaatsVanSchalmenMetEenMesKanSomsSchurenOok

Hier toont een medecursist de andere methode: schuurpapier. Werkt prima.


WP_20171125_15_16_59_ProLeerGereedOmAanTeBrengen

Het resultaat. Dit is nu gereed om de band mee te gaan bekleden. Maar de basis van de band is nog niet helemaal gereed.


WP_20171125_15_30_10_ProVoorstrijkenMetVerdundePVA

Eerst het leer voorlijmen met een verdunde boekbinderlijm (PVA).


WP_20171125_15_44_00_ProInLijmen

Na kort drogen van het voorlijmen, definitief het leer inlijmen.


WP_20171125_15_48_52_ProNoestHandwerk

Als het leer op de basis van de band is gelijmd ga je direct de ribben modelleren. Het leer is nu extra soepel door de lijm en met een vouwbeen kun je de ribben een mooi aanzicht geven. Dit is het noeste handwerk van de ambachtsman. Een kunststof vouwbeen werkt beter want laat geen verkleuringen na.


WP_20171125_15_53_24_ProDeRibbenEnTouwsporenModelleren

Vroeger ontstonden de ribben omdat touw gebruikt werd om het boek te binden. Dat liet sporen na en die kun je nu ook in het leer aanbrengen.


WP_20171125_16_07_03_ProHierIsDeBasisVoorDeExtraVerdikkingAlaangebracht

Aan de rug gaan we een heel kleine verdikking aanbrengen. De basis daarvoor is een klein strookje karton. Hier is het al aangebracht. Dat gaat er voor zorgen dat het leer hier dikker wordt (Prinses op de erwt). Als het boek dan dichtgevouwen wordt dan schuift die verdikking over het kapitaalbandje en zorgt en zo voor dat er geen stof in de rug kan komen.


WP_20171125_16_08_08_ProBijPincetLigtBasisExtraVerdikkingGereed

Het is echt maar een heel klein en dun strookje karton. Hier ligt het naast de pincet.


WP_20171125_16_22_55_ProExtraStofbewerking

Als je dan het leer om de band vouwt kun je de verdikking direct ook modelleren. Bij het omslaan van het leer om de band moet je ook zorgen voor mooie hoeken. Ook daarvoor heeft de instructeur meerdere oplossingen. Ik weet zeker dat hij die graag aan je wil uitleggen.


WP_20171125_16_54_15_ProEvenPassenDeKapitaalbandKomstStraksAchterDeExtraStofbescherming

Even passen. Het kapitaalbandje is hier zichtbaar. Als de band straks aan het boekblok wordt bevestigd zal de rug helemaal dicht zijn. Alleen als het boek opengevouwen wordt bij het lezen zal de rug open staan. Superslim!


WP_20171125_16_54_27_ProDitGeeftEenBeeldVanDeRibben

Zo zien de valse ribben er uit. Ik ben heel blij!


Bladerboek weer een stap verder

Vandaag heb ik de geritste strook van de drager
van de herfstbladen voorzien van een stapeltje
op elkaar geplakte stroken groen papier.
Het groen geeft misschien een accent.
Als de bladen straks aan elkaar genaaid zijn
dan ga ik de geritste strook dichtplakken
en het groene papier garandeert me dan
een bepaalde dikte die er voor moet zorgen dat
het boek mooi dicht kan.

Genoeg gepraat. Wat bedoel je nou?

WP_20171108_15_34_57_ProOpElkaarGeplakteStukjesGroenPapierOpDeDrager

Hier zie je een willekeurige pagina als voorbeeld. Vijf kleine strookjes groen papier zijn gelijmd tot een dikke strook papier van zo’n 6 centimeter lang. Zowel aan de bovenkant als aan de onderkant van de pagina is zo’n dikke strook groen papier geplakt. De kant van de groen strook die je nu ziet wordt na het inbinden ingesmeerd met lijm en naar binnen geklapt op de drager. Dan gaat er iets ontstaan zoals je op de volgende foto ziet.


WP_20171108_15_35_12_ProDikteGroenPapierMaaktStevigereRug

Het wordt een boek. Ik gebruik een aantal technieken die bij het maken van een boek worden toegepast. Maar sommige ook niet omdat de herfstbladen een aparte aanpak nodig hebben. De pagina’s zijn niet allemaal gelijk. Ik denk niet dat ik het boekblok straks kan schoonsnijden. Deze verschillen zal ik moeten accepteren. Toch zeker bij deze eerste versie.


WP_20171108_15_39_23_ProBladerboekEersteStapeling

Op deze foto is dat niet te zien. Dit is alleen een ander zicht op de stapel van het boekblok. Maar het boek krijgt schutbladen. Hetzelfde papier als de drager. Maar een deel ervan ga ik ‘illustreren’ met bladmotieven. Sommige bladeren zijn groter dan de drager. Dat is een bewuste keuze. Eigenlijk zou ik het liefst het boek maken zonder de drager. Maar inbinden wordt dan ingewikkeld. Bewust hou ik het gedeelte van het blad dat niet ondersteund wordt door de drager zo klein mogelijk. De drager geeft steun en bescherming aan de kwetsbare, want droge, bladeren. De schutbladen aan voor- en achterkant hebben de grootte van het grootste blad.


Update Boek Behoud Bericht

De afgelopen tijd was mijn grootste zorg of de rug
van de kunstleren band wel goed op zijn plaats zal vallen.
Letterlijk.
Toen ik het boek uit de boekenpers haalde en het eens
helemaal open vouwde bleek de methode Johan Potgieter
prima te werken.

 photo WP_20170705_001BoekKanPlatOpenEnLeerOpDeRugVouwtZichMooiWeg.jpg

Hier moet de kunstleren omslag om de platten nog gemaakt worden maar het materiaal zit al wel op de platten bevestigd. Je ziet dat als je het boek helemaal openvouwt er een soort tunnel ontstaat omdat het kunstleer bij de rug naar buiten wijkt. Precies wat ik gehoopt had. Nu is het een kwestie van het kunstleer goed om de platten te krijgen. Om de rug zo stevig mogelijk te maken vouw ik de flapjes die overblijven bij de rug, na lijmen, terug naar binnen. Het materiaal zit daar dan dubbel (= steviger) en vast aan zichzelf en de extra strook boekbindlinnen die ik er aangebracht hebt.


 photo WP_20170705_002DeHoekenOpMaatSnijden.jpg

Hoekjes afsnijden. Bij de rug is het kunstleer ook doorgesneden. Om het naar binnenvouwen goed mogelijk te maken is daar een klein strookje, ter dikte van het karton weggesneden.


 photo WP_20170705_003GeenExtraSchutbladGewoonNetjesDeHoekenAfgewerkt.jpg

Je kunt hier natuurlijk een extra sierpapier aanbrengen maar dan moet je iets vinden wat bij dat geel past. Ik vind het zo mooi. De ‘rugflapjes’ die ik later ga invouwen zijn hier te zien.


 photo WP_20170705_004ZilverpapierTekenPlakkenRugNaarBinnengevouwenEnGeplakt.jpg

Ik stop er aluminiumfolie tussen de band en het boekblok om te voorkomen dat het papier tegen het kunstleer aan plakt en dan kan het nog even in de boekenpers. Te zien is dat het naar binnenvouwen van het kunstleer aan de rug goed werkt. Was een eenvoudige handeling.


 photo WP_20170705_005NuGauwWeerInDeBoekenpers.jpg

Na het drogen in de boekenpers ziet het boek er als volgt uit. Ik ben tevreden. Wat ik minder vind is dat het gele kunstleer een beetje doorschijnt. Het rode textiel dat ik gebruikt heb om de katernen op te naaien, kun je door het kunstleer zien. Daar moet ik iets op verzinnen bij de volgende twee exemplaren.


 photo WP_20170705_006GeenStrookjesKartonAlsNaaiHulpmiddelMaarSateprikkers.jpg

Terwijl boek 1 ligt te drogen kan ik beginnen aan het naaien van boek twee. Gebruikte ik de vorige keer strookjes karton als hulpmiddel, nu ben ik overgestapt op sateprikkers. In drie maten. Ervaren wat het beste werkt (de kleinste maat).


 photo WP_20170705_009BoekNummer2Ingenaaid.jpg

Boek 2 ingenaaid.


 photo WP_20170705_011BoekNummer1MetLeelint.jpg

Hopelijk worden boeken 2 en 3 net zo mooi of mooier.


Fladderboek

De afgelopen dagen heb ik ook wat gewerkt aan het Fladderboek.
De naam en het ontwerp zijn niet van mij, maar van de
Stichting Handboekbinden.

 photo WP_20170531_007StichtingHandboekBinden.jpg

Stichting Handboekbinden.


Regelmatig publiceert de stichting instructies voor het maken
van een boek of boekje.
Dit keer bij de gelegenheid van de jaarlijkse open donateursdag.

 photo WP_20170531_005FladderboekDeMaterialen.jpg

Dit zijn de materialen voor het fladderboek. Om je een idee te geven de hoogte van het boekje is 6 cm en de breedte 5.


 photo WP_20170603_002VierStrokenFladderbladenOpInstructie.jpg

Hier zie je de vier stroken met fladderpagina’s op de goed geillustreerde en nauwkeurige instructie.


 photo WP_20170603_003VierStrokenFladderbladen.jpg

Nogmaals de vier stroken met fladderpagina’s.


 photo WP_20170603_004BlauweBuitenkaftMetKaftBinnenwerkTweeRodeLinnenKaftdelenNogTeMonteren.jpg

Hier is het boekje al ver gereed. De voor- en achterkant van het boekje bestaan ieder uit twee platten, een blauw en een rood, waartussen de bevestiging van de twee kaftdelen en het bevestigingsmechanisme voor de fladderpagina’s zitten. Zo ontstaat een heel sterke binding.


 photo WP_20170603_005DeKaftVanHetFladderboek.jpg

Dit is de kaft voor het fladderboekje. Je ziet duidelijk de rode en blauwe kaftdelen, de verbinding in de rug (perkamentpapier) en het bevestigingsmechanisme voor de fladderpagina’s.


 photo WP_20170603_006FladderendeBladenBevestigenAanKaft.jpg

De vier stroken fladderpagina’s zijn een (1) boekblok geworden. Hier ligt het gereed op de kaft om vastgeplakt te worden.


 photo WP_20170603_007FladderboekBovenaanzicht.jpg

Bovenaanzicht fladderboek, kaftzijde.


 photo WP_20170603_008FladderboekGereed.jpg

Bovenaanzicht fladderboek, boekblokzijde. Op dit moment ligt het boekje nog onder bezwaar.


 photo WP_20170603_009FladderboekInstructiesVanStichtingHandboekBinden.jpg

Dit is dan de instructie Fladderboek. Gemaakt door de Stichting Handboekbinden.


De reis om de wereld in 80 dagen – in de band zetten

Het boekblok is gereed, inclusief de schutbladen.
De band is gereeed.
De volgende stap is dan om die twee in elkaar te zetten.

 photo WP_20170505_003LioVoorGouweWillemen.jpg

Maar het eerste wat ik wil laten zien is dat ik in mijn verhaal een stuk tekst heb waarin gesproken wordt over ‘Gouwe Willemen’. Daar ga ik een lino voor snijden. Uitgangspunt is een stapel munten met de afbeelding van Koning Willem III. Historisch is dat niet juist maar de munten zullen niet echt herkenbaar zijn.


 photo WP_20170506_001GespenVanDeTuinStoel.jpg

Om nog wat meer van de hak op de tak te gaan. Van de kussens van onze tuinstoelen heb ik 4 gespen afgehaald door ze los te tornen. Eens zien of ze gebruikt kunnen worden als sluiting op een boek.


De laatste keer slaagde ik er niet goed in om het boekblok mooi
in de band te zetten. Dat is jammer want dan is het boek
minder goed te lezen. Ik heb geleerd om het boek in de band
te plaatsen door op het zicht steeds te controleren of
het boekblok de juiste positie heeft ten opzichte van de band.
Deze keer wil ik eens proberen of een mal zou kunnen helpen.

 photo WP_20170506_002VoorbereidingMal.jpg

De mal ga ik tijdelijk aanbrengen op de binnenkant van de band en die zal voor het boekblok aangeven wat de juiste positie is aan de kop, staart en voorkant van het boek.


De schutbladen zijn gemaakt uit stukken wegenkaart.
De drager van die stukken kaart is een stuk pakpapier
dat ik van een hobbywinkel heb gekregen toen ik daar
pas papier kocht. Op de volgende foto’s
is de naam van de winkel weggehaald.

 photo WP_20170506_003DeMalIsBedoeldOmHetBoekblokCorrectTePositionerenOpDeBand.jpg

De mal heb ik door te vijlen/schuren precies op maat van het boekblok (binnenmaat) en de band gemaakt (buitenmaat).


 photo WP_20170506_004MalTijdelijkBevestigdOpBand.jpg

Hier zie je de manier waarop ik de mal tijdelijk heb aangebracht op de band en hoe daar het achterste deel van het boekblok in gaat passen.


 photo WP_20170506_005VolgendeKeerGebruikIkeenGroterStukKartonVoorDeMal.jpg

Het werkte goed maar de volgende keer ga ik een groter stuk karton gebruiken voor de mal. De drie millimeters karton die het verschil vormen tussen het boekblok en de band zijn te klein om de mal eenvoudig te kunnen schuren.


 photo WP_20170506_006HetBoekblokGelijmdOpDeBand.jpg

Hier is de achterkant van het boekblok gelijmd op de band. Je ziet dat het blok mooi recht zit ten opzichte van de band.


 photo WP_20170506_007VoorHetInlijmenVanVoorsteSchutbladWinkelhakenGeplaatstOmBandRechtOpBoekblokTeKrijgen.jpg

Ook bij het plakken van de voorkant van het boekblok tegen de band, maak ik gebruik van wat hulpmiddelen: twee metalen winkelhaken en een mooie rechte doos. Deze zorgen er voor dat de voorkant van de band mooi ten opzichte van de achterkant van de band komt.


 photo WP_20170506_008BoekLigtInDeBoekenpers.jpg

Het boek ligt te drogen in de boekenpers. Daar is het zo’n 24 uur in geweest. Ik ben erg blij met het resultaat.


De reis om de wereld in 80 dagen – de schutbladen

Voor het boek dat ik aan het inbinden ben maak ik
de schutbladen uit oude wegenkaarten.
Omdat ik benieuwd ben naar de originele uitgave heb ik op internet
naar het boek gezocht en een tweedehands exemplaar gekocht.

 photo WP_20170503_020DeReisOmDeWereldLegeBandIngebondenBoekblokHandelseditie.jpg

Hier zie je van links naar rechts de nu nog lege kaft die ik gemaakt heb, het boekblok zonder de schutbladen en het exemplaar van ‘De reis om de wereld in 80 dagen’ dat ik deze week kocht.


 photo WP_20170503_021DePiramideStortteAlsEenKaartenhuisNaarBenedenBlz154.jpg

Hier zie je dezelfde pagina opengeslagen. Op de achtergrond het boek zoals dat in de handel is, het voorste boek zoals ik dat gesneden heb. Dat snijden is al een tijd geleden gebeurd. Volgens mij hebben we zoveel mogelijk de aanwijzingen op de planobladen gevolgd bij het vouwen en snijden. Maar het is duidelijk dat mijn exemplaar kleiner gesneden is dan het exemplaar zoals dat in de handel was. Het boekblok ligt open bij de afbeelding ‘De piramide stortte als een kaartenhuis naar beneden’ dat hoort bij bladzijde 154. De illustratie zijn van Jules Hetzel.


 photo WP_20170503_022TekstAfkomstKaternenOpDePersMetNogOnbedruktSchutblad.jpg

Voor op het schutblad heb ik een korte tekst opgesteld over de afkomst van het boek. Hier ligt de tekst al op de pers.


 photo WP_20170503_023BedruktSchutblad.jpg

Hier zie je de tekst op het schutblad gedrukt.


 photo WP_20170503_024BoekMetSchutbladenInDeBoekenpers.jpg

De schutbladen zijn op het boekblok gelijmd en dat ligt nu in de boekenpers te drogen.


Le tour du monde en quatre-vingts jours / De reis om de wereld in tachtig dagen

Dit is het beroemde boek van Jules Verne waarvan ik al enige tijd
bezig ben een versie in te binden.

Mijn versie ligt al lange tijd, ingebonden en gesneden te wachten
op zijn omslag.

Vanochtend heb ik daar de platten voor gesneden (de kartonnen
voor de voor- en achterzijde) en ik heb definitief besloten
hoe het boek af te ronden.

Lang wilde ik een papieren bekleding maken op basis van
autokaarten die afkomstig zijn uit de tijd dat ik nog auto reed.
Die kaarten zijn wel van Nederland, Belgie, Luxemburg
en stukjes Duitsland en Frankrijk, Dus geen wereldkaarten.
Maar ze passen wel goed bij de sfeer.

Ik ga stukken van de kaarten gebruiken als schutblad en
ik ga een stofomslag voor het boek maken.
De echte harde kaft wordt met linnen ingebonden.

 photo WP_20170422_004DezeOudeKaartenWordenSchutbladenEnDeStofomslag.jpg

Hier liggen de kaarten. Ze hebben behoorlijk geleden want sommige hebben jaren lang in de achterbak van de auto gelegen. Maar hun ‘finest hour’ is nabij.


 photo WP_20170422_005GaasopDeRugAanbrengen.jpg

Vanochtend de inbindactiviteiten opgepakt waar ik gebleven was. Gaas pasklaar gemaakt en op de rug bevestigd. Het boek ligt nu te drogen.


 photo WP_20170422_006PlattenGesnedenEnPassen.jpg

De platten zijn gesneden en worden hier gepast aan het boekblok. Volgende stap is het maken van de schutbladen en het snijden van de rug.


Het gebruik van de kaarten wordt nog een uitdaging.
Enerzijds zitten er schuren en vouwen in, aan de andere kant geeft
dat een idee van authenticiteit.
Ik moet er nog wel iets op vinden dat de scheuren en vouwen niet ten koste
van de stevigheid van de schutbladen en de stofomslag gaan.
Ik heb al wel een idee maar dat moet wel gaan werken.

Creatieve Woensdag 03 II

Afgelopen woensdag beperkte zich niet tot het handzetten
van een tekst voor een nieuw boekje.
Mijn ABCdarium is in het laatste stadium gekomen.
De kaft is gerild zodat het gevouwen kan worden op de juiste plaatsen
en twee van de drie boekblokken zijn geplaatst.
Aanstaande woensdag wordt er de laatste hand aan gelegd.

 photo WP_20160525_009MijnABCdariumVanDeKopAfGezien.jpg

Mijn ABCdarium van de kop af gezien.


 photo WP_20160525_011MijnABCdarium.jpg

Nog een gezicht op de op dat moment nog lege kaft. De bedrukking op de kaft staat er al even op natuurlijk. De inhoud is nog leeg.


 photo WP_20160525_012TekstblokEEnCZittenOpHunPlaats.jpg

Het boekblok van de letters A en C zitten al op hun plaats. Met een cahiersteek genaaid.


 photo WP_20160525_013HetOpengeslagenBoek.jpg

Het boekblok van de letter B ligt hier ook op zijn plaats maar zit nog niet vast. Dat komt volgende week.


ABCdarium

Aan mijn ABCdarium wordt al lang gewerkt
maar het einde is in zicht.
Het boek bevat drie boekblokken.
Ieder boekblok bestaat uit verschillende afdrukken van een letter
op verschillende kleuren en soorten papier,
die vervolgens uitgesneden zijn;
een ‘gedichtje’ dat bij de betreffende letter hoort;
en een paar pagina’s met foto’s die gemaakt zijn
tijdens het drukproces en die vervolgens versneden zijn
tot compilaties, nieuwe vormen enz.

Hieronder zie je het boekblok voor de letter A:

 photo DSC_0206ABCDariumLetterA 01Voorkanten.jpg

Het drukwerk en uitsnijden van de letters en foto’s is uitgevoerd onder coördinatie van Annette Paulsen in Tilburg, het drukwerk van de tekst is met de hand gezet onder leiding van Cees Smolders, de drukker is Cees Mathijssen, coördinatie Cees Jochems, bij het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur.


 photo DSC_0207ABCDariumLetterA 02Achterkanten.jpg

De letter A die nog met de andere boekblokken moet worden ingebonden. Hier de achterkanten van de bladen.