Art Rendez Vous

Posted on oktober 15, 2019 by Argusvlinder

Zondag bezocht ik ‘Art Rendez Vous’ in Breda.
Een serie van tentoonstellingen/evenementen rond vooral grafiek.
Zeker het deel waar ik ben gaan kijken.

Eerst ging ik via het ‘Information Path’ (je mag het niet zeggen maar waarom dat dit allemaal in het Engels moet?). Langs 600 meter wordt de voormalige spoorbaan in de Speelhuislaan gevolgd met steeds mooie informatieborden over allerlei aspecten van het gebruiken van grafisch werk om ideeën, feiten, theorieën, enz te presenteren. Het onderzoek werd uitgevoerd door Sandra Rendgen en de illustraties waren van Jan Hamstra. Hele bijzondere feiten met goede informatie en prachtige beelden leiden op deze wandeling.

In de haven stonden een serie grote borden met aanbevelingen hoe om te gaan met gegevens op het Internet: volg je eerste indruk.

Persoonlijk vind ik dit de belangrijkste. Controleer de bronnen. Maar ook in grafisch opzicht is dit een knappe vondst: de neus van Pinokkio, die groeit als hij liegt, die onderdeel van een grafiek wordt. Maar als je niet goed kijkt naar de bron van de grafiek, dan zie je niet dat er gelogen wordt.

Er was ook een tentoonstelling onder de titel ‘Information Superpower’. Daar waren vele vormen van grafiek te zien die allemaal iets met informatie te maken hadden. Wel heel knap experimenteel vond ik dit werk van Sigitas Guzauskas, Living Map, 2018.

Sigitas Guzauskas, Living Map, 2018.

Overzicht van de op-stelling van ‘Information Superpower’.

Het telefoonboek van Wim Crouwel was ook te zien.

Detail.

St. Franciscus

Posted on oktober 4, 2019 by Argusvlinder

Het is vandaag St. Franciscus. Ik zag van hem heel wat afbeeldingen voorbij komen op Twitter maar deze van Cimabue nog niet.

Volgens Wikipedia:

Bencivieni di Pepo of Cenni di Pepo (Florence, 1240 – aldaar, 1302), ook wel genoemd Cimabue (klemtoon op ‘bu’; Italiaans voor ossekop) was een Florentijnse middeleeuwse schilder en ontwerper/uitvoerder van mozaïeken. Hij wordt door sommige kunsthistorici gezien als degene die aanzet heeft gegeven tot een nieuwe richting in de kunsten welke leidde tot de Renaissance.

Raketstart (reconstructie)

Posted on september 24, 2019 by Argusvlinder

Eerder was hier een serie foto’s van een tentoonstelling te zien die op de betreffende dag
van publicatie, zijn laatste dag beleefde.
Vandaag iets vergelijkbaars.
Het Stedelijk Museum Breda heeft een tentoonstelling met de naam ‘Raketstart’.
Een explosie van oude bekenden en nieuwe vondsten uit Breda.
De tentoonstelling loopt deze week voor het laatste.
Het is een aanrader.

De tentoonstelling is genoemd naar een werk van Pieter Laurens Mol waarmee
het museum zich wil presenteren als lanceerplatform voor nieuw talent.

Pieter Laurens Mol, Raketstart vanuit de Bredase binnenstad, 1945. Een schets met het zicht op het centrum van Breda. Op zich niet zo opvallend maar midden in de stad wordt een raket gelanceerd. De foto is uit de catalogus die groot is van formaat en mooi ontworpen. Maar met de regen van vanavond was het niet eenvoudig een goede foto te maken uit de catalogus. Ik heb spijt het werk niet gefotografeerd te hebben op zaal.

De catalogus. Zoals altijd heb ik een serie foto’s gemaakt van de dingen die ik leuk vond of die mij opvielen.

Danielle Lemaire, De laatste zomer, 2018. Ik meen dat ik eerder werk van haar gezien heb en dat ik ooit geprobeerd heb een werk van haar te kopen. Lukte uiteindelijk niet.

Romee van Oers, Zonder titel, 2017. Gouache, acrylverf op canvas.

Van de foto is moeilijk te zien waar je nu precies naar kijkt. Maar het is een hele reeks kleine brokken steen die min of meer aan elkaar gelijk zijn qua vorm en die op dezelfde manier in een speciaal daarvoor gemaakte presentatielijst liggen. Intrigerend. Margot Zweers, Set of flattened matter, 2019.

Frans van Veen, Notre Dame des Anges, 2018. Olieverf op doek.

Het werk van Jacomijn den Engelen trok me heel erg aan. De keuze voor een krat is natuurlijk heel slim als je een afdruk met hout op papier haat maken. De structuur van het hout doet het prima. Heel precies gemaakt. Ik ben heel benieuwd naar de gebruikte techniek. Later toon ik nog twee werken en de techniek werd me nog onduidelijker en het resultaat mooier. Jacomijn Den Engelsen, Crate, 2018. Houtdruk op papier.

Een oude bekende: Jaap de Vries. Heel mooi technisch werk. Jaap de Vries, Swamp, 2009. Aquarelverf op aluminium. Eerder was toen nog in de Beyerd een retrospective van zijn werk te zien. De kunstenaar was bij de opening toen aanwezig.

Jacomijn Den Engelsen, Suitcase, 2019. Houtdruk op papier.

Jacomijn Den Engelsen, Books, 2018. Houtdruk op papier.

De structuur van de huid (er stond ook een beeld van een haas met vergelijkbare knappe techniek) viel me op maar ook deze interpretatie van Medusa. Niet triomfantelijk en krachtig, zoals ik vaak de indruk heb dat afbeeldingen van Medusa uitstralen, maar haast als slachtoffer, angstig en zwak. Carolien Smit, Kleine Medusa, 2018. Keramiek.

Voor het geval dat de slangen niet opgevallen waren. Op dit detail staan er minstens vier.

Jaap de Vries, The Enigma of Love (X-Ray), 2010. Aquarelverf op aluminium.

Loek Grootjans, Storage for distorted matter (Case V.v.G.). From Vincent’s asylum. Vincent’s sunflower, 2014. Gedroogde zonnebloem in vitrine.

Dit werk hoort niet bij de tentoonstelling maar hing in de gal van het museum en ik ben een liefhebber van tekst in de kunst: Ad Marijnissen, Woorden of letters. Print op papier.

Omdat ik die middag nog even langs de Nieuwe Prinsenkade liep kwam ik op het idee om een reconstructie te maken van de Raketstart van Pieter Laurens Mol. Ga de tentoonstelling zien!

Koninklijk Paleis Amsterdam: Het universum van Amsterdam – Schatten uit de cartografie van de Gouden Eeuw

Posted on september 22, 2019 by Argusvlinder

Het Koninklijk Paleis op de Dam had ik nog nooit bezocht.
De tentoonstelling: ‘Het universum van Amsterdam – Schatten uit de
cartografie van de Gouden Eeuw’ gaf de doorslag.

Wat een fantastisch gebouw.
Wat een fascinerende tentoonstelling!

Vandaag is de tentoonstelling voor het laatste te zien.

De pracht en praal van de ‘Burgerzaal’ en de vertrekken er om heen
laten zien hoe rijk Amsterdam was in de 17e eeuw maar ook hoe
zelfverzekerd de burgers van Amsterdam waren.

De vierschaar. De plaats waar ter dood veroordelingen werden uitgesproken.

De slang uit het Bijbels scheppingsverhaal met de appel. De duivel en de verleiding.

Het centrale reliëf van de Vierschaar: het Salomons oordeel. Artus Quellinus is de maker van al dit moois.

Atlas, hier in de Burgerzaal. Hij draagt de hemel op zijn schouders en kijkt neer op de marmeren wereldkaarten in de vloer van de zaal. De architect Jacob van Campen ontwierp de grote zaal als ontmoetingsplaats voor alle burgers. Op het dak van het paleis staat een bronzen versie.

Atlas boven Vrouwe Justitia.

Muurdecoratie met een aap en granaatappels.

Rond de Burgerzaal zijn een aantal gangen die toegang geven tot allerlei kantoren. Heen kantoortuinen zoals we die nu kennen maar deftige vertrekken voor regenten en burgemeesters. Nu ontvangstruimtes van de koning.

Muurdecoratie.

Een van de ‘kantoren’.

Blaeu-kabinet voor de Atlas Major, anoniem, rond 1664.

De hele wereld in een atlas.
De Atlas Major was een prestigeproject.
Vanaf 1662 bracht Joan Blaeu hem uit: twaalf delen met bijna 600 kaarten en duizenden pagina’s met beschrijvingen van de wereld.
Het maakte Blaeu de beroemdste cartograaf van zijn tijd.
In de Atlas Major komen veel facetten van de Gouden Eeuw samen:
de aanwezigheid van Nederlanders in de wereld, de rijkdom die er vergaard werd en de rijke cultuur
van wetenschap, kunst en ondernemerschap, die in Amsterdam en de Republiek bloeide.
Cartografie als symbool van een tijdperk.

Pronkkabinet voor een atlas.
De Atlas Major was zo bijzonder (en omvangrijk) dat er speciale pronkkasten voor gemaakt werden.
Dit exemplaar is wel de mooiste die nog bestaat.
Het perenhout is gesneden in de vorm van drakenpoten, engelen, bloemen en planten.
Een wat exotisch aandoend, maar spannend geheel.

De aanleiding om naar Amsterdam te gaan was naast het paleis en de tentoonstelling, het feit dat we op vakantie gingen.

De atlassen tonen niet alleen kaarten maar ook bijvoorbeeld klederdracht. Hongaarse klederdracht in dit voorbeeld.

Of Venetiaanse dracht.

Of een vloot op zee.

De enorme atlas voor de Grote Keurvorst van Brandenburg lag toevallig open op Italië.

Laat ‘de hak van Italië’ nou net het gebied zijn waar wij naar toe gaan op vakantie.

De atlas van de Grote Keurvorst van Brandenburg is één van de allergrootste boeken ter wereld.
De gigant weegt 125 kilo en meet geopend 170 bij 220 centimeter.
Dit onhandelbare boek werd niet gemaakt om in te bladeren, maar als imponerend pronkstuk.
De atlas bevat 37 grote, gekleurde, wandkaarten, ingebonden in een zware omslag.

Johan Maurits van Nassau-Siegen bestelde het boek rond 1663 voor zijn vriend, Friedrich Wilhelm, de keurvorst van Brandenburg.
Alleen het meest uitzonderlijke geschenk was goed genoeg en deze reuzenatlas voldeed bij uitstek.
Het boek is één van drie reuzenatlassen die in Amsterdam werden gemaakt, vermoedelijk door Joan Blaeu, voor bijzondere opdrachtgevers.
Hun formaat was zo uitzonderlijk dat pas in 2012 voor het eerst twee grotere reuzenboeken gemaakt werden.

Dit is nog eens een echt ‘randfiguur’. Joan Blaeu (?), De atlas van de Grote Keurvorst van Brandenburg.

Petronella Oortman was één van de rijkste vrouwen van Amsterdam.
Zij liet een groot pronkpoppenhuis bouwen en richtte het levensecht in.
Behalve prachtig meubilair, gebruiksvoorwerpen en schilderijen, horen ook deze drie atlassen tot de inboedel.
Ze zijn gemaakt uit stukjes van echte gedrukte kaarten.

In 1607 gaf Jodocus Hondius een van de eerste atlassen uit op klein formaat uit.
De reden hiervoor geeft hij in zijn voorwoord: de atlas is voor mensen die geïnteresseerd zijn in geografie,
maar een groot exemplaar te duur of onpraktisch vinden.
Hondius vond duidelijk een gat in de markt, zijn atlas werd een commercieel succes.

François Halma: Atlas der Nederlanden. Rond 1816: Agri Batavorum.

Een van de gangen die uitkomen op de Burgerzaal en die dienden als tentoonstellingsruimte (met projectie).

De Mozeszaal. Jacob de Wit schilderde in 1737 dit enorme doek waarvan je nu maar een klein maar centraal deel ziet.

Een soort van grisaille in diezelfde Mozeszaal.

Ik zal niet zeggen dat ik dit allemaal mooi vind maar indruk maakt het wel.

Hét balkon en hét monument op de Dam.

Dit decoratieve element op de muur zag je eerder terug in de plafondschildering.

De roedenbundels met een bijl of fasces (in Latijn). Dit is een oud Romeins symbool van het gezag van de hogere magistraten. Het symbool bestaat uit een bundel houten roeden (berkentakken) die een bijl insluiten, bijeengehouden door roodleren riemen. Fasces werden door ambtenaren (lictores) voor de magistraten uit gedragen en betekenen de “macht om te straffen”. De bijl symboliseerde de “macht over leven en dood” en de riemen de “macht om te arresteren”.

Tekst gevonden in een beschrijving van het thema van Open Monumentendag 2016.

Een tapijt.

Een stoel.

Klein deel van een van de kaarten in de vloer van de Burgerzaal met een geel klein stukje van de projectie die op de kaarten plaatsvond.

De drie oorspronkelijke kaarten werden ontworpen door de beroemde Joan Blaue.
Hij was de meest succesvolle cartograaf van Amsterdam en lid van het stadsbestuur.
Als voorbeeld voor de twee galfronden van de wereld gebruikte hij vermoedelijk zijn eigen prestigieuze wandkaart uit 1648.
Het was de grootste gedrukte kaart tot dan toe en bevatte recente cartografische informatie.
Het meest opvallend is de noordwestkust van Australie (Nova Hollandia) en Tasmanië, in 1643 in kaart gebracht door Abel Tasman.

Pieter Goos, De Zee-atlas ofte Water-wereld, 1669.

Waterwereld

Nuttig voor ‘heren en kooplieden’ en ‘schippers en stuurlieden’, zo adverteert Pieter Goos zijn Zee-atlas met 41 uirtvouwvare kaarten.
De prachtige kleuring suggereert dat dit exemplaar voor de eerste, rijkere groep bestemd was.
Goos specialiseerde zich in maritieme cartografie.
Zijn uitgeverij stond aan de Texelse kaai, aan het havenfront (de huidige Prins Hendrikkade).

Jan Huygen van Linschoten, Cornelis Claes: Itinerario Voyage ofte schipvaert van Ian Huygen van Linschoten naer Oost ofte Portugaels Indiën, 1596.

Reis naar Indië

De rijke Indische archipel was aanvankelijk een handelsgebied van de Portugezen en alleen zij wisten precies hoe je er heen moest varen.
Rond 1580 bemachtigde Jan van Linschoten geheime informatie over stromingen, dieptes, eilanden en zandbanken, die nodig was om veilig aan te komen.
Met zijn reisbeschrijving voeren Hollandse kooplieden ook naar de Oost en werd de archipel een wingewest van de VOC.

West-Indische paskaert.

West-Indische paskaert waer in de graden der breedde over wederzijden vande middellĳn wassende so vergrooten dat die geproportioneert sijn tegen hunne nevenstaende graden der lengde :, vertonende (behalven Europaes zuydelijckste) alle de zeekusten van Africa en America, begrepen in ’t Octroy bij de H.M.H. Staten Generael der vereenichde Nederl. verleent aende Generale West Indische Compagnie : mitsgaders die van Peru en Chili inde groote Zuyd-Zee

Het aanzicht van Nieuw Amsterdam of Manhattan.

Of je nog een globe wilt kopen? Solomon of Dirck de Bray, Interieur van een winkel. Rond 1650 – 1675. De winkel staat vol met boeken en er hangen schilderijen. Maar achterin. Boven op de planken staan globes. Allemaal te koop.

Detail van de muurdecoratie van de vorige foto. Een globe met sterrenbeelden (?).

En een detail van de kroonluchter.

De dood, onderdeel van de beeldengroep van Vrouwe Justitia in de Burgerzaal.

Vrouwe Justitia.

De Stedenmaagd, het symbool voor Amsterdam.

Kunstvaria

Posted on september 3, 2019 by Argusvlinder

Voor het eerst sinds lange tijd weer eens een Kunstvaria.

Calvin Benjamin Grinnell, Running Elk, Mandan Hidatsa Arikara of een oorspronkelijke bewoner van Amerika. Plate No 287, 3 september 2017, modern wet plate.

Dorothea Lange, Residents awaiting evacuation to assembly centers, Oakland, 1942. Archival pigment print.

Frans Hals, Regentesses of the old mens alms house. Circa 1664. Oil on canvas, Frans Hals Museum.

Icon with the Koimesis (de dood van Maria), Corfu. 17th Century, British Museum.

Jim Campbell, Repixelated 2, 2017. Custom electronics, 300 LEDs, aluminum and Acrylic. Edition of 3.

Dit vind ik helemaal super. Zo’n voorwerp had ik eerder niet gezien. Een Boeddgistische gebedsdoos. Tibetan copper gau or prayer box with cloth case. 20th century. Used as personal shrine for traveling. Tibetan Buddhism. Typically worn as ornament during festivals. Kept in prayer niche in family home.

William Eggleston, Morals of vision, 1978. Artists book. Edition of 15 illustrated with 8 chromogenic prints.

Gelezen: Middeleeuwse tuinen

Posted on juli 19, 2019 by Argusvlinder

Annemarieke Willemsen schreef de catalogus voor de RMO-tentoonstelling (Rijksmuseum van Oudheden): Middeleeuwse Tuinen – Aardse paradijzen in Oost en West, 1200 – 1600.

Over de tentoonstelling zlef was hier al te lezen.
Bij het boek hink ik op twee gedachten:
het boek had best wat meer diepgang mogen hebben
aan de andere kant is het een introductie voor een breed publiek
van het idee dat de manier waarop in de middeleeuwen naar
de tuin werd gekeken niet zo anders was in Europa
vergeleken met het oosten.
Veel literaire teksten kom je tegen in het boek en
onderstaande past prima bij wat de tentoonstelling laat zien.

Gij die deze tuin binnen gaat, overdenk wat u zegt en zeg mij daarna of al deze wonderen toevallig of uit de kunst zijn ontstaan.

Opschrift van Giovanni Orsini in de tuinen van Bomarzo, 1547.

Readymade

Posted on juli 10, 2019 by Argusvlinder

Readymade (ook: objet trouvé) is een kunstvorm ontstaan in het begin van de 20e eeuw. De bekendste kunstenaar die de readymade gebruikte was dadaïst Marcel Duchamp. Een industrieel voorwerp wordt uit zijn alledaagse context gehaald en tot kunst bestempeld doordat het in een museale omgeving wordt getoond. Deze praktijk begon met de dadaïsten en werd in de twintiger en dertiger jaren vooral gecultiveerd door de surrealisten.

Citaat van Wikipedia.

We liepen terug van een wandeling door Vientiane naar ons hotel.
Bij een kruispunt stapte ik bijna in een gat in het voetpad.
In Nederland hoef je het voetpad niet zo in de gaten te houden.
Maar in andere delen van de wereld kun je dat soms maar
beter wel doen. Enfin, ik stapte bijna in dit gat:

Of dit nu past binnen de definitie van een readymade ….. daar valt over te twisten. Toch deed het me meteen aan een kunstwerk denken. In Berlijn (Bebelplatz Memorial van Micha Ullman) zie je door een glazen plaat, in de bestrating, lege boekenkasten. Het plein is een van de plaatsen waar de nazi’s boekverbrandingen organiseerden. Qua thema hebben deze twee gaten in het wegdek niets met elkaar te maken. Het portret in Vientiane is misschien niet eens bedoeld als kunst. Maar bij mij raakte de twee beelden verbonden. Wie is die jonge man op de afbeelding? Waar is hij? Waarom is die foto hier op deze plaats? Wie heeft die foto geplaatst…..

Launch, eindexamententoonstelling AKV St. Joost in Breda

Posted on juli 8, 2019 by Argusvlinder

Ieder jaar is er rond deze tijd een tentoonstelling
van werk van jonge kunstenaars die dit jaar afstuderen
op de AKV St. Joost.
Een paar foto’s van werken die ik er zag.

Er was veel aandacht voor duurzaamheid.
Zo zijn er mensen die zoeken naar manieren om met planten
die hier groeien materialen te ontwikkelen waarmee je
hedendaags design kunt maken.
Maar er zijn ook andere invalshoeken.

Dit is een werk van Fleur Jakobs. Het is een krachtig beeld. Zeker een manier om een gesprek over bijvoorbeeld duurzaamheid of je band met de natuur op gang te brengen.

Jamie Deckert maakte het bovenstaande werk. Door te lopen over het pad kon je via de installatie een tekst beluisteren. Het werk sprak me erg aan.

Voor mij bleef onduidelijk van wie dit werk is. Het lijkt me een combinatie van textiel met gips. Erg mooi.

Met veel lef en moed komt het werk van Karlijn van Beurden tot stand met zich zelf in de hoofdrol.

Dit is het kaartje van Lionne van Deursen. Daar ga je naar toe voor Material research & product design.

Op het internet schrijft Van Deursen:

In de materiaalstudie imperfecte perfectie worden de toepassingen van bacteriële cellulose als bruikbaar materiaal onderzocht. Met de focus op manieren van produceren, tactiele en esthetische kenmerken als kleur, textuur en lichtdoorlatendheid. Het leerachtige materiaal dat ontstaat door de bacteriën die cellulosedraden spinnen heeft leer vervangende eigenschappen, maar ook imperfecties in vergelijking met leer. De imperfecties van dit materiaal vormen het uitgangspunt voor materiaaltoepassingen.

Naomi Remijn heeft een boek uitgebracht over nieuwe grondstoffen, productiemethodes en aanpak. Als voorbeeld had ze een stoel staan met een ‘leren’ zitting. Dat ‘leer’ is door het verwerken en plantaardig materiaal tot stand gekomen.

Op internet schrijft ze:

In Nederland hebben wij een super vruchtbare grond, hier haal ik mijn materiaal vandaan. Inheemse groenten die hier groeien kunnen perfect ingezet worden om materiaal van te maken. Dit is heel erg gunstig voor het milieu, want op deze manier hoeven we geen of minder materiaal te importeren. Dit importeren stoot namelijk veel CO2 uit. Ook is het hebben van eigen materiaal economisch erg goed. Op die manier hoeven we geen geld te besteden aan het overkomen van materiaal.

De materialen die komen te groeien zijn groenten. Deze hebben dus een veel milieuvriendelijkere afkomst als bijvoorbeeld aardolie. Ook zijn de materialen diervriendelijk en kunnen bijvoorbeeld leer vervangen.

De materialen hebben geen perfecte groenten nodig en kunnen gemaakt worden vanuit resten van bijvoorbeeld de markt en sommige kunnen gemaakt worden vanuit een reststroom. Als we massa productie willen gaan inzetten hebben deze materialen ruimte nodig om te groeien. Deze ruimte kunnen we halen uit de vee industrie. De vee industrie moet inkrimpen vanwege de grote veestapel. Deze boeren verdienen nog steeds werk en hebben dan de mogelijkheid om materiaal te gaan groeien. Ook is de grond na het inkrimpen beschikbaar.

De groenten die ik hiervoor gebruikt heb zijn de oerwortel en de schorseneer.

Vanuit deze gedachten heb ik 4 materialen gemaakt. Textiel verf, leer gewone verf en papier.

Een dag dwalen door Middeleeuwse tuinen

Posted on juni 28, 2019 by Argusvlinder

Vorige week ben ik een dagje gaan dwalen door tuinen,
Middeleeuwse tuinen, om precies te zijn.
Dat deed ik onder andere in Leiden maar het begon in Breda.

De dag begon met een wandeling naar het station. Dan kom ik langs het Kasteel van Breda en loop ik door het Valkenberg. In de ochtend was het er rustig maar al gelijk zonnig.

Even later zat ik in Leiden in een tuin. Een tuin met extra aandacht voor de verschillende planten. Een krijgt hier ook wat aandacht vanwege de mooie vorm.

In de tuin, die verder helemaal leeg was, zat ik naast deze plant: een vijg. Naast de prachtige grote bladeren vallen de vruchten meteen op.

De tuinen die afgebeeld worden in handschriften volgen vaak het patroon dat je ook ziet in de tuinen uit de Perzische of Moslim-wereld. Het bestaan (of juist het niet bestaan) van dat verband intrigeert me. In New Delhi bezochten we ooit Humayun’s grafmomument. Volgens de UNESCO het eerste tuin-grafmonument. Het was pas gerestaureerd door onder andere schenkingen van het Aga Khan Development Network. Het was prachtig om in deze tuin eens al de waterwerken in werking te zien. Overal fonteinen en waterwegen. Je ziet die vaker in India maar vaak is er geen water te zien. Nu werden die mooie groenen tuinen ineens echt. Het zijn dat soort tuinen die ik me voor de geest haal als ik een handschrift zie met een Maria of een sultan in een tuin.

De overgang van de tuin buiten naar de tentoonstelling over tuinen binnen werd prima gemaakt door deze gieter van aardewerk, Utrecht, circa 1575.

Middeleeuwse Tuinen
Aardse paradijzen in oost en west
1200 – 1600

Een lustoord wordt door een heldere stroom bevloeid,
waar vogels harmonieus hun liedjes fluiten,
waar tulpen bloeien in een rijk palet,
waar vruchten zich tot dichte trossen sluiten.
Daar draagt onder de schaduw van de bomen
de lentewind een bont tapijt naar buiten.

Saadi, De rozentuin, 1258.

Een tuin is een omheind stuk grond, afgebakend van de wilde natuur, waar water en schaduw is, beplant met bloemen en bomen.
Er bestaan in de Middeleeuwen verschillende soorten tuinen.
Sommige zijn nuttig, zoals kruidentuinen, groentetuinen en wijngaarden.
Andere zijn vooral aangenaam, met bloemen, pergola’s bomenlanen en fonteinen.
In de praktijk bevatten de meeste tuinen zowel nuttige als aangename delen, zeker bij kastelen en paleizen, waar de tuin een statussymbool is.

In de periode van ongeveer 1200 – 1600 zijn er veel overeenkomsten tussen tuinen in het christelijke Europa en het islamitische oosten.
Europese kloostertuinen zijn gebaseerd op Perzische vierdelige tuinen (chahar-bagh).
In beide cultuurgebieden zijn tuinen symbolen van het goddelijke.
Er is Latijnse en Arabische poëzie over rozen en liefde in de tuin en zowel de sultan als Maria wordt afgebeeld in een besloten hof.
Bovendien stellen christenen én moslims zich het paradijs voor als een prachtige tuin.

De tentoonstelling volgt de aangekondigde thema’s. Ik ben op zoek naar bewijs dat Perzië Europa beïnvloed heeft. Bomen waaronder de plataan en wilg in een Perzisch herbarium, Kitab aga ib al-makluqat (Kitāb ‘ağā’ib al-maḫlūqāt), 1200 – 1400.

Vermoedelijk is dit de plataan.

Geweldig; diptamnus of adderkruid, solago (heliotroop) en peonya (pioenroos) in een herbaria handschrift, Pseudo-Apuleius (de schrijver), 1300 – 1400.

Mandragora (alruin), Marua (majoraan) En maurubium (malrove) in gedrukt boek met houtsnedes, Hortis Sanitatis, Mainz, 23 juni 1491.

De wortel van de alruin werd gezien als een mensvorming ding met heel bijzondere eigenschappen. Zoek het internet er maar eens op na. Hoe dan ook, het leverde mooie prenten op.

Gedrukt plantenboek met houtsnedes ‘Den Groten Herbarius met al sijn figueren, Antwerpen, 17 juni 1514.

Drs P. was een verrassing maar sluit heel goed aan:

Tussen eeuwenoude muren
Waar de schoonheid bloeit en geurt
Waar men ’t fluisteren der uren
Bijna lijfelijk bespeurd
In de laatste zonnestralen
Roept het klokje mij naar ’t lof
Doch ik wil nog even dralen
In mijn stille kloosterhof.

Daar u hier nu toch bent, nodig ik u gaarne uit
Om mijn bloemen en mijn vele plantjes te bekijken
Roomse kervel, Engelgras en Benedictus-kruid
Staan er prachtig bij zoals u ziet.

Bij die Paternoster-boom ziet u de Papenschoen
Kandelaartjes, Monnikskap en Rozenkransje prijken
Mijtertje en Slofje, die het ook uitstekend doen
En allicht ontbreekt het Kaarsje niet.

Jammerlijk genoeg schiet ook het onkruid welig op
Afgodskruid en Judaspenning zijn niet uit te roeien
Heksenkrans en Tovernoot, Alruin en Duivelskop
Wist ik maar vanwaar dat ontuig kwam.

Addertong, Menistenzusje, Galgenjong, Kalvijn
Zouden in een kloostertuin niet mogen kunnen groeien
Weet u dat hier Vrouwenharen voorgekomen zijn
Zelfs een Scharrel en een Tripmadam.

Maar ik moet u nu verlaten
Dadelijk begint het lof
Anders kon ik blijven praten
Want er is voldoende stof
Dat verklaart waarom ik lieden
Gaarne in mijn tuin ontvang
Mocht u nog wat willen wieden
Gaat u dan gerust uw gang.

Een tuin zonder tuinman (of vrouw) dat kan niet. Francesco Villamena, portret van tuinman, gravure, 1576 – 1624.

Dit was voor mij een grote ontdekking. Ik had nooit van een duimgieter gehoord. Gelukkig was er een filmpje met een demonstratie. eenvoudig maar heel effectief. Om secuur te kunnen gieten gebruik je een duimgieter, ook wel aangeduid met de Franse naam chantepleure, vanwege het zingende geluid dat hij maakt als hij ‘huilt’.

Maand maart in een gebedenboek, Luik, Maastricht, 1500 – 1525.

dit boek lag een beetje moeilijk open. Goed bedoeld maar je ziet nu alle pagina’s slecht. Dat mijn foto ook niet best is helpt dan niet. Paar te paard en Jager met honden, vogelkooi in de marge, getijdenboek, Middelnederlands, Vlaanderen, circa 1480.

Het maken van foto’s viel niet mee maar is een extra reden om dit zelf te gaan bekijken. Strooirand met vogels in een getijdenboek, Zuid Nederland, 1500 – 1525.

Dichter Hafiz en zijn ‘geliefde van middernacht’ in een tuin, Diwan (verzamelde gedichten) van Hafiz, 1489.

Tristan en Isolde schakend in de liefdestuin (Der minnen loep of verloop van liefdes), Dirc Potter, 1486. De afbeelding lijkt wel met waterverf gemaakt. Dat zegt meer van mij dan van de afbeelding maar de kleuren zijn zo mooi.

Vooral de gekleurde rand fascineerde me.

Hoe stoer staat de tekst hier niet rond de afbeelding? De Sassanidische koning Khosrow II en zijn geliefde Shirin in een tuin onder een baldakijn, Shahnama van Ferdowsi, Iran, 1500 – 1600.

Nog een voorwerp dat ik niet kende. Even iets heel anders. Vuurklok van slibaardewerk met duiven, hanen en een fantasie wapen, Alkmaar, Luttik, Ouddorp, 1560 – 1580.

We zijn aangekomen bij de tuin in de decoratieve kunst: groot tegelveld met arabesken en gestileerde lotusbloemen, Syrië, Damascus, 1500 – 1600.

Blauwe stervormige tegel in Ladjarvadina-waar, Iran, Kashan, 1250 – 1300.

Detail.

Maria met Christus in hortus conclusus in een getijdenboek, Zuid Holland, Leiden, 1480 – 1500.

Twee afbeeldingen naast elkaar met prachtige randen. Annunciatie en Maria met kind in bloemenranden, Getijdenboek in Middelnederlands, 1510 – 1530.

Let op de flap waarmee het boek afgesloten kan worden (links). Een koning houdt audiëntie in een tuin met bomen en dieren, Shahnama van Ferdowsi, Iran, 1437.

Deze was al eerder te zien maar ik kan het niet laten. Maria met kind, Falnameh (Waarzeggersboek), India 1550 – 1600.

Als een eerste toegift (zie het als een concert), een herhaling van drie pagina’s die hier boven al te zien waren.

‘Noli me tangere’ is een terugkerend thema in de kunst. De ontmoeting van Christus met Maria Magdalena in een tuin na zijn verrijzenis. Ook in boeken. Noli me tangere in de bloemenrand in een getijdenboek in het Middelnederlands. Meester met de zwarte ogen, Holland, circa 1490.

Even aandacht voor ‘gewoon’ penwerk in bovengenoemd boek.

Noli me tangere in Horae et preces, Meester van Gijsbrecht van Brederode, circa 1460.

Noli me tangere, ingekleurde houtsnede in een album van Jacob Cornelisz van Oostzanen, circa 1530.

Als afsluiting een afbeelding met tekst in het Hebreeuws. Dus de voorstellingen van tuinen beperkte zich niet tot de eerder genoemde culturen.

Middeleeuwse Tuinen in het RMO (versie warmteplan)

Posted on juni 25, 2019 by Argusvlinder

Al een paar dagen ben ik bezig met het voorbereiden van een blogpost
op basis van mijn bezoek afgelopen zaterdag aan de tentoonstelling
‘Middeleeuwse tuinen’ in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden.
Maar ook vandaag ging het niet lukken om het af te krijgen.
Ik schuif de warmte maar de schuld in de schoenen.

Daarom een eerste, heel korte versie.

Dit is de introductie van de tentoonstelling.

Er zijn vele mooie gebruiksvoorwerpen, boeken en er is kunst te zien. Maar voor mij was dit wel heel bijzonder. Omdat het India komt en omdat je het niet vaak ziet. Maria met kind, uit de Falnameh (Waarzeggersboek misschiens is ‘het boek met voortekenen” een betere naam?). India, 1550 – 1600.

Er volgt nog veel meer, als het weer morgen beter is,
gaat dat vast lukken.

Nog een keer Teun Hocks

Posted on juni 13, 2019 by Argusvlinder

Afgelopen week, net voor het einde van de tentoonstelling
met werk van Teun Hocks, gaf de kunstenaar een presentatie
in het Stedelijk Museum Breda.

Op deze dinsdagavond waren er zo’n 75 mensen op af gekomen. De stoelen waren opgesteld in de tentoonstellingsruimte.

Hier staat Hocks nog even te wachten tot iedereen binnen is.

Aan de hand van foto’s gaat hij door zijn werk maar meer in het bijzonder gaat hij in op zijn werkwijze.

Zo laat hij de verschillende stadia van een werk zien. Hij begint met het maken van tekeningen. Steeds opnieuw net zolang tot het een vorm gekregen heeft die zal gaan werken volgens Hocks. Dan gaat hij in het atelier een ‘decor’ maken. Vaak zal dat bestaan uit een beschilderd doek, op de voorgrond al dan niet aangevuld met rekwisieten. Hier gaat het om een zeegezicht. In de verte de zee, op de voorgrond strand.

De achtergrond kan heel relevante elementen bevatten. Zoals dit schip.

De rook uit de schoorsteen van het schip is misschien nog belangrijker. Rook/rookkolommen komen vaker voor in zijn werk.

Dan neemt hij zelf plaats in het decor, met rekwisieten. Dan worden er foto’s gemaakt. De meeste handelingen worden door Hocks zelf uitgevoerd.

De foto vaak een sepia of zwart/wit foto, wordt dan
door Hocks bewerkt. Dat kan digitaal maar in de meeste gevallen
zal een foto op een groter formaat worden afgedrukt
waarna die foto met olieverf door Hocks wordt ingekleurd.
Dat is dan het werk wat wij op de tentoonstelling zien.

Na afloop signeert Hocks (meegebrachte) boeken.

Dit is mijn exemplaar. Een leuke avond over een heel goede tentoonstelling die intussen voorbij is. Afgelopen zondag was er nog een klein feestje. Ik zag Hocks toevallig na afloop in een gezelschap in de buurt van het museum lopen.

Louise Bourgeois in de Rijksmuseumtuin

Posted on juni 9, 2019 by Argusvlinder

Zoals intussen een beetje vertrouwd heeft het Rijksmuseum
in Amsterdam niet alleen binnen mooie tentoonstellingen maar ook
buiten in de tuin.
Zo is er op dit moment werk te zien van Louise Bourgeois.

Op een paar kolommen lagen beelden van verstrengelde handen. Dit is er een van.

Louise Bourgeois, Spider Couple, brons, 2003.

Louise Bourgeois, Quarantania, brons, 1947 – 1953.

Louise Bourgeois, In and out #2, aluminium, 1995 – 1996.

Louise Bourgeois, Crouching spider, brons en roestvrij staal, 2003. Een hurkende spin. Zouden spinnen dat kunnen?

Louise Bourgeois, Spider, brons, 1996. De associatie van moederschap en bescherming met een spin zal voor veel mensen op het eerste gezicht vreemd zijn.

Louise Bourgeois, Fountain, aluminium, 1999.

All Rembrandts – Alle Rembrandts

Posted on juni 7, 2019 by Argusvlinder

Het laatste weekend van deze fantastische tentoonstelling
is begonnen. Met extra lange openingstijden.
Als je de kans hebt, ga dan kijken.
Hier mijn tweede serie met etsen van Rembrandt van Rijn.

Op de doos waarmee de kaart ‘Vriend van het Rijksmuseum’ kwam stelt Jan Rothuizen het Rijksmuseum nog even voor.

Bij het Aziatisch paviljoen ga ik altijd even kijken. Die Slapende Vishnu uit Cambodja bijvoorbeeld. Zo’n prachtig beeld.

Het schilderij rechts is een studie voor de ets links. Rechts: Rembrandt van Rijn, Ephraïm Bueno. Olieverf op paneel, circa 1647. SK-A-3982. Links: Rembrandt van Rijn, Ephraïm Bueno. Ets, droge naald en gravure, 1647. RP-P-OB-559.

Even de volle aandacht voor dit geweldige werk.Rembrandt van Rijn, Ephraïm Bueno.

Dit komt bij altijd als zo’n geheimzinnig werk over. Rembrandt van Rijn, Een geleerde in zijn studeerkamer (Faust). Ets, droge naald en gravure met plaattoon op Japans papier, circa 1652. RP-P-1962-122.

Dit is dat geheimzinnige symbool. Er zijn artikelen te vinden die dit (proberen) uitleggen.

Rembrandt van Rijn, Jan Six. Ets, droge naald en gravure, 1647. RP-P-1961-1160.

Het spel met de letters van het ‘logo’ van het Rijks Museum in allerlei uitingen van het museum werkt goed. Plastic tas (dat je dat nog op je weblog durft te plaatsen).

Rembrandt van Rijn, De drie bomen. Ets, droge naald en burijn, 1643. RP-P-OB-444.

Rembrandt van Rijn, De presentatie in de tempel. Ets, droge naald, circa 1640. RP-P-1961-1010. Wat mij betreft zijn we nu in de Champions League van de kunst belandt.

Rembrandt van Rijn, Franciscus knielend in gebed onder een boom (en voor het kruis). Ets en droge naald, 1657. RP-P-1962-92.

Rembrandt van Rijn, Jonge man zittend op de grond met een been uitgestrekt. Ets en burijn, 1646, 2e staat uit 3. RP-P-OB-254.

De finale van de Champions League (samen met Ecce Home waarvan hier nu geen foto). Rembrandt van Rijn, Christus geneest de zieken (Honderdguldenprent). Ets, droge naald en gravure op Japans papier, circa1648. RP-P-1962-1.

Al die karakters, al die houdingen. Die aankleding. Ken ik die baret niet ergens van?

Van gitzwart naar wit met alle nuances daartussen. Super!

Rembrandt van Rijn, De vierde Oosterse kop. Ets, 1635. RP-P-1961-1165.

Natuurlijk is zo’n grote tentoonstelling ook grote zaken doen. Links de bon van het boek dat ik er kocht en rechts het mapje voor de rekening van het restaurant.

Rembrandt van Rijn, Biografie van een rebel. Goed geschreven, begrijpelijk voor iedereen. Later dit jaar: Rembrandt – Velázquez. Dan ga ik zeker weer kijken!

Alle Rembrandts – All Rembrandts

Posted on juni 5, 2019 by Argusvlinder

Afgelopen maandag ben ik naar de tentoonstelling
van alle etsen en tekeningen geweest in het Rijksmuseum
in Amsterdam.
De tentoonstelling loopt nog tot en met 10 juni.
Ik was laat met als gevolg dat je on-line geen kaarten
meer kon kopen met time slots.
Daarom ben ik Vriend van het Rijksmuseum geworden.

Verder zit er niet veel kleur in mijn blog want je ziet hier een eerste serie foto’s van vooral etsen van Rembrandt. Ik kan me niet veroorloven alle etsen te laten zien. Ik laat gewoon zien wat ik mooi of leuk vond en wat zo toevallig uit kwam. Wil je alle etsen en tekeningen van Rembrandt in het Rijksmuseum zien dan moet je opschieten.

Dit zijn drie staten of stadia in het proces van het maken van een ets. Drie afdrukken van de plaat waar Rembrandt aan werkte en waar hij nog aan verder ging werken. Dit is een manier om te controleren of je op de goede weg zit en of je het effect bereikt hebt dat je op het oog had. Rembrandt van Rijn, Zelfportret met slappe hoed en bewerkte mantel. Ets met toetsen droge naald, 1631. RP-P-OB-10, RP-P-OB-11 en RP-P-OB-12, staat 6, 7 en 12 van 15.

Dit is echt zo’n tentoonstelling die eigenlijk iedereen in Nederland moet gaan zien. Rembrandt van Rijn, Zelfportret etsend bij het raam. Ets en droge naald, 1648. RP-P-1962-9. De ontwikkeling die je in zijn etsen ziet is fenomenaal. Maar het werk stelt ook vragen over waar we eigenlijk naar kijken. De streepjes die Rembrandt in de metalen plaat (al dan niet voorbewerkt) krast staan niet zo ver van de verfstreken van Vincent van Gogh, de puntjes van Camille Pissarro, de vlakken van Piet Mondriaan of de pixels van een digitale foto. De manier waarop Rembrandt een beeld oproept met een paar lijnen staat niet zo ver af van de techniek die Pablo Picasso of Alberto Giacometti gebruiken. Zijn originaliteit en intelligentie in keuze van onderwerp, het moment dat wordt gekozen, dat staat niet zo ver af van de keuzes van Co Westerik, Anton Heyboer of Jean Tinguely. Al is de afstand in tijd soms groot.

Met stijgende verbazing heb ik gekeken naar de etsen die op het eerste gezicht helemaal zwart lijken maar die bij nadere beschouwing toch allerlei details bevatten. Rembrandt van Rijn, Een student aan tafel bij het licht van een olielamp. Ets, circa 164. 2RP-P-08-234.

De humor van de Rattengifverkoper. Rembrandt van Rijn, De rattengifverkoper. Ets, 1642. RP-P-1962-59. Zie de dode en levende ratten die de verkoper bij zich heeft.

Of zie het kleine kind onderaan zijn stuk pannenkoek verdedigen tegen de hongerige hond. Rembrandt van Rijn, De koekenbakster. Ets, 1635. RP-P-1961-1056.

En boeken, er waren veel boeken te zien op het werk van Rembrandt. zoals hier: Rembrandt van Rijn, Lezende vrouw. Ets, 1634. RP-P-OB-738.

Rembrandt van Rijn, De schelp. Ets, droge naald en burijn, 1650. RP-P-OB-242.

Rembrandt van Rijn, Studieblad met zelfportret, een bedelaarspaar en hoofden van een oude man en vrouw (je moet de afdruk van deze ets wel een paar keer draaien om alle details te zien). Ets, 1632. RP-P-OB-764.

Wat ik hier kan laten zien op mijn blog is zo’n klein deel van de tentoonstelling. Ongelofelijk. Rembrandt van Rijn, Studieblad met zelfportret, bedelaar en vrouw met kind. Ets en burijn, 1651. RP-P-OB-776.

Rembrandt van Rijn, Studieblad met boom en het bovenste deel van Rembrandts hoofd met baret. Ets, circa 1644. RP-P-OB-778. Bij de boom die je hier horizontaal ziet afgebeeld staat een persoon. Met een paar lijnen.

Ook weer de boeken. Rembrandt van Rijn, Cornelis Claesz Anslo. Ets en droge naald, 1641. TP-P-1961-1147.

Maar het was goed dat ik naar de tentoonstelling ging.
een tijdje terug had ik de ‘catalogus’ online gekocht.

Maandag stond ik in de rij bij de kassa en de persoon voor me
rekende een exemplaar van hetzelfde boek af.
De verkoper zei dat er een foutje in het boek zit en dat
er daarvoor een erratum is gemaakt.
Die has ik niet bij mijn boek gekregen.
Even later vroeg ik ernaar bij de verkoper en ik kreeg
ook een erratum.
Jammer dat het Rijksmuseum er niet zelf op gekomen was
alle online kopers dit toe te sturen.

Erratum, pagina 507.

Deze ets had ik anders moeten missen: Rembrandt van Rijn, Christus keert terug uit de tempel met zijn ouders. Ets en droge naald. RP-P1962-32. Hele concilies zijn er gehouden in de eerste eeuwen van de kerk over de al dan niet goddelijke natuur van Christus. Naast een ets waar Christus de geleerden toespreekt in de tempel loopt hier een jongen enthousiast te vertellen aan zijn moeder over wat een kind zoal bezig houdt.

Van der Vaardt: een verborgen schat

Posted on mei 19, 2019 by Argusvlinder

Ik kreeg een reclame mail van het veilinghuis Sotheby’s.
Zo organiseren een tentoonstelling: Treasures from Chatsworth.
Een tentoonstelling in New York.
Ze hebben hun tentoonstellingsruimtes vernieuwd.
Die heb je als groot veilinghuis natuurlijk nodig.
De schatkamer van Chatsworth is ongelofelijk.

Één werk sprint er voor mij uit naast een ets en schilderij van Rembrandt
en een zelfportret van Picasso:
een trompe-l’œil van een viol die aan een spijker op een deur hangt.
Verbluffend en schijnbaar van een Nederlandse kunstenaar:
Jan van der Vaardt.

Wikipedia:

Jan van der Vaardt (name variations: Jan van der Vaart, John Van der Vaart, John Vander Vaart, Jan van der Waart) (c.1650 –1727) was a Dutch painter of portraits, landscapes and trompe-l’œil paintings and a mezzotint artist who was active in England for most of his career.

Op de website van Sotheby is een hele serie met filmpjes te zien
over de voorwerpen die er te zien zullen zijn.
Dit springt er uit:

Link naar de video op de website van Sotheby

Nog één keer Teun Hocks

Posted on april 28, 2019 by Argusvlinder

Op de tentoonstelling kocht ik een paar kaarten.
De werken van Hocks zaten vaak achter glas en dan kun je
moeilijk foto’s maken zonder spiegelingen.
Maar bij kaarten heb je dat probleem niet.

Allereerst is daar de poster van de tentoonstelling:

Teun Hocks, Zonder titel, 1994.

Bij het zien van dit werk schoot me meteen de afbeelding te binnen die in Breda is te zien in de gevel van het pand aan de Oude Vest 11 – 13. Je ziet het hieronder. Het is op zijn minst gemaakt naar Teun Hocks of misschien is hij daar zelf bij betrokken geweest.

De tafelkleden lijken wel verdacht veel op elkaar.

Teun Hocks, Zonder titel, 1999.

Teun Hocks, Vrienden en kennissen, 1982 – 1983.

Gelezen: The Centre of Attention

Posted on april 28, 2019 by Argusvlinder

Al eerder schreef ik korte stukjes over Roos Holleman.
In 2012 schreef ik een stukje over het Eindexamen St. Joost.
In die blog was een eerste werk van haar te zien: een vuurgoudhaantje.
Haar werk vond ik meteen mooi.

In 2018 schreef ik opnieuw een blogpost over een crowdfunding actie
voor een boek van haar.

Onlangs heb ik een boek met haar werk gekocht.

Roos Holleman: The Centre of Attention. Een boek met afbeeldingen van haar werk. Van de vroege werken tot de meer recente. Er is een inleiding opgenomen geschreven door de kunstenaar zelf en een paar beschouwende essays. Maar haar werk staat centraal.

Het boek staat vol met vooral getekende afbeeldingen van dode vogels. Sommige nog mooier dan andere. Vogels zoals je die kunt zien in westerse verzamelingen. Daarnaast nog een aantal andere exotische voorwerpen maar die zijn in de minderheid.

De tekeningen zijn vaak groot en in het boek zijn dan ook een paar uitklapbare pagina’s opgenomen waar geprobeerd wordt de vogels in hun volle omvang te tonen. Zoals hier een prehistorische vogel.

Hier een voorbeeld van een typische ‘balg’ van een vogel in een verzameling. Om de kleurenpracht van het verenkleed eenvoudig te kunnen vervoeren werd de geprepareerde huid van de vogel met daaraan de veren, verzonden naar Europa of Amerika om daar dan in een collectie of museum te belanden. Zo’n geprepareerde huid met veren noemt men een balg.

De boeksnedes zijn rood gekleurd. Hetzelfde rood als dat van de veren van de Count Raggi’s king ‘Bird-of-paradise’ (de Paradisaea raggiana of paradijsvogel).

Als boek zijn er wel wat op- of aanmerkingen te maken maar
de afbeeldingen zijn wederom prachtig.
Ook de essays leren je meer over de fascinatie van Roos Holleman.

Paul Bogaers

Posted on april 27, 2019 by Argusvlinder

Van deze Tilburgse fotograaf had ik nog nooit gehoord maar ik kreeg onlangs deze foto. En die foto vind ik leuk.Paul Bogaers, Upset down, 2010.

Teun Hocks: met een glimlach op de tentoonstelling in Stedelijk Museum Breda

Posted on april 26, 2019 by Argusvlinder

Nadat ik mijn eigen Teun Hocks had gemaakt bezocht ik ook
de tentoonstelling. Zoals bij andere tentoonstellingen
maakte ik daar wat foto’s.
Die deel ik hier.
Maar belangrijker nog is om het gevoel te delen dat overheerst
als je een tentoonstelling van Teun Hocks bezoekt.
Je loopt er continue rond met een glimlach op je gezicht.
Geen schaterlach, maar wel steeds een glimlach.
In zijn werk zit steeds humor, omdat het een grap betreft, of
omdat het werk een grappige vondst weergeeft die je
aan het denken zet.
Kijk maar eens mee.

Op de tentoonstelling hangen recente werken naast werken uit het begin van de carrière van Hocks. Dit is een werk van de beginperiode: Teun Hocks, Schilderen, kleurenfoto, 1979.

Er is best een hoop te bedenken bij dit werk.

Het is een grap: een schilder is aan het werk,
de schaduw is van een violist. Dat kan eigenlijk niet.

Dat is misschien wel precies waar schilderen vaak om gaat:
het tonen op een tweedimensionaal vlak van driedimensionale dingen.
Als dat toch eigenlijk niet kan, waarom dan toch proberen?

Wat zorgt er dan voor bij toeschouwers dat we toch begrijpen
wat een kunstenaar bedoeld geeft?
Waarom herkennen we in de schaduw de kunstenaar?

Daarom is het misschien ook logisch dat we heel vaak niet begrijpen
wat een kunstenaar wil zeggen.

De man, de kunstenaar, presenteert zich als schilder.
Is hij dat ook?
We kijken toch naar een foto? Is Fotograferen, Schilderen?
Is Schilderen, Muziek maken?

Moet je er over nadenken of is het gewoon een leuke grap?

Van de beschrijving van dit werk heb ik geen foto gemaakt. Maar volgens mij was het: Teun Hocks, Rainbow Cleaning Services. Het is een film waarop de zien is dat iemand, die niet in beeld komt, een regenboog aan het schoonmaken is.

‘Rainbow Cleaning Services’ zou zomaar een naam kunnen zijn van
een modern schoonmaakbedrijf. ‘Schoonmaakbedrijf De Regenboog’,
er bestaan er verschillende in Nederland.Zoek maar op.

Maar als je het letterlijk neemt, dan ga je iets schoonmaken dat heel mooi is.
Iets dat niet tastbaar is afspoelen?
Hoe werkt dat, hoe kun je iets schoonmaken dat niemand ooit heeft vastgehouden?

Wel goed gemaakt. Hoe zou dat gedaan zijn?

Op de tentoonstelling liggen kaarten die je als bezoeker uitdagen om goed te kijken, na te denken over wat je ziet en misschien zelf ook in actie te komen. Op de achterkant van deze kaartjes (je ziet er hierboven 3) staan vragen en opdrachten.

Deze kaart ligt bij een filmpje waarop een man met zijn hoed vreemde bewegingen maakt.

Teun Hocks, Nacht, acryl op foto op linnen, 1980.

Die voorwerpen in de lucht zijn zo grappig. Geen sterren maar een radiobuis, een sleuteltje om je wekker op te draaien, een schroefje met een oog, enz.

Het gebruik van een omkering is een veelgebruikt, komisch effect. Hier vallen geen druppels op je hoofd maar paraplu’s. De wereld op z’n kop.

Deze afbeelding siert het boek dat bij de tentoonstelling is verschenen. Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2015. Toen ik mijn foto’s aan het voorbereiden was viel me op dat veel werk ‘zonder titel’ heet. Ik zou proberen een extra hint aan een werk toe te voegen maar Hocks wil ons vrij laten.

Dit is een exemplaar van het boek: Teun Hocks. Van vroeg tot laat. Early to Late.

Hier is de toneelspeler aan het werk. Vaak gebruikt Hocks alleen wat rekwisieten maar hier vermomd hij zich zelfs. Hele mooie sfeer. Teun Hocks, Orchestre de chambre Noir 2. Get werk bestaat uit 6 delen. Gedigitaliseerde lambda C-print, 2015.

Een mattenklopper. Daar sla je mee op een mat, vandaar de naam. Dan dwarrelt aan de andere kant het losse vuil uit de mat. Maar in de sneeuw? Spannend. Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2015.

Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2010. Misschien had ik dit werk ‘Verzin een naam’ genoemd.

Weer heel grappig. ‘Het mannetje’ zit te vissen in een vijver in de vorm van een schilderspalet. Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2014.

Weer een grap. In een vitrine ligt een ontwerp voor een boekband. Zo heet het boek: Schetsboek. Raapt ‘het mannetje’ een sleutel op? Als je het voorblad omslaat heet het ineens ‘Kletskoek’.

Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2017.

Op WereldBoekenDag werd het volgende boek thuis bezorgd

Posted on april 24, 2019 by Argusvlinder

Rembrandt x Rijksmuseum. In ruim 800 pagina’s worden 300 afdrukken van etsen, 60 tekeningen en 22 schilderijen van Rembrandt besproken. Het boek is ontworpen door Irma Boom.

Argusvlinder

De avonturen van de Argusvlinder

Categorie archief: Kunst

Art Rendez Vous

St. Franciscus

Raketstart (reconstructie)

Koninklijk Paleis Amsterdam: Het universum van Amsterdam – Schatten uit de cartografie van de Gouden Eeuw

Kunstvaria

Gelezen: Middeleeuwse tuinen

Readymade

Launch, eindexamententoonstelling AKV St. Joost in Breda

Een dag dwalen door Middeleeuwse tuinen

Middeleeuwse Tuinen in het RMO (versie warmteplan)

Nog een keer Teun Hocks

Louise Bourgeois in de Rijksmuseumtuin

All Rembrandts – Alle Rembrandts

Alle Rembrandts – All Rembrandts

Van der Vaardt: een verborgen schat

Nog één keer Teun Hocks

Gelezen: The Centre of Attention

Paul Bogaers

Teun Hocks: met een glimlach op de tentoonstelling in Stedelijk Museum Breda

Op WereldBoekenDag werd het volgende boek thuis bezorgd

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen: