Vanwege Vincent

Nu het weer eenvoudiger is om naar een museum
te gaan en ik een weekje vakantie heb,
maak ik er ook gebruik van.

De tentoonstelling waarover dit bericht gaat
lijkt als idee een beetje op die van Marenne Welten.
In die zin dat de kunstenaars zich uitgebreid konden
verdiepen in hun onderwerp en daar met kunst op reageerden.

In ‘Vanwege Vincent’ gaat het om kunstenaars die de
afgelopen jaren allemaal Artist in Residence zijn geweest
in Zundert als gast van het Vincent van GoghHuis.
De volledige titel van de tentoonstelling is:
‘Vanwege Vincent – De geboortestreek van Van Gogh als inspiratie’.

Hoe verhoud je je als kunstenaar tot een icoon als Van Gogh en tot beelden die zo bekend zijn? Wat levert het op om wekenlang te werken op de geboortegrond van Van Gogh? Deze vragen staan centraal in Vanwege Vincent – De geboortestreek van Van Gogh als inspiratie. De aanleiding voor de tentoonstelling is het tienjarige bestaan van het artist-in-residence programma van het Van GoghHuis in Zundert. Het gastatelier ligt naast de protestantse kerk waar de vader van Vincent predikte, terwijl de oude kosterswoning dienst doet als verblijfplaats voor de kunstenaars.

IMG_7388KoenBrouckeNightWalk2014GouacheOpPapier

Zoals bezoekers gewend zijn bevat dit bericht foto’s van werken die mij troffen. Om wat voor reden dan ook. Soms omdat ik ze eerder zag, omdat ander werk van de kunstenaar me ooit aangesproken heeft, omdat ik het mooi of slim gevonden vind, omdat de kleuren mooi zijn, omdat de sfeer me aanspreekt. Wat spreekt jullie aan? Koen Broucke, Night walk, 2014, gouache op papier.


IMG_7390AlbertZwaanVanGoghChurchZundert2017OlieverfOpDoek

Albert Zwaan, Van Gogh Church Zundert, 2017, olieverf op doek.


IMG_7392LotteVanLieshoutLaBerceuse2019OlieverfOpVerpakkingenEnDoek

Lotte van Lieshout, La Berceuse, 2019, olieverf op verpakkingen en doek.


IMG_7395TomClaassenHetBedLeLit2021Hout

Tom Claassen, Het bed / Le lit, 2021, hout.

Bij de start van het Van Gogh AIR programma in 2011
zette Tom Claassen twee houten mannen bij de ingang van het dorp.
Hij noemde de figuren Theo & Theo, refererend aan Vincents vader en broer
en het Van Hohj monument van Zadkine dat elders in het dorp staat.
Speciaal voor de tentoonstelling maakte Claassen dit nieuwe werk
in de voor hem zo kenmerkende beeldtaal.
De slaapkamer van het schilderij in het Gele Huis
in Arles vormde de inspiratie.

IMG_7396TomClaassen


IMG_7398RainerFettingVanGoghUndMauer1983AcrylOpDoek

Rainer Fetting, Van Gogh und Mauer, 1983, acryl op doek.

Rainer Fetting behoort tot de Neue Wilde, een groep Duitse schilders
die in de jaren ’80 de expressionistische schilderkunst herontdekten.
Als grondlegger van het expressionisme is Van Gogh
een belangrijk voorbeeld voor hem.
Fetting laat dit zien door Vincent herhaaldelijk als personage
in zijn grote en felgekleurde schilderijen op te voeren,
zoals in dit werk waarop we hem langs de Berlijnse muur zien lopen.

IMG_7399RainerFetting


IMG_7400ArnulfRainerVanGoghInWolkeVollOhneGroll1977GrafietOpPapier

Arnulf Rainer, Van Gogh in Wolke, voll ohne groll, 1977, grafiet op papier.


IMG_7402RenéKortenVinc-ent2019OlieverfOpDoek

René Korten, Vinc-ent, 2-019, olieverf op doek.


IMG_7404StijnPeetersSilhouetteOfRefugees2017Monotype

Stijn Peeters, Silhouette of refugees, 2017, monotype.


Deze tekst hing niet zozeer bij het werk van Stijn Peeters
als wel aan al die werken met een wat zwaardere, zwartere toon.

Het verschil tussen voorspoed en tegenspoed,
alle twee zijn noodzakelijk en nuttig,
en de dood of het verdwijnen…
dat is zo betrekkelijk – en het leven ook.
(Aan Theo, 1889)

De fatale intensiteit van het leven

Vincents wortels liggen in Zundert.
De pastorie waar zijn wieg stond en het graf
van zijn doodgeboren broertje op de begraafplaats
naast de protestantse kerk waar zijn vader predikte,
markeren zijn geboorte, met in het vooruitzicht
zijn tragische dood.
Vincents perioden van ‘waanzin’ en zijn korte leven
dragen bij aan zijn mythische status.
Hij wist echter ook als geen ander de energie en
schoonheid van het leven te schilderen.
Net als bij Vincent loopt de liefde voor het leven
en de constante nabijheid van de dood
als een rode draad door de kunstwerken uit Zundert.

IMG_7406FataleIntensiteit


IMG_7407RoosHollemanStudySkins2020PastelkrijtOpKatoenpapier

Op de foto van het werk van Roos Holleman viel met de kleur wat tegen terwijl het origineel zo sprankelend is: Study skins, 2020, pastelkrijt op katoenpapier.

IMG_7408RoosHollemanStudySkins2020PastelkrijtOpKatoenpapierDetail

Daarom een detail van het werk dat ook direct duidelijk maakt dat het hier om de huid en veren van exotische vogels gaat.


IMG_7409RoosHollemanWardrobeForThe21stCentury2020PastelkrijtOpKatoenpapier

Roos Holleman, Wardrobe for the 21st century, 2020, pastelkrijt op katoenpapier.


IMG_7411RobertZandvlietRegenInAuvers2015AcrylOpDoek

Misschien wel het mooiste werk op de tentoonstelling: Robert Zandvliet, Regen in Auvers, 2015, acryl op doek. Ook hiervan een detail:

IMG_7412RobertZandvlietRegenInAuvers2015AcrylOpDoekDetail


IMG_7414RonaldZuurmondWinterZonnebloemen2021OlieverfOpDoek

Ronald Zuurmond, Winter (zonnebloemen), 2021, olieverf op doek.


IMG_7416VanwegeVincent

Vanwege Vincent

…we werken aan een kunst,
aan zaken die niet alleen tijdens ons leven blijven bestaan,
maar die ook na ons door anderen kunnen worden voortgezet.
(Aan Theo, 1888)


IMG_7417KoenVermeuleVincentYumeNoUchiInEenDroom2015OlieverfOpDoek

Koen Vermeule, Vincent * yume no uchi (in een droom), 2015, olieverf op doek.

De figuur op dit schilderij stelt onmiskenbaar Vincent voor,
te herkennen aan zijn rossige haar en strohoed.
De sobere compositie en het contract tussen de zachte kleuren van de ruimte
en het zwarte kostuum doen alle aandacht uitgaan naar het werkloze
lichaam van de schilder.
Hij lijkt dood, maar de titel Yome no ucho, Japans voor ‘in een droom’,
suggereert iets anders.
Koen Vermeule heeft Van Gogh in al zijn kwetsbaarheid vastgelegd.

IMG_7419KoenVermeule


IMG_7420LoekGrootjansStorageForDistortedMatterVincent'sSunflower2013GedroogdeZonnebloem

Loek Grootjans, Storage for distorted matter – Vincent’s Sunflower, 2013, gedroogde zonnebloem.


IMG_7422ErikAndriesseZonnebloemen1986AcrylvergOpGolfkartonEnHout

Erik Andriesse, Zonnebloemen, 1986, acrylverf op golfkarton en hout.


IMG_7424TessaChaplinZonderTitel2020OlieverfOpDoek

Tessa Chaplin, Zonder titel, 2020, olieverf op doek.


IMG_7426DianaRoigRe-imaginedTreeRoots2021OlieverfOpDoek

Diana Roig, Re-imagined tree roots, 2021, olieverf op doek.


IMG_7428VanwegeVincent

Als laatste de catalogus bij de tentoonstelling. Een prachtig boek bij een prachtige tentoonstelling. Heel geslaagd. Gaat dat zien!


Raketstart (reconstructie)

Eerder was hier een serie foto’s van een tentoonstelling te zien die op de betreffende dag
van publicatie, zijn laatste dag beleefde.
Vandaag iets vergelijkbaars.
Het Stedelijk Museum Breda heeft een tentoonstelling met de naam ‘Raketstart’.
Een explosie van oude bekenden en nieuwe vondsten uit Breda.
De tentoonstelling loopt deze week voor het laatste.
Het is een aanrader.

De tentoonstelling is genoemd naar een werk van Pieter Laurens Mol waarmee
het museum zich wil presenteren als lanceerplatform voor nieuw talent.

IMG_1577PieterLaurensMolRaketstartVanuitDeBredaseBinnenstad1945

Pieter Laurens Mol, Raketstart vanuit de Bredase binnenstad, 1945. Een schets met het zicht op het centrum van Breda. Op zich niet zo opvallend maar midden in de stad wordt een raket gelanceerd. De foto is uit de catalogus die groot is van formaat en mooi ontworpen. Maar met de regen van vanavond was het niet eenvoudig een goede foto te maken uit de catalogus. Ik heb spijt het werk niet gefotografeerd te hebben op zaal.


IMG_1576Catalogus

De catalogus. Zoals altijd heb ik een serie foto’s gemaakt van de dingen die ik leuk vond of die mij opvielen.


IMG_1528DanielleLemaireDeLaatseZomer2018

Danielle Lemaire, De laatste zomer, 2018. Ik meen dat ik eerder werk van haar gezien heb en dat ik ooit geprobeerd heb een werk van haar te kopen. Lukte uiteindelijk niet.


IMG_1531RomeeVanOersZonderTitel2017GouacheAcrylverfOpCanvas

Romee van Oers, Zonder titel, 2017. Gouache, acrylverf op canvas.


IMG_1533MargotZweersSetOfFlattenedMatter2019

Van de foto is moeilijk te zien waar je nu precies naar kijkt. Maar het is een hele reeks kleine brokken steen die min of meer aan elkaar gelijk zijn qua vorm en die op dezelfde manier in een speciaal daarvoor gemaakte presentatielijst liggen. Intrigerend. Margot Zweers, Set of flattened matter, 2019.


IMG_1535FransVanVeenNotreDameDesAnges2018OlieverfOpDoek

Frans van Veen, Notre Dame des Anges, 2018. Olieverf op doek.


IMG_1537JacomijnDenEngelsenCrate2018HoutdrukOpPapier

Het werk van Jacomijn den Engelen trok me heel erg aan. De keuze voor een krat is natuurlijk heel slim als je een afdruk met hout op papier haat maken. De structuur van het hout doet het prima. Heel precies gemaakt. Ik ben heel benieuwd naar de gebruikte techniek. Later toon ik nog twee werken en de techniek werd me nog onduidelijker en het resultaat mooier. Jacomijn Den Engelsen, Crate, 2018. Houtdruk op papier.


IMG_1539JaapDeVriesSwamp2009AquarelverfOpAluminium

Een oude bekende: Jaap de Vries. Heel mooi technisch werk. Jaap de Vries, Swamp, 2009. Aquarelverf op aluminium. Eerder was toen nog in de Beyerd een retrospective van zijn werk te zien. De kunstenaar was bij de opening toen aanwezig.


IMG_1541JacomijnDenEngelsenSuitcase2019HoutdrukOpPapier

Jacomijn Den Engelsen, Suitcase, 2019. Houtdruk op papier.


IMG_1543JacomijnDenEngelsenBooks2018HoutdrukOpPapier

Jacomijn Den Engelsen, Books, 2018. Houtdruk op papier.


IMG_1546CarolienSmitKleineMedusa2018Keramiek

De structuur van de huid (er stond ook een beeld van een haas met vergelijkbare knappe techniek) viel me op maar ook deze interpretatie van Medusa. Niet triomfantelijk en krachtig, zoals ik vaak de indruk heb dat afbeeldingen van Medusa uitstralen, maar haast als slachtoffer, angstig en zwak. Carolien Smit, Kleine Medusa, 2018. Keramiek.

IMG_1548CarolienSmitKleineMedusa2018Keramiek02

Voor het geval dat de slangen niet opgevallen waren. Op dit detail staan er minstens vier.

IMG_1548CarolienSmitKleineMedusa2018Keramiek01


IMG_1549JaapDeVriesTheEnigmaOfLove(X-Ray)2010AquarelverfOpAluminium

Jaap de Vries, The Enigma of Love (X-Ray), 2010. Aquarelverf op aluminium.


IMG_1551LoekGrootjansStorageForDistortedMatter(CaseV.v.G.)FromVincentsAsylumVincentsSunflower2014GedroogdeZonnebloemInVitrine
IMG_1553LoekGrootjansStorageForDistortedMatter(CaseV.v.G.)FromVincentsAsylumVincentsSunflower2014GedroogdeZonnebloemInVitrine

Loek Grootjans, Storage for distorted matter (Case V.v.G.). From Vincent’s asylum. Vincent’s sunflower, 2014. Gedroogde zonnebloem in vitrine.


IMG_1554AdMarijnissenWoordenOfLettersPrintOpPapier

Dit werk hoort niet bij de tentoonstelling maar hing in de gal van het museum en ik ben een liefhebber van tekst in de kunst: Ad Marijnissen, Woorden of letters. Print op papier.


IMG_1560RaketstartReconstructie

Omdat ik die middag nog even langs de Nieuwe Prinsenkade liep kwam ik op het idee om een reconstructie te maken van de Raketstart van Pieter Laurens Mol. Ga de tentoonstelling zien!


Dat is ook een portret: van ego tot emo

 photo WP_20160529_001JacquesTange.jpg

Jacques Tange.


Naast het optreden Triple Spits ging het natuurlijk om de tentoonstelling
‘Dat is ook een portret’ in het Breda’s Museum.

Cultureel Breda is een beetje in de problemen.
Te hoge verwachtingen van Moti dreigt nu ook het Breda’s Museum in
de neergang mee te sleuren.
Daarom is men waarschijnlijk heel blij met een pop-up galerie van
Dutch Master Painters.
Dutch Master Painters is een moderne galerie. Ze hebben geen gebouw.
Maar doen veel via internet en pop-up activiteiten zoals nu in Breda.
Op die manier proberen ze kunstwerken van Nederlandse kunstenaars
aan de man te brengen.

 photo WP_20160529_002PaulBoswijkDeHoedVanMaya2008OlieverfOpDoek.jpg

Paul Boswijk, De hoed van Maya, 2008, olieverf op doek.


De tentoonstelling valt dan ook in twee delen uiteen:
= de verkooptentoonstelling van Dutch Master Painters
= en een confrontatie met de verzameling van het Breda’s Museum.
Dat laatste deel vond ik nog het meest geslaagd.
Neemt niet weg dat het eerste deel mooie plaatjes oplevert.

 photo WP_20160529_003ChristianeVleugelsBlue2016MixedMediaOpDoek.jpg

Christiane Vleugels, Blue, 2016, mixed media op doek.


Die tweedeling is ook terug te vinden in de catalogus.
Het eerste deel vol blije, emo verhalen die niet veel om het lijf hebben
en je ook niet veel vertellen over de kunstenaars en hun werken.
Het tweede deel is gevuld met interessanter werk.
Eye-openers en oude vertrouwde werken.
Een bijzondere plaats daarin zijn de foto’s van Abraham de Winter.
Iemand die op toneel typetjes deed. Dat levert leuke portretten op.
De portretten van Reinout van den Bergh, gemaakt in Kameroen,
zijn indringend.

 photo WP_20160529_004MennoBaars.jpg

Menno Baars.


Ik doe Loek Grootjans, Cecile Verwaaijen, Jaap de Vries,
Emile van Waegeningh, Arnold Bijnen,
Pieter Laurens Mol, Teun Hocks en nog enkele tekort maar
ik wil nog even stil staan bij de film:
‘Art doesn’t earn money; Art only burns money’ van Martin en Inge Riebeek.
Een fascinerende verzameling portretten van mensen uit verschillende
landen met serieuze problemen, creatieve oplossingen
en uiteenlopende boodschappen.

 photo WP_20160529_007JosAanraadPronkstillevenMetChineseDelselpot2009OlieverfOpPaneel.jpg

Jos Aanraad, Pronkstilleven met Chinese dekselpot, 2009, olieverf op paneel.


 photo WP_20160529_008OpDeVoorgrondWouterStipsCatMyLoveMuranoGlas.jpg

Op de voorgrond: Wouter Stips, Cat my love, Murano glas.


 photo WP_20160529_010RemigiusAiWeiWei2014.jpg

Remigius, Ai WeiWei, 20914.


 photo WP_20160529_011BerionBrouwersThePuppeteer2013MixedMedia.jpg

Beiron Brouwers, The Puppeteer, 2013, mixed media.


 photo WP_20160529_012MartinEnIngeRiebeekArtDoesntEarnMoneyArtOnlyBurnsMoney2016.jpg

Ik begrijp dat deze foto geen goed beeld geeft van de film waarvan dit een opname is. Het is een willekeurig genomen foto, er zitten geen gedachten achter. Het moment kwam me gewoon goed uit. Martin en Inge Riebeek, Art doesn’t earn money; Art only burns money, 2015 – 2016.