Banteay Chhmar in Cambodja: Taprohm Tempel

Op onze wandeling langs en door het tempelcomplex van Banteay Chhmar
eindigden we bij een van de satelliettempels: de Taprohm Tempel

DSC_3081CambodjaBanteayChhmarTaprohmTemple

Het staat goed aangegeven.


DSC_3082CambodjaBanteayChhmarTaprohmTemple

Bij een ven staat, verscholen tussen de beplanting een kleine tempel met een toren. Wel met de restanten van glimlachtende gezichten.


DSC_3083CambodjaBanteayChhmarTaprohmTempleMetContourenVanGezicht

De gezichten staan op de toren, een gezicht per windrichting.


DSC_3084CambodjaBanteayChhmarTaprohmTemple

De tempels worden zo goed en zo kwaad als het gaat in stand gehouden. Er is op restauratiegebied nog veel te doen maar dat maakt het ook aantrekkelijk. Als je de tempels in Angkor Wat al gezien hebt, zie je hier hoe dat er in het verleden waarschijnlijk uitgezien heeft. Voordat voornamelijk Franse archeologen hun werk begonnen.


Banteay Chhmar, deel 1

KopKlein

In onze vakantie in 2017 pakken we in december
de draad op waar we hem in januari 2017 hadden gelaten.
In januari hebben we veel tijd besteed in Angkor Wat/Siem Reap.
Nu in december vertrekken we vanuit Siem Reap.



Reisverslag

We zijn met de auto vertrokken naar Banteay Chmar (je komt
zowel de schrijfwijze ‘Chmar’ als ‘Chhmar’ tegen.
Ik gebruik de twee schrijfwijzes door elkaar.)

De rit verloopt probleemloos en snel.
Niks slechte weg.
Alleen het allerlaatste stuk van de weg naar de homestay –
het deel in het dorp – is minder. Maar dat is 10 minuten maximaal.


Het noordoosten van Cambodja is de streek waar Pol Pot en zijn directe
volgelingen vandaan kwamen.
Dit is ook het gebied dat het laatst ‘gepacificeerd’ is.
Cambodja heeft bij het terugbrengen van de rust hulp gehad van Frankrijk
die meegeholpen heeft het vliegveld in Siem Reap aan te leggen.
In het verleden moesten toeristen via Phnom Penh vliegen en dan
met de auto naar de andere kant van het land rijden om bij Angkor Wat te komen.
Vooral die autorit was toen niet zonder gevaar.
Het gevaar komt nu eerder van de regerende communistische partij
die tegenstanders niet accepteert.
Cambodja krijgt op dit moment veel financiële hulp van Vietnam en China.

We hebben geluncht bij CBT.
Een gemeenschappelijke toeristische voorziening.
Centraal CBT regelt de gids en is de plaats voor ons ontbijt en lunch.
Zij organiseren ook het diner bij de tempelingang.
De dag is heet.
Om 15:00 uur begint de rondleiding van de gids.
Deze enthousiaste Cambodjaan spreekt redelijk Engels.
Soms, als hij de Hindoe/Boeddhistische mythologie gaat uitleggen of
de verschillende koningen bespreekt en hun Shakespeareaanse
politieke verwikkelingen, hun onderlinge strijd en troonopvolgingen
doorneemt, is hij minder goed te volgen.
Maar verder is zijn Engels goed.
Banteay Chmar is een tempelcomplex in verval.
Het restauratieproces is lang niet zo ver gevorderd als in Angkor Wat.
Dat levert prachtige plaatsjes op.
We kregen van de gids de keus: de route langs of over de stenen
van de omgevallen muren. We kozen voor het laatste.
De reliëfs zijn misschien iets beperkter dan die van Bayon,
maar ze mogen er zijn.
Ook later in de middag is het er warm en dus is
de rondleiding best vermoeiend.
Zelfs al loop je heel vaak in de schaduw.
Na de centrale tempel gaan we nog langs een satelliettempel: Ta Prom.
We doen dit te voet.
De rondleiding duurt alles bij elkaar zo’n twee uur.

Bij de centrale tempel van Banteay Chmar was er een bruidspaar in
prachtige traditionele kleding om hun bruiloftsfoto’s
daar te laten maken. Wij maakten er ook een paar foto’s van.
Na een korte onderbreking en een koud drankje bij de homestay,
gaan we met een ossenwagen naar de tempelingang van Banteay Chmar
om daar ons avondeten te gebruiken.
De maaltijd werd opgeluisterd door een groep muzikanten (onze gids
speelde ook mee in het orkest) in de setting van
een traditionele bruiloft. Er waren een kleine 10 disgenoten.


Banteay Chhmar CBT
Banteay Chhmar Community-Based Tourism (CBT) is a group of local villagers
dedicated to preserving and protecting the cultural heritage of the area
as well as creating a responsible tourism industry in Banteay Chhmar.
(volgens de Facebook pagina)

CBT is een coöperatieve organisatie van dorpsbewoners die toegewijd
zijn aan het bewaren en beschermen van de culturele erfenis in en om
Banteay Chhmar en het daar creëren van een verantwoorde toeristenindustrie.


DSC_3011CambodjaBanteayChmar

Deze foto is gemaakt in het dorp Banteay Chmar dat vlak bij het tempelcomplex ligt met dezelfde naam. Op het moment dat we er waren werd er door de meeste bewoners een landbouwproduct gedroogd. Helemaal precies weet ik het niet meer maar volgens mij ging het om kapok. Terwijl we in dit deel van Cambodja waren hoorden we dat ieder jaar zo’n 2 miljoen Cambodjanen naar Thailand trekken om daar een tijd geld te gaan verdienen. Of dat aantal klopt weet ik niet maar laten we maar aannemen dat het om ‘een groot deel’ van de mannelijke bevolking gaat. Cambodja is een agrarisch land en heeft in totaal 16 miljoen inwoners.


DSC_3012CambodjaBanteayChmar

Op deze foto’s zie je wel de typische stijl van de huizen in Cambodja.


DSC_3013CambodjaBanteayChmarAgrarischDrogen


DSC_3014CambodjaBanteayChmarPartijNo2

Er werd alleen nog reclame gemaakt voor de partij van Hun Sen.


DSC_3015CambodjaBanteayChmarHomestay

Dit is het huis waarin we de nacht zouden doorbrengen.


DSC_3016CambodjaBanteayChhmarTempleComplex

Dan gaan we het tempelcomplex bezoeken. Op grote borden wordt uitgelegd waar we zijn en wat we gaan zien.


DSC_3017CambodjaBanteayChhmarArcheologischeReconstructie01

Dit is een ‘archeologische reconstructie’ van het complex. Bij het nemen van de foto speelt de zon me parten.

DSC_3017CambodjaBanteayChhmarArcheologischeReconstructie02Detail

Dit is een detail van de vorige foto.


DSC_3018CambodjaBanteayChhmarArcheologischOnderzoekEnEventueleRestauratieOnderweg

Dit is een kleine tempel vlak voor de ingang van het tempelcomplex. Je kunt zien dat de restauratiewerkzaamheden nogal wat achterlopen op die van Angkor Wat. Maar dit heeft ook wel wat.


DSC_3019CambodjaBanteayChhmarUiteindeTrapleuningHelaasNietScherp

Dit is een typisch voorbeeld van een uiteinde van een trapleuning. Helaas niet scherp.


DSC_3020CambodjaBanteayChhmarAvontuurlijk


DSC_3021CambodjaBanteayChhmarErIsVeelMooisTeZien

De reliëfs zijn mooi.


DSC_3022CambodjaBanteayChhmar

Dit is het bruidspaar waarvan ik sprak in het reisverslag.


DSC_3024CambodjaBanteayChhmar

Ook hier zijn op de reliëfs veel krijgers te zien.


DSC_3025CambodjaBanteayChhmarStrijdersMarcheren


DSC_3026CambodjaBanteayChhmarBruidspaar


DSC_3027CambodjaBanteayChhmar


DSC_3028CambodjaBanteayChhmar

Prachtige koppen.


DSC_3029CambodjaBanteayChhmar

Steeds tegen een achtergrond van natuur.


DSC_3030CambodjaBanteayChhmarHoudtDeRivierDeStrijdendePartijenUitElkaar

Zou hier een rivier de strijders scheiden?


Wat het weer kan doen

KopKlein

De foto’s in deze blog post ademen een heel andere sfeer dan de foto’s
die slechts één tot anderhalve dag eerder gemaakt zijn.
De foto’s zijn gemaakt in Siem Reap. In Cambodja.
Cambodja en Laos waren het doel van onze vakantie en
de regen en de wolken van Bangkok zijn verdwenen.

In Siem Reap hadden we hetzelfde hotel laten boeken als een jaar
eerder. We huurden bij het hotel twee fietsen en zijn om Siem Reap heen
gaan fietsen. Op goed geluk. De foto’s die ik toen maakte zijn dan ook
van tempels en activiteiten die je overal in Cambodja kunt zien.

DSC_2977CambodjaSiemReap

Soms heel mooie tempels, goed verzorgd en in de verf. Maar soms kan zo’n tempel wel wat verf gebruiken. Als dat zo is komt wel het houtsnijwerk goed naar voren.


DSC_2978CambodjaSiemReap


DSC_2979CambodjaSiemReap

Maar wel of niet goed in de verf, met de zon ziet het er allemaal prettiger uit.


DSC_2980CambodjaSiemReap


DSC_2981CambodjaSiemReap01

Bij een van de tempels zat deze groep ouderen met bamboe tafelversieringen te maken.


DSC_2981CambodjaSiemReap02

Deze kunstige voorwerpen worden ook vaak gebruikt om een tempel te decoreren.


DSC_2982CambodjaSiemReap

De begraafplaats.


DSC_2983CambodjaSiemReap


DSC_2984CambodjaSiemReap


DSC_2985CambodjaSiemReap


DSC_2986CambodjaSiemReap


DSC_2987CambodjaSiemReap


DSC_2988CambodjaSiemReap

Behalve dat Siem Reap bij Angkor Wat ligt en dat er veel hotels en uitgaansgelegenheden zijn, is het geen interessante plaats. Maar voor een fietstocht over het platteland van Cambodja is het een goed vertrekpunt.


Bayon, echt de laatste blog

Zoals beloofd.
Van alle tempels in Angkor heeft Bayon de meeste indruk
hemaakt. Zeker, Angkor Wat ligt erg fotogeniek
(als er voldoende water is), is erg mooi,
maar was ook te druk. Dus misschien hebben we daar het
mooist gemist.
Maar Bayon heeft dat denk ik ruimschoots goed gemaakt.
Vandaag dan de laatste foto’s van dit prachtig complex.

DSC_1875Asparas

Asparas.


DSC_1876BayonMetTweeManopDeOlifant

Met twee man op de olifant.


DSC_1876BayonRekEnStrekOefeningVoorDeStrijd

Nog even rek en strek oefeningen voor het begin van de strijd (?)


DSC_1877Bayon

Als dat geen vorst is op zijn strijdolifant.


DSC_1878Bayon01


DSC_1878Bayon02


DSC_1879Bayon


DSC_1880Bayon


DSC_1881Bayon


DSC_1882Bayon

Deze is zo ongelofelijk mooi. De versiering op het hoofd, die ogen, de oorbellen, de halsketting. Ongelofelijk.


DSC_1883Bayon


DSC_1884Bayon


DSC_1885Bayon

De allerlaatste…


Ta Prohm, tempel/klooster in Angkor

Misschien denkt er iemand dat ik werk voor het verkeersbureau
van Cambodja maar dat is echt niet het geval.
We zijn dit jaar een dag of 4 in Siem Reap geweest.
Siem Reap is een stad (en de naam van een provincie)
in Cambodja waar vlakbij Angkor Wat ligt (en een
internationale luchthaven).
Angkor Wat is echter niet de naam van de enorme
verzameling tempels en koninklijke paleizen
die er half verscholen in de jungle ligt.
Het is de naam van 1 tempel. De bekendste tempel.
Maar de rest mag er ook zijn.
Vandaag is de laatste tempel en het bijbehorende complex
van gebouwen van onze eerste dag in Angkor aan de beurt:
Ta Prohm.
Volgens een inscriptie die er gevonden is, werd het complex
in 1186 in gebruik genomen.
Dat was tijdens het koningschap van Jayavarman VII.

DSC_1579ToegangspoortTotTaProhm

Een van de poorten naar het complex. De poort verraadt al dat de stijl van dit complex Bayon is.


DSC_1580VisitorFlow

You are here. In de Franse tijd is besloten het complex zoveel mogelijk in zijn oorspronkelijke staat te behouden. Met begroeiing, omgevallen muren en ingestortte daken. De uitstraling is dan ook erg Indiana Jones. Bomen en struiken overgroeien grote delen en sommige delen zijn ingestort en de stenen liggen daar zoals ze er al heel lang liggen. Je voelt je (okay wel met een kaart en bordjes) als een ontdekkingsreiziger. Zeker daar waar het niet te druk is. Maar voor ons was het ook warm en we werden moe.


DSC_1581TaProhm


DSC_1582TaProhmRelief

Ruine of niet, de decoraties door middel van reliefs en beelden zijn er niet minder om.


DSC_1583TaProhmTempelswordenGebouwen

Dus niet een grote piramide maar vele grote en kleinere gebouwen in een enorme ommuring. Het was binnen de buitenste ommuring dat de bevolking leefde die direct bij het complex betrokken was. De oppervlakte daarvan is iets van 1 kilometer bij 650 meter.


DSC_1585TaProhmNetAlsOveralDruk

Op mijn foto’s staan niet vaak veel mensen maar dat is omdat ik daar speciaal op let. Dat wil niet zeggen dat het er rustig is op een gewone dag tijdens het hoogseizoen. Veel van de toeristen zijn mensen uit Azia.


DSC_1586TaProhmTempelEnKloosterComplex

Deel van hetzelfde complex als op de vorige foto.


DSC_1587TaProhmEenvoudigeMuur


DSC_1588PrachtigeVersieringen

De versieringen zijn prachtig en heel divers.


DSC_1589TaProhmGedeeltelijkGerestaureerdRomantisch

Ta Prohm, weinig gerestaureerd en daarom romantisch van uitstraling.


DSC_1590TaProhm


DSC_1594TaProhmSchaduwEnZonlicht

Deze muren, of de restanten er van, zijn de muren rond het centrale complex. Niet die muren ook het daarbuiten liggende woongebied omvatten.


DSC_1595TaProhmOmmuurdEnOvergroeid


DSC_1598TaProhmDetailsVaneenTorenInDeommuring01

Ta Prohm, details van een toren in de binnenste ommuring.


DSC_1598TaProhmDetailsVaneenTorenInDeommuring02

Klein beetje uitzoemen.


DSC_1600TaProhm

De licht en donker werking van die bomen en struiken maken het geheel nog geheimzinniger.


DSC_1601TaProhmEnormeBomen


DSC_1602TaProhmDeDecoratieBovenDeBeeldenZijnMisschienWelHetMooistVanDeFoto

De decoratie boven het beeld is misschien wel het mooiste deel van de foto.


Save

Bayon, een van de tempels in Angkor, Cambodja

Op de achterkant van het boek Ancient Angkor,
geschreven door Michael Freeman (fotograaf en schrijver)
en Claude Jacques (wetenschapper) staat een inleiding op
de Khmer cultuur.
Ancient Angkor is een boek dat in Angkor Wat aan
veel toeristen verkocht wordt.
Er staat de volgende inleiding (vertaald en samengevat):

De Khmer beschaving in en om Angkor was een van de meest opmerkelijke beschavingen die opbloeiden in Zuidoost Azie.
Tussen de 11e en 13e eeuw, creëerden opeenvolgende Hindoe en Boeddhistische koningen prachtige tempels uit steen.
Hun gedetailleerde beeldhouwwerk en ingewikkelde architectuur verbaasden de eerste Europeanen die in de 19e eeuw deze plaatsen bezochten en fascineren hedendaagse bezoekers nog steeds.

In deze blog gaat het om de tempel met de naam Bayon.
Dit is een tempel die heel veel mensen zal aanspreken.
Net als een heleboel andere waarover ik nog ga schrijven.
In Wikipedia wordt Bayon onder andere als volgt geïntroduceerd:

Angkor Thom is een ommuurd gedeelte van de ruïnestad Angkor
in de Cambodjaanse provincie Siem Reap.
De ommuring van het centrale gedeelte van de stad werd
in de 12e eeuw gebouwd in opdracht van koning Jayavarman VII.

 

Buiten de ommuring ligt een greppel.
In Angkor Thom zijn een aantal van de bekendste ruïnes
van Angkor te vinden, deels ouder dan de ommuring zelf.
Voorbeelden zijn:
Bayon;
Baphuon;
Phimeanakas, mogelijk geen tempel maar een
onderdeel van het koninklijk paleis;
Terrace of the elephants, een bordes dat vanwege de reliëfs
met olifanten zo genoemd wordt;
Terrace of the leper king.

Bayon is een tempel die , zoals vaak, een soort stenen berg is.
Met dat verschil dat deze berg veel toppen heeft.
Er staan nu nog 37 spitsen. Elke ‘top’ heeft een aantal gezichten
op de zijkanten. Zo’n top heet een gopura.
Ik had al wel eens foto’s gezien van zo’n gezicht maar door deze
tempel werd ik overvallen: zo groot en dan al die
geheimzinnig lachende gezichten.
We bezochten de tempel twee maal. Pas bij het tweede bezoek
werden me de reliëfs op de ommuringen goed duidelijk.
Hun omvang, hun goede staat, de verschillende afgebeelde gebeurtenissen.
Het maakte een diepe indruk.
Daarom sta ik er nu zo uitgebreid bij stil.
Als je de tempel bezoekt zie je eerst de twee ommuringen en dan die berg.
Die berg is niet zo massief als hij van een afstand lijkt.
Je kunt de tempel in en komt dan tot de ontdekking dat er drie
niveaus zijn. Het heeft veel van een doolhof.
Op het derde niveau kijk je vanaf het terras op
het ‘centraal massief’ van de berg.

Nog even Wikipedia:

De Bayontempel is een Angkoriaanse tempel, gebouwd door koning Jayavarman VII in 1181.

 

Jayavarman VII staat bekend om de bouw van vele tempels, maar dit was zijn staatstempel.

 

In tegenstelling tot Angkor Wat is Bayon een Boeddhistische tempel. Jayavarman VII was in tegenstelling tot zijn voorgangers en nakomelingen een Boeddhistische koning. Vandaar de dubbele stijl die te herkennen is in de Bayon-tempel.

 

Er is Hindoeïstische invloed die men kan zien in:

Heuvelbouw
De gezichten van Bhrama in de torens
Zelfde raam en deurconstructies als Ankor Wat

 

De Boeddhistische invloed laat zich zien in:

Ronde centrale toren met 8 ingangen (de 8 spaken van het Boeddhistische wiel, het achtvoudige pad)
De gezichten van bodhisattva Avalokiteshvara in de torens
De sculptuur van Boeddhabeeldjes in de niches

 

Gezichten

 

Er is zijn meerdere hypotheses betreffende de gezichten op de torens:

Het zijn de gezichten van Boeddha (=Avalokiteshvara), wat logisch is gezien de boeddhistische bouwheer
Het zijn de gezichten van Jayavarman VII die naar elke windrichting van het land kijkt en zo zijn macht over het land etaleert
Het zijn de gezichten van Brahma, een Hindoeïstische hoofdgod die wel degelijk 4 gezichten heeft.

 

Hoogstwaarschijnlijk zijn bovenstaande allemaal waar en was dit gewoon een van de vele mogelijke voorbeelden van de politieke diplomatie van Jayavarman VII. De koning was dan wel Boeddhistisch, hij moest oppassen met een bevolking die voor 90% Hindoeïstisch was.

DSC_1480BayonAngkorWatSiemReapCambodha

De tempel Bayon van een afstandje. Zoals je kunt zien waren we niet de enige toeristen die dag.


DSC_1481DansendeFigurenApsaraInRelief

Je kunst op meerdere puinten de tempel inlopen. Hier liep ik door de ommuring en zag er deze Apsara (wikipedia: Een apsara is in de boeddhistische en hindoeïstische mythologie een onsterfelijke, hemelse nimf). Voor mij zijn het dansende figuren.


DSC_1482BayonAngkorThom


DSC_1483BayonAngkorThomDetail

Dan verlies je jezelf helemaal in die prachtige gezichten.


DSC_1483BayonAngkorThom

Met overal die spitsen, die bergtoppen.


DSC_1484BayonAngkorThom


DSC_1485BayonAngkorThom


DSC_1486BayonAngkorThom

Het is zo betoverend. Al snel wordt het een wedstrijd om zoveel mogelijk gezichten op een foto te krijgen.


DSC_1487EenBergMetBuddhasBayonAngkorThom

Op tentoonstellingen zie je vaak voorwerpen met hele reeksen Boeddha’s. Hier zie je ze een keer op de plaats waar ze voor gemaakt zijn.


DSC_1489BayonAngkorThom

Zo sierlijk, dat schittende kapsel, die doordachte kleding.


DSC_1492BayonAngkorThom


DSC_1493BayonAngkorThom

Om stil van te worden.


DSC_1494BayonAngkorThom


DSC_1495BayonAngkorThom


DSC_1496BayonAngkorThom


DSC_1497BayonAngkorThom


DSC_1498BayonAngkorThom


DSC_1499BayonAngkorThom


DSC_1500BayonAngkorThom


DSC_1501BayonAngkorThom

Ik weet niet meer wat ik bij deze foto’s moet schrijven. Het was zo’n overweldigende ervaring.


DSC_1502BayonAngkorThom


DSC_1503BayonAngkorThom


DSC_1504EenZittendeUitEenSerieVanDrieBayonAngkorThom


DSC_1505BayonAngkorThom

Dan is het licht weer anders, dan de schaduw. Dan weer ander mos. Andere kleuren. Dan weer een ander detail.


DSC_1506EenDanserUiteenSerieVanDrieBayonAngkorThom


DSC_1507BayonAngkorThom


DSC_1508BayonMetInHetMiddenEenBuddha

Dit is een dorpel boven een deur. In het midden de kleine figuur van Boeddha.

DSC_1508BayonMetInHetMiddenEenBuddhaDetail

Dit is de Boeddha die ik bedoelde. Beschadigd maar nog steeds prachtig.


DSC_1509BayonAngkorThom


DSC_1512BayonAngkorThom


DSC_1513HeelVeelGezichtenNietAlleenVanBuddhaBayonAngkorThom

Er waren niet alleen gezichten van de Bhrama/Boeddha te zien.


DSC_1514BayonAngkorThom


DSC_1515BayonAngkorThom

Een klein stukje van het ‘doolhof’ in de tempel.


DSC_1517ReliefBayonAngkorThom

Overal waar je kijkt reliefs, beelden.


DSC_1519ReliefBayonAngkorThom

Je hebt dan al zoveel indrukken opgedaan dat ik van de reliefs bij dit eerste bezoek er maar een paar gezien heb.


DSC_1520BayonAngkorThom


DSC_1521BayonAngkorThomZomaarEenMuur

Zomaar een deel van de ommuring?


DSC_1521BayonAngkorThomZomaarEenMuurNeeNietEcht

Nee, een hoop materiaal dat nog van pas kan komen bij een volgende restauratie. Dorpels, delen van beelden.


DSC_1522BayonAngkorThomNogTeRestaureren

Een deel van de versiering boven een deur.


 

DSC_1523ReliefMetKrijgersBayonAngkorThom

Krijgers.


DSC_1525BayonAngkorThom

Bayon.


DSC_1526BayonAngkorThom

Bayon, Angkor Thom, Siem Reap, Cambodja.


Save

Angkor Wat tiendaagse: dag 10

Vandaag de laatste foto’s van Angkor Wat.
De komende tijd zullen nog een aantal tempels hier de revue
passeren: Bayon, Baphuon, Royal Palace, Phimeanakas tempel,
Thommapon, Chau Say Tevoda, Ta Keo en Ta Prohm en nog veel meer.

DSC_1473OnderAanEenPilaar

Onder aan een pilaar.


DSC_1474LiggemdeBuddha

Een liggende Boeddha.


DSC_1475NogEenPilaar


DSC_1476AanHetPlafond

Hoog aan de muur.


DSC_1477AfbeeldingOpPilaar