Free as a jail bird

Voor het boek dat ik ga maken met als titel
‘Free as a jail bird’, heb ik eerst ervaring
opgedaan met het zetten van een titel op
een boekband.
Vandaag heb ik gewerkt met lijnfileten en een
rolfilet om lijnen blind en met folie op
verschillende materialen te kunnen zetten.

WP_20171013_09_39_49_ProLijnfiletVanMessing

Dit is dan een lijnfilet. Dit soort gereedschap is gemaakt van messing met een houten handgreep. Het messingdeel komt in veel vormen en diktes. de filet kan recht zijn of gebogen. Ze zijn er in verschillende lengtes. Er zijn verschillende bochten en andere vormen. Het idee hiermee is om een tekening te kunnen maken in een boekband. De voorbeelden spreken misschien beter.


Wikipedia:

Messing of geelkoper, is een legering van koper (55-70%) en zink (45-30%).

De naam geelkoper is afgeleid van de kleur. Het is duidelijk geler dan zuiver koper of brons (een legering van koper en tin). Wanneer het materiaal lang is blootgesteld aan de buitenlucht wordt het donkerbruin.

Messing is een waardevol materiaal vanwege zijn hardheid en goede zelfsmerende eigenschappen. Er bestaan drie types messing:

  • Alfamessing, met minder dan 40% zink, is flexibel en kan koud gesmeed worden
  • B├Ętamessing, met meer zink naar verhouding, kan alleen heet gesmeed worden. Dit type messing is harder en sterker.
  • Wit messing, met meer dan 45% zink, is te bros om algemeen bruikbaar te zijn.

WP_20171013_09_54_39_ProProefstukken

Dit zijn de proefstukken van de vorige keer toen ik letters op de materialen gezet heb. Toen zagen we al dat sommige materialen zich beter lenen voor deze technieken en dat je steeds op zoek moet naar de beste temperatuur en druk voor het materiaal. Er is voor vandaag een proefstukje aan toegevoegd. Het geel op de voorgrond heb ik eerder ook gebruikt bij het inbinden van drie jaargangen Boek Behoud Bericht. Alle proefstukken zijn boekbindmateriaal gelijmd op grijsbord.


WP_20171013_09_55_21_ProHetOpwarmenVanDeLijnfileten

Hier liggen twee lijnfileten op te warmen op een warmhoudplaatje.


WP_20171013_10_10_28_ProTestOpBoekbindlinnen

Hier heb ik lijnen blind gedrukt (dus zonder kleur of inkt) tussen de letters. Zo ontstaat een raster dat met een beetje fantasie lijkt op de tralies van een gevangenis. De lijnen zijn hier aangebracht op het boekbindlinnen. Dat werkte al niet zo gewelding met de letters. Met de lijnen werkt het ook niet super.


WP_20171013_10_21_33_ProTestOpKurk

Dit is een kurkbekleding. De temperatuur let hier veel nauwer dan je zou verwachten. Ik weet niet van welk materiaal dit precies gemaakt is. Op sommige plaatsen ‘rafelt’ de lijn. Dat is misdchien wel een leuk effect maar dit materiaal is al druk uit zich zelf qua structuur. De lijnen voegen niet veel toe behalve misschien verwarring.


WP_20171013_10_25_37_ProTestOpArbetexE

Dit materiaal is ‘Arbetex E’. Dat werkt best goed.


WP_20171013_10_35_25_ProTestMetDainelOriginal

Maar bij dit materiaal: ‘Dainel Original’ werkten de letters goed en de lijnen eigenlijk ook. Met dit resultaat ben ik tevreden.


WP_20171013_10_45_02_ProHetOpwarmenVanEenRolFilet

Hier in het midden, het grootste stuk gereedschap, ligt een rolfilet. Het wieltje is verkrijgbaar in verschillende groottes en vorm. Dit is een enkele maar er zijn bijvoorbeeld ook dubbele. Dan kun je twee lijntjes tegelijk zetten, strak naast elkaar.


WP_20171013_10_54_19_ProTestMetEnkeledubbeleLijnfiletEnRolfilet

Dit ‘kunstleer’ is waarschijnlijk van een synthetisch materiaal. Daardoor lette de temperatuur heel precies. Te koud heeft weinig effect en al helemaal niet egaal. Te warm levert bijvoorbeeld bij de dubbele lijnfilet het probleem op dat het materiaal tussen de twee lijnen gewoon los kwam. Het bleef aan de filet hangen. Dat is hier te zien rechts van het midden. Daar zie je twee keer een blinddruk van een dubbele lijnfilet waarbij bij de rechtse het begin aan de onderkant los is gekomen. Van het grote vierkant zijn de korte kanten met een lijnfilet gezet en de lange zijdes met de rolfilet. Dit brengt allerlei uitdagingen met zich mee: rechte hoek, rechte lijn, hoe de lijnen op elkaar aan te laten sluiten enz.


WP_20171013_11_19_39_ProRolFiletInCombinatieMetKartonnenMal

Ik ben nog een tijd doorgegaan met proberen. De ronde lijn is uit de hand gezet met een rolfilet. De meeste rechte lijnen met behulp van een stuk karton als ‘lineaal’.


WP_20171013_11_22_01_ProStukjeKartonZorgtErvoorDatRolfiletopTijdStopt

Hier gebruik ik een dun stukje karton als ‘stopper’. Het karton ligt over een vorm met lijnen. De nieuwe lijn moet daar op aansluiten maar met een rolfilet is dat niet eenvoudig. Het karton stopt me niet met rollen maar zorgt er wel voor dat de schijf geen indruk in het boekbindmateriaal achterlaat.


WP_20171013_11_22_09_ProKartonWegEnLijnVanRechtsOnderStoptMooiBijVorm

De lijn sluit mooi aan op het ‘vierkant’.


WP_20171013_12_05_07_ProTestsMetLiinfiletenEnFolieOnderVerschillendeTemperaturen

Als laatste ben ik nog bezig geweest met folie op het kurk. De temperatuur moest veel hoger dan bij de andere materialen. Maar te warm zorgde meteen voor rafelige randen. Het loodrecht houden van de lijnfilet was ook een belangrijke faktor in het resultaat.


Het was weer een heel leerzame ochtend.
Het was ook de laatste in een serie van drie.
Nu het ontwerp van het boek gaan afmaken
en als de kaft bijna gereed is,
ga ik er de tekst op zetten en misschien ook de lijnen.

Laatste (?) Boek Behoud Bericht

Waarschijnlijk is dit het laatste bericht
over het inbinden van de jaargangen 2004 (1 publicatie)/2005,
2006 en 2007. Het is gereed!

Afgelopen woensdag is daarvoor het laatste werk verricht.
Vandaag heb ik alleen deel drie nog uit de boekenpers gehaald.

Maar woensdag begon met twee gedroogde banden in de boekenpers.

 photo WP_20170712_001InDeStapelBoekenpers.jpg

Twee boeken in de boekenpers. Het kunstleer is op de platten geplakt. Die platten en de rug moeten nu nog afgewerkt worden. Omdat ik niet veel kracht op de pers moet zetten kan dit prima.


 photo WP_20170712_003NummerTweeGereedDrieVolgtNog.jpg

Hier zie je dat bij het linker boek het leer nog teruggeslagen moet worden in het boek. Eerlijk gezegd is dat een activiteit die eenvoudig lijkt maar waar ik nog wel wat kan verbeteren. Zeker als ik net als nu geen schutblad meer aan de binnenkant van de band ga plaatsen.


 photo WP_20170712_004BijNummerDrieMoetenDeLangeKantKopEnStaartNogafgewerktWorden.jpg

Band twee is gereed, nu band drie nog. Na het naar binnenslaan van het kunstleer breng ik een bescherming aan in het boek en stop dan het boek in de boekenpers. De omslagen moeten goed plakken en blijven zitten maar niet voor eeuwig aan de pagina’s van het boek.


 photo WP_20170712_005BoekBehoudBerichtNummer1En2Gereed.jpg

Ondanks dat ik de boeken niet echt in serie maak maar een voor een, zien de boeken die gereed zijn er best redelijk uit. De grootte van de boeken zit heel dicht bij elkaar. Dat kan nog beter maar voor nu is dit okay.


 photo WP_20170713_001BoekBehoudBerichtInDrieen.jpg

Vandaag heb ik dan het derde boek ook uit de boekenpers gehaald. De omslagen waren gisteravond omgeslagen en geplakt.


 photo WP_20170713_002.jpg

Met dank aan Johan Potgieter en zijn artikel in Boek Behoud Bericht. De methode Potgieter heb ik gevolgd en ik ben blij met het resultaat: drie boeken die helemaal plat open kunnen zodat artikelen eenvoudig gecopieerd kunnen worden.


 photo WP_20170713_003.jpg

In het artikel stond eenvoudigweg: haal alle losse folders uit de tijdschriften en gooi die weg. Dat wilde ik niet. Daar heb ik iets op bedacht dat ik de volgende keer anders zou doen. Want dat extra katern dat geen pagina’s van de tijdschriften bevat, gaf de meeste moeilijkheden.


Update Boek Behoud Bericht

Nu het eerste boek goed gelukt is kan ik met de overige twee
jaargangen goed aan de slag.

Boek 2 was al genaaid en gelijmd, maar nog niet gesneden.
Dat boek wil ik nu geel verven.
Ik had ook extra papier op de platten kunnen aanbrengen om
het doorschijnen van de rode kleur van het textiel tegen te gaan.
Maar ik heb nog een tube gele wateroplosbare olieverf liggen
die al aardig hard begint te worden. Als die werkt
dan heeft die een goede bestemming gekregen.

Boek 3 was nog niet genaaid.

 photo WP_20170708_001Booek2OnderHetMes.jpg

Boek 2 onder het mes.


 photo WP_20170708_002Boek2InDeSnijmachine.jpg


 photo WP_20170708_003Boek2MooiSchoongesneden.jpg

Mooi schoongesneden.


 photo WP_20170708_005Boek2PlattenGelijmdLigtTeDrogenInBoekenpers.jpg

Voorzien van de platten kan het in de boekenpers om te drogen.


 photo WP_20170708_016Boek2GeelGeverfdOmDoorschijnenMinderTeMaken.jpg

Later op de dag heb ik het boek uit de boekenpers gehaald en het hele stuk textiel geel geverfd. Het droogt erg snel met dit weer.


 photo WP_20170708_015Boek3DeLaatsteKaternenInbinden.jpg

Tussendoor is boek 3 ingenaaid…


 photo WP_20170708_017Boek3IngebondenLigtTeDrogenInDeBoekenpers.jpg

…en voorzien van lijm (PVA) ligt het nu te drogen in de boekenpers.


Update Boek Behoud Bericht

De afgelopen tijd was mijn grootste zorg of de rug
van de kunstleren band wel goed op zijn plaats zal vallen.
Letterlijk.
Toen ik het boek uit de boekenpers haalde en het eens
helemaal open vouwde bleek de methode Johan Potgieter
prima te werken.

 photo WP_20170705_001BoekKanPlatOpenEnLeerOpDeRugVouwtZichMooiWeg.jpg

Hier moet de kunstleren omslag om de platten nog gemaakt worden maar het materiaal zit al wel op de platten bevestigd. Je ziet dat als je het boek helemaal openvouwt er een soort tunnel ontstaat omdat het kunstleer bij de rug naar buiten wijkt. Precies wat ik gehoopt had. Nu is het een kwestie van het kunstleer goed om de platten te krijgen. Om de rug zo stevig mogelijk te maken vouw ik de flapjes die overblijven bij de rug, na lijmen, terug naar binnen. Het materiaal zit daar dan dubbel (= steviger) en vast aan zichzelf en de extra strook boekbindlinnen die ik er aangebracht hebt.


 photo WP_20170705_002DeHoekenOpMaatSnijden.jpg

Hoekjes afsnijden. Bij de rug is het kunstleer ook doorgesneden. Om het naar binnenvouwen goed mogelijk te maken is daar een klein strookje, ter dikte van het karton weggesneden.


 photo WP_20170705_003GeenExtraSchutbladGewoonNetjesDeHoekenAfgewerkt.jpg

Je kunt hier natuurlijk een extra sierpapier aanbrengen maar dan moet je iets vinden wat bij dat geel past. Ik vind het zo mooi. De ‘rugflapjes’ die ik later ga invouwen zijn hier te zien.


 photo WP_20170705_004ZilverpapierTekenPlakkenRugNaarBinnengevouwenEnGeplakt.jpg

Ik stop er aluminiumfolie tussen de band en het boekblok om te voorkomen dat het papier tegen het kunstleer aan plakt en dan kan het nog even in de boekenpers. Te zien is dat het naar binnenvouwen van het kunstleer aan de rug goed werkt. Was een eenvoudige handeling.


 photo WP_20170705_005NuGauwWeerInDeBoekenpers.jpg

Na het drogen in de boekenpers ziet het boek er als volgt uit. Ik ben tevreden. Wat ik minder vind is dat het gele kunstleer een beetje doorschijnt. Het rode textiel dat ik gebruikt heb om de katernen op te naaien, kun je door het kunstleer zien. Daar moet ik iets op verzinnen bij de volgende twee exemplaren.


 photo WP_20170705_006GeenStrookjesKartonAlsNaaiHulpmiddelMaarSateprikkers.jpg

Terwijl boek 1 ligt te drogen kan ik beginnen aan het naaien van boek twee. Gebruikte ik de vorige keer strookjes karton als hulpmiddel, nu ben ik overgestapt op sateprikkers. In drie maten. Ervaren wat het beste werkt (de kleinste maat).


 photo WP_20170705_009BoekNummer2Ingenaaid.jpg

Boek 2 ingenaaid.


 photo WP_20170705_011BoekNummer1MetLeelint.jpg

Hopelijk worden boeken 2 en 3 net zo mooi of mooier.


Kleine update Boek Behoud Bericht

Eerst heb ik het kunstleer op maat gesneden.
Dan het kunstleer op de rug versterkt met een strook boekbindlinnen.
Vervolgens heb ik met schilderstape de achterkant/rug en
een ruimte van 3 millimeter van de platten afgeplakt.
Daar kan ik dan geen lijm smeren en zal het kunstleer los blijven.
Dat is nodig om er voor te zorgen dat als je het boek opent
de platten alle ruimte hebben om helemaal te openen.
Ik ben benieuwd of dat gaat werken.
Het boek ligt nu in de boekenpers onder milde druk.
De platten moeten goed drogen.
Morgen kan ik dan het kunstleer aan de kop, staart en lange zijde
inslaan en nog iets doen met de rug.
Voor dat laatste zien of dat nog makkelijk kan of dat
deze aanvullende ingreep de volgende keer na het aanbrengen
van het boekbindlinnen moet worden uitgevoerd.
De huidige aanpak lijkt makkelijker omdat het nu op passen aankomt
en dat is eenvoudiger dan vooraf meten.

 photo WP_20170704_001KleinRandje3MMAfgeplaktMetSchilderstape.jpg

Er is een klein randje aan de rugzijde van de platten afgeplakt met schilderstape. Zo zal daar het kunstleer niet aan vast gelijmd worden.


 photo WP_20170704_002HetKunstleerZitOmDeBandNuDeBoekenpersIn.jpg

Dit is dan een eerste indruk van het boek. Spannend!.


Update: Boek Behoud Bericht

Tussen alle andere activiteiten gisteren heen toch wat
voortgang geboekt.
Ik heb een leeslint gemaakt en dat aangebracht op het boek.

 photo WP_20170702_001GoedGedroogd.jpg

Maar de activiteiten begonnen er mee het boek met de nieuwe platten uit de boekenpers te halen om te controleren of het boek goed gedroogd is.


 photo WP_20170702_002HelemaalOpen.jpg

Bij iedere stap zie je het boek verder gereed komen en je ziet ook dat het inderdaad zo is dat het boek helemaal open kan. Helemaal plat. Dat stelt wel een mogelijk probleem voor de volgende stap. Het idee is om nu het kunstleer te gaan bevestigen op de platten. Maar als je dat boek straks helemaal open wil leggen dan kan dat waarschijnlijk goed op een copieerapparaat maar op tafel zal dat toch moeilijk worden. De stof van de rug zal toch ergens naar toe moeten.


 photo WP_20170702_003HelemaalOpen.jpg

Hier ligt het boek helemaal open.


 photo WP_20170702_004HierLigtHetOpenOpDeBijlage.jpg

Hier ligt het open bij de bijlage.


 photo WP_20170702_005HetBoekKanHelemaalPlatLiggenMaarHeeftNogGeenBekledingMetKunstleer.jpg

Hier ligt het open met de tekst naar beneden. Je ziet dat de platten elkaar zowat raken. De rug van kunstleer zal straks niet gelijmd worden. Die blijft los. Dat moet ook wel want die moet uit de weg.


 photo WP_20170702_006Leeslint.jpg

Maar dat is een zorg voor later. Ik ga nu een leeslint maken en in het boek verwerken. Ik gebruik het stukje kunstleer dat ik gebruikt heb bij een test. Ik snij zoveel mogelijk onbenut kunstleer weg en ga dat nu combineren met het lint en een stuk stevig papier.


 photo WP_20170702_007PositieKunstleerTenOpzichteVanBoek.jpg

Zo gaat het lint er uitzien. Ik positioneer het stukje kunstleer ten opzichte van het boek zodat het lint aan de onderkant van het boek er uit zal steken maar het stukje BBB zal altijd in het boek blijven. Daarnaast wil ik voldoende lengte hebben om het lint goed te kunnen bevestigen.


 photo WP_20170702_009KapitaalbandEnLeeslintBevestigd.jpg

De kapitaalband en het leeslint zijn bevestigd. Nu laten drogen en de volgende stap is dan de bekleding van de platten.


Omslag Boek Behoud Bericht

De ingenaaide Boek Behoud Berichten ga ik in kunstleer inbinden.
In een poging iets extra’s te doen aan de gele kunstleren omslag
zit ik te denken aan een diepdruk met lino. Eens kijken hoe dat uitvalt.

 photo WP_20170701_001LinoOntwerp.jpg

Eerst maak ik een eenvoudig ontwerp. Als test. Drie letters B.


 photo WP_20170701_007.jpg

Maar eerder dan gepland haal ik het kunstleer uit de boekenpers. Maar er is al wel een indruk ontstaan in het kunstleer. Dat kunstleer is natuurlijk gewoon plastic. Al gauw begint de linodruk te vervagen. Eigenlijk wel logisch. Waarschijnlijk kun je dit wel doen met dit kunstleer maar dan zal dat wel gepaard moeten gaan met warmte.


 photo WP_20170701_010Drieluik.jpg

Drieluik. Je ziet hier links de lino. Die had ik vochtig gemaakt. Dat doe ik ook als ik dit met papier doe. Hier heeft dat minder effect vermoed ik. In het middel de multiplex, met vochtige afdruk van de lino, waartussen lino en kunstleer in de pers zaten en rechts het kunstleer met de indruk.


 photo WP_20170701_011Tweeluik.jpg

Op zich ben ik niet ontevreden over het resultaat maar het verdwijnt daarom moet ik iets anders bedenken.


 photo WP_20170701_014DanMaarInkleurenMetVerf.jpg

Nog net voor de afbeelding volledig vervaagd heb ik de letters ingekleurd met acrylverf. Maar zien of dat blijft zitten. Als het blijft zitten ga ik het gebruiken om een boekenlegger te maken.


Intussen ging het werk aan de boekblokken van de jaargangen
Boek Behoud Bericht gewoon door.
Allemaal volgens de methode Johan Potgieter.

 photo WP_20170701_002DerdeEnLaatsteBoekblokZonderNietjesVoorzienVanTextiel.jpg

Het derde en laatste boekblok wordt hier voorzien van een stuk textiel. De nietjes zijn er uit, het extra katern is toegevoegd. De rug is gelijmd met PVA en dan het textiel ertegen.


 photo WP_20170701_003HetSnijafvalWaaiertMooiUit.jpg

Het boekblok waar ik het verst mee ben is ingenaaid en nog een keer in de PVA gezet. Daarna is het gedroogd en nu kan het boek schoongesneden worden. De lange zijkant had ik al een keer gesneden maar dat was eigenlijk niet het goede moment. Dat was te vroeg maar ik kon me niet bedwingen de snijmachine die ik pas geleden kocht voor het eerst te testen. Vandaag doe ik dat dus opnieuw. Eerst snij ik de lange zijde schoon, vervolgens de kop en staart (boven en onderkant). En als het snijafval zo mooi uitwaaiert als je op de foto ziet kun je blij zijn want dan is het goed gegaan.


 photo WP_20170701_004SchoongesnedenBoekblok.jpg

Het schoongesneden boekblok. Dat vond ik altijd een prachtig gezicht. Nu kan ik de platten gaan snijden (stuk karton dat als drager van het kunstleer gaat dienen en dat ik aan de voor- en achterkant ga bevestigen).


 photo WP_20170701_005HetSchoonGesnedenBoekblokMetDeTweePlatten.jpg

Dit is de sandwich waarover Johan Potgieter in zijn artikel spreekt. Het textiel waaraan het boekblok is gelijmd en genaaid gaat nu om de twee platten heen. Als dat dan met PVA gelijmd wordt dan ontstaat er een sterke constructie tussen de boekband en het boekblok. Die verbinding ontstaat dan niet alleen door een schutblad maar ook door de textiel.


 photo WP_20170701_006DeGelijmdePlattenMoetenDrogenInDeBoekenpers.jpg

Hier ligt het eerste boekblok, met de twee platten gelijmd op het boekblok en gesandwiched met het textiel, te drogen in de boekenpers. Die ga ik er vandaag uithalen.