Papieren zakken

Vandaag verder kunnen werken aan het boekblok
dat uit papieren zakken bestaat:
= Snijden van stroken karton voor de drager
= Drager lijmen
= Decoratiepapier op maat snijden
= Dragers inpakken
= Zakken bevestigen

IMG_6762PapierenZakken

Jaren geleden kocht ik een aantal van deze sets met decoratief papier. Ik geloof in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Deze set heet Turkish Designs.


IMG_6763PapierenZakken

Je kunt het papier voor allerlei doeleinden gebruiken. Ik verwerk soms delen ervan in mijn boeken. Bijvoorbeeld als schutbladen. Nu om de dragers van de papieren zakken in te verpakken.


IMG_6764PapierenZakken

Zo zien de 10 dragers er dan uit.


IMG_6765PapierenZakken

Het grootste deel van de dragers zijn ook al voorzien van een papieren zak. Nog drie te gaan. Dat zal morgen wel lukken. Hier zie je dat het boek een behoorlijke dikte gaat krijgen en dat het een leuk kleurige achterkant gaat worden. Een mooi contrast tegen het witte voor- en achterplat.

Papieren zak

Om papieren zakken te kunnen gebruiken om een boekblok
te vormen, kies ik voor een bindvorm waarmee je losse
bladen kunt inbinden.

De zakken zijn verschillend van formaat maar ik wil ze
steeds op dezelfde plaats met elkaar verbinden.
Daarom kies ik er voor de zakken een ‘ondersteuning’ te
geven.

Op die ondersteuning kan ik de zakken bevestigen en kan ik
toch zorgen dat alle bladen op dezelfde positie met elkaar
verbonden worden.
De bindwijze staat beschreven in een van de vele boeken
van Keith Smith: Smith’s sewing single sheets.

IMG_6740PapierenZakken

De ondersteuning bestaat uit twee stroken karton, een brede en een smallere. De smalle plak ik op de brede. Zo ontstaat er een richel waar de zak op gelijmd kan worden en een breedte die het mogelijk maakt ook iets in de zakken te stoppen zonder dat dit direct een probleem oplevert met de dikte van het boek. De twee stroken karton hebben dezelfde lengte. Dat is waar voor alle pagina’s. Net zo groot als de grootste papieren zak en het voor- en achterplat. Het karton is ook de basis om de binding doorheen te halen. Dit is de kleinste zak.


IMG_6741PapierenZakken

Dit is de grootste zak. Alle papieren zakken krijgen hiermee aan een kant een goede ondersteuning. Ik heb ook nog nagedacht over een bredere ondersteuning maar dat vond ik te veel karton kosten.


IMG_6742PapierenZakken

De eerste richels zijn gesneden en geplakt. De brede strook karton is 2,5 cm breed, de smalle 1 cm. De lengte is 34 centimeter.


IMG_6743PapierenZakken

Omdat grijs maar grijs is heb ik gezocht naar een papier waarmee de richels te beplakken is. Lang geleden kocht ik een set decoratie papier met Turkse motieven. Aan het boek wat ik ga maken zit niets Turks aan maar het is mooi papier en het is hoog tijd dat ik het een keer gebruik.


Stempel

Leuk dat maken van een stempel. plakken en vernissen.
Maar werkt het ook?
Kun je er bijvoorbeeld zelf schutbladen mee maken?

IMG_6734Stempel

Vandaag kon ik dat gaan uitproberen. Verf, roller, stempel en papier. eerst maar eens testen.


IMG_6735Stempel

De eerste afdruk is altijd een beetje moeilijk.


IMG_6736Stempel

Maar ik vind die structuur van het touw mooi terugkomen in de afdruk. Er is weinig inkt nodig om een afdruk te maken en de stempel laat zich goed schoonmaken.


IMG_6737Stempel

De eerste stempel was rond een herfstblad geformeerd. De tweede stempel haat meer uit van de richting die de touwtjes zelf kiezen.


IMG_6738Stempel

De eerste afdrukken waren op papier van 90 gram. Dit papier is zwaarder. Ik schat 120 gram. Dat begint al geschikt te zijn voor een schutblad.


IMG_6739Stempel

Misschien is het combineren van twee heel drukke stempels niet zo’n goed idee. Daar moet misschien beter over nagedacht worden (vorm, kleur, variĆ«ren met verschillend touw,…).


De eerste test bevalt me goed!

Papieren zakken

Een boek met als boekblok geen katernen maar
papieren zakken. Dat is het plan.
Met de zakken ben ik een tijdje geleden al bezig
geweest. Ik heb er 10 geselecteerd.

Maar de bekleding van de boekband is ingewikkelder.
ik wil twee voorpanden van een blouse gebruiken waar
twee zakken op zitten.
De stof is te dun om zomaar op een kartonnen basis
voor een boekband te lijmen. Dus ga ik daar vlieseline
bij gebruiken.

Eerst maar eens een van de twee panden strijken om
te zien of het groot genoeg is om er een boekband
mee te bekleden waarin de papieren zakken passen.

IMG_6713PapierenZakken

Dit is het pand en ik heb dat afgelopen zondag eerst maar eens gestreken.


IMG_6714PapierenZakken

Dan omdraaien en zien hoeveel van de vlieseline er eigenlijk nodig is. Er zijn verschillende soorten vlieseline maar de meest stevige die ik ooit als eerste stuk kocht, gebruik ik het meest.


IMG_6715PapierenZakken

Eerlijk gezegd vertrouw ik niet alleen op de vlieseline en de lijm die daar al op zit en die smelt bij verwarming met het strijkijzer. Zeker aan de randen voeg ik nog wat lijm toe. Dat is wel oppassen want de lijm komt erg snel door het textiel heen en de combinatie van een warm ijzer en lijm is niet goed. Het zakje op het pand kan wel gewoon open met de knoopjes.


IMG_6717PapierenZakken

De rand rechts lijkt op het eerste gezicht helemaal dicht. Dat is die rand ook maar die verbergt de knoopsgaten. Of ik die rand kan gebruiken voor dit boek is twijfelachtig. Het formaat van de textiel met de zak erop en het formaat dat ik nodig heb voor de boekband zijn niet voor elkaar ontworpen.


IMG_6718PapierenZakken

Nadat de vlieseline is gehecht aan het textiel snij ik het textiel op maat. De maten komen niet helemaal overeen met wat ik nodig heb. Dat wordt nog experimenteren maar dat is ook de reden waarom ik met de achterplat van het boek begonnen ben.


Nog gauw een laagje vernis

Vandaag ben ik nog gauw een extra laagje vernis
gaan zetten op mijn twee experimentele stempels.
In de tekst die ik er over gelezen heb, in twee
verschillende bronnen, spreekt men steeds over drie
laagjes vernis of schellak.

IMG_6721IdeeVoorEenStempel

Three is the magic number?


Sekishu washi

Sekishu washi is traditioneel, handgemaakt papier
uit Japan. Het werd en wordt gemaakt in de Iwami-regio.
Gelijk allemaal vergeten.
Japan is in, Japans eten, Japanse producten.
Mij trekt Japan niet zo.
Maar de kunst kan door de schijnbare eenvoud
erg mooi zijn.
En Japans papier heeft bijzondere eigenschappen en
kan daardoor veel verfijnder zijn dan het papier
dat in bulk in West-Europa wordt gemaakt.

IMG_6693YurikoMiyoshiHandgemaaktJapansPapierSekishuHandmadePaperSample

Sekishu, handmade paper sample. Dit is de eerste pagina van het pakket dat ik kocht.


Op de BoekKunstBeurs stond de etsmaker Yuriko Miyoshi.
Deze kunstenares wil ook ambassadeur zijn van het handgemaakte
Japanse papier en verkocht mij een pakket met 15 vellen papier.

Die 15 vellen, daar wil ik een boekje mee maken.
Het papier is een klein beetje kleiner dan A4, de
eigenschappen van het papier en hun uiterlijk
verschillen enorm.
Soms is het papier glad, dan zacht of ruw. Doorzichtig
of waterdicht, soms egaal soms met stukjes bast van
een boom.
Kozo is wel heel vaak het materiaal waaruit het papier
is gemaakt. Dat staat voor of vezels van de papiermoerbeiboom,
gampi en/of mitsumata plant.

Papiermoerbei of broussonetia papyrifera:

De schors bestaat uit sterke vezels , die worden gebruikt voor de fabricage van papier van hoge kwaliteit. De jonge bladeren en twijgen worden gebruikt als hertenvoer.

Gampi is papier van een heestersoort:

Wikstroemia canescens (soort) – Kleine heester die van nature voorkomt in het Himalaya-gebergte en andere bergachtige streken in AziĆ«, met tal van dunne takken waaruit vezels worden gewonnen. Deze worden als geneesmiddel tegen diarree gebruikt.

De plant waarvan mitsumata wordt gemaakt is:

Edgeworthia chrysantha, The bark fibres of this plants are used for making the handmade Japanese tissue called “mitsumata paper”. Along with kōzo and gampi, it is used for making traditional Japanese paper (washi). Among other applications, mitsumata is used for banknotes as the paper is very durable

Genoeg geleerd voor vandaag.

IMG_6694YurikoMiyoshiHandgemaaktJapansPapierSekishu-washiSample

15 vellen. 15 ingewikkelde namen. 15 gram gewichten, informatie over basismateriaal en de toepassing van het papier.


IMG_6695YurikoMiyoshiHandgemaaktJapansPapierSekishuKozo-shi

Ieder vel papier is voorzien van een toelichting in de vorm van een kaartje. Hopelijk kan ik dat eenvoudig van het papier verwijderen. De aanduiding van de papiersoort is een beetje ingewikkeld maar ik denk dat dit gaat om de doorzichtige papiersoort met de naam Sekishu Kozo-shi (zeg maar papier (shi) gemaakt van kozo en afkomstig uit Sekishu).


IMG_6696YurikoMiyoshiHandgemaaktJapansPapierHarusame-shi

Dit papier sprong meteen in het oog. Het is nabehandeld, ik vermoed, door na het zeven druppels water op het resultaat te laten vallen. Dat vervormd het papier door op de plaats van de druppel vezels opzij te duwen en in dit geval zelfs gaten te veroorzaken. Harusame-shi. Ik zag op internet dat hiervan ook machinaal gemaakte varianten van te koop zijn.


IMG_6697YurikoMiyoshiHandgemaaktJapansPapierSekishuKozo-shi

Deze Sekishu Kozo-shi is gemengd met stukjes zwarte bast van een plant. Dat geeft een leuk effect.


IMG_6698YurikoMiyoshiHandgemaaktJapansPapierKawahira

De manier van papier maken is erkend door UNESCO als immaterieel (of levend) werelderfgoed. Kawahira.


IMG_6699YurikoMiyoshiHandgemaaktJapansPapierSekishuwashiKubotaBinchotanSuki-komiWashiKakishibuSome-gami

Het papier komt in verschillende kleuren. Sekishuwashi Kubota / Chiri-iri Washi is heel stevig en licht van kleur, Binchotan Suki-komi Washi bevat houtskool en is daarom zwarter. Het heeft ook een eigen geur! Kakishibu Some-gami is gekleurd met sap van de Kaki (vrucht) waardoor het de bruine kleur heeft en meer water afstotend is.


Weer een heel avontuur.
Nu nog een boekje er van maken.

Stempel

IMG_6700IdeeVoorEenStempel

In het boek Ecoverf II las ik in een bijzin over hoe je een stempel zou kunnen maken. Daarvan maak ik dan mijn interpretatie.


De basis is een stuk ‘hout’.
Het is een plankje uit een soort van kastje dat
in onze douche gestaan heeft.

De kern van dat ‘hout’ is een soort plastic met
daar omheen een soort van multiplex afgedicht
aan boven en onderkant met een laagje fineer.
Voordeel is dat het oppervlak vocht dicht is en
heel glad.

Van een restje maakte ik de twee plankjes die
ik insmeerde met houtlijm. Had ik nog staan.
Daarop plak ik stukjes van een koord.
Het te beplakken oppervlak is ongeveer even groot.

Rechts leg ik de stukje koord rond de vorm van
een herfstblad. Dat zul je in de afdruk niet kunnen zien.
Daar zie je gewoon een gat. Links volg ik gewoon
de vorm die het koordje aanwijst.

Het linkerplankje heb ik net belegd. De witte
houtlijm is nog niet droog en de touwtjes
steken hier en daar nog uit.

Het rechterplankje is al wel gedroogd maar
die lak ik nu af met vernis. En die is op de
foto nog niet droog.

De vernis zorgt ervoor dat het straks schoon
te maken is, je van kleur naar kleur kunt en
dat de plankjes herbruikbaar worden.

Idee is om de twee onafhankelijk van elkaar te
kunnen gebruiken of om ze over elkaar heen
af te drukken in twee kleuren.

Dat is ten minste het idee.

Elfde van de elfde

Van een echte, breedgedragen traditie van de
elfde van de elfde heb ik geen weet.
Het was altijd een feest van de carnavalsverenigingen
in hun stamkroegen of in een feestlocatie.

Nu tijdens een coronapandemie is het plots een
studentenfeest waar de horeca goed aan wil verdienen.
Misschien niet zo slim?

Maar de dag erna vond ik op de Havermarkt in Breda, deze
goudkleurige ketting.
Daar ben ik best blij mee want die gaat als
boekbeslag dienen op een van mijn volgende boeken.

IMG_6710GevondenVoorwerp1111

Boekbeslag.


Je kunt niet alles weten

Het liet me niet los.
De omslag van de beursuitgave ‘Je kunt niet alles weten’,
een soort van sprookje met dieren in de hoofdrol,
geschreven door Bette Westera en met illustraties van
Henriƫtte Boerendans, zat me niet lekker.

De omslag die we uitgereikt kregen op de BoekKunstBeurs
was gerild en al gevouwen. Maar door de vouwen was de titel
die op een soort van ‘achterflap’ zat niet direct leesbaar.

IMG-6666HeKuntNietAllesWeten

Eerst zocht ik de oplossing in het anders vouwen van de omslag. Probleem daarmee is dat de rillijnen zichtbaar blijven. Dan kun je een oplossing bedenken waardoor dit minder zichtbaar wordt…..


Gelukkig had ik op de beurs naast mijn ingebonden exemplaar
ook nog een niet ingebonden exemplaar meegenomen.

IMG_6668JeKuntNietAllesWeten

Ik besloot voor een heel andere oplossing te kiezen. Van een van de twee omslagen sneed ik de titel en de afbeelding uit. Die zou ik gebruiken om een eigen omslag te maken. niet iedereen zal het knip en plakwerk mooi vinden maar zie het maar als een alternatief boekontwerp. Het zou een boek worden met als eerste boekblok de tekst en illustraties en een tweede boekblok met informatie van de BoekKunstBeurs. Mooi lettertype voor de titel (LetterpressAmsterdam).


IMG_6670JeKuntNietAllesWeten

Dit is de omslag van mijn ontwerp. Als je het boek in je hand hebt zie je natuurlijk dat de titel en de afbeelding losse onderdelen zijn die er opgeplakt zitten..


IMG_6671JeKuntNietAllesWeten

Dat bond ik in precies zoals op de beurs en met het strikje dat ik bij een van de binders zag in de Pieterskerk in Leiden.


IMG_6672JeKuntNietAllesWeten

Deze stukken papier vertellen iets van het pad dat het boekje aflegde: de voorkant van de tas die op de beurs werd uitgedeeld, de instructie hoe het boek te binden en het toegangskaartje.


IMG_6673JeKuntNietAllesWeten

De losse delen vormde ik om tot een soort van katern.


IMG_6674JeKuntNietAllesWeten

IMG_6675JeKuntNietAllesWeten

Katern nummer twee.


IMG_6676JeKuntNietAllesWeten

Katern nummer een. Beide samen in ƩƩn boekje.


IMG_6679JeKuntNietAllesWeten

De drie resultaten: links het boekje dat intussen de omslag opgegeven heeft, in het midden het model dat ik niet op tijd af kreeg (ook bekend als het ‘bladerboek’) en rechts mijn uiteindelijke versie met eigen ontwerp omslag en twee boekblokken.


Bladerboek gereed

IMG-6646Bladerboek

Eerst grondverf.


IMG-6647Bladerboek

Dan de herfstkleuren.


IMG-6648Bladerboek

Te beginnen met een proef.


IMG-6649BladerboekIMG-6650BladerboekIMG-6651Bladerboek

Tijd om het boekblok in de omslag vast te zetten.


IMG-6652BladerboekIMG-6653BladerboekIMG-6654BladerboekIMG-6655BladerboekIMG-6656BladerboekIMG-6662BladerboekIMG-6664Bladerboek

Op naar het volgende.


Bladerboek

De afgelopen weken waren heel druk en heb ik te weinig
kunnen werken aan het bladerboek.
Het was een soort van geheim voorbeeld voor het boek
dat dit jaar op de BoekKunstBeurs kon worden ingebonden.
Dit boek was bedoeld om als voorbeeld te dienen maar
het kwam niet op tijd af.

Van de organisatie kreeg ik wel een beschrijving maar
de tekst was niet beschikbaar en de afmetingen
stonden niet bij de beschrijving.
Dus het was een beetje improviseren en de inhoud
verzon ik zelf.

De laatste keer liet ik zien dat ik met de omslag
bezig was. De inhoud was gespat, De omslag is met
kleurpotlood en afficheletters.

IMG-6613Bladerboek

Echte bladeren vormen het model voor een soort van ketting van herfstbladeren om de omslag. Het aspect herfst is er niet zo eenvoudig aan af te lezen. Ik gebruik verschillende kleuren om een soort van gearceerde omtrek te maken.


IMG-6614Bladerboek

Het tussenresultaat.


IMG-6615Bladerboek

Met de afficheletters zet ik een drietal ‘titels’: de teksten ‘blad’, ‘blader’ en ‘bladeren’. De titels komen op verschillende plaatsen op de omslag en welke je ziet hangt af van hoever het boek is opengeslagen. Blader.


IMG-6616Bladerboek

Eerst druk ik de tekst af in wit. Dat dekt misschien niet overal even goed maar daardoor dekt de tekst in de definitieve kleur beter. Een soort van grondverf. Een echte drukker keert zich nu om in zijn graf.


IMG-6617Bladerboek

Pas de derde of vierde afdruk is goed genoeg dus ik maak er eerst een paar in ‘klad’.


IMG-6618Bladerboek

Zo gaat het boek er dan uit zien: de gespatte bladen en de omslag. Ik moet de letters niet te vastdraaien in de pers want dan duw ik de verf onder de letters uit.


Hebben ze geweien? Nagekomen foto’s van de BoekKunstBeurs

IMG-6595AnjaSchrikEcoVerfIIMeerKleur

Een boek met veel mooie foto’s. Heb er al wat in gebladerd maar als instructieboek laat het wel heel veel ruimte. Ik denk dat het als inspiratieboek heel geslaagd is.
Anja Schrik, Ecoverf II – Meer kleur!


IMG-6596BoekKunstBeursHenriƫtteBoerendansDistelvinkWetenJullie

Wat illustraties van Henriƫtte Boerendans.


IMG-6597BoekKunstBeursHenriƫtteBoerendansElandHebbenZeGeweien

Hebben ze geweien?


IMG-6598LaurentPeetersHandboekVoorDenBoekbinderUitgeverijBoekblok

Laurent Peeters, Handboek voor den boekbinder, Uitgeverij Boekblok.


IMG-6606BoekKunstBeursBetteWesteraHenriƫtteBoerendans

Je kunt niet alles weten, tekst Bette Westera en illustraties Henriƫtte Boerendans.


IMG-6607BoekKunstBeurs


IMG-6608YurikoMiyoshiSekishuBanshi

Aan dit proefpakket ga ik nog een speciaal bericht wijden. Ik kocht het van Yuriko Miyoshi, een kunstenares die vooral etsen maakt. Voor de etsen en voor het uitdragen van de Japanse cultuur is het bijzondere papier medium. In dit proefpakket gaat het om papier met de aanduiding: Sekishu Banshi.


IMG-6609YurikoMiyoshi

Omdat ik een pakket kocht mocht ik een kaart uitkiezen. Deze kaart zie ik me best met kerstmis versturen.


IMG-6610YurikoMiyoshi

Yuriko Miyoshi heeft geen winkel met de bijzondere Japanse papiersoorten maar ze wil meer aandacht voor die producten. Dat doet ze via haar eigen werk en door het promoten van de Japanse papierverkoper die dit papier verkoopt. Haar visitekaartje.


BoekKunstBeurs

Vandaag is de tweede dag van de jaarlijkse
BoekKunstBeurs. Ik was er op de eerste dag en,
zoals wel vaker, maakte ik foto’s van dit avontuur.

IMG-6571BredaValkenberg

De dag begon met dit herfstbeeld in het Valkenberg in Breda. Het was best een mooie dag. Niet stralend maar wel droog en niet al te somber.


IMG-6584MirTaqiMirSelectedGhazalsAndOtherPoemsShamsurRahmanFaruqiMurtiClassicalLibraryOfIndia

In Leiden stop ik altijd even bij deze boekhandel. De boeken die er in de etalage liggen spreken mij meestal aan. Net als bij mijn vorige bezoek aan de etalage lag er dat rode boek.


IMG-6584MirTaqiMirSelectedGhazalsAndOtherPoemsShamsurRahmanFaruqiMurtiClassicalLibraryOfIndiaDetail

Een deel uit de Murti Classical Library Of India: Selected Ghazals and other poems van de schrijver Mir Taqi Mir (februari 1723 – 20 september 1810). Die is de Engelse vertaling van Shamsur Rahman Faruqi.


IMG-6586JeKuntNietAllesWeten

Voor de bezoekers binnen komen wil ik nog een exemplaar van de beursuitgave inbinden: Je kunt niet alles weten, tekst van Bette Westera met illustraties van Henriƫtte Boerendans.


IMG-6587BoekKunstBeursBetteWesteraHenriƫtteBoerendans

Even het boekblok vastzetten op de omslag. Dan kan ik de gaten in beide aanbrengen om het boek in te binden.


IMG-6590BoekKunstBeursBetteWesteraHenriƫtteBoerendans

Een van de deelnemers knoopte het garen niet maar legde er een strikje in. Leuke detail vond ik.


IMG-6591BoekKunstBeursPieterskerkLeiden

In de loop van de ochtend werd het steeds drukker op de beurs. Hier was het nog rustig. Na de middag ben ik zelf nog over de beurs gegaan. Heb natuurlijk weer een en ander gekocht maar moest al weer snel naar huis.


IMG-6593BredaValkenberg

Met een laatste foto uit het Valkenberg sluit ik het avontuur voor nu even af. Over de vondsten van de beurs volgt nog wel een en ander. Maar dat komt later.


Bladerboek

IMG_6535Bladerboek

De vormen uit de natuur komen prachtig over met de spattechniek. Ze lijken zachter te worden.


IMG_6536Bladerboek

Achteraf kan ik de conclusie trekken dat dit de beste compositie is.


IMG_6537Bladerboek

Een andere conclusie is dat meerdere lagen in de afbeelding minder geslaagd zijn. Hier begin ik met een kring van bladeren. Dat gaat nog prima.


IMG_6538Bladerboek


IMG_6539Bladerboek

Dan wil ik daar boven op nog een afbeelding met ƩƩn groot blad.


IMG_6540Bladerboek

Maar het resultaat is dan verwarrend.


IMG_6543Bladerboek

Zo maak ik dan de omslag. Drie maal de breedte van het boekblok.


IMG_6544Bladerboek

Decoratie ook met bladeren maar met een andere techniek: arceren met kleurpotlood.


IMG_6545BladerboekTitel

Ik ga proberen daar nog een titel bij te plaatsen.


IMG_6549Bladerboek


IMG_6557Bladerboek

Vandaag de intussen gedroogde bladen gevouwen tot een katern, dat in de omslag gelegd. Om een eerste beeld te geven van het bladerboek.


Bladerboek

Lopend naar de bakker, gistermorgen, zag ik al die
herfstbladeren liggen. Nu is de ideale tijd om daar
iets mee te doen.

Er vallen veel bladeren af en de meeste zijn nog
intact. Als ze groen zijn kun je ze ook nog mooi plat
leggen. Als ze helemaal dood zijn dan staan sommige bol
of zijn er stukjes af of uit. Nu is die kans kleiner.

In het park was het ook ‘feest’, dus nam ik er daar
ook nog een paar mee. In verschillende maten.

Spatten is een eenvoudige techniek waardoor je
al je aandacht kunt richten op de compositie.
Gisteren een begin gemaakt met een bladerboek.

IMG_6522Bladerboek

Het is al weer even geleden dus er even inkomen. Spatraam en tandenborstel uitproberen.


IMG_6523Bladerboek

Dit grote eikenblad is zo alleen misschien niet zo’n typische vorm. Eens zien hoe dat uitvalt.


IMG_6524Bladerboek

Ik zou nog een paar lichte kleuren ecoline willen hebben maar de donkere tinten passen misschien beter bij de herfst.


IMG_6525Bladerboek

Vandaag ga ik nog een paar bladen maken.


Shah Shuja’s adventures in Wonderland

Soms is de realiteit nog meer bizar dan de fantasie.

Een tijdje terug las ik het boek van Lewis Carroll
Alice’s Adventures in Wonderland in een uitgave van
van Stencilwerck.

IMG_6486StencilwerckLewisCarrollAliceSAdventuresInWonderland


Min of meer tegelijk lees ik Return of a King.
Een boek van William Dalrymple over Afghanistan.
Heel actueel!

IMG_5861WilliamDalrympleReturnOfAKingTheBattleForAfghanistan


Dan lees je dit:

Chapter eight: The Queen’s croquet ground

At this moment Five, who had been anxiously looking across the garden, called out ‘The Queen! The Queen!’ ………. There was a sound of many footsteps, and Alice looked round, eager to see the Queen.
First came then soldiers carrying clubs; these were all shaped like the three gardeners, oblong and flat, with their hands and feet at the corners: next the ten courtiers; these were ornamented all over with diamonds, and walked two and two, as the soldiers did. After these came the royal children, there were ten of them, and the little dears came jumping merrily along hand in hand, in couples: they were all ornamented with hearts. Next came the guests, mostly Kings and Queens, and among them Alice recognized the White Rabbit: it was talking in a hurried nervous manner, smiling at everything that was said, and went by without noticing her. Then followed the Knave of Hearts, carrying the King’s crown on a crimson velvet cushion; and, last of all this grand procession, came THE KING AND QUEEN OF HEARTS.
….
‘How should I know?’ said Alice, surprised at her own courage. ‘It’s no business of mine.’
The Queen turned crimson with furry, and, after glaring at her for a moment like a wild beast, screamed ‘Off with her head! Off–‘
‘Nonsense!’ said Alice, very loudly and decidedly, and the queen was silent.
The King laid his hand upon her arm, and timidly said ‘Consider, my dear: she’s only a child!’
The Queen turned angrily away from him , and said to the Knave ‘Turn them over!’
The Knave did so, very carefully, with one foot.
‘Get up!’ said the Queen, in a shrill, loud voice, and the three gardeners instantly jumped up, and began bowing to the King, the Queen, the royal children and everybody else.
‘Leave off that!’ screamed the Queen. ‘You make me giddy.’ And then, turning to the rose-tree, she went on, ‘What have you been doing here?’
‘May it please you Majesty,’ said Two, in a very humble tone, going gown on one knee as he spoke, ‘we were trying–‘
‘I see!’ said the Queen, who had meanwhile been examining the roses. ‘Off with their heads!’ and the procession moved on, three of the soldiers remaining behind to execute the unfortunate gardeners, who ran to Alice for protection.

Fragment van pagina 67 en 68 van
Alice’s Adventures in Wonderland.

Een verhaal voor kinderen met speelkaarten die
een hofhouding spelen.
De hartenboer (Knave of Hearts) is de lakei.
Iedereen kent zijn plaats en probeert ieder
incident te vermijden omdat de Hartenvrouw direct
over gaat tot het onthoofden van de volgelingen.
Verder in het verhaal blijkt dat niet iedereen
ook daadwerkelijk onthoofd wordt want anders
zou er snel weinig overblijven van de vreemde hofhouding.

De hofhouding van Shah Shuja overtrof dit sprookje
als je het volgende fragment over de gevluchte koning
van Afghanistan mag geloven.

A bizarre durbar assembled around the deposed Shah. The head of Shuja’s household was Mullah Shakur Ishaqzai – ‘a short, fat person’, wrote Harlan, ‘[whose] rotundity…was adequately finished by the huge turban characteristic of his class, encased in voluminous outline by a profusion of long thick hair which fell upon his shoulders in heavy sable silvered curls’. The curls were there for a purpose: to hide the absence of his ears, which had been removed at Shuja’s orders as a punishment for an earlier failure of courage on the field of battle. But the mullah was in good company, at least according to Harlan, who claimed that Shuja had developed the habit of removing pieces of his household’s anatomy whenever they failed to perform: many of the ears, tongues, noses and genitals of Shuja’s servants had been forfeited at different points resulting in ‘an earless assemblage of mutes and eunuchs in the ex-king’s service’.

Pagina 46 – 47 van Return of a King door
William Dalrymple.

De afgezette koning van Afghanistan, die verschillende
pogingen zou ondernemen zijn troon terug te winnen,
Shah Shuja Durrani, leefde buiten Afghanistan met
een soort van koninklijke hofhouding.
Die hofhouding kon hij zich onder andere veroorloven
door een jaarlijkse toelage vanuit London.
De Amerikaanse avonturier Dr. Josiah Harlan beschreef
die hofhouding en William Dalrymple haalt dit hierboven
aan: een verhaal van bedienden die een deel van hun
anatomie moeten missen omdat ze hun werk, volgens
Shah Shuja, niet goed uitvoerden.

De ongelukkige jaren van Charlotte Sophie

Deze week schreef ik over twee krantenartikelen die
ik bij een boek van Hella S. Haasse had gekocht.
Het eerste artikel was hier al te lezen.
Vandaag volgt nummer twee.

IMG_6508DeStemDinsdag9Juli1996KasteelDoorwerthCharlotteSophieGraafWillemBentinck

Dit is het artikel dat in De Stem van Dinsdag 9 juli 1996 stond. Het is geschreven door Hans Avontuur. Vergeeld maar ongekreukt.


01 HansAvontuurKasteelDoorwerthCharlotteSophieBentinckDeStemDinsdag9Juli1996Deel01 Kop

De ongelukkige jaren van Charlotte Sophie
Kasteel Doorwerth bij Arnhem werd in de oorlog geheel verwoest


02 HansAvontuurKasteelDoorwerthCharlotteSophieBentinckDeStemDinsdag9Juli1996Deel01 Text


Kastelen werden bewoond door ridders en jonkvrouwen.
Ridders waren er om te vechten en jonkvrouwen dienden vooral om gered te worden uit hoge torenkamers.
Soms ging het anders.
In deze serie komen vier kastelen aan bod waarin juist vrouwen de historie schreven.
Aflevering 2: Doorwerth en het losbandige leven van Charlotte Sophie.

Door Hans Avontuur

Als de Van Aldenburgs op Kasteel Doorwerth een feestje gaven, waren de genodigden mooi en machtig.
Graaf Anton II stond nu eenmaal bekend als een genereus gastheer en daar schoof de beau monde van Noord-Europa graag bij aan.
Tot bleek dat zijn uitbundige leven het familiespaarpotje had leeggesnoept.
De oplossing was Charlotte Sophie, zijn in 1715 geboren en inmiddels zeer gewilde dochter.
Het achttien jaar oude meisje zou, zoals destijds gebruikelijk in de hogere kringen, worden uitgehuwelijkt aan een rijke man.
De gelukkige: graaf Willem Bentinck, die als dynamische jongeman razendsnel naam maakte in het stijve ‘s-Gravenhage.
Het huwelijk werd een catastrofe.
Charlotte Sophie hield niet van Willem en is ook nooit van hem gaan houden.
Bovendien zat de gevierde graaf bijna even krap bij kas als de Van Aldenburgs.
Dat was dubbele pech.

Oorlogschade
Niets in Doorwerth herinnert nog aan wat voor buitenstaanders een sprookjeshuwelijk was.
Het kasteel werd in de Tweede Wereldoorlog bijna met de grond gelijk gemaakt toen het in de Slag om Arnhem onder vuur kwam te liggen.
Foto’s in het kasteelmuseum laten zien dat van Noord- en de Oostvleugel enkel nog wat muren overeind stonden.

03 HansAvontuurKasteelDoorwerthCharlotteSophieBentinckDeStemDinsdag9Juli1996Deel01 Text


De Zuidvleugel was door de Duitsers compleet opgeblazen.
Ook de archieven waren totaal vernietigd.
Er volgde een 37-jarige restauratie die tot 26 mei 1986 zou duren.
Doorwerth werd herbouwd naar achttiende-eeuws model, met zoveel mogelijk oude stenen en gebruik makend van de technieken uit die tijd.
Het meubilair werd gekocht en geleend.
Enkele stijlkamers geven nu een zo getrouw mogelijk beeld van het leven in de late middeleeuwen.
Slechts een paar kandelaars en een doorzeefd ijzeren torenvaandel werden na de oorlog in de puinhopen teruggevonden.
Bij graafwerkzaamheden kwam ook nog glas- en aardewerk tevoorschijn.

Eigenwijs
Een rondgang door het kasteel begint in de Ridderzaal waar jaarlijks tientallen stelletjes trouwen.
Hopelijk gaan ze vrolijker tijden tegemoet dan Charlotte Sophie en Willem, die het slechts zeven jaar bij elkaar uithielden.
Het waren ‘onverenigbare karakters’, zoals Hella S. Haasse in haar -recent verfilmd – boek zo treffend omschrijft, want Charlotte Sophie was een eigenwijze tante en Willem wilde een vrouw die netjes opzat en lief luisterde.
Enfin.

04 HansAvontuurKasteelDoorwerthCharlotteSophieBentinckDeStemDinsdag9Juli1996Deel01 Text


Charlotte Sophie nam de wijk, verloor haar rechten op Doorwerth en reisde vervolgens langs haar hooggeplaatste vrienden in heel Europa om haar gelijk te halen.
Dat zou ze pas krijgen na de dood van graaf Willem Bentinck, met wie ze een boel chagrijn en twee kinderen had.
Terug naar de ridderzaal, waar dierenhoofden verdrietig getuigen van Doorwerths rijke verleden als jachtslot.
Ook hangen er portretten van mensen die ooit belangrijk waren.
Ze hebben echter niets met de vroegere kasteelbewoners van doen.
Via muurtrappen, portalen en een regenwoud aan deuren gaat het verder door het kasteel.
Lamgs bovenkamers, een expositie-zaal met schilderijen, de kasteelkeuken en een kerker met spijkerplafond dat op de gevangene kon worden neergelaten.

Plonsplee
Een luxe van Doorwerth was de plonsplee.
Deze bevinden zich in diverse vertrekken,
Het zijn ommuurde wc-tjes waarop bewoners als Charlotte Sophie hun edele billen vleiden om de verteerde maaltijd vanaf driehoog in de kasteelgracht te laten plonzen.
Ach, Charlotte Sophie.
Haar turbulente liefdesleven tijdens en na haar huwelijk was gespreksstof tot in de hoogste kringen.
Maar wat er ook van de dame gezegd werd, ze was een graag geziene gast bij onder andere Voltaire, keizerin Maria Theresia en Frederik II van Pruisen.
En nog meer bij de inmiddels getrouwde Duitse graaf op zie ze haar leven lang hevig verliefd was geweest.
De liefde was wederzijds en een publiek geheim.
De spanning liep uiteindelijk zo hoog op dat zijn vrouw Lotgen bezweek en verzuchtte: “Ga alsjeblieft met Charlotte Sophie naar bed.”
Op die toestemming had het buitenechtelijk liefdeskoppeltje echter niet gewacht.

IMG_6509KasteelDoorwerthCharlotteSophieGraafWillemBentinck

In Kasteel Doorwerth hielden de losbandige Charlotte Sophie en de gevierde graaf Willem Bentinck het slechts zeven jaar met elkaar uit.

Ik heb nog een poging gedaan de andere delen
van deze serie te vinden (om te zien wat de andere
kastelen en bijzondere bewoners waren).
Maar dat lukte me niet.
Mij werd ook niet duidelijk of de reisjournalist
Hand Avontuur dezelfde is als de schrijver dan
dit artikel.


Charlotte Sophie

Op woensdag is er een boeken- en antiekmarkt in
Breda op de Grote Markt.
Een welkome afwisseling voor mijn korte wandeling
naar de bakker.

Vandaag zag ik daar een boek liggen van Hella S. Haasse.
Ik lees haar boeken met veel plezier, maar de band
zei me niets. Belangrijker nog was dat er in het boek
2 krantenknipsels zaten. Beide uit De Stem.

Dus kocht ik het boek vooral vanwege de artikelen.
De omslag viel ook op.

IMG_6510HellaSHaasseCharlotteSophieBentinck

Dit is toch een soort van omslag dat je bij een doktersroman zou verwachten. Of een soort van gothic novel. Maar het is: Hella S. Haasse, Charlotte Sophie Bentinck.


Dat boek had ik al maar met een heel andere titel.

IMG_6511HellaSHaasseMevrouwBentinckOfOnverenigbaarheidVanKarakterEenWareGeschiedenis

Zo kende ik het boek beter: Hella S. Haasse, Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter – een ware geschiedenis. Dit is de oudste druk van de twee boeken maar beide zijn geen bijzondere druk.


Hella S. Haasse, Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid
van karakter – een ware geschiedenis.
Dit is de zesde druk uit 1982.

Hella S. Haasse, Charlotte Sophie Bentinck.
Dit is de zevende druk uit 1996.
De omslag is van Brigitte Slangen.
Op de foto staat Nanette Kuypers als Charlotte
Sophie Bentinck zoals ze te zien was in de televisieserie.

De reden om het boek te kopen zat hem dus in
de artikelen. Vandaag toon ik een kort artikel.
Leuk aan de artikelen is dat ze heel mooi uitgeknipt zijn
en goed bewaard. Een artikel gaat over Hella S. Haasse
en het artikel dat ik binnenkort laat zien geeft historische
achtergrond bij het boek.
Beide artikelen zijn afkomstig uit De Stem, een lokale krant
in Zuidwest Nederland.
Tegenwoordig heet de krant BN DeStem.

HellaSHaasseEredoctoraatLeuvenDeStemVrijdag20Januari1995

Scan van het artikel uit De Stem van vrijdag 20 januari 1995. Na het scannen is het artikel een beetje schoongemaakt en bijgekleurd.


De Stem, vrijdag 20 januari 1995

Eredoctoraat Leuven voor Hella Haasse

Leuven (anp) – De schrijfster Hella Haasse ontvangt een eredoctoraat van de Katholieke Universiteit Leuven (KUL) vooral wegens de uitstraling die zij de Nederlandse cultuur in de wereld heeft gegeven.

Zij krijgt het doctoraat uitgereikt op 2 februari (Maria Lichtmis), de patroonsdag van de KUL.
Veel van Haasses werk is vertaald, met name in het Frans en het Duits.
’s Avonds na de uitreiking in de aula van de KUL een vertoning van Oeroeg, de verfilming door Hans Hylkema van de gelijknamige novelle van Haasse uit 1948.
Hella Haasse ontving in 1988 al een eredoctoraat van de Rijksuniversiteit Utrecht.

IMG_6506DeStemVrijdag20Januari1995EredoctoraatLeuvenVoorHellaHaasse

Een foto van het originele krantenartikel.


Witte schenkel, rode schenkel

IMG_6490SchenkelbergGrondverf

Terug naar het afdrukken van linostempels. een deel van het probleem dat er voor zorgt dat de afdrukken niet egaal zijn, zit hem volgens mij in het papier wat ik gebruik. Wat nou als ik er eerst eens een laagje ‘grondverf’ op zet? Daarom druk ik eerst een serie witte stempels af.


IMG_6491SchenkelbergGrondverf

Als de verf droog is wil ik daar dan een serie rode afdrukken op- maken. Nadeel van mijn kleine oplages is dat je veel verfresten overhoudt. Daar wil ik natuurlijk ook iets mee.


IMG_6492SchenkelbergVerfresten

Er lag nog een stuk restauratiepapier. Het is heel taai en tegelijkertijd doorzichtig. Snel blijkt dat het ook verf door laat. Ik leg het papier over een aantal linostempels zonder inkt. Daar ga ik dan met een roller overheen waar nog inkt aan zit. Met wit is dit dan het resultaat.


IMG_6494SchenkelWorkshop

Als de ‘grondverf’ droog is zet ik er de rode stempels over. Als de stempels niet helemaal precies op elkaar zitten valt het nauwelijks op. Het wit is al moeilijk te zien op dit papier dat gebroken wit van zichzelf is.


IMG_6494SchenkelbergVerfresten

Hier druk ik nog wat verfresten af met de linostempels.


IMG_6495SchenkelWorkshopVerfrestenOpKrantenpapier

Ik experimenteer ook met krantenpapier. Geen verf op de stempels maar rollen met een bijna droge roller over het papier met daaronder de stempels. Deze afdruk van een lino die is gebaseerd op een schenkel op een artikel over het inkrimpen van de varkensstapel. In Rood.


IMG_6496SchenkelWorkshopVerfrestenOpKrantenpapierIMG_6497SchenkelWorkshopVerfrestenOpKrantenpapier


IMG_6498SchenkelWorkshopVerfrestenOpRestauratiepapier