De leeuw, zijn ingewanden en de dodo (Boekenzoo 2)

Het zou logischer zijn de serie van ‘Boeken die geschiedenis schreven’
eerst af te maken maar die tentoonstelling kun je niet meer gaan zien.
De Boekenzoo nog voor een paar dagen.
Grijp je kans.

DSC04216HuisVanHetBoekBoekenzooRichardPriceGoingGoingGoneDodoInDiepdrkIllRonKingCirclePressBosham2013

De Boekenzoo slaagt er goed in het verhaal van ‘dieren in boeken’ te vertellen. Dat is een thema dat breed wordt opgepakt met oude maar ook nieuwe boeken. Allerlei technieken. Een bijzondere techniek is de diepdruk. Daar komt geen inkt aan te pas maar door de druktechniek ontstaat er een reliëf in het papier. Erg mooie techniek voor omslagen. Hier een reliëf van een dodo uit 2013: Richard Price: Going, Going .. Gone, Dodo in diepdruk. Illustraties zijn van Ron King, de uitgever is Circle Press, Bosham, 2013.


Dodo

A racket,
a melody.

Comic,
a tragedy.

That song,
that song.

DSC04218HuisVanHetBoekBoekenzooDodoTXT


DSC04219HuisVanHetBoekBoekenzooLeonardBaskinMiniatureNaturalHistoryFirstSeriesDeel4ExtinctHeinemannLonden1983

Een klein boekje: Leonard Baskin, Miniature natural history. First series, deel 4: Extinct. Heinemann, Londen, 1983.


DSC04221HuisVanHetBoekBoekenzooLewisCarrolDeAvonturenVanAliceIllJohnTennielAdDonkerRotterdam1947

Lewis Carroll, De avonturen van Alice. Met illustraties van John Tenniel. Ad Donker, Rotterdam, 1947.


DSC04223HuisVanHetBoekBoekenzooClaudePerraultMémoiresPourServirAL'HistoireNaturelleDesAnimauxImprimerieRoyaleParijs1676

In dit enorme boek komt dan de leeuw en zijn ingewanden aan bod. Claude Perrault, Mémoires pour servir a l’histoire naturelle des animaux, Imprimerie Royale, Parijs, 1676.


DSC04224HuisVanHetBoekBoekenzooClaudePerraultMémoiresPourServirAL'HistoireNaturelleDesAnimauxImprimerieRoyaleParijs1676

De leeuw’ is niet het enige dier in dit boek maar bij de leeuw ligt het boek open. Rechts deze afbeelding. Links de legenda.


DSC04226HuisVanHetBoekBoekenzooClaudePerraultMémoiresPourServirAL'HistoireNaturelleDesAnimauxImprimerieRoyaleParijs1676HetHart

Daar staat de verwijzing naar het hart: Le coeur.


De tentoonstelling gaat nog verder met van alles.
Ook wordt de fraude aan de orde gesteld als mensen niet bestaande,
opgezette ‘dieren’ maakt, verkoopt en argeloos ten toon stelt.
Maar ook neushoorns, olifanten, insecten, te veel om op te noemen.
Later meer.

Shah Shuja’s adventures in Wonderland

Soms is de realiteit nog meer bizar dan de fantasie.

Een tijdje terug las ik het boek van Lewis Carroll
Alice’s Adventures in Wonderland in een uitgave van
van Stencilwerck.

IMG_6486StencilwerckLewisCarrollAliceSAdventuresInWonderland


Min of meer tegelijk lees ik Return of a King.
Een boek van William Dalrymple over Afghanistan.
Heel actueel!

IMG_5861WilliamDalrympleReturnOfAKingTheBattleForAfghanistan


Dan lees je dit:

Chapter eight: The Queen’s croquet ground

At this moment Five, who had been anxiously looking across the garden, called out ‘The Queen! The Queen!’ ………. There was a sound of many footsteps, and Alice looked round, eager to see the Queen.
First came then soldiers carrying clubs; these were all shaped like the three gardeners, oblong and flat, with their hands and feet at the corners: next the ten courtiers; these were ornamented all over with diamonds, and walked two and two, as the soldiers did. After these came the royal children, there were ten of them, and the little dears came jumping merrily along hand in hand, in couples: they were all ornamented with hearts. Next came the guests, mostly Kings and Queens, and among them Alice recognized the White Rabbit: it was talking in a hurried nervous manner, smiling at everything that was said, and went by without noticing her. Then followed the Knave of Hearts, carrying the King’s crown on a crimson velvet cushion; and, last of all this grand procession, came THE KING AND QUEEN OF HEARTS.
….
‘How should I know?’ said Alice, surprised at her own courage. ‘It’s no business of mine.’
The Queen turned crimson with furry, and, after glaring at her for a moment like a wild beast, screamed ‘Off with her head! Off–‘
‘Nonsense!’ said Alice, very loudly and decidedly, and the queen was silent.
The King laid his hand upon her arm, and timidly said ‘Consider, my dear: she’s only a child!’
The Queen turned angrily away from him , and said to the Knave ‘Turn them over!’
The Knave did so, very carefully, with one foot.
‘Get up!’ said the Queen, in a shrill, loud voice, and the three gardeners instantly jumped up, and began bowing to the King, the Queen, the royal children and everybody else.
‘Leave off that!’ screamed the Queen. ‘You make me giddy.’ And then, turning to the rose-tree, she went on, ‘What have you been doing here?’
‘May it please you Majesty,’ said Two, in a very humble tone, going gown on one knee as he spoke, ‘we were trying–‘
‘I see!’ said the Queen, who had meanwhile been examining the roses. ‘Off with their heads!’ and the procession moved on, three of the soldiers remaining behind to execute the unfortunate gardeners, who ran to Alice for protection.

Fragment van pagina 67 en 68 van
Alice’s Adventures in Wonderland.

Een verhaal voor kinderen met speelkaarten die
een hofhouding spelen.
De hartenboer (Knave of Hearts) is de lakei.
Iedereen kent zijn plaats en probeert ieder
incident te vermijden omdat de Hartenvrouw direct
over gaat tot het onthoofden van de volgelingen.
Verder in het verhaal blijkt dat niet iedereen
ook daadwerkelijk onthoofd wordt want anders
zou er snel weinig overblijven van de vreemde hofhouding.

De hofhouding van Shah Shuja overtrof dit sprookje
als je het volgende fragment over de gevluchte koning
van Afghanistan mag geloven.

A bizarre durbar assembled around the deposed Shah. The head of Shuja’s household was Mullah Shakur Ishaqzai – ‘a short, fat person’, wrote Harlan, ‘[whose] rotundity…was adequately finished by the huge turban characteristic of his class, encased in voluminous outline by a profusion of long thick hair which fell upon his shoulders in heavy sable silvered curls’. The curls were there for a purpose: to hide the absence of his ears, which had been removed at Shuja’s orders as a punishment for an earlier failure of courage on the field of battle. But the mullah was in good company, at least according to Harlan, who claimed that Shuja had developed the habit of removing pieces of his household’s anatomy whenever they failed to perform: many of the ears, tongues, noses and genitals of Shuja’s servants had been forfeited at different points resulting in ‘an earless assemblage of mutes and eunuchs in the ex-king’s service’.

Pagina 46 – 47 van Return of a King door
William Dalrymple.

De afgezette koning van Afghanistan, die verschillende
pogingen zou ondernemen zijn troon terug te winnen,
Shah Shuja Durrani, leefde buiten Afghanistan met
een soort van koninklijke hofhouding.
Die hofhouding kon hij zich onder andere veroorloven
door een jaarlijkse toelage vanuit London.
De Amerikaanse avonturier Dr. Josiah Harlan beschreef
die hofhouding en William Dalrymple haalt dit hierboven
aan: een verhaal van bedienden die een deel van hun
anatomie moeten missen omdat ze hun werk, volgens
Shah Shuja, niet goed uitvoerden.

Lewis Carroll – Down the Rabbit-Hole

Een tijdje terug zag ik dat er een boek werd
aangeboden in kleine oplage gemaakt met een risograph.
Bovendien ging het om de tekst van Lewis Carroll en is
het geïllustreerd door een 12-tal Haagse kunstenaars.

Niet iedereen zal meteen weten wat een risograph is
en hoe je werk kunt herkennen dat met dat apparaat gemaakt is.

Alice’s Adventures in Wonderland kende ik wel van de titel
maar gelezen had ik het nog nooit. Daar was nu dus
een goede kans voor.

Stencilwerck-ArtistRunRisoPrintRoomAndPublishingHouse

Stencilwerck – artist run Riso-print room and publishing house. Stencilwerck is de uitgever en maker van het boek in een oplage van 200 exemplaren.


IMG_6467StencilwerckLewisCarollAliceSAdventuresInWonderland

Als je drukwerk ziet dat met een risograph is gemaakt dan herken je het meteen. Maar een Nederlandstalige Wikipediapagina is er nog niet.


Wat is riso?

Riso printing (of risograph printing) is een druktechniek die oorspronkelijk uit Japan komt. Het is een combinatie van fotokopiëren en zeefdrukken, maar het proces is wel een stuk sneller en goedkoper dan zeefdrukken. Hierdoor is het ook een ideale techniek om posters, folders of ansichtkaarten in kleine oplages te drukken. Nog een voordeel: riso printing is een duurzaam proces, omdat er nauwelijks warmte vrijkomt en er weinig energie bij wordt gebruikt. Bovendien is de inkt gemaakt van sojabonen.

De risograph machine is een soort stencil-duplicator. Hij print één kleur per keer, in heldere, felle en semi-transparante kleuren, gebaseerd op een sjabloon dat met de computer gemaakt is. Wil je meerdere kleuren, dan moet je het papier dus meerdere keren door de machine laten gaan. Omdat de tinten licht transparant zijn, ontstaat op plekken waar de kleuren overlappen een nieuwe kleur. De kunst is om hiermee te spelen en op die manier beelden te creëren. Het leuke van het resultaat is dat het nooit helemaal hetzelfde is: de imperfecties maken riso printing tot wat het is.

IMG_6468StencilwerckLewisCarollAliceSAdventuresInWonderland

IMG_6469StencilwerckLewisCarollAliceSAdventuresInWonderlandAnnemarieSlobbeDownTheRabbit-Hole

‘Down the Rabbit-Hole’ is niet alleen een festival maar ook een hoofdstuk in het fantastische verhaal van Lewis Carroll. Fantastisch in meerdere opzichten: met heel veel fantasie, soms surrealistisch, diepzinnig en dan weer echt met de gedachten van een kind. Dit is de manier waarop Annemarie Slobbe ‘Down the Rabbit-Hole’ verbeeldt.


IMG_6472StencilwerckLewisCarollAliceSAdventuresInWonderlandMarjoliinVanDerMeij

Marjolijn van der Meij roept een heel andere sfeer op met dezelfde gereedschappen.


IMG_6474StencilwerckLewisCarollAliceSAdventuresInWonderlandCedricTerBals

Het boek is een avontuur vanwege de schitterende tekst maar de illustraties doen ook een duit in het zakje: Cedric ter Bals.


IMG_6475StencilwerckLewisCarollAliceSAdventuresInWonderlandJordanHerregraven

Om je vingers bij af te likken, Jordan Herregraven.


IMG_6476StencilwerckLewisCarollAliceSAdventuresInWonderlandNielsJanssen

Niels Janssen. Deze afbeelding beslaat eigenlijk twee volledige pagina’s dus dit is er maar een deel van.


Lewis Carroll op Wikipedia:

Lewis Carroll, pseudoniem van Charles Lutwidge Dodgson, (Daresbury, 27 januari 1832 — Guildford, 14 januari 1898) was een Engelse diaken (dus geen priester) in de Anglicaanse Kerk, wiskundige en logicus die vooral bekend is geworden door zijn kinderboeken. Hij was het derde kind en de oudste zoon in een gezin van elf kinderen. In januari 1851 vertrok hij naar Oxford waar hij in 1854 cum laude in de wiskunde afstudeerde aan Christ Church. Later werd hij daar lector, tot 1881. Hij stierf op 14 januari 1898 aan de gevolgen van een longontsteking in Guildford, waar hij ook begraven werd.

Zijn beroemdste werken zijn:

Alice’s Adventures in Wonderland (1865) (Nederlands: Alice in Wonderland)
Through the Looking-Glass (1872) (Nederlands: Door de spiegel)
The Hunting of the Snark (1876) (Nederlands: De jacht op de trek/strok/slaai)

De illustraties van Sir John Tenniel bij de boeken zijn ook wereldberoemd geworden.

Het personage Alice is gebaseerd op Alice Liddell (1852-1934), een dochter van een collega-docent van hem aan de Universiteit van Oxford, Henry Liddell, in wiens gezin hij een huisvriend was.

Vermoedelijk heeft Stencilwerck nog wel een exemplaar
te koop van dit klassieke verhaal.