Een pareltje

MaryDornaDamesInDeSneeuwStatenhofpers

Eind vorig jaar verscheen er een nieuw deel in de Saldencahiers van Uitgeverij Statenhofpers. De Saldencahiers zijn genoemd naar graficus Helmut Salden. Het is ook in de sfeer van het werk van Salden dat de stofomslag van de reeks wordt ontworpen en ook dingen als het lettertype van het zetwerk wordt gekozen.


Het leuke van de Salden-reeks is dat het
boek heel prettig oogt en bovendien dat je steeds met
een verrassende schrijverskeuze wordt geconfronteerd
zodat je kennis van de literatuur wordt verbreed
zonder dat je hele zware werken voor moet doospitten.

Deze keer is er werk te lezen van Mary Dorna
(Mary Jeanette Tenkink-Stoppelman).
Ze schreef stukken die meteen duidelijk maken waarom
S. Carmiggelt tot de bewonderaars van haar behoord.

Het titelverhaal krijgt in de voorlaatste zin haar
ontknoping (die ik hier niet ga verklappen).
Karakteristiek vind ik de laatste zin van het verhaal ‘Einde’:

“Het schijnt toch niet goed te zijn, op jeugdige leeftijd jenever uit theekopjes te drinken.”

MaryDornaDamesInDeSneeuwStatenhofpersColofon

Voor wat verdere details het Colofon van ‘Dames in de sneeuw’ van Maty Dorna.

Het binden is begonnen

Het ‘Handboek voor den boekbinder’ had ik
al even in voorbereiding.
Het boek van Laurent Peeters zat al in de boekenpers.
Maar vandaag kon een begin gemaakt worden
met voorprikken en vervolgens binden.

IMG_7032HandboekVoorDenBoekbinder

Na wat rekenwerk bleek het voorprikken prima te gaan met de prikmal. Hier onder in de foto.


IMG_7034HandboekVoorDenBoekbinder

Het is een nauwkeurige handeling die gelijk ook een mooi strak plaatje oplevert.


IMG_7035HandboekVoorDenBoekbinder

Het hele boekblok is voorgeprikt.


IMG_7036HandboekVoorDenBoekbinder

Het binden op het naaibankje begint achteraan. De opgeslagen pagina is een van de bladzijdes met voorbeelden van boekbanden.


Petits vers

Vermoedelijk is dit mijn eerste blogbericht
met een Franse titel.
Zoek je de term ‘Petits vers’ op met Google translate
dan krijg je als vertaling: ‘kleine wormen’.
Maar in het boekje dat ik hier aan de lezer voorstel
is de vertaling: ‘boekwormpjes’.
Een mooie titel voor dit verhaal.

Op 20 november 1982 wordt er een diner aangericht
voor de straatboekhandelaars van Parijs die hun
oude en nieuwe boeken uitstalden op de linkeroever
van de Seine.
Het diner werd georganiseerd en betaald door de
executeur-testamentair voor de Franse letterkundige
Xavier Marmier: A. Choppin d’Arnouville.

Ik zou nooit op mijn blog over Xavier Marmier geschreven
hebben, als hij niet 1000 francs uit zijn vermogen beschikbaar
stelde voor een diner voor de arme handelaars en
als Ewoud Sanders er niet een leuk boek over geschreven had.

EugèneLouisVèderLeblancAEtTrautmannParijsCa1925QuaiDeMontebelloAquatintCollectieRijksmuseum

Op deze aquatint van Eugène Louis Vèder zien we de kramen van de straatboekhandelaars in het Parijs van rond 1925. De afdruk werd gemaakt door de firma Leblanc & Trautmann (er is geen Wikipedia pagina voor deze Franse firma). Te zien is de Quai de Montebello en het werk is afkomstig uit de Collectie Rijksmuseum. De afbeelding is te zien op de boekband van het boek en ontving ik ook als kaart.


EwoudSandersAlsDankVoorDeGelukkigsteMomentenInMijnBestaanStichtingDesiderata2021

Dit is het boek van Ewoud Sanders: ‘Als dank voor de gelukkigste momenten in mijn bestaan’. De titel is een uitspraak van Xavier Marmier (wel Wikipedia). Het boek is uitgegeven door Stichting Desiderata.


EwoudSandersAlsDankVoorDeGelukkigsteMomentenInMijnBestaanStichtingDesiderata2021HetMenuBanquetMarmier

Dit is dan waar het allemaal om draait: Banquet Marmier. Het diner. Het op pagina 39 opgenomen menu is niet misselijk. De dranken alleen al zijn de moeite waard. Sanders Ook licht de gerechten nog even toe en beschrijft in het boekje hoe het menu een hype werd in Parijs waar allerlei mensen aan mee wilde doen. Dat kan ik me goed voorstellen. Maar er nu over lezen is ook een genot. Zeer vriendelijk geprijsd boekwerk.


Handboek voor den boekbinder

Er zijn een paar projecten onderweg maar
die vragen veel experimenten en denkwerk.
Dat is voor mij nu even minder geschikt.
Daarom ga ik, als een tussendoortje, een boek
inbinden op een zo’n eenvoudig mogelijke manier.

IMG_7022HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek heb ik gekocht in 18 katernen. Eem van de katernen is een volledig blanco katern. Dat splits ik in twee katernen dus mijn versie zal uit 19 katernen bestaan. Het boek zal zowel aan het begin als aan het eind een aantal lege bladzijdes hebben. Dat doe ik eigenlijk altijd (als er een leeg katern beschikbaar is).


IMG_7028HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek betreft ‘Handboek voor den boekbinder’ door Laurent Peeters. Het is gekocht bij Uitgeverij Boekblok. Het boekblok is nu 24 centimeter hoog maar als het gesneden wordt dan blijft er 22 centimeter over. Dat is dus het begin van de berekening voor het bepalen van de plaatsen van de gaten. Die ga ik woensdag voorprikken en dan kan het naaien van het boekblok beginnen. Nu zit het boek in de boekenpers.

Rozen drogen

Gisteren liet ik zien dat ik ga proberen twee
rozen te laten drogen door ze op te hangen
met de bloem naar beneden.
Maar ik lees ook over een andere methode:
in een boek leggen.

IMG_7014RozenDrogen

De rozen zijn wat groot om in een boek te leggen dus ga ik ze op een andere manier laten drogen: onder bezwaar.


IMG_7017RozenDrogen

Ik neem een plank met daarop oude kranten. Dan twee laagjes keukenpapier. Intussen snij ik de bloemen van hun steel. Die leg ik met wat blaadjes op het keukenpapier.


IMG_7018Blad

Dat doe ik voor drie bloemen. Daarmee hoop ik dat het gewicht een beetje horizontaal op de bloemen blijft liggen en ik niet eindig met schuin gedroogde bloemen.


IMG_7019RozenDrogen

Hier liggen ze dan. Ik gebruik ook de onderkant van het blad van de steel. Dat is een beetje anders van kleur. Of dat verschil zichtbaar blijft weet ik niet.


IMG_7020AfgedektMetKeukenpapier

Dan dek ik ze af met nog eens twee laagjes keukenpapier. Daarboven op weer kranten. Al het papier moet helpen bij het opvangen van het vocht dat in de bloemen en blaadjes zit.


IMG_7021RozenOnderBezwaar

Daar komt dan het gewicht op. Deze opzet moet ik in de gaten houden en misschien één of meerdere keren voorzien van nieuw keukenpapier en kranten. Ik ben benieuwd.


12 dagen creatief

Pas geleden werd mijn aandacht getrokken voor een creatieve actie.
Op 12 dagen, te beginnen kerstavond, ging Loes Vonk van Boekselen,
inspiratie aanleveren, samen met nog een aantal creatievelingen,
om iedere dag even creatief te zijn.

IMG_7008BredaCisserstraatTPumpke

De voordeur van voorheen ’t Pumpke in de Visserstraat in Breda. Dit voormalige café is afgebrand en alleen de gevel staat er nog. Vaste bezoekers weten dat ik een zwak heb voor bijzondere deuren.


De groep creatievelingen zijn:
Loes Vork van Boekselen deelt boeksel inspiratie
Els de Wit van StyleQuest vertelt over kleuren en betekenis
Claudia Alberda van C-vents beschrijft de energie van iedere maand
Arja de Lange van Elefantangle geeft zentangle opdrachten
Liane Baltus van The Spirit Of Words nodigt je uit om te voelen
Hildy van Helemaal Hildy geeft tips voor licht in je huis
Jenny de Bode van Qua Taal en Teken geeft creatieve schrijfopdrachten
Dorine van der Beek van Yoga Beweegt Je deelt yoga-zaadjes
Esther van Leeuwe, Smaak van de Waard deelt smaakvolle, eetbare inspiratie

Sommige dingen lijken misschien wat zweverig (zentangle waar
een boogje meteen een ‘aura’ wordt genoemd) maar het is leuk
om creatief te zijn en een dergelijke actie geeft je een
goede aanleiding on dat te zijn en om eens buiten je eigen
gebaande paden te kijken.

Graag had ik meegedaan maar omstandigheden verstoorden dat plan.
Dat wil niet zeggen dat ik de dagelijkse inspiratiemails niet
blijf ontvangen en er af en toe in kijk.
Zo werd er vandaag gesproken over ‘aandachtig wandelen’ en
toen moest ik denken aan de foto die ik afgelopen week
maakte onderweg naar de supermarkt.
Daarom zie je deze misschien wat ‘vreemde’ foto’s bij
het verhaal over 12 dagen creatief zijn.
Neem een kijkje!

IMG_7008BredaCisserstraatTPumpkeBloemen

Want hoewel de deuren als eerste mijn aandacht trokken keek ik toch al snel naar het plantje met witte bloemen dat voor de deuren, tegen beter weten in, zijn eigen weg zoekt. Kleurt ook prima bij de witte deuren.


Experimenteren met sjablonen

Naast de ‘kerstster’ had ik nog een sjabloon gemaakt.
Eenvoudiger van vorm en groter.
Het was in het begin nog wat onwennig met de dikte
van de acrylverf.
Ik begon op een kladblad waar de letter ‘A’ al op
gedrukt stond.

IMG_6925Sjabloon

Eerst één kleur.


IMG_6926Sjabloon

Dan het sjabloon een beetje verplaatsen en experimenteren met meerdere kleuren in verschillende verfdiktes en dekking.


IMG_6927Sjabloon


IMG_6928Sjabloon

Nu begonnen met een leeg vel, verschillende kleuren.


IMG_6929Sjabloon

Weer heel andere kleuren.


Dit vind ik nou mooi

Ze zwegen beide, blik in blik, zuinig met woorden.
En zo zaten ze een poosje stil tegenover elkaar,
ieder aan een raam van de smalle salon.
De oude, oude vrouw zat in de schemer van de wijnrode geribde overgordijnen, met crèmekleurige vitrage van tule en linnen en dan weer een wijnrode, fluwelen tochtdoek die met een bocht langs het kozijn ging.

Pagina 36 van Louis Couperus, in een hertaling van Michelle van Dijk, Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan.

LouisCouperusHertalingMichelleVanDijkVanOudeMensenDeDingenDieVoorbijgaan


Film noir

Misschien leeft bij veel mensen een beeld van margedrukkers
als van ploeterende drukkers met inkt op hun schort, een bril
en zethaken met loden letters.
Maar er zijn ook mensen die een heel andere invulling geven
aan het idee van een margedrukker.
Zoals bijvoorbeeld Uitgeverij Fragment.
Onlangs toonde ik van die uitgever het boekje Jazzkarton.
Deze keer gaat het om een werk over film.

UitGeverijFragmentKevinTomaFilmNoirEenOde

Kevin Toma, Film Noir – Een ode.


Film noir is een bijzonder genre waar Kevin Toma een definitie
van geeft in dit boekje met prachtige afbeeldingen.

IMG_6920UitGeverijFragmentKevinTomaFilmNoirEenOde

Gloria Grahame en Humphrey Bogart.


Maar als ik iets mag afdingen op dit boekje dan zijn het
de volgende twee dingen:
= de foto’s verdienen om heel glossy te worden afgedrukt.
Het drukwerk in het boekje is niet slecht maar door het formaat
en de zacht kartonnen omslag, komen de afbeeldingen net
te kort. Natuurlijk voor de prijs van 15 euro is het
ontwerp en het drukwerk een topprestatie, maar ……
= het verhaal is minder overtuigend dan dat van Jazzkarton.
Het is geen slecht verhaal maar daar waar Jazzkarton meer dan
overtuigd door de persoonlijke beleving van de schrijver
bij de artiesten en platen, daar is Kevin Toma te vaak
een soort van droge Wikipedia.

IMG_6921UitGeverijFragmentKevinTomaFilmNoirEenOde

De voorkant van het boekje is een fantastische foto (Rita Hayworth in Gilda). Maar al na een paar keer openen van het boekje scheurt het oppervlak van de foto waardoor het wit van het papier door de foto heen komt. Jammer.


IMG_6922UitGeverijFragmentKevinTomaFilmNoirEenOde

Gene Tierney in Leave Her to Heaven.


IMG_6923UitGeverijFragmentKevinTomaFilmNoirEenOde


Margedrukwerk op een andere manier. Een interessant
verhaal over een onderbelicht genre film.
Mooi geïllustreerd een genot om te lezen en door te bladeren.

Sjabloon (vervolg)

Vandaag een paar van de ideeën verder uitgewerkt:
= steviger papier gebruikt
= papier in de vernis gezet vóór het snijden en knippen.

Ik heb een paar stukken papier gesneden.
Niet zo gelet op het formaat.

IMG_6914SjabloonSoortVanSter

De foto is niet scherp maar het idee is denk ik wel duidelijk. een soort van ster. Ik ben benieuwd wat van de vorm overblijft als ik hem echt als sjabloon gebruik en je de lijnen die er met potlood bij gezet zijn niet meer te zien zijn.


IMG_6915Sjabloon

Dit was meer het oorspronkelijke idee. Hier is vooraf het papier in de vernis gezet. Daardoor kon ik er met potlood niet op schetsen. Dus dat werd een stift. Dan is nu het idee de elementen er uit te snijden/knippen.


IMG_6916SjabloonIMG_6917Sjabloon

Hierna aan beide kanten nog een keer in de vernis gezet.


Soms gaat het mis

Plan was een sjabloon te snijden.
Ik had gelezen dat dit gewoon kan uit een vel papier
dat je dan daarna afwerkt met vernis.
Vernis zorgt er dan voor dat het sjabloon herbruikbaar is.

IMG_6906Sjabloon

Voor een eerste poging doet het onderwerp er niet zo toe. Maar ik experimenteer wel met de afmeting. Ik wil dit misschien in mijn boekje over Japans papier opnemen. Dus een beetje bamboe-inspiratie. Maar geen poging om werkelijk bamboe af te beelden.


IMG_6907Sjabloon

Het snijden/knippen ging best aardig. Misschien moet ik uiteindelijk de vormen nog wat bijknippen maar voor nu gaat het om het idee. De vorm is niet te ingewikkeld en ik hoop dat je dan eenvoudig meerdere (kleur) lagen over/naast elkaar kunt zetten.


IMG_6908Sjabloon

De vernis die ik heb staan is op waterbasis. Daar ging het mis. Het papier was regulier 90 grams kopieerpapier. Door de vernis plakte het meteen aan de ondergrond vast. Losmaken gaat dan niet meer zonder het ontwerp te beschadigen. Misschien de instructie eerst nog eens goed lezen, misschien vernissen voor snijden, misschien steviger papier.


IMG_6909Sjabloon

Dat wordt een volgende poging.


Papieren zakken

De laatste keer was ik nog druk bezig
om met karton en naar eigen ontwerp, stempels te maken.
Tijd om die ook eens af te gaan drukken.

IMG_6901PapierenZak

Vandaag een kleine serie experimenten. Dan zie ik wel wat werkt en wat ik straks ook echt ga toepassen. Vanwege de droogtijd ben ik begonnen om een hoekje goudkleurig te maken.


IMG_6902PapierenZak

Het ininkten kan beginnen.


IMG_6903PapierenZak

Voor het boek bestaande uit een tiental papieren zakken wil ik een deel van de teksten schrijven op cataloguskaarten. De eerste letter, net als in een middeleeuws handschrift, ga ik dan in een groter formaat uitvoeren. Hier dus door de letter te drukken en misschien daarna te versieren.


IMG_6904PapierenZak

Op het gouden vlak kan je de letter ook afdrukken. Omdat mijn stempels van grijsboard zijn geven die niet veel mee. Als je de letter dan afdrukt met de boekenpers en je draait die goed aan, dan loopt de verf onder de letter uit. Dan krijg je het effect zoals op deze foto waar het goud door de rode kleur komt.


IMG_6905PapierenZak

Met deze kaarten kan ik denk wel het een of ander.


Op zaterdag

IMG_689801ManoukVanEgmondFolkertKoulewijnBoekbinderRobKochNRCZaterdag20211211

Zoals iedere week, verscheen ook vorige week zaterdag een artikel in de NRC over hoe Nederlanders hun vrije tijd doorbrengen. Afgelopen zaterdag 11 december was het tijd voor een boekbinder.


IMG_6898BoekbinderRobKochNRCZaterdag20211211

Rob Koch vertelde zijn verhaal.


IMG_689802ManoukVanEgmondFolkertKoulewijnBoekbinderRobKochNRCZaterdag20211211

Zijn atelier is veel georganiseerder en netter dan dat van mij. Maar er moet natuurlijk altijd wat te wensen over blijven.


Bastspikkel

De afgelopen dagen was ik minder actief op mijn blog
of in mijn werkplaats dan me lief is.
Vandaag kon ik weer even naar mijn werkplaats om
een wat nieuw papier te bekijken.
Het is al een paar dagen geleden geleverd maar het kwam
er eerder niet van om er naar te gaan kijken.

Als je iets koopt op internet, zeker wanneer het
een nieuw product of een nieuwe leverancier betreft,
is het altijd even afwachten wat je precies gekocht hebt.
Ook vandaag was dus een avontuur.

IMG_6887TanouchiSachikoWashi

De aankoop betrof drie stukken papier. Dit is een stukje van het eerste stuk papier dat een bedrukte washi betreft.Tanouchi Sachiko zou de maker zijn. Voor mij gaat dit stuk een heel mooie papieren boekband vormen.


IMG_6888TanouchiSachikoWashi

Het is een zacht papier en de achterkant laat iets zien van de kreukelige textuur en ook dat op sommige plaatsen de overheersende kleur door het papier komt. Daarom lijkt het papier gedecoreerd te zijn na de papierproductie.


IMG_6889TanouchiSachikoWashi

Ik ben er nog niet uit maar de scherpe lijn links lijkt aan te geven dat er gewerkt is met een of meerdere sjablonen. Daar ga ik in de kerstvakantie misschien eens mee experimenteren. Met sjablonen.


IMG_6890HayashiShinjiWahiKozoMetBastspikkels

Dit papier heet Hayashi Shinji Washi Kozo met bastspikkels. Bij de productie van het papier ontstaan de witte vezelslierten die je in het papier ziet zitten en het is de keuze van de papiermaker om in de papierpulp de resten van de schors (bast) van de plant in de pulp te laten zitten. Benieuwd hoe ik dit goed kan snijden.


IMG_6891HayashiShinjiWahiKozoMetBastspikkels

Het papier is alleen al mooi omdat er zoveel te zien is.


IMG_6892HayashiShinjiWahiKozoMetBastspikkels


IMG_6893WashiNotenbruin

Dit papier lijkt wel een textuur van leer te hebben maar laat je niet misleiden door de camera. Dit is een zacht, notenbruin papier. De kleur is heel anders dan de foto doet vermoeden en het gevoel van het papier heeft niets van leer.


De zwart/witte das

Al een aantal jaren geleden hoorde ik van het idee
het beste van Godfried Bomans – de essays –
in een bundel uit te brengen.
Vermoedelijk van het Joost Prinsen zelf die er over
sprak bij de Taalstaat.

Prinsen ging door al het werk van Bomans dat niet als
boek verschenen was. Dat waren veel korte en langere
artikelen over allerlei onderwerpen. Sommigen actueel,
dan weer beschouwend.

Het resultaat staat in:
Godfried Bomans: In alle ernst – De keuze van Joost Prinsen

GodfriedBomansInAlleErnstDeKeuzeVanJoostPrinsen


In de inleiding van deze bundel vertelt Prinsen
de ontstaansgeschiedenis.
Eerlijk gezegd heb ik niet veel van Bomans gelezen.
Natuurlijk: Erik.

Bijna verplicht, op de middelbase school, las ik Erik.

Erik of het klein insectenboek van Godfried Bomans.
Voor het eerst verschenen in 1941.

Maar nu ik net Alice in Wonderland voor het eerst heb gelezen
kijk ik toch weer anders tegen Erik aan: misschien nog
eens lezen.

Terug naar de bundel.
Als je de verhalen leest hoor je, zonder veel moeite, de typische
stem van Bomans, die je het verhaal vertelt.
Scherp is zijn logica, haarscherp.
Overal schijnt zijn onderkoelde humor tussen de letters heen.

Dan dat laatste verhaal (De man met de zwarte das).
Ik had het al meerdere keren gelezen.
Ook na deze keer lezen blijft het me onduidelijk wat Bomans
wil zeggen:
= kijk eens hoe zielig is ben?
= is het ‘gewoon’ een mogelijke verwerking van een moeilijke
relatie met zijn vader?

Bomans was te scherp in de analyse om een verhaal met de
strekking ‘kijk mij eens zielig’ te schrijven.
Dat Bomans dacht dat zijn vader een regent was, zou aan
het eind van de jaren ’60 niet moeilijk te verkopen zijn.
Daar was zo’n verhaal niet voor nodig.

‘De man met de zwarte das’ blijft ongemeen hard.
Misschien wel onnodig hard, on-Bomans hard.
Daarom is dit een van de weinige verhalen in de Nederlandse
literatuur dat blijft achtervolgen: aantrekken en afstoten.
Wat is hier de boodschap?

Papieren zakken: zelf letterstempels maken

Het verzamelen van teksten, afbeeldingen en andere
geheimen, is in volle gang.
De teksten ga ik voor een deel met de hand schrijven.
Daarbij wil ik wel een bijzondere kapitaal om
mee te beginnen.
Ik heb houten affiche letters, misschien gebruik
ik die ook. Maar ik kan ook wat eigen stempels maken.

IMG_6875PapierenZakkenLetterT

Het idee is eenvoudig: bepaal de grootte van de letter (bijvoorbeeld 4 bij 4 centimeter), snij een stuk karton dat gaat dienen als basis voor de letter, ontwerp een eigen letter (let op spiegelschrift), snij die letter uit, plak de letter op de basis, vernis de letter en ondergrond een paar keer (steeds laten drogen), stempelen, eventueel de letter nog opwerken. De mogelijkheden zijn eindeloos.


IMG_6876PapierenZakkenLetterT

Begonnen met de letter T. Alleen zag ik later dan geen van de teksten met een ‘T’ beginnen. Gelukkig kan ik daar als schrijver van sommige teksten zelf invloed op uitoefenen. Hier zie je de ‘T’ na de zoveelste vernislaag. De vernis die ik hier gebruik is acrylvernis. Ik heb die al lang en ik gebruik die heel beperkt dus kan ik hem beter bij zo’n klusje opmaken.


IMG_6877PapierenZakkenLetterA

De letter ‘A’ ga ik zeker gebruiken. Snijden is overigens niet altijd eenvoudig. Neem je tijd.


IMG_6878PapierenZakkenLetterA

Ook deze letter ligt te drogen. Eens zien wat ik daar mee kan doen. Er volgt binnenkort meer. Zoals je ziet schuimt de vernis nogal makkelijk. Bij het opdrogen trekken de meeste belletjes weg.


Teksten in papieren zakken

Een eerste verzameling:

Intro-tekst
Als we vandaag een boek kopen is het negen van de tien keer een roman. De kaft, de pagina’s, ze zijn de drager en de verpakking van het verhaal. Maar maak je zelf boeken, bind je zelf boeken in, dan ervaar je dat een boek ook een ding op zich zelf is. Ook de vorm van het boek vertelt een verhaal. Soms één verhaal, soms, net als middeleeuwse boeken, een hele serie van verhalen. Soms fantasieën, soms geschiedenissen, soms geheimen.
Dit boek heeft meer dan tien zakken. In iedere zak is ruimte voor geheimen. Ga op onderzoek uit. Misschien is er een verband tussen al die verhalen, misschien ook niet.

Empires of the Indus – The story of a River
The 10th anniversary edition by Alice Albinia. Reissue from 2018.
Page 89:

Until Shah Abdul Latif began composing poetry, Muslim poets and saint-versifiers in India wrote in Persian.
The antecedents of this language were great (Rumi, Hafiz), its metaphors imported (nightingales, roses), and both the poet’s persona and his subject (the Beloved) were courtly and male. Shah Abdil Latif , like Luther, spoke to the people in their own tongue. He read and quoted Rumi just as he read and quoted the Qur’an, but his subject matter was entirely local. He sang of farmers and fisher and the stars – the very being of peasant life.
It was the Indus, though, the river at the heart if Sindhj life, which was the silent protagonist of many of his songs.
In the eighteenth century the Indus was used far more than it is today – for travel, for transport of goods, for recreation as well as irrigation – and Latif describes it in all its moods: its high waves and whirlpools and treacherous quicksands, the boats that sail upon it and the pilgrims and merchants that traverse it.
He journeys, in his songs, out through the Delta and on to the high sea, across small creeks and freshwater lakes.
Water is a blessing and rain, like the Prophet, is rahmat, Divine Grace.
But the river is also dangerous, and crossing it is an allegory of the torturous passage from life to death.

Page 108:

‘Aap parne, likhne walli hain,’ she says, ‘aur nahi samjhi hain.’
You can read and write – and still you do not understand.

Return of a King: The Battle for Afghanistan
Door William Dalrymple
Paperback editie uit 2014.
Pagina 45:

Yet again, Shuja had to retreat.
Driven back by the now increasing powerful Barakzai brothers, he had no option but to return to the territories of the Company, losing more of his troops during a sandstorm on a reckless summer crossing of the desert shales between Shikarpur and Jaiselmer.
He also failed to repay the bankers of Sindh, who vowed never to lend to him again.
As Mirza ‘Ata put it, quoting a Persian proverb, ‘those once bitten by a snake fear even a twisted rope.’

Boekblok van papieren zakken

IMG_6865PapierenZakken

Het boek is ver gereed. Dat wil zeggen, de structuur. Er is nog geen tekst opgenomen in het boek. Dat gaat nog wel gebeuren. Bij dit boek gebruik ik de Koptische binding zoals die beschreven staat bij type A in het boek van Keith Smith: Smith’s sewing single sheets. Daarnaast heb ik een blouse gebruikt om er boekbindlinnen van te maken en er de twee platten mee te bekleden. De papieren zakken heb ik gekregen van verschillende winkels in Breda bij het doen van boodschappen.


IMG_6866PapierenZakken

Eerlijk gezegd heb ik dit type binding nog niet kunnen maken zonder problemen met het voorplat. Je begint te binden bij het achterplat en dan voeg je pagina voor pagina toe. Tot dat je nog één pagina en het voorplat over hebt. Dan geeft de methode van Smith aan dat je moet gaan binden beredeneert vanaf het voorplat, terug naar waar je bezig was. De binding zoals ik hem nu gemaakt heb is te strak. Het kan maar net.


IMG_6867PapierenZakken

Om geen reclame te maken voor een specifieke winkel, de zakken komen van: Noten & noten, Dikke mik, Bakkerij Hizmet, Deva, Noordzee en DenD Delicatessen (die op vrijdag op de weekmarkt op de Grote Markt staat). Van een paar zakken weet ik niet meer van wie die komt en er staat geen naam van het bedrijf op.


IMG_6869PapierenZakkenIMG_6870PapierenZakkenIMG_6871PapierenZakken

Er past een tekst in 9 van de tien zakken. De tiende zak is door het strijken dicht geplakt. Bovendien zitten er op de twee platten nog twee zakken. Door het gebruik van de delen textiel van de blouse als boekbindlinnen is er niet heel veel ruimte in die twee zakken maar daar kun je best wat geheimen in kwijt.


De volgende keer zou ik uitgaan van 5 centimeter draad
per gat. Dus voor één set van twee gaten voor een boek met
10 losse bladen en een voor- en achterplat:
12 maal 5 centimeter= 60 centimeter draad voor één gat.
Voor een set gaten is dat dus 2 maal 60= 1 meter 20.
Zo heb je voor dit boek dan 4 draden nodig.

Voor wat betreft de tekst heb ik nu al het volgende lijstje:
01 Introductietekst bij het boek
02 een stuk tekst uit het boek over Afghanistan dat ik
op dit moment lees van William Dalrymple (Return of a king)
03 een citaat uit een door Joost Prinsen samengesteld
boek van Godfried Bomans (In alle ernst)
04 een foto
05 een krantenknipsel
06 een verhaal over Japans papier
07 een verhaal over hergebruik
08 een citaat uit het boek Empires of the Indus van
Alice Albinia
09, 10 en 11 zijn nog niet bepaald.
Dat is ook het geval met de volgorde. Deze lijst
lijkt een volgorde te hebben maar de telling is er
alleen maar om er voor te zorgen dat ik niet
te veel tekst heb.

Boekblok van papieren zakken

IMG_6843PapierenZakken

De bindwijze is de zogenaamde Koptische Binding zoals die beschreven staat in het boek Smith’s sewing single sheets van Keith Smith. Ik volg hier type A. Het is een bindwijze waarbij je geen katernen neemt als uitgangspunt voor de binding maar (stevige) losse bladen. Ik heb papieren zakken op een soort van drager geplakt, een kartonnen strook van 2 tot 2,5 centimeter breed en 34 centimeter hoog. Deze stevige drager ‘draagt’ steeds één papieren zak (van de bakker of groenteboer) en vormt de sterke basis waardoor de draad loopt en verbinding zoekt met de vorige drager.


IMG_6844PapierenZakken

Gezien de hoogte van 34 centimeter heb ik besloten 4 koppels van 2 gaten te maken in de bladen en de platten. Daar bind je met 4 draden en 8 naalden steeds een blad aan het vorige blad. Die duo’s van twee gaten noemt men in het Engelstalige boek ‘stations’.


IMG_6845PapierenZakken

De achterplat is het beginpunt van de binding en het voorplat is de laatste toevoeging. Het voorplat wordt op een andere manier verbonden met de voorafgaande bladen. Dus dat is even opletten.


IMG_6846PapierenZakken

Het boek zit bijna helemaal in elkaar. Ik moet alleen de einden van de vier draden nog aan elkaar knopen. Dat gaat met de platte knoop. Zoals je op de foto kunt zien vormen de dragen feitelijk de rug. De draden zijn het enige middel waarmee alle andere onderdelen aan elkaar zitten. Ik heb een enkel naaigaren gebruikt waarvan ik me afvraag of dat niet eigenlijk een te lichte draad is. Bij zo’n dunne draad, die ook nog eens zwart is, zie je het bindpatroon na afloop minder goed als bij een dikkere draad. Het boek nog eens nalezen om te zien of Keith Smith daar iets over zegt.


Het is grappig dat op de foto’s lijkt of het Turks ontwerp
op de ruggen van de dragers, samen weer een patroon vormen.
Maar dat is volledig toeval. De dragers zijn bekleed zonder
dat er rekening is gehouden met patroon of kleur.