Hoi

In eerste instantie was ik wat teleurgesteld over de respons
op mijn oproep mee te schrijven aan een manuscript.
Misschien was het woord ‘manuscript’ een beetje afschrikwekkend.
Maar nu ik de 9 ‘inzendingen’ gelezen en bekeken heb, ben ik
eigenlijk heel tevreden.
Prachtige tekeningen en een quote van Yeats (!).

IMG_2428EenVisInHetWater


IMG_2429BeYourself

Be yourself, be you! Een hart onder de riem.


IMG_2430DeMeesteBezoekers

Hier lees je tussen de regels iets van mijn initiële teleurstelling.


IMG_2431IKKECastAColdEye

Iemand die de uitdaging oppakt. Waarschijnlijk is het een tweede persoon die het citaat van Yeats (Nobelprijs voor de literatuur) er aan toevoegt: “Cast a cold eye/On life / On death/Horseman pass by”.


Hieronder vind je het hele gedicht.
Hier moet ik nog even voor gaan zitten.
Maar dit geeft vast genoeg inspiratie voor een reactie.
Dat geldt trouwens voor alle tekeningen en teksten.

Under Ben Bulben, William Butler Yeats (1939)

I

Swear by what the sages spoke

Round the Mareotic Lake

That the Witch of Atlas knew,

Spoke and set the cocks a-crow.

Swear by those horsemen, by those women

Complexion and form prove superhuman,

That pale, long-visaged company

That air in immortality

Completeness of their passions won;

Now they ride the wintry dawn

Where Ben Bulben sets the scene.

Here’s the gist of what they mean.

II

Many times man lives and dies

Between his two eternities,

That of race and that of soul,

And ancient Ireland knew it all.

Whether man die in his bed

Or the rifle knocks him dead,

A brief parting from those dear

Is the worst man has to fear.

Though grave-diggers’ toil is long,

Sharp their spades, their muscles strong.

They but thrust their buried men

Back in the human mind again.

III

You that Mitchel’s prayer have heard,

“Send war in our time, O Lord!”

Know that when all words are said

And a man is fighting mad,

Something drops from eyes long blind,

He completes his partial mind,

For an instant stands at ease,

Laughs aloud, his heart at peace.

Even the wisest man grows tense

With some sort of violence

Before he can accomplish fate,

Know his work or choose his mate.

IV

Poet and sculptor, do the work,

Nor let the modish painter shirk

What his great forefathers did.

Bring the soul of man to God,

Make him fill the cradles right.

Measurement began our might:

Forms a stark Egyptian thought,

Forms that gentler Phidias wrought.

Michael Angelo left a proof

On the Sistine Chapel roof,

Where but half-awakened Adam

Can disturb globe-trotting Madam

Till her bowels are in heat,

Proof that there’s a purpose set

Before the secret working mind:

Profane perfection of mankind.

Quattrocento put in paint

On backgrounds for a God or Saint

Gardens where a soul’s at ease;

Where everything that meets the eye,

Flowers and grass and cloudless sky,

Resemble forms that are or seem

When sleepers wake and yet still dream.

And when it’s vanished still declare,

With only bed and bedstead there,

That heavens had opened.

Gyres run on;

When that greater dream had gone

Calvert and Wilson, Blake and Claude,

Prepared a rest for the people of God,

Palmer’s phrase, but after that

Confusion fell upon our thought.

V

Irish poets, learn your trade,

Sing whatever is well made,

Scorn the sort now growing up

All out of shape from toe to top,

Their unremembering hearts and heads

Base-born products of base beds.

Sing the peasantry, and then

Hard-riding country gentlemen,

The holiness of monks, and after

Porter-drinkers’ randy laughter;

Sing the lords and ladies gay

That were beaten into the clay

Through seven heroic centuries;

Cast your mind on other days

That we in coming days may be

Still the indomitable Irishry.

VI

Under bare Ben Bulben’s head

In Drumcliff churchyard Yeats is laid.

An ancestor was rector there

Long years ago, a church stands near,

By the road an ancient cross.

No marble, no conventional phrase;

On limestone quarried near the spot

By his command these words are cut:

Cast a cold eye

On life, on death.

Horseman, pass by!


IMG_2432MijnHuisIsGroot

Ik vermoed dat ik dit goed kan gebruiken om nog eens een poging te doen de Nederlandse taal en ons schrift te gebruiken zoals je dat in Arabische kalligrafie ziet.


IMG_2433Kaas

Tijdens mijn verhaal heb ik bezoekers mijn exemplaar van het boek ‘Kaas’ van Willem Elsschot laten zien (met gele boeksnede). Misschien komt daar deze bijdrage van Max vandaan.


IMG_2434Schaduwen

Heel donker gedicht met een bijpassende tekening.


IMG_2435MijnHoofdLoopt

Dit is een compliment van een van de bezoekers die een aantal ideeën heeft overgehouden aan het bezoek.


IMG_2427Hoi

‘Hoi’, de titel van dit bericht, geschreven door Reyn.


Alles Kaas wat de klok slaat

WP_20180510_10_47_19_Pro

Vanochtend de tweede verfbeurt uitgevoerd op het derde katern van mijn ‘ridderroman’. De rest van de tekst, nog twee katernen, moet ik nog schrijven. Vanmorgen ook papier geselecteerd als schutblad en op maat gesneden. Kijken of ik vanmiddag nog ideeën heb voor de afloop van het verhaal.


Op zich heeft dit niets te maken met Kaas van Willem Elsschot behalve dan
dat dit boekje, dat ingebonden gaat worden in het leer van een oude
portemonnee, vervolgens gaat dienen als de dummy
voor de doos in kaasvorm die ik uiteindelijk wil maken
voor mijn ingebonden editie van Kaas.

Werkplaats als etalage

De dingen die ik onderhanden heb zijn nu zo weggezet
in mijn werkplaats in de FutureDome dat het lijkt op een etalage.
Links en rechts spatwerk.
In het midden op het boek ‘Het ideale boek’ het boek dat ik
gisteren uit de boekenpers heb gehaald: Kaas van Willem Elsschot.
Ingebonden in geel kunstleer, gespat met gele ecoline.
Op de achtergrond de doos met ‘Maak je eigen boek’.

WP_20180505_16_54_05_ProMijnWerkplaatsAlsEtalage


Ridderroman

Kaas van Willem Elsschot ben ik aan het inbinden.
Het idee is dat het ingebonden boek in een plat
stuk Edammer kaas komt te liggen.
Om uit te dokteren hoe ik de doos ga maken, bind
ik eerst een dummy in.
De tekst verzin ik zelf, speelt zich af in de omgeving
van West Brabant. Ik noem het mijn Ridderroman.
De band maak ik uit een oude portemonnee die ik uit elkaar
gehaald heb. De tekst illustreer ik met droodels.
Vandaag heb ik de band gezet rond Kaas.
Dat boek ligt nu in de boekenpers te drogen.

WP_20180502_15_30_54_ProWeerEenStukjeVerderMetDeRidderromanDeDummy

Weer een katern van tekst voorzien en een basis voor het illustreren gemaakt. Als de achtergronden nu een kleur hebben dan is dat met ecoline gedaan. Het bamboepapier dat ik als ondergrond gebruik is heel stevig en kan veel vocht hebben zonder te veel te vervormen.


En de boekbinder hij bindt verder

Vandaar nog even verder gegaan met Kaas
van Willem Elsschot.

WP_20180429_13_39_56_ProPlattenLijmenMetKneeplatje

Eigenlijk is dit fout. Je hoort eerst de platten en de rug aan elkaar te plakken met kraftpapier. Dat ga ik achteraf nog wel doen. Hier zie je dat ik met behulp van een driehoek de platten en de rug op een lijn breng en dat ik een kneeplatje gebruik om de afstand tussen rug en platten goed te krijgen.


WP_20180429_14_23_05_ProDezeMethodeHebIkGeleerdVanBoektotaal

Vervolgens heb ik het kunstleer op maat gesneden en het vouwpatroon op de hoeken voorbereid. Deze methode (klein beetje aangepast voor het kunstleer) heb ik geleerd bij Boektotaal.


WP_20180429_14_31_56_ProAlleHoekenGesnedenEersteOmslagGeplakt

De eerste lange kant is gelijmd met speciale aandacht voor de hoeken.


WP_20180429_14_49_41_ProDeBandIsGereed

Je ziet dat ik het kraftpapier aan de binnenkant heb aangebracht. Niet de goede volgorde maar ik hoop dat hierdoor de rug toch versterkt wordt. De band is gereed. Ik heb hem na het passen van het boekblok in de boekenpers gelegd om goed te drogen.


WP_20180429_14_50_44_ProZoGaatHetBoekErUitZien

Als ik heb boekblok in de rug leg gaat het er zo uitzien. Een mooie gele ‘Kaas’. Het idee is nu dat dit boek in een doos komt in de vorm van een plat stuk Edammer kaas. Maar daarvoor wil ik eerst de dummy afmaken en daarvoor moet ik eerst mijn ridderroman afschrijven.


En de boekbinder hij spatte door II

Gisteren had ik het gevoel dat ik het wel aandurfde om
de boeksnede van Kaas van Willem Elsschot te spatten.
Het boek krijgt een gele band en de snede wordt geel gespat met
een wit leeslint en witte kapitaalbandjes.
Dan begin je dus met het boek goed af te plakken en af te dekken
zodat niet alles geel wordt.

WP_20180428_10_02_26_ProBoekGoedIngepakt


WP_20180428_10_03_00_ProBoekInDeKlemmen

Zoals de vorige keer bij het oefenen is het een hele stellage.


WP_20180428_10_14_11_ProKorteKantGeelGespat

De kop gespat. Je ziet dat ik de hoeken van het boek ook afgeplakt heb. Om er voor te zorgen dat elleen de snede geel wordt en niet de rug of het schutblad.


WP_20180428_10_18_13_ProKorteKantGeel

Zo zie je het verschil tussen onbespat en bespat heel goed.


WP_20180428_11_00_51_Pro

Dan de laatste lange kant. De ecoline droogt snel en de pagina’s plakken niet aan elkaar.


WP_20180428_11_03_27_ProGespat

Helemaal gespat.


Dan is het nu tijd voor het leeslint.
Ik heb daarvoor het midden van het boek gezocht: 6 katernen.

WP_20180428_11_13_53_ProGespatMetLeeslint

Het uiteinde van het leeslint heb ik een beetje ingelijmd en daarna schuin afgesneden. Hiermee hoop ik het rafelen van het leeslint tegen te gaan.


WP_20180428_11_14_38_ProGespatMetLeeslint

Dit is de kop. Nu kan het kapitaalband er op gelijmd worden.


WP_20180428_11_23_14_ProSpatwerkKapitaalbangLeelint

Kopse kant met kapitaalband.


Uitproberen van spatten met acrylverf

WP_20180421_09_17_55_ProOmgevingGoedAfschermenVoorHetSpatten

Een van de snijresten van het boek gebruik ik om te testen hoe spatwerk op de snede zal gaan werken. Ik plak de omgeving goed af met krantenpapier en schilderstape.


WP_20180421_09_19_10_ProKlemmenGeleendVanMijnVader

De snijresten zitten tussen twee plankjes die op hun plaats worden gehouden met twee klemmen die ik van mijn vader geleend heb. Dat werkt prima.


WP_20180421_10_11_37_ProMetTandenborstelAangebracht

De bedoeling is met geel te gaan spatten maar om zoveel mogelijk die kleur verf te sparen neem ik voor de test een andere kleur. Maar het spatten werkt niet. Ik vermoed dat het aan de acryl ligt. Ook verdunnen helpt niet.Toen heb ik de verf gewoon direct met de tandenborstel aangebracht.


WP_20180421_10_28_24_ProKaasNogInDeKlemmen

Nu ik toch aan het testen ben probeer ik op de snede te verven. Dat gaat vrij aardig. Probleem is dat het oppervlak waarop ik schilder niet egaal glad is. Dat is straks bij het boek anders.


WP_20180421_10_38_03_ProKaasPaginasLosGemaakt

Als je verf direct aanbrengt dan heeft het als effect dat de pagina’s aan elkaar kleven. Ze gaan overigens eenvoudig weer los maar dat is natuurlijk wel een extra handeling. Zo egaal wil ik op mijn uiteindelijke boek Kaas de kleur niet aanbrengen. Ik wil spatwerk.


WP_20180421_11_34_30_ProPlattenEnRugGesneden

Om toch het gevoel te hebben vandaag iets gedaan te hebben snij ik de platten en de rug voor het boek Kaas van Willem Elsschot. Daar is het tenslotte allemaal om begonnen. Maar ik wil eerst spatwerk aanbrengen op de snede, dan het leeslint en de kapitaalbandjes en pas dan de band zetten. Dus gaan zoeken op internet en in mijn boeken over boekbinden. Spatten.


WP_20180421_15_09_33_ProMijnEcolineSpatAquarium

Mijn spataquarium. Overal lees ik over ecoline maar ook dat het met acryl eigenlijk ook moet kunnen. Dus ecoline gekocht, weer uitproberen, weer geen succes. Toen bleek dat als ik de tandenborstel anders vasthoud, dat het dan wel werkt. Het probleem lijkt hem dus in de borstel te zitten. Als ik hem schuin hou dan is er meer weerstand en wordt er gespat.


Meet both ends

WP_20180418_15_07_38_ProUitDeBoekenpers

Het boekblok is goed gelijmd en uit de boekenpers. Nu komt altijd een magisch moment: het snijden van het boek. Tot nu toe is het boekblok een ruwe diamant geweest. We gaan die slijpen. Al het overto9llig papier snijden we weg. De zijkanten worden mooi glad. Dadelijk, na het snijden kan het boek ook eindelijk goed geopend worden.


WP_20180418_15_08_53_ProWitLeeslintWitKapitaalbandje

Na het snijden wil ik de zijkanten van het boek een gele kleur geven. Dat spatten heb ik sinds de kleuterschool niet meer gedaan. Dus eerst een dummy. Na het spatten breng ik het witte leeslint en witte kapitaalbandjes aan.


WP_20180418_15_19_01_ProOnderkant-StaartNauwkeurigWerk

Het snijden met een snijmachine is een nauwkeurig werkje. Het boek moet rechthoekig worden of blijven en je moet niet te veel of te weinig wegsnijden. Gelukkig staan hiervoor aanwijzingen op het papier van de drukker. Dit is de onderkant of de staart van het boek.


WP_20180418_15_21_49_ProRugEnVoorkant

Hier zie je beide kanten van het boek. De voorkant, op de voorgrond, voor het mes. De rug achter het mes. Meet both ends. Maak kennis met beide kanten.


WP_20180418_15_21_56_ProVoorkant

Voorzichtig snijden. Dit papier liet zich goed, en een keer snijden.


WP_20180418_15_24_57_ProBovenkant-KopHier zit het papier nog aan elkaar

Dit is de bovenkant van het boek of de kop. Hier zitten de gevouwen vellen nog aan elkaar. Dadelijk is het boek volledig doorbladerbaar.


WP_20180418_15_28_29_ProRestjesSnijproces

Dit zijn de snijresten.


Kaas en Tulpen in de Boekenpers

Voor het schutblad heb ik een handgeschept papier gekozen
met daarop een gestileerde afbeelding van een tulp.
Het boek Kaas van Willem Elsschot krijgt dus een gele band
die doet denken aan kaas en tulpen op het schutblad.
Heel Nederlands.

WP_20180415_14_22_00_ProBoekbindersgaas

Maar eerst ben ik Boekbindersgaas gaan kopen. Met deze 2 meter kan ik nog jaren vooruit.


WP_20180415_15_05_18_ProKaasEnTulpen

Twee foto’s heb ik gemaakt waarop het schutblad een beetje te zien is. Hier zit het namelijk al op het boekblok geplakt. Ik weet niet welke foto het duidelijkst is daarom heb ik ze beide opgenomen.


WP_20180415_15_05_34_ProKaasEnTulpen


WP_20180415_15_08_35_ProKaasEnTulpenInDePers

Na het plakken van de katernen, het op maat maken en plakken van de schutbladen en na het aanbrengen van het boekbindersgaas gaat het boekblok in de boekenpers. Daar zal het een paar dagen blijven.


Naaien van Kaas

De losse katernen van het boek Kaas van Willem Elsschot
ben ik aan het inbinden.
Een belangrijke stap is het naaien van het boek.
Dat heb ik vanmiddag gedaan.
Ik kon daarna niet verder omdat ik bijna geen boekbindersgaas
meer heb. Dus ben ik vanmiddag daarvoor naar de winkel geweest.

WP_20180414_10_45_39_ProKaasWillemElsschotOpHetNaaibankje

Hier ligt het boek Kaas. Ongeveer halverwege het naaiproces.


WP_20180414_11_03_24_ProKaasWillemElsschotOpdrachtAanJanGreshoff

Aan het begin van het boek zit de opdracht aan Jan Greshoff.


WP_20180414_11_03_38_ProKaasWillemElsschotIllustratieHenriVanStraten

In deze uitgave is het frontispice van Henri van Straten. Het is een prachtige linosnede.


WP_20180414_11_13_46_ProNaaienVanKaas

Met potlood heb ik op het eerste blad aangegeven waar het boek straks schoongesneden moet worden. De uitgever heeft een extra, leeg katern aan de voor- en achterkant toegevoegd. Dat vind ik wel mooi. Goede plaats voor de aantekeningen van de lezer.


Kaas – de dummy

WP_20180408_13_45_17_ProDeEerste16PaginasTekst

De eerste 16 pagina’s van mijn ‘ridderroman’ zijn gereed. Die heb ik geprint en hier zijn ze uitgesneden op de juiste maat voor het boekje.


WP_20180408_13_56_57_ProHetEersteKaternIsIngeplakt

Zoals je hier en daar kunt zien is de tekst deels in rood geprint. Net als manuscripten benadruk ik zo bepaalde stukken tekst. Maar meer nog dan inhoudelijke benadrukking gaat het mij om het versierende effect.


WP_20180408_14_04_32_ProIngeplakt

De teksten voor de eerste twee katernen zijn ingeplakt. Nu kan het echte versieren beginnen.


WP_20180408_15_10_48_ProDanBeschilderen

De versieringen stellen niets voor. Niet eens fantasieplanten. Het papier dat als basis voor het boek is gebruikt is bamboepapier. Behoorlijk stevig. Het papier waarop de tekst is geprint is veel dunner en minder sterk. Maar zien hoe de verf zich op deze twee soorten papier gaat houden.


Kaas – mijn exemplaar en Edammer

KaasWillemElsschot16edruk1969

Dit is het exemplaar van Kaas dat ik op de middelbare school gelezen heb. Het boekje mag dan wel dun zijn maar eenvoudig is het niet. Dat is wat ik gisteravond ondervond toen ik op zoek ging naar de Edammer.


Mijn versie is de 16e druk uit 1969.
Toen zat ik nog niet op de middelbare school.
Dus hoe ik er precies aan kom weet ik niet.
Misschien was deze druk een aantal jaren te koop.

Een frontispice heeft mijn versie niet.
Wel een opdracht aan Jan Greshoff.

KaasWillemElsschot16edruk1969GeenFrontispice


Vervolgens volgt er een ‘Inleiding’.
Die lijkt me niet eenvoudig.
Het begint zo:

Buffon heeft gezegd dat de stijl de mens zelf is. Bondiger en juister kan het niet. Maar een gevoelsmens is weinig gebaat met dat slagwoord dat daar staat als een model, om vereeuwigd te worden door een steenkapper. Kan men echter wel met woorden enig inzicht geven in wat stijl eigenlijk is?

Een goede vraag maar aan die vraag was ik nog lang niet toe.
Ik denk dat ik het boek nog maar eens een keer ga lezen.
Het lijkt me zo op het eerste gezicht ook erg Vlaams

Het boek begint met twee lijstjes.
Daar ben ik helemaal weg van; lijstjes.
Het eerste lijstje bevat de personages, het tweede lijstje ‘Elementen’:

KaasWillemElsschot16edruk1969Elementen

De elementen van Kaas van Willem Elsschot.


Maar Edammer, hoe zit het daar mee?

Op pagina 28, het einde van hoofdstuk III las ik het volgende:

‘Denk er eens over na,’ raadde hij. ‘Er is veel mee te versienen en jij bent de geschikte man.
Dat was wel een beetje brutaal van hem, want ik vind dat niemand mij geschikt vinden moet voor dat ik mijzelf geschikt heb gevonden. Maar toch was het aardig dat hij mij zonder enige conditie in de gelegenheid stelde mijn eenvoudige plunje van klerk bij de General Marine and Shipbuikding Company uit te trekken en zo maar en eens koopman te worden. Zijn vriendenzouden dan wel van zelf vijftig percent van hun hooghartigheid laten vallen. Met hun beetje centen!
Ik vroeg hem dan ook wat voor soort handel zijn Hollandse vrienden dreven.
‘In kaas,’ zei mijn vriend. ‘En dat marcheert altijd, want eten moeten de mensen toch.’

Okay, Kaas. Maar Edammer dan?

Op pagina 34 lees ik:

‘Klein beginnen is voorzichtig,’ zei opeens Hornstra die zeker vond dat ik lang genoeg had nagedacht. ‘Ik zend u volgende week twintig ton volvette Edammer in onze nieuwe patentverpakking. En naar gelang u die verrekent zal ik uw voorraad aanvullen.’

‘volvette Edammer’ dus, daar gaat het over in Kaas.

Kaas – de dummy

Soms komen dingen zomaar bij elkaar.
Gister kreeg ik van mijn vader zijn oude portemonnee.
Model billfold (gevouwen biljet in het Nederlands).

Vandaag heb ik de portemonnee uit elkaar gehaald
om te zien hoe groot het grootste stuk keer
is dat ik er uit kan halen.
Want dat is de maat waarbinnen mijn boekje moet passen.
Met dit boekje ga ik onderzoeken hoe ik het boek Kaas
van Willem Elsschot kan gaan inbinden/onderbrengen in een doos.

WP_20180401_12_57_05_ProDummyKaasBillfoldVader

Dit is de portemonne. Goed versleten. Tijd voor een tweede leven.


WP_20180401_12_57_18_ProDummyKaasOpengevouwen

Zo ziet hij er opengevouwen uit. Bekend gezicht. Het klepje en het zakje rechts heb ik er als eerste afgehaald. Die ga ik niet bij de dummy voor Kaas gebruiken. Dat wordt de sluiting van een ander boek.


WP_20180401_13_35_40_ProDummyKaasDeBillfoldKomtLangzaamUitElkaar

Vervolgens haal je stap voor stap de portemonnee uit elkaar.


WP_20180401_13_44_56_ProDummyKaasGrootsteStukLeer

Dit is het grootste stuk leer dat ik er uit kan halen, de buitenkant. Het is ongeveer 23-24 centimeter lang en 9 centimeter breed. Dus het boekblok zal iets kleiner dan deze afmetingen moeten worden.


WP_20180401_13_57_15_ProDummyKaasBruikbareDelenVoorkantLeer

Dit zijn al de losse stukken leer die ik uit de portemonnee kon halen (buiten de klep en zakje, die liggen al onder de pers te drogen omdat ik de losse delen aan elkaar gelijmd heb). Dit is de ‘mooie’ leerkant. Opvallend voor mij is dat leren producten (jas, portemonnee) een werkelijke puzzel zijn van losse, kleinere stukken leer en veel ander materiaal (band, papier, karton, plakband enz).


WP_20180401_13_59_06_ProBruikbareDelenAchterkantLeer

De binnenkant.


WP_20180401_13_59_54_ProDummyKaasMerkje

Het merkje of de naam van het type portemonnee. Chevalier. Dit ga ik natuurlijk weer verwerken in een van mijn boeken. Als het kan in de Kaas-dummy.


Volgend boekbindproject: Kaas van Willem Elsschot

Mijn volgende boekbindproject is Kaas van Willem Elsschot.

Ik heb de katernen gekocht van Atelier ‘De Ganzenweide’.
Daarbij is nu het idee om het boek uit te voeren als een
stuk kaas: een plat stuk kaas.

Waarom de Belgische kunstenaar Henri van Straten koos voor een
illustratie met de hoofdpersoon Frans Laarmans met in zijn hand
een ‘volvette Edammer’, weet ik niet maar de vorm van een
Edammer sluit niet zo aan bij de grootte van het boek.
Dus voor ik verder ga moet ik eerst het boek er bijpakken.
Het stond ooit op mijn lijst dus ik heb een ingebonden exemplaar.
Even zoeken.
Intussen heb ik al wat info verzameld:

HenriVanStratenKaasWillemElsschot

De linosnede van Henri van Straten voor Kaas van Willem Elsschot.


Op de website Kaas tref je de volgende tekst aan (beetje aangepast):

Kaas

Voor Willem Elsschot (pseudoniem voor Alfons De Ridder) zelf was dit boek zijn meest geslaagde.
De eerste druk dateert van 1933 en in 1942 is er een derde druk verschenen, welke is vermeerderd met een extra hoofdstuk XV; daarmee is de derde druk dus tevens de eerste druk van het volledige werk.
De spelling, de opmaak en de typografie in deze uitgave (in losse katernen) zijn als die van de derde druk in 1942;
denk hierbij aan het formaat, de interpunctie, de regel- en woordafbrekingen, de witmarges.
Maar let ook op details als de haarfijne spatie welke de puntkomma, de dubbelepunt, het uitroepteken en het vraagteken voorafgaat.
Kortom, als je deze heruitgave (in losse katernen) leest, dan waan je je even terug in de tijd!
Net als in 1942 hebben we de katernen voorzien van katernsignatuur, zodat er geen collationeerblokjes op de katernruggetjes hoefden te worden gedrukt;
sommige boekbinders willen geheel of ten dele de katernruggetjes ‘open houden’.

 

In 2003 werd het Verzameld werk van Elsschot opnieuw uitgegeven door Athenaeum-Polak & Van Gennep
(bezorgd door dr. Peter de Bruijn, onder auspiciën van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis KNAW).
Hierbij zijn geautoriseerde correcties aangebracht terzake taal-, schrijf- en zetfouten.
We danken het Huygens Instituut voor het beschikbaar stellen van het geautoriseerde tekstbestand dat we voor deze uitgave (in losse katernen) hebben gebruikt.
We zijn blij dat we met de erven De Ridder overeenkomst hebben kunnen sluiten terzake het auteurerecht.
Dit door tussenkomst van de Belgische Uitgeverij Polis, die momenteel werkt aan een heruitgave van alle boeken van Willem Elsschot.

 

In de eerste zes drukken, en ook in nog weer latere drukken waren illustraties opgenomen van de gekende (bekende) Belgische kunstenaar Jozef Cantré.
Graag hadden we deze illustraties ook opgenomen, maar we zijn er niet in geslaagd contact te krijgen met de auteursrechthebbenden.
In 1944 verscheen een druk met op het voorplat een linosnede van de gekende Belgische kunstenaar Henri van Straten; de illustratie stelt de hoofdpersoon Frans Laarmans voor met in zijn hand een ‘volvette Edammer’.
We hebben een afdruk van deze lino in het boek opgenomen als frontispice, dus tegenover de titelpagina.
De illustraties van Henri van Straten zijn sinds 2015 vrij van rechten.

Edammer

Edammer.


Deze uitgave telt 164 pagina’s, 10 genummerde katernen van 16 pagina’s en, net als in 1942, een ‘voorloopkatern’ van 4 pagina’s.
In de oorspronkelijke uitgave is dit ‘voorloopkatern’ gelijmd op het eerste katern.
We leveren twee extra blanco katernen van 16 pagina’s elk mee voor schutbladconstructies, je hoeft dus je schutblad niet op de ‘franse titel’ te lijmen.

 

Het schoongesneden formaat is 136×200 mm.
Dat was het formaat van de editie uit 1942; die was toen provisorisch genaaid, voorzien van een papieren bandje,
eigenlijk bedoeld om naderhand ’in het echt’ te worden gebonden.

 

Vaak werd dan het boekblok schoongesneden, maar niet altijd.
Je kan dus kiezen tussen het volle formaat en een formaat ietsje kleiner.

 

Bijna altijd werd wel ‘de kop’ van het boekblok gesneden om te kunnen worden gekleurd, versierd of verguld;
het ’slordige’ aan voor- en staartzijde vonden bibliofielen wel mooi.

 

Sommige Belgische binders noemen die ‘slordige zijden’ wel ‘de getuigen’;
alles zo heel mooi strak, dat past niet altijd bij een ambachtelijk gebonden boek.

 

Opleidingsinstituut ’t Ambachthuys te Den Haag selecteerde deze uitgave voor het project BOEKKUNST 2018,
tot dusverre meer bekend als ‘Koppermaandagproject’.

WP_20180331_11_50_25_ProKaasKleurbepaling

Ik heb een stuk ‘kunstleer’ liggen, geel. Maar wel erg geel. Op de foto hierboven ligt in het midden een stukje met de originele kleur. Vanochtend heb ik geprobeerd met verf een betere kleur te krijgen. Maar of dit nou gaat passen bij Edammer? Hoe die verf zich op dit kunstleer gaat gedragen weet ik ook nog niet. Ook dat zal ik nog eerst moeten uittesten. Maar het begin is gemaakt.