Handzetten

Een paar weken geleden kocht ik een proefpers.
In het verleden had ik er een maar die is gesneuveld in een verhuis.
De loden letters, zethaak, inkt enz had ik allemaal nog.
Daarom ben ik begonnen aan een boekje.
De eerste tekst gaat over ‘Schors’.

Nu is het vijf jaar geleden datik voor het laatst een tekst gezet had.
Bovendien ben ik linkshandig dus veel instructies helpen maar gedeeltelijk.
Ik wilde zeker zijn dat ik goed op weg was.

Er lag nog een stukje zetwerk van vrijf jaar geleden en om dat
te kunnen beoordelen heb ik dat even snel als was het een stempel afgedrukt.
Die tekst stond goed en mij nieuwe wekr moet dus op dezelfde manier.
Dat was gisteren fout gegaan en heb ik meteen gecorrigeerd.
Dat kost dan meteen een ochtend werk.

IMG_0767Schors
Dit was het zetsel van jaren geleden dat nog op mijn galei lag.
IMG_0768Schors
Met een beetje inkt en gestempeld, zag ik dat de tekst in principe goed staat en dat mijn werk van gisterochtend fout was.
IMG_0769Schors
Boven zie je het begin van de tekst ‘Schors – een kleine atlas’. Die tekst staat goed maar mijn werk op de zethaak (links) stond verkeerd. De zethaak ligt misschien wat vreemd maar dat zorgde er voor dat de letters niet omvielen.
IMG_0770Schors
Gecorrigeerd en samengevoegd met eerder resultaat ben ik nu ongeveer halverwege. Ik hoop vanmiddag nog wat verder te kunnen werken.

Binnenkort hoop ik het resultaat te kunnen tonen.
Maar nu ervaar ik weer waarom handzetten zo leuk is.
Het is een activitieit die je heel veel rust geeft ondanks of misschien dankzij
de concentratie die er bij nodig is.
Het maakt je duidelijk waarom het schrijven in korte zinnen
je verderop in het proces tijd oplevert.
Daarbij moet je natuurlijk wel je boodschap duidelijk blijven maken.
Maar je kunt schrijven: ‘Elke schors liet een eigen ritme zien’,
maar ook ‘Elke schors een eigen ritme’.
De boodschap is hetzelfde maar het werk dat nodig is, is anders.
Je keuzes worden bewuster.


Het woord is boom

Ik ben enige tijd geleden begonnen aan een boek met als werktitel Schors.
Het idee ontstond toen ik tijdens een wandeling foto’s begon te maken
van de bomen waar ik langs liep.
Bij de foto’s concentreerde ik me op de schors van de bomen,
vooral de structuren en de kleuren.
De foto’s liet ik afdrukken en ik schreef er een tekst over.
Alle reden om tekst en foto samen te brengen in een boek.

Ongeveer in dezelfde periode was ik in de gelegenheid een proefpers te kopen.
In het verleden had ik er al een, maar die is bij de verhuis gesneuveld.
De inkt, de loden letters en het gereedschap heb ik nog allemaal.

De eerste stap was om een dummy te maken van het boekje.
Het formaat wordt A5 zodat ik A4-papier kan bedrukken
en vervolgens eenvoudig kan vouwen tot het formaat van het boekje.

Het idee ontstond om een soort schutblad te bedrukken
met affiche- of houten letters.
De letters heb ik in het verleden in drie verschillende aankopen gekocht.
Een aankoop bevatte alle letters van het alfabet,
onder- en bovenkast (kleine en hoofdletters).
Die drie partijen letters zijn van wisselende kwaliteit.
Ik heb een paar drukgangen gemaakt en vooral bij de eerste afdrukken
waren sommige letters incompleet.
Dat is niet abnormaal in het drukproces.
Vandaag heb ik een aantal van die letters een nabewerking gegeven.
De resultaten van bewerken met houtskool, pastelkrijt, potlood, wasco
of ecoline laat ik hieronder zien.
Pastelkrijt en wasco brengen veel extra structuur,
waarbij pastelkrijt eenvoudiger te gebruiken lijkt bij fijner werk.
Houtskool werkt ook prima, al ben je dan vanzelfsprekend beperkt tot zwart.

IMG_0736Pastelkrijt
Zwaert en rood zijn van de drukinkt. Groen, bruin en oker van het pastelkrijt. Pastelkrijt en wasco kun je een beetje corrigeren met een mesje.
IMG_0740PastelkrijtEnPotlood
Bovenste letter ‘M’ is nabewerkt met wasco en pastelkrijt. De onderste ‘m’ met potlood.
IMG_0742GroenIsEcoline
De bovenste ‘m’ is nabewerkt met ecoline. Werkt fijn maar kan gauw zichtbaar worden aan de achterkant. Dat ligt aan het papier. De onderste ‘M’ is voorzien van rood wasco.
IMG_0743Houtskool
Hier is houtskool gebruikt. Houtskool laat zich mooi uitwrijven. Moet waarschijnlijk wel gefixeerd worden na afloop. Dat is ook een goed idee bij pastelkrijt en wasco.
IMG_0744Ecoline
Hier is ecoline gebruikt.

Boom

IMG_6746BredaCingelstraat

Misschien vind je het vreemd. Zomaar een foto van een stuk van een boom. De boomschoers om precies te zijn. Maar ik vond het vanmorgen extra mooi omdat deze kant van de boom al in de zon stond. Het houdt ook wel verband met een volgend boekbindproject. Als ik snel het huidige project kan beeindigen heb ik een idee voor een volgend boek waarvoor ik zelf de inhoud ga maken. Bomen spelen daarbij de hoofdrol, samen met twee tekeningen die ik uit China meegebracht heb. De lente en/of zomer is ideaal voor dat project. Breda, Cingelstraat. Is dit nou dezelfde boomsoort als die foto van een paar dagen geleden?


Ik nam het blad en scheurde het in stukken

IMG_5071IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De vorige keer ben ik midden tijdens het knippen gestopt. Vandaag heb ik dat afgemaakt en nog een tweede blad geknipt uit het wrijfsel van een boomschors. Gemaakt met waskrijt.


IMG_5073IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Vandaag eens geprobeerd of ik met het acrylkrijt zelf een blad kan tekenen. Dit is het eerste resultaat nadat ik eerst de omtrek van het blad heb overgenomen van de mal die ik bij het knippen ook gebruikt heb. Het zwarte krijt laat zich heel anders gebruiken dan de andere kleuren. Het geel bijvoorbeeld is erg hard en beschadigt dit papier het meest. Daar staat tegen over dat het zwart zo zacht is als houtskool. Morgen eens kijken of ik het zwart wat kan afzwakken met wit (ook een harder krijt).


IMG_5074IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Tweede poging. Dit blad is nog niet ingespoten met vernis. Dit papier is gewoon kopieerpapier. Het is harder en hier kun je het krijt ook meer druk geven.


Bomenboek

IMG_3291NotenhoutAftekenen

De nagetekende en uitgesneden vorm van het stuk notenhout had ik in twee even grote stukken gesneden. Zo kon het me helpen het hout af te tekenen en te zagen. Het begin van mijn eerste boekobject.


IMG_3292DeTweeDelen

Dan is dit het resultaat. Deze twee stukken hout gaan het voor- en achterplat vormen van mijn holle boomboek.


IMG_3294DeOnderstePlankLigtVerkeerd

Latten geschaafd eiken vormen straks het holle boekblok. Het onderste stuk notenhout ligt hier nog wel verkeerd om.


IMG_3295Boomboek

De zijkant gaat er dan zo uitzien. Maar alles ligt nu nog los. Het ‘boekblok’ moet wel passen binnen de buitenmaten van beide stukken notenhout.


IMG_3297

Hier zie je het holle boekblok liggen. In dit boekblok moet een plaats komen om het werkelijke boek te verstoppen: ABCdarium der bomen of ABCdarium Arbores van uitgeverij De Witte Adelaar.


IMG_3298

De hoogte van het boekblok is prima. De perkamenten boekband, aangehecht met een perkamenten strengel kan rechtsboven in de hoek komen. Dat gat in het hout is interessant en daarom wil ik dat er in hebben maar zo zonder meer open laten is niet het plan.


IMG_3299

Misschien was het mooier geweest de latten verstek te zagen. Maar zonder verstekbak zag ik dat niet zo zitten.


Nu ik kan het boek niet zomaar in elkaar zetten.
De bovenkant van het boekblok moet nog dicht.
Er moet nog een ‘kamertje’ komen voor het boek.
Het ‘kamertje’ moet nog gestoffeerd worden.
De schors aan de platten moet op plaatsen die zwak lijken nog
gelijmd worden. Vernissen is waarschijnlijk de manier
om de zachte schors te beschermen.
Dat wil ik eerst nog eens uittesten.
Dan is er nog dat gat in een van de twee platten.
Het boekblok moet permanent vast komen te zitten op de achterplat.
De voorplat moet kunnen scharnieren met het boekblok.
De aquarel van Ria Van Meulder moet nog een plaats krijgen.
Het is nog niet af.

Update over bladerboek

Dat snijden van het bladerboek was geen goed idee.
Doordat het boekblok niet massief is krijgt het papier
de kans om alle kanten uit te gaan.
De kracht die je op het snijapparaat zet
komt ook verkeerd op het boek terecht.
Ik ga het boek wel gewoon afmaken maar het is er niet mooier
op geworden. Ik had de bladen moeten snijden toen
de herfstbladen er nog niet op bevestigd waren en de bladen niet
ingebonden waren. Les voor de volgende keer.

Vandaag de platten gesneden.
Als ik het boekblok er tussen leg ziet het er als volgt uit:

WP_20180127_10_17_54_ProBladerboekMetBasisVoorDeBand

Uit Laos heb ik pas een stapel papier meegebracht.
Het heet saa-papier.
Dat wordt gemaakt van de schors van de moerbei-boom.
Je ziet het in allerlei vormen op meerdere plaatsen in Azie.
In dit geval is het papier gedecoreerd met bloemblaadjes
en grassoorten.
Het is mooi papier. Niet heel erg sterk denk ik.

WP_20180127_10_41_36_ProSaaPapierHeelVerschillendGedecoreerd

De decoratie is heel verschillend. Hier een paar velletjes als voorbeeld.


WP_20180127_10_45_25_ProSaaPapierUitLaos

Hier zie je de 24 dubbelgevouwen vellen saa-papier. Nummer 25 heb ik gebruikt om als kaart te versturen.


Van deze vellen ga ik een boekje maken.
Waarschijnlijk ga ik het vullen met foto’s uit
Cambodja en Laos. Maar daar moet ik nog even over nadenken.