Meet both ends

WP_20180418_15_07_38_ProUitDeBoekenpers

Het boekblok is goed gelijmd en uit de boekenpers. Nu komt altijd een magisch moment: het snijden van het boek. Tot nu toe is het boekblok een ruwe diamant geweest. We gaan die slijpen. Al het overto9llig papier snijden we weg. De zijkanten worden mooi glad. Dadelijk, na het snijden kan het boek ook eindelijk goed geopend worden.


WP_20180418_15_08_53_ProWitLeeslintWitKapitaalbandje

Na het snijden wil ik de zijkanten van het boek een gele kleur geven. Dat spatten heb ik sinds de kleuterschool niet meer gedaan. Dus eerst een dummy. Na het spatten breng ik het witte leeslint en witte kapitaalbandjes aan.


WP_20180418_15_19_01_ProOnderkant-StaartNauwkeurigWerk

Het snijden met een snijmachine is een nauwkeurig werkje. Het boek moet rechthoekig worden of blijven en je moet niet te veel of te weinig wegsnijden. Gelukkig staan hiervoor aanwijzingen op het papier van de drukker. Dit is de onderkant of de staart van het boek.


WP_20180418_15_21_49_ProRugEnVoorkant

Hier zie je beide kanten van het boek. De voorkant, op de voorgrond, voor het mes. De rug achter het mes. Meet both ends. Maak kennis met beide kanten.


WP_20180418_15_21_56_ProVoorkant

Voorzichtig snijden. Dit papier liet zich goed, en een keer snijden.


WP_20180418_15_24_57_ProBovenkant-KopHier zit het papier nog aan elkaar

Dit is de bovenkant van het boek of de kop. Hier zitten de gevouwen vellen nog aan elkaar. Dadelijk is het boek volledig doorbladerbaar.


WP_20180418_15_28_29_ProRestjesSnijproces

Dit zijn de snijresten.


Kaas en Tulpen in de Boekenpers

Voor het schutblad heb ik een handgeschept papier gekozen
met daarop een gestileerde afbeelding van een tulp.
Het boek Kaas van Willem Elsschot krijgt dus een gele band
die doet denken aan kaas en tulpen op het schutblad.
Heel Nederlands.

WP_20180415_14_22_00_ProBoekbindersgaas

Maar eerst ben ik Boekbindersgaas gaan kopen. Met deze 2 meter kan ik nog jaren vooruit.


WP_20180415_15_05_18_ProKaasEnTulpen

Twee foto’s heb ik gemaakt waarop het schutblad een beetje te zien is. Hier zit het namelijk al op het boekblok geplakt. Ik weet niet welke foto het duidelijkst is daarom heb ik ze beide opgenomen.


WP_20180415_15_05_34_ProKaasEnTulpen


WP_20180415_15_08_35_ProKaasEnTulpenInDePers

Na het plakken van de katernen, het op maat maken en plakken van de schutbladen en na het aanbrengen van het boekbindersgaas gaat het boekblok in de boekenpers. Daar zal het een paar dagen blijven.


Naaien van Kaas

De losse katernen van het boek Kaas van Willem Elsschot
ben ik aan het inbinden.
Een belangrijke stap is het naaien van het boek.
Dat heb ik vanmiddag gedaan.
Ik kon daarna niet verder omdat ik bijna geen boekbindersgaas
meer heb. Dus ben ik vanmiddag daarvoor naar de winkel geweest.

WP_20180414_10_45_39_ProKaasWillemElsschotOpHetNaaibankje

Hier ligt het boek Kaas. Ongeveer halverwege het naaiproces.


WP_20180414_11_03_24_ProKaasWillemElsschotOpdrachtAanJanGreshoff

Aan het begin van het boek zit de opdracht aan Jan Greshoff.


WP_20180414_11_03_38_ProKaasWillemElsschotIllustratieHenriVanStraten

In deze uitgave is het frontispice van Henri van Straten. Het is een prachtige linosnede.


WP_20180414_11_13_46_ProNaaienVanKaas

Met potlood heb ik op het eerste blad aangegeven waar het boek straks schoongesneden moet worden. De uitgever heeft een extra, leeg katern aan de voor- en achterkant toegevoegd. Dat vind ik wel mooi. Goede plaats voor de aantekeningen van de lezer.


Kaas – de dummy

WP_20180408_13_45_17_ProDeEerste16PaginasTekst

De eerste 16 pagina’s van mijn ‘ridderroman’ zijn gereed. Die heb ik geprint en hier zijn ze uitgesneden op de juiste maat voor het boekje.


WP_20180408_13_56_57_ProHetEersteKaternIsIngeplakt

Zoals je hier en daar kunt zien is de tekst deels in rood geprint. Net als manuscripten benadruk ik zo bepaalde stukken tekst. Maar meer nog dan inhoudelijke benadrukking gaat het mij om het versierende effect.


WP_20180408_14_04_32_ProIngeplakt

De teksten voor de eerste twee katernen zijn ingeplakt. Nu kan het echte versieren beginnen.


WP_20180408_15_10_48_ProDanBeschilderen

De versieringen stellen niets voor. Niet eens fantasieplanten. Het papier dat als basis voor het boek is gebruikt is bamboepapier. Behoorlijk stevig. Het papier waarop de tekst is geprint is veel dunner en minder sterk. Maar zien hoe de verf zich op deze twee soorten papier gaat houden.


Kaas – mijn exemplaar en Edammer

KaasWillemElsschot16edruk1969

Dit is het exemplaar van Kaas dat ik op de middelbare school gelezen heb. Het boekje mag dan wel dun zijn maar eenvoudig is het niet. Dat is wat ik gisteravond ondervond toen ik op zoek ging naar de Edammer.


Mijn versie is de 16e druk uit 1969.
Toen zat ik nog niet op de middelbare school.
Dus hoe ik er precies aan kom weet ik niet.
Misschien was deze druk een aantal jaren te koop.

Een frontispice heeft mijn versie niet.
Wel een opdracht aan Jan Greshoff.

KaasWillemElsschot16edruk1969GeenFrontispice


Vervolgens volgt er een ‘Inleiding’.
Die lijkt me niet eenvoudig.
Het begint zo:

Buffon heeft gezegd dat de stijl de mens zelf is. Bondiger en juister kan het niet. Maar een gevoelsmens is weinig gebaat met dat slagwoord dat daar staat als een model, om vereeuwigd te worden door een steenkapper. Kan men echter wel met woorden enig inzicht geven in wat stijl eigenlijk is?

Een goede vraag maar aan die vraag was ik nog lang niet toe.
Ik denk dat ik het boek nog maar eens een keer ga lezen.
Het lijkt me zo op het eerste gezicht ook erg Vlaams

Het boek begint met twee lijstjes.
Daar ben ik helemaal weg van; lijstjes.
Het eerste lijstje bevat de personages, het tweede lijstje ‘Elementen’:

KaasWillemElsschot16edruk1969Elementen

De elementen van Kaas van Willem Elsschot.


Maar Edammer, hoe zit het daar mee?

Op pagina 28, het einde van hoofdstuk III las ik het volgende:

‘Denk er eens over na,’ raadde hij. ‘Er is veel mee te versienen en jij bent de geschikte man.
Dat was wel een beetje brutaal van hem, want ik vind dat niemand mij geschikt vinden moet voor dat ik mijzelf geschikt heb gevonden. Maar toch was het aardig dat hij mij zonder enige conditie in de gelegenheid stelde mijn eenvoudige plunje van klerk bij de General Marine and Shipbuikding Company uit te trekken en zo maar en eens koopman te worden. Zijn vriendenzouden dan wel van zelf vijftig percent van hun hooghartigheid laten vallen. Met hun beetje centen!
Ik vroeg hem dan ook wat voor soort handel zijn Hollandse vrienden dreven.
‘In kaas,’ zei mijn vriend. ‘En dat marcheert altijd, want eten moeten de mensen toch.’

Okay, Kaas. Maar Edammer dan?

Op pagina 34 lees ik:

‘Klein beginnen is voorzichtig,’ zei opeens Hornstra die zeker vond dat ik lang genoeg had nagedacht. ‘Ik zend u volgende week twintig ton volvette Edammer in onze nieuwe patentverpakking. En naar gelang u die verrekent zal ik uw voorraad aanvullen.’

‘volvette Edammer’ dus, daar gaat het over in Kaas.

Kaas – de dummy

Soms komen dingen zomaar bij elkaar.
Gister kreeg ik van mijn vader zijn oude portemonnee.
Model billfold (gevouwen biljet in het Nederlands).

Vandaag heb ik de portemonnee uit elkaar gehaald
om te zien hoe groot het grootste stuk keer
is dat ik er uit kan halen.
Want dat is de maat waarbinnen mijn boekje moet passen.
Met dit boekje ga ik onderzoeken hoe ik het boek Kaas
van Willem Elsschot kan gaan inbinden/onderbrengen in een doos.

WP_20180401_12_57_05_ProDummyKaasBillfoldVader

Dit is de portemonne. Goed versleten. Tijd voor een tweede leven.


WP_20180401_12_57_18_ProDummyKaasOpengevouwen

Zo ziet hij er opengevouwen uit. Bekend gezicht. Het klepje en het zakje rechts heb ik er als eerste afgehaald. Die ga ik niet bij de dummy voor Kaas gebruiken. Dat wordt de sluiting van een ander boek.


WP_20180401_13_35_40_ProDummyKaasDeBillfoldKomtLangzaamUitElkaar

Vervolgens haal je stap voor stap de portemonnee uit elkaar.


WP_20180401_13_44_56_ProDummyKaasGrootsteStukLeer

Dit is het grootste stuk leer dat ik er uit kan halen, de buitenkant. Het is ongeveer 23-24 centimeter lang en 9 centimeter breed. Dus het boekblok zal iets kleiner dan deze afmetingen moeten worden.


WP_20180401_13_57_15_ProDummyKaasBruikbareDelenVoorkantLeer

Dit zijn al de losse stukken leer die ik uit de portemonnee kon halen (buiten de klep en zakje, die liggen al onder de pers te drogen omdat ik de losse delen aan elkaar gelijmd heb). Dit is de ‘mooie’ leerkant. Opvallend voor mij is dat leren producten (jas, portemonnee) een werkelijke puzzel zijn van losse, kleinere stukken leer en veel ander materiaal (band, papier, karton, plakband enz).


WP_20180401_13_59_06_ProBruikbareDelenAchterkantLeer

De binnenkant.


WP_20180401_13_59_54_ProDummyKaasMerkje

Het merkje of de naam van het type portemonnee. Chevalier. Dit ga ik natuurlijk weer verwerken in een van mijn boeken. Als het kan in de Kaas-dummy.