Gerrit de Morée in het Gele Huis

Er is een tentoonstelling van werk van Gerrit de Morée
in Het Gele Huis in Princenhage.
Ruim één jaar geleden schreef ik ook over hem naar
aanleiding van een muurschildering in Electron.

In het verleden zag ik meerdere keren de muurschildering
in de moderne kerk van Prinsenbeel. Er zijn met verschillende technieken
vormen in de muur aangebracht die een geheel vormen met de
abstracte sculpturen die er voor staan.
Slim bedacht en mooi uitgevoerd.
Heel modern voor een agrarisch dorp als Prinsenbeek was in
de jaren zestig.
Het is werk van Gerrit de Morée.

IMG_9178HetGeleHuisGerritDeMoree

De ‘poster’ van de tentoonstelling. Gerrit de Morée.


IMG_9179HetGeleHuisGerritDeMoreeText01

Gerrit de Moréé wordt op 28 januari te ’s Hertogenbosch geboren.
Als kind al toont de Morée een bijzondere belangstelling voor al wat leeft en groeit en bloeit.
Een fascinatie die hij zijn leven lang zou houden en ook tot uiting kwam in zijn werk.
Vooral dieren hadden een bijzondere aantrekkingskracht op hem.
Het zich steeds maar weer kunnen verwonderen over de schoonheid van de natuur en het eindeloos respect hiervoor, waren kenmerkende eigenschappen van hem.
Hij kon inspiratie halen uit de kleinste diertjes en zag het grootse in het kleine.
Zelf vond hij het jammer gat veel mensen aan een hoop dingen voorbij gingen.
In 1923 verhuit Gerrit de Morée met zijn ouders naar Breda, waar ijn vader in dienst treedt als kapelmeester van het zesde regiment infanterie (het roemruchte “Zesde”).
Inmiddels is gebleken dat de Morée over bijzonder tekentalent beschikt, getuige een prachtig pentekeningetje dat hij in die tijd voor zijn vader maakt.
Een opleiding in die richting ligt dan ook voor de hand en de Morée gaat studeren aan de Koninklijke Academie Voor Beeldende Kunsten in Den Bosch en aan de RK Leergangen te Tilburg.
Hier krijgt hij les van kunstenaar Jan van Delft.
Begin jaren dertig studeert de Morée nog enige tijd in Parijs aan de Académie de la Grande Chaumière.
In 1929 behaalt hij zijn MO-akte tekenen, zodat hij naast beeldend kunstenaar ook tekenleraar is.
Een ideale combinatie voor de Morée, want het onderwijs boeit hem.
In het begin geeft Gerrit de Morée voornamelijk les op zijn atelier en op de Nijverheidschool te Roosendaal en de avond-tekenschool te Gilze.
Samen met Niel Steenbergen en Dio Rovers richt hij in 1945 De Vrije School voor Beeldende Kunsten op.
Dit zou het latere St. Joost worden.

IMG_9180HetGeleHuisGerritDeMoreeText02

Hij vindt het een uitdaging om met zijn studenten nieuwe technieken toe te passen en er uit te halen wat er in zit.
De Morée is graag gezien bij zijn leerlingen die hem soms liefkozen “ome Gerrit” noemen.

In 1933 wordt op initiatief van kuntenaar Jan Strube de Bredasche Kunstkring opgericht.
Ook hier was Gerrit de Morée nauw betrokken.
Hij vervulde in het begin even de functie van secretaris.
In de crisisjaren is er ook voor kunstenaars weinig werk.
De Morée verdient in die periode de kost voornamelijk met het maken van enorme hoeveelheden illustraties voor boeken, bladen en tijdschriften.
Gerrit de Morée moet gedurende zijn leven duizenden illustraties hebben geproduceerd.
In de oorlogsjaren maakt hij een aantal muurschilderingen waaronder in het Ignatiusziekenhuis te Breda en in het gemeentehuis te Chaam.
Ook de Duitse bezetters willen wel een muurschildering van hem, maar dit weigert hij door te zeggen dat hij hiertoe gebrek aan inspiratie heeft.

Vanaf de jaren vijftig is de Morée ook een veelgevraagd monumentaal kunstenaar.
Hij maakt oa sgraffito’s, mozaïken en glas-in-loodramen voor kerken, bedrijven en openbare gebouwen.
Helaas hebben een flink aantal van deze werken, door kortzichtigheid en onwetendheid de sloophamer niet overleefd.

In de jaren zeventig is Gerrit de Morée actief betrokken bij de oprichting van de Beeldenaar.
Een instituut voor amateur beeldende kunst.
Ook werd hij gevraagd om voor korte tijd de functie van directeur te bekleden van De Beyerd.
In 1974 neemt de Morée op grootse wijze afscheid van zijn St. Joost.
Van pensionering is volgens hem geen sprake, odat het gewoonweg niet bestaat is zijn vak.
Hij blijft dan ook tot het einde van zijn leven zeer productief.

Op 13 oktober 1981 overlijdt Gerrit de Morée plotseling in kunsthandel Jas te Breda.
Hij is tweeënzeventig jaar oud geworden.
Zijn kunst blijft en het sparen van de muurschilderingen in Chaam zijn een ode aan deze voor Breda zo belangrijke kunstenaar.

P. Horward


IMG_9181HetGeleHuisGerritDeMoreeDeTerugkeerVanDeVogels

Gerrit de Morée, De terugkeer van de vogels.


IMG_9182HetGeleHuisGerritDeMoreeLuilekkerland1973

Gerrit de Morée, Luilekkerland, 1973.


IMG_9183HetGeleHuisGerritDeMoreeDeOntsnapping1972

Gerrit de Morée, De ontsnapping, 1972.


IMG_9184HetGeleHuisGerritDeMoreeDonQuichote

Gerrit de Morée, Don Quichote.


IMG_9185HetGeleHuisGerritDeMoreeDeArkVanNoach1967

Gerrit de Morée, De ark van Noach, 1967.


IMG_9186HetGeleHuisGerritDeMoreeWitteSchapenZwarteSchapen1967

Gerrit de Morée, Witte schapen, zwarte schapen, 1967.


IMG_9189HetGeleHuisGerritDeMoreeRuiter1967

Een heel sterk beeld. Gerrit de Morée, Ruiter, 1967.


IMG_9190HetGeleHuisGerritDeMoreeDeScheppingVanDePlanten1968

Gerrit de Morée, De schepping van de planten, 1968.


IMG_9191HetGeleHuisGerritDeMoreeScheppingVanDeWaterdieren1969

Gerrit de Morée, De schepping van de vissen, 1969.


IMG_9192HetGeleHuisGerritDeMoreeBredaOnsEigenStad1979

Het Gele Huis, Gerrit de Morée, Breda ons eigen stad, 1979.


IMG_9193GerritMoréeArtisFormaCliché

De aanleiding van de tentoonstelling is vast ook de verschijning van een boek met vouwplaten van dieren. Hierboven zie je clichés. De linkse is zeker van een bouwplaat.


IMG_9195GerritMoréeArtisFormaIMG_9196GerritMoréeArtisForma

De voorbeelden.


IMG_9198GerritMoréeArtisForma

Het boek: artis-forma.


Gelezen: The Centre of Attention

Al eerder schreef ik korte stukjes over Roos Holleman.
In 2012 schreef ik een stukje over het Eindexamen St. Joost.
In die blog was een eerste werk van haar te zien: een vuurgoudhaantje.
Haar werk vond ik meteen mooi.

In 2018 schreef ik opnieuw een blogpost over een crowdfunding actie
voor een boek van haar.

Onlangs heb ik een boek met haar werk gekocht.

IMG_0571RoosHollemanTheCentreOfAttention

Roos Holleman: The Centre of Attention. Een boek met afbeeldingen van haar werk. Van de vroege werken tot de meer recente. Er is een inleiding opgenomen geschreven door de kunstenaar zelf en een paar beschouwende essays. Maar haar werk staat centraal.


IMG_0572RoosHollemanTheCentreOfAttention

Het boek staat vol met vooral getekende afbeeldingen van dode vogels. Sommige nog mooier dan andere. Vogels zoals je die kunt zien in westerse verzamelingen. Daarnaast nog een aantal andere exotische voorwerpen maar die zijn in de minderheid.


IMG_0573RoosHollemanTheCentreOfattention

De tekeningen zijn vaak groot en in het boek zijn dan ook een paar uitklapbare pagina’s opgenomen waar geprobeerd wordt de vogels in hun volle omvang te tonen. Zoals hier een prehistorische vogel.


IMG_0574RoosHollemanTheCentreOfattentionUilklapblad

Hier een voorbeeld van een typische ‘balg’ van een vogel in een verzameling. Om de kleurenpracht van het verenkleed eenvoudig te kunnen vervoeren werd de geprepareerde huid van de vogel met daaraan de veren, verzonden naar Europa of Amerika om daar dan in een collectie of museum te belanden. Zo’n geprepareerde huid met veren noemt men een balg.


IMG_0575RoosHollemanTheCenntreOfAttentionRodeSnede

De boeksnedes zijn rood gekleurd. Hetzelfde rood als dat van de veren van de Count Raggi’s king ‘Bird-of-paradise’ (de Paradisaea raggiana of paradijsvogel).


Als boek zijn er wel wat op- of aanmerkingen te maken maar
de afbeeldingen zijn wederom prachtig.
Ook de essays leren je meer over de fascinatie van Roos Holleman.

Het gesprek: De toekomst van de kunst in Noord-Brabant

HetGesprek


Gisteravond was er in de aula van ‘de St. Joost’ in Breda een “gesprek”
over de de toekomst van de kunst in onze provincie.

In de terminologie van het kunst-milieu heet het dan:

In antwoord op de politieke werkelijkheid formuleert het kunstenveld een reactie door het gesprek aan te gaan.
Tegen de achtergrond van de Statenverkiezingen wordt het discours gevoerd over de kansen en keerzijden die de landelijke politiek nu in beraad heeft voor de regio’s:
de Regionale Infrastructuur (RIS).
Wat is het? Wat zijn de gevolgen, maar vooral hoe denken wij als beoefenaars van de kunsten in Brabant dat de juiste beslissingen worden genomen?
Het moment om te handelen en zelf invloed uit te oefenen op het beleid.
Met moderator Arno van Roosmalen (STROOM Den Haag) blikken we terug op het voorafgaande ‘Cultuurdebat in verkiezingstijd’
vanuit het perspectief van beleid versus praktijk, om vooral de verdiepende dialoog aan te gaan.

IMG_0154GetGesprek

Met als deelnemers
Henri Swinkels (gedeputeerde cultuur Provincie Noord-Brabant),
Ap de Vries (voorzitter, de Kunst van Brabant),
Marianne de Bie (wethouder cultuur Gemeente Breda),
Rebecca Nelemans (regiomakelaar Zuid-Nederland Mondriaanfonds) en
Femke den Boer (directeur AKV|St. Joost).
Joram Kraaijeveld (inhoudelijk directeur bij Platform BK)
verzorgt voor ‘Het gesprek’ de inleiding.

(Bron: http://clubsolo.nl/het-gesprek-de-toekomst-van-de-kunst-in-noord-brabant/)

IMG_0156WeGaanBeginnen

Naar deze avond ben ik geweest. Een column.

ik liep het schoolgebouw binnen en meteen viel me het op:
Iedereen kent iedereen.
Terwijl ik in de rij sta voor wat thee ontmoet ik een oude bekende,
uit een situatie die niets met kunst te maken heeft.
Maar binnen no-time heb ik de hand gedrukt van meerdere politici
(waarvan ik er niet 1 kende).

Als de avond even op gang is vraagt de (overigens heel goede) gespreksleider
wie kunstenaar is, wie bij de overheid werkt
en wie niet beroepsmatig bij kunst betrokken is.
Er waren 4 mensen in de zaal die niet hun boterham met kunst en cultuur verdienen.
Of de ernst van dat gegeven bij de aanwezigen is doorgedrongen, weet ik niet.

Er wordt ook niet uitgelegd, zoals in de tekst van Club Solo staat,
wat de ‘Regionale Infrastructuur’is.
Er wordt in jargon en meta-taal met elkaar gesproken,
om het toch vooral eens te zijn met elkaar, is mijn idee.
Het gaat er immers om zoveel mogelijk geld vanuit Den Haag
naar Brabant te krijgen.

Maar het is juist de groepsvorming en het taalgebruik waar het mis gaat.
Er is niemand die zegt: “ik vind bloemkool lekker”.
De aanwezigen zeggen: “Van al het voedsel zijn het de kool-achtigen die
bij mijn smaakpapillen een toch lichte preferentie hebben.”
Zo is er altijd een uitweg in de discussie
en ben je het al snel met elkaar eens, ook al lust je geen bloemkool.

Tussen neus en lippen wordt de bezorgdheid uitgesproken over
het geringe belang dat ‘bepaalde politieke partijen’ hechten aan kunst.
Er zijn verwijzingen naar het standpunt van de PVV van de avond ervoor.
Zie ‘Verkiezingstijd: Cultuurdebat in de LOC-Hal’ hieronder.
Men is ongerust (understatement).

Wanneer we te spreken komen over waarom kunst dan zo belangrijk is,
luidt de analyse dat kunst het onzichtbare zichtbaar kan maken,
dat het dus mensen kan leren zich te verplaatsen in een ander,
en dat het inclusief en democratisch is (dus voor iedereen).

En daar zitten we dan, woensdagavond 13 maart 2019.
Een paar honderd hoog opgeleide mensen, allemaal blank,
die zich afvragen hoe het toch kan
dat sommige groepen het belang van onze kunst niet inzien.

Wat denk je?

IMG_0161

Het gesprek is afgelopen.


Bron: Brabants Dagblad (https://www.bd.nl/)

Verkiezingstijd: Cultuurdebat in de LOC-Hal

 

TILBURG – In de LOC-Hal is dinsdag 12 maart een debat over cultuur in Brabant.

Politieke partijen praten daar over de provinciale ambitie op gebied van cultuur.

Jan Post (oud-voorzitter hoofddirectie Philips),
Manon Bell (adjunct-directeur basisschool
Westwijzer Helmond) en
Mark van Beers (sectormanager GGD West Brabant)
belichten vanuit hun sectoren
de kracht van kunst en cultuur.
Daarna gaan vertegenwoordigers van de politieke partijen met elkaar in debat.

 

Deelnemers zijn onder anderen:
Martijn van Gruijthuijsen (VVD),
Henri Swinkels (SP),
Patricia Brunklaus (GroenLinks),
Bart Pauwels (PvdA),
Marcel Deryckere (CDA),
Hermen Vreugdenhil (SGP),
Chris Spooren (50 Plus) en vertegenwoordigers van
Lokaal Brabant, PVV en D66.

 

Prikkelend
Michel Jehae (Tilburg DebatStad) leidt het gesprek en legt
prikkelende stellingen voor aan de aanwezigen.
Piet Menu, artistiek leider van Het Zuidelijk Toneel,
sluit het programma af met een column.

Aanvang: 19.30 uur.