Het geïllustreerde boekbindersboek

IMG_7607HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Nee geen reclame voor TripleB, een oefening voor het drukken van een afficheletter op perkament. Als doende, en ontevreden over het resultaat, herinnerde ik me dat ik de vorige keer met dit drukken steeds een soort van grondlaag drukte met witte inkt en vervolgens de definitieve druk met de uiteindelijke kleur. Dat ga ik morgen nog eens proberen.


IMG_7609HetGeïllustreerdeBoekbindersboek 01

Over het achterplat liep ik al even na te denken. Precies dezelfde ‘B’ op de achterplat kan als ik de letter in spiegelbeeld van het voorplat maak. Daarvoor zijn de bandjes lang genoeg. Ik kan de ‘B’ ook plaatsen zodat hij leesbaar is maar dan moet ik de vorm aanpassen. Omdat ik bij het rijgen van de bandjes door het perkament toch ga spelen met de zichtbare lengtes van de bandjes denk ik voor de laatste mogelijkheid te kiezen.


IMG_7609HetGeïllustreerdeBoekbindersboek 02

De meest rechtse ‘B’ is nu nog een soort van patroon. Het is opgebouwd uit stukken restpapier en plakband. Als de vorm en vooral de grootte me bevalt dan ga ik deze vorm uit perkament snijden. Intussen zijn de blauwe eindjes van de bandjes ook in de vernis gezet maar qua foto’s levert dat niet veel op.


Het geïllustreerde boekbindersboek

Afgelopen weekend ben ik toch nog even wat
verder gegaan met experimenteren.
Ik maak daarbij niet zulke mooie dummy’s als
sommige van mijn voorbeelden maar het geeft
al wel tot een belangrijke conclusie geleid.
Die kan ik hier al wel verklappen:
het gaat niet een strook perkament uit één stuk
worden dat de boekband gaat versieren.
Het worden drie stukken, een op ieder plat en
een los stuk op de rug.
Daarmee ontlast ik de scharnieren van de platten.

IMG_7552HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Ik had al een soort van plat gemaakt.Iets kleiner dan zoals het uiteindelijke voorplat gaat worden maar wel met een linnen bekleding op de verhoudingen ten opzichte van het perkament goed te kunnen inschatten. Nu wil ik snappen wat door druk de strook perkament op de boekband gaat opleveren. Ik heb geen boekband gemaakt op maat maar werk met drie stukken afvalkarton en een stuk afval boekbindlinnen.


IMG_7553HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Daar pas ik dan een stuk perkament op en geef de banen aan die ik ga lijmen. Ik wilde proberen het perkament op de rug niet vast te lijmen op het boekbindlinnen. Maar al snel bleek dat de kracht van het vouwen van het perkament er voor zorgde dat het perkament lof kwam van een plat. Toegegeven de strook die gelijmd was is smal en de lijm was misschien nog niet helemaal graat. Maar het risico dat dit straks mis gaat is te groot. Wellicht ga ik dat bij een volgende poging anders doen maar voor ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ zal de perkamenten versiering uit drie stukken bestaan. Geen risico.


IMG_7554HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Tussendoor uit een nieuw stuk karton (zaterdag gehaald) 2 platten gesneden. Stapje voor stapje…..


Het geïllustreerde boekbindersboek

Door museumbezoek was het al weer even geleden.
Maar vandaag weer stappen gemaakt met het
‘Het geïllustreerde boekbindersboek’.

Ik wil er een bandzetter van maken waarbij ik twee
dingen anders wil dan normaal:
= ik wil de bandjes waarop de katernen gebonden zijn
aan de buitenkant van het boek zichtbaar maken;
= ik wil perkament gebruiken als ‘illustratie’ op
de boekband.

IMG_7540HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Hoe gaat het perkament op het boekbinderslinnen komen te liggen? Moet ik daarvoor ruimte uit de kartonnen platten sparen of kan het gewoon bovenop het linnen komen te liggen. Hoe gedraagt het perkament zich dan op de rug. Is het te stug en moet ik de rug niet met perkament bekleden of kan dat juist wel?


IMG_7541HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Daarom wil ik tenminste een gedeeltelijke dummy maken. Ik vond tussen het afval een stuk karton dat niet iets te klein is maar dat uitstekend kan helpen om gevoel te krijgen hoe massaal het perkament op de boekband gaat uitvallen. Hoe de vorm kan worden.


IMG_7543HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Dus de dummy heb ik even bekleed met een stuk linnen. Ik zie al snel dat het perkament dun genoeg is om bovenop het linnen aangebracht te worden.


IMG_7544HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Even de afmetingen (ook boor mezelf thuis).


IMG_7545HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Tussen de afvalstukken vond ik nog een stuk stevig papier dat ik als een stuk perkament gebruik. De door mij als mislukt bestempelde bedrukking speelt voor het uiteindelijke resultaat straks geen enkele rol. Ik maak insnijdingen waar ik straks de bandjes wil doorhalen om die zichtbaar te maken voor de lezer.


IMG_7547HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Het idee is dat de bandjes straks tussen het voorplat (en achterplat) en het perkament wordt vastgezet.


IMG_7548HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Zoiets moet het dan gaan worden.


IMG_7549HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Dan kan uiteindelijk het stuk perkament ook anders van vorm worden. Nu is het breedste stuk aan de bovenkant, dat moet de onderkant worden. De bedrukking heeft me doen besluiten dat ik ga proberen op het perkament te bedrukken met een tekst.


Vanmiddag eerst nog even nieuw karton gekocht.
Helemaal gereed om morgen de basis voor
de band in elkaar te gaan zetten.

Het geïllustreerde boekbindersboek

Nu ik tevreden ben over het schutblad (goede marge,
goede kleur, goede grootte) wordt het tijd de
schutbladen te verwerken.

IMG_7458HetGeïllustreerdeBoekbindersboekSchutbladMetBetereMarge

De twee dubbelgevouwen schutbladen met foto’s van Uitgeverij Boekblok. De foto’s zijn onderdeel van de tekst en illustraties van ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’.


IMG_7459HetGeïllustreerdeBoekbindersboekGelijmdSchutblad

De achterkant.


IMG_7460HetGeïllustreerdeBoekbindersboekGelijmdSchutblad

De voorkant van het boekblok. Op het schutblad zijn de markeringen overgenomen die moeten helpen om het boekblok op de juiste maat te snijden. Enige uitdaging na het vouwen van de twee A3 bladen was het een identieke plaats bevestigen van de bladen.


IMG_7461HetGeïllustreerdeBoekbindersboekGelijmdSchutblad

Straks bij het schoonsnijden worden de schutbladen één met de rest van het boekblok. Ik denk dat ik de eerste (en laatste) pagina straks ga verlijmen met de platten. Dan zie je dus de afbeelding niet meer. Maar omdat voor- en achterschutblad identiek zijn, zullen alle afbeeldingen die ik heb opgenomen te zien zijn.


IMG_7462BasismateriaalVoorEenVolgendBoek

Een paar oude nummers van De Boekenwereld gebruik ik als basis voor een nieuw boek. Ik snij de rug van het blad af en bekijk welke afbeeldingen ik zou willen bewaren. Hoe die in een boek (of meerdere boeken) gaan belanden weet ik nog niet.


Het geïllustreerde boekbindersboek

Het is even stil geweest rond de boekbindactiviteiten
met betrekking tot ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’.
Een ruime week vakantie en een niet erg meewerkende
copyshop zorgden voor vertraging.
Maar vandaag heb ik de boekbindersdraad weer opgepakt.

IMG_7450HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Ik wil schutbladen maken met behulp van de negen afbeeldingen die Uitgeverij Boekblok bij het boek levert. Moeilijkheid daarbij is dat de afmetingen van de schutbladen niet eenvoudig zijn. Ik moet de afbeeldingen drukken op een papier van A3-formaat om vervolgens het overtollig wit weg te snijden (samen met het overtollig wit van de katernen). Volgens mijn redenering had ik het in Word allemaal goed opgezet: de grootte van het papier, de marges, boven, links en rechts en aan de rugzijde. Hierboven zie je het eerste resultaat (van een andere copyshop die heel behulpzaam was).


IMG_7451HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Het printen gaat goed. Alleen staan de afbeeldingen zo dat er onnodig veel wit overblijft aan de voorkant (de kant die je gebruikt om het papier om te slaan). De afbeeldingen staan precies tegen de rugkant. De crèmekleur van de A3 zal prima passen. De 160gram van het papier is ook mooi stevig om als schutblad te dienen. Dus ik weet wat ik moet aanpassen.


IMG_7454HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Na een tweede bezoek aan de copyshop heb ik de schutbladen met de afbeeldingen. Ze passen prima op de katernen.


IMG_7455HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Morgen de schutbladen bevestigen op het boekblok en dan kan het boekblok gesneden worden. Altijd een mooi moment.


Het geïllustreerde boekbindersboek

De katernen had in voorgeprikt maar daarna weer in
de boekenpers gedaan.
Natuurlijk gaan de gaten daarvan niet open staan.
Dus voor ik een katern toevoeg aan het boekblok
om het in te binden, prik ik de gaten nog even open.

IMG_7300HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Hier zijn een paar gaten weer geprikt en de rest moet nog volgen.


IMG_7301HetGeïllustreerdeBoekbindersboekFoutje

Het vordert best maar je ziet op de foto een foutje. Ik heb even niet op zitten te letten en de draad is blijven hangen achter een van de knoppen. De draad uit de laatste reeks katernen halen is natuurlijk altijd mogelijk maar ik nam een kortere weg. Ik knipte de lus van de draad door en bond de twee uiteindes strak aan elkaar. Ik denk dat dit geen afbreuk doet aan de stevigheid van de binding. Maar een gewoonte moet je hier niet van maken.


IMG_7302HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInbindenGereed

Dat is dan het laatste katern.


IMG_7303HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInbindenGereed

Deze fase van het inbinden van een boek is gereed. Door het binden ontstaat er een lichte verdikking aan de rugzijde van het boekblok. Dus het ik het boekblok uit het naaibankje gehaald. De bandjes zijn even verdeeld over de rug (zie de foto de ruimte van boekblok naar bovenste vastzetpunt is langer dan de onderkant van het boekblok). Maar de bandjes kun je nog goed verschuiven. Daarna is het boekblok weer terug in de boekenpers gegaan. Nu moet ik iets gaan verzinnen voor de schutbladen.


Het geïllustreerde boekbindersboek

Natuurlijk heb ik afgelopen woensdag ook nog gewerkt
aan het ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ van
L. Brade & Dr. E. Winkler.

Het avontuur begon met het maken van een prikmal.
Ik heb een houten prikmal maar ik was er niet van
overtuigd dat die het beste resultaat zou gaan
opleveren als ik het boek wil binden op bandjes.

IMG_7187HetGeïllustreerdeBoekbindersboekPrikmalMaken

De hoogte van de katernen en het werken met linten deden me besluiten de houten mal niet te gebruiken voor het bepalen van de plaats waar ik de katernen ga voorprikken. Dat ga ik vaststellen met behulp van een dubbelgevouwen strook papier.


IMG_7188HetGeïllustreerdeBoekbindersboekPrikmalPassenOpNaaibankje

Vervolgens gebruik ik die papieren prikmal om de plaatsen vast te stellen waar ik straks de linten ga spannen. Zie de potloodstreepjes op de prikmal. Daarvoor dienen de knoppen op de juiste plaats te zitten en me straks bij het naaien niet te hinderen.


IMG_7189HetGeïllustreerdeBoekbindersboekTweePrikmallen

Vervolgens gebruik ik de houten prikmal wel om de katernen goed op hun plaats te leggen in combinatie met de papieren prikmal. Morgen weer verder.


Verdere verkenning

IMG_7169HetGeïllustreerdeBoekbindersboekUitDeInleiding

‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ begint met een hoofdstuk over de geschiedenis van het boekbinden. Tussen neus en lippen wordt daar een bijzondere anekdote verteld. Op internet kon geen bevestiging van het verhaal vinden terwijl er wel degelijk een bisschop Herman is geweest.


Mijn hertaling:

Een Engelse monnik, HERMAN genaamd, een bekwaam boekschrijver en binder, werd zelfs tot bisschop van Salisbury verheven.
De monniken bonden hun boeken op de volgende manier in:
ze naaiden de afzonderlijke vellen (perkament?) aan de rug aan elkaar en
maakten er daarna nog een omslag van perkament aan vast.
Het achterste gedeelte van de omslag sloeg meestal over het eerste gedeelte heen,
zodat de hele omslag er toe diende om de bladeren er in te wikkelen zodat ze van alle kanten beschermd waren.

IMG_7170HetGeïllustreerdeBoekbindersboekPastOpHetNaaibankje

Het boek is hoog, zeker de bruto afmetingen. Gelukkig past het op mijn naaibankje.


IMG_7171HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInDeBoekenpers

Om het naaien eenvoudiger en mooier te laten verlopen begin ik met de gevouwen katernen in de boekenpers te leggen. De pers niet zo vast mogelijk draaien maar wel op een manier dat de vouwen scherper worden.


Het volgende project

IMG_7157HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Dit wordt waarschijnlijk het volgende boek dat ik ga inbinden. Alleen moet ik nog wat meer nadenken over de vorm die ik ga kiezen. Dus vanmiddag nog eens goed door het boek heenbladeren om ideeën op te doen. L. Brade & Dr. E. Winkler, Het geïllustreerde boekbindersboek, 2021, in een uitgave van Uitgeverij Boekblok met een nawoord door Gijs Wortel.


IMG_7158HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Zoals de titel aangeeft is het een boek met illustraties. Misschien niet zoveel als je in een modern boek zou mogen verwachten maar voor een boek uit 1861 toch heel uitgebreid voorzien van afbeeldingen.


IMG_7159HetGeïllustreerdeBoekbindersboekSnijmachine

Hier bijvoorbeeld een papiersnijmachine. Deze machines zijn geschikt om veel papier in één keer, recht af te snijden. Probeer dat maar eens met de hand met een mes. Dat zal je niet lukken maar met een dergelijke machine gaat dat prima.


IMG_7160HetGeïllustreerdeBoekbindersboekAanhangselMetRecepten

Bij het boek zit een bijlage (Aanhangsel) met recepten. In 1861 was het boekbindersvak nog grotendeels handwerk. Recepten om materialen en hulpmiddelen zelf te maken waren noodzakelijk. Voor mensen die terug willen naar het oude ambacht (of er van willen leren) een schat aan informatie.


IMG_7161NawoordDoorGijsWortel

Als ik internet mag geloven (ik ken de man alleen van naam)  is Gijs Wortel nog een ambachtsman die het vak van jong af aan heeft geleerd en die er ook jaren les in heeft gegeven. Zijn boeken winnen prijzen. Dus ook zijn nawoord ga ik vanmiddag nog eens goed lezen.


IMG_7162HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Even de feiten op een rijtje. Dit helpt mij altijd als ik wat wil weten over het boek terwijl ik het niet onder handbereik heb. Vooral de afmetingen zijn vaak belangrijk. Zeker om dat dit zowel een dik als een groot boek wordt.


HetGeïllustreerdeBoekbindersboekBordschaar

Een van de illustraties uit het boek. Dit is een bordschaar. Zeker als je karton wil snijden, recht wil snijden, dan is zo’n tafelformaat bordschaar ideaal.


HetGeïllustreerdeBoekbindersboekAgenda

Agenda’s zijn in een tijd van mobiele telefoon en andere mobiele apparaten niet meer de meest hippe voorwerpen (het woord hip alleen al) maar dat neemt niet weg dat dit een mooi voorbeeld uit het boek is voor een titelblad voor een agenda.


Rest mij niets anders dan het boek te lezen

Het boek is ‘Handboek voor den Boekbinder’, jet
boek van Laurent Peeters dat ik net ingebonden heb en
vandaag uit de boekenpers gehaald heb.
Het boek is ingebonden in een boekband die bekleed
is met leer dat ik van een weggegooide stoel
heb gesneden.

IMG_7129HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek valt mooi open.


IMG_7130HandboekVoorDenBoekbinder

De band is niet gedecoreerd. Ik heb nog een stuk van dit materiaal liggen. Als ik er nog een boek mee ga inbinden zal ik eerst eens kijken of ik iets met blinddruk op de band kan doen. Maar dat is voor mij een heel nieuw terrein. Wie weet kan dit boek mij daar bij helpen.


IMG_7131HandboekVoorDenBoekbinder

De titelpagina.


IMG_7147HandboekVoorDenBoekbinder

Het resultaat is prima. Ik ben er blij mee. Nu nadenken over het volgende project.


Vooruitziende blik

Vandaag een tijdje gewerkt aan mijn versie van het boek
‘Handboek voor den boekbinder’ van Laurent Peeters.
Het avontuur van vandaag begint bij de boekenpers met
daarin de boekband. Die ligt te drogen (omslagen en
opvulling platten).
Het zal eindigen met het boek in de boekenpers omdat
de schutbladen gelijmd zijn aan het boekblok en
aan de boekband. Het boek is dan gereed.

IMG_7109HandboekVoorDenBoekbinder

Je ziet een klein roodbruin streepje tussen keukenpapier in de boekenpers. Dat streepje is de boekband die ligt te drogen.


IMG_7110HandboekVoorDenBoekbinderVooruitziendeBlik

Een soort van vooruitziende blik: het boekblok even los in de boekband gelegd. Zo zal mijn versie van het boek er straks uitzien. Gehuld in leer afkomstig van een weggegooide stoel.


IMG_7111HandboekVoorDenBoekbinderSchutblad

Maar eerst moesten de schutbladen nog gekozen en gesneden worden. Ik heb gekozen voor een egaal, lichtgeel gekleurde papiersoort die ‘perkamentpapier’ heet. Ik heb daar een paar vellen van liggen. Het papier is redelijk sterk.


IMG_7112HandboekVoorDenBoekbinderVoorLijmenSchutblad

Het keukenpapier ligt in het boek om het vocht van de lijm niet in heel het boek te laten trekken. Daar boven ligt een lijmvel en daar boven de pagina waar het schutpapier op bevestigd wordt. Onder de smalle strook van het gaas.


IMG_7113HandboekVoorDenBoekbinderNaLijmenSchutblad

Lijmvel weg en voldoende keukenpapier. Dan kan het boekblok weer in de boekenpers. Nu voor een korte periode om daarna het boekblok in de boekband te zetten (bandzetter).


IMG_7114HandboekVoorDenBoekbinder

Nu is het buitenste schutblad en het gaas aan de beurt. Ze zullen in de boekband worden gezet en bevestigd. De boekband ligt al gereed.


IMG_7115HandboekVoorDenBoekbinder

Lijmvellen weg en voldoende keukenpapier. Het boek is gereed voor de boekenpers. Daar zal het geheel ten minste 24 uur in blijven zitten.


Het binden ging verder

IMG_7105HandboekVoorDenBoekbinder

Afgelopen zaterdag was het leer (ik denk dat het een ander materiaal is) al voorgesneden en waren de eerste stukjes al gelijmd. Zondag ben ik er verder mee gegaan. Omdat de randen van het leer, vooral op de rug, zo dik zijn en dus het vastlijmen moeilijk, heb ik een strook papier in de rug aangebracht.


IMG_7106HandboekVoorDenBoekbinder

Zo gaat de rug er uit zien. Het leer komt van een stoel en is vervormd door het zitten. De naad is dus niet volledig recht maar dit maakt de band juist uniek.


IMG_7107HandboekVoorDenBoekbinder

De vlakken van de platten waar geen leer zit heb ik opgevuld met stukken stevig papier. Daardoor zullen straks de schutbladen mooier tegen de boekband komen te zitten.


Voorbereiding boekband

Het karton was gesneden, het leer uitgezocht.
Tijd dus om te proberen basis en bekleding,
op maat te maken en ze aan elkaar lijmen.

IMG_7102HandboekVoorDenBoekbinderKeerOpMaat

De hoeken van het leer afgesneden. Ook het leer aan de rug wordt eerst voorbereid. Daarbij wil ik eventueel te veel leer zo veel mogelijk verwijderen en wat overblijft zonder al te veel dikte in rug te vouwen. Die rug wordt vooral gevormd aan de naad tussen de twee stukken leer. Die is op zich dik en zwaar.


IMG_7103HandboekVoorDenBoekbinder

Als ik wat verder ben met verder positionerenen proportioneren kan ik zijde voor zijde inslaan en natuurlijk vastlijmen.


Van leren stoel naar boekbekleding

IMG_7072HandboekVoorDenBoekbinder

Het stuk ‘leer’ dat ik van een stoel gesneden heb heeft in het midden een naad. Dat deel wil ik gaan gebruiken als de bekleding van de rug van het boek. Hierboven zie je een eerste indruk. Het stuk ‘leer’ is nog niet op maat gesneden maar heb ik even om het boekblok geslagen. Het boekblok is hier nog niet schoongesneden.


IMG_7073HandboekVoorDenBoekbinder

Maar dat snijden gaat hier dus gebeuren.


IMG_7074HandboekVoorDenBoekbinder

Dit is het snij-afval van de drie zijdes van het boekblok die je schoon kunt snijden.


IMG_7075HandboekVoorDenBoekbinder

Prachtig zo’n gesneden boekblok.


IMG_7076HandboekVoorDenBoekbinder

Het leeslint is bevestigd. Aan de kop van het boek (links) zie je dat het leeslint op de rug bevestigd is. Rechts (de staart van het boekblok) zie je het leeslint uit het boek komen.


IMG_7077HandboekVoorDenBoekbinder

Vervolgens vergat ik bijna de schutbladen. Gelukkig kan ik daar zaterdag nog aan werken. Nu ging ik meteen aan de slag het karton te snijden voor de platten en de rug. Deze vorm van inbinden heet een bandzetter.


IMG_7078HandboekVoorDenBoekbinder

Nu de afmetingen bekend zijn, beter nog, nu ik het karton kan gebruiken het leer te meten, is het leer gesneden en de kartonnen delen zijn met elkaar verbonden met een stuk kraftpapier (zie foto), rekening houdend met voldoende ruimte tussen de platten en de rug. De kern van de boekband en de leren bekleding kunnen daarna gelijmd worden. Dat heb ik intussen gedaan en dat ligt te drogen.


We binden verder

IMG_7048HandboekVoorDenBoekbinder

Het eerste echte katern is als laatste aan de beurt op de naaibank. Omdat ik het blanco katern in twee verdeeld heb waarvan er een het boekblok afsluit aan het einde en één aan het begin, volgt er nog een katern.


IMG_7050HandboekVoorDenBoekbinder

Dit is dan het complete boekblok. Op de blanco eerste pagina is te zien dat ik met potlood heb aangegeven waar ik straks het boekblok ga schoonsnijden. Maar eerst ga ik de rug lijmen en dan nog een stuk gaas aanbrengen. Dat laatste doe je voor de stevigheid van het boekblok en om de verbinding met de boekband te maken. Bij dat laatste spelen de schutbladen ook een rol.


IMG_7051HandboekVoorDenBoekbinder

Dus eerst gaat het boekblok nog even in de boekenpers om de rug te lijmen. Dat verstevigt de rug en zet het boekbindersgaren vast. Nu even wachten tot het droog is.


IMG_7053HandboekVoorDenBoekbinder

Zonder het boekblok uit de boekenpers te halen lijm ik een strook gaas tegen de rug. Dit blijft een paar dagen zo zitten om goed te drogen en uit te harden. Natuurlijk is dat ook zo omdat ik de komende dagen moet werken en even geen tijd heb voor het boek.


IMG_7054HandboekVoorDenBoekbinder

Pas geleden zag ik een stoel met ‘leren’ (?) bekleding in een afvalcontainer staan. Daar heb ik toen twee stukken van afgesneden. Een van die stukken wil ik gebruiken voor dit boek. In het midden van het ‘leer’ zit een naad. Die zit een beetje losser dan ik graag zou willen. De naad gaat de rug van het boek vormen. Daarom heb ik de naad om te beginnen eens gelijmd. Hopelijk zorgt dat er voor dat ik zonder problemen het stuk ‘leer’ op de juiste afmetingen kan snijden. Ik heb er ook al een kleur leeslint bij gekozen.


Het binden is begonnen

Het ‘Handboek voor den boekbinder’ had ik
al even in voorbereiding.
Het boek van Laurent Peeters zat al in de boekenpers.
Maar vandaag kon een begin gemaakt worden
met voorprikken en vervolgens binden.

IMG_7032HandboekVoorDenBoekbinder

Na wat rekenwerk bleek het voorprikken prima te gaan met de prikmal. Hier onder in de foto.


IMG_7034HandboekVoorDenBoekbinder

Het is een nauwkeurige handeling die gelijk ook een mooi strak plaatje oplevert.


IMG_7035HandboekVoorDenBoekbinder

Het hele boekblok is voorgeprikt.


IMG_7036HandboekVoorDenBoekbinder

Het binden op het naaibankje begint achteraan. De opgeslagen pagina is een van de bladzijdes met voorbeelden van boekbanden.


Handboek voor den boekbinder

Er zijn een paar projecten onderweg maar
die vragen veel experimenten en denkwerk.
Dat is voor mij nu even minder geschikt.
Daarom ga ik, als een tussendoortje, een boek
inbinden op een zo’n eenvoudig mogelijke manier.

IMG_7022HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek heb ik gekocht in 18 katernen. Eem van de katernen is een volledig blanco katern. Dat splits ik in twee katernen dus mijn versie zal uit 19 katernen bestaan. Het boek zal zowel aan het begin als aan het eind een aantal lege bladzijdes hebben. Dat doe ik eigenlijk altijd (als er een leeg katern beschikbaar is).


IMG_7028HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek betreft ‘Handboek voor den boekbinder’ door Laurent Peeters. Het is gekocht bij Uitgeverij Boekblok. Het boekblok is nu 24 centimeter hoog maar als het gesneden wordt dan blijft er 22 centimeter over. Dat is dus het begin van de berekening voor het bepalen van de plaatsen van de gaten. Die ga ik woensdag voorprikken en dan kan het naaien van het boekblok beginnen. Nu zit het boek in de boekenpers.

Papieren zakken

De laatste keer was ik nog druk bezig
om met karton en naar eigen ontwerp, stempels te maken.
Tijd om die ook eens af te gaan drukken.

IMG_6901PapierenZak

Vandaag een kleine serie experimenten. Dan zie ik wel wat werkt en wat ik straks ook echt ga toepassen. Vanwege de droogtijd ben ik begonnen om een hoekje goudkleurig te maken.


IMG_6902PapierenZak

Het ininkten kan beginnen.


IMG_6903PapierenZak

Voor het boek bestaande uit een tiental papieren zakken wil ik een deel van de teksten schrijven op cataloguskaarten. De eerste letter, net als in een middeleeuws handschrift, ga ik dan in een groter formaat uitvoeren. Hier dus door de letter te drukken en misschien daarna te versieren.


IMG_6904PapierenZak

Op het gouden vlak kan je de letter ook afdrukken. Omdat mijn stempels van grijsboard zijn geven die niet veel mee. Als je de letter dan afdrukt met de boekenpers en je draait die goed aan, dan loopt de verf onder de letter uit. Dan krijg je het effect zoals op deze foto waar het goud door de rode kleur komt.


IMG_6905PapierenZak

Met deze kaarten kan ik denk wel het een of ander.


Boekblok van papieren zakken

IMG_6865PapierenZakken

Het boek is ver gereed. Dat wil zeggen, de structuur. Er is nog geen tekst opgenomen in het boek. Dat gaat nog wel gebeuren. Bij dit boek gebruik ik de Koptische binding zoals die beschreven staat bij type A in het boek van Keith Smith: Smith’s sewing single sheets. Daarnaast heb ik een blouse gebruikt om er boekbindlinnen van te maken en er de twee platten mee te bekleden. De papieren zakken heb ik gekregen van verschillende winkels in Breda bij het doen van boodschappen.


IMG_6866PapierenZakken

Eerlijk gezegd heb ik dit type binding nog niet kunnen maken zonder problemen met het voorplat. Je begint te binden bij het achterplat en dan voeg je pagina voor pagina toe. Tot dat je nog één pagina en het voorplat over hebt. Dan geeft de methode van Smith aan dat je moet gaan binden beredeneert vanaf het voorplat, terug naar waar je bezig was. De binding zoals ik hem nu gemaakt heb is te strak. Het kan maar net.


IMG_6867PapierenZakken

Om geen reclame te maken voor een specifieke winkel, de zakken komen van: Noten & noten, Dikke mik, Bakkerij Hizmet, Deva, Noordzee en DenD Delicatessen (die op vrijdag op de weekmarkt op de Grote Markt staat). Van een paar zakken weet ik niet meer van wie die komt en er staat geen naam van het bedrijf op.


IMG_6869PapierenZakkenIMG_6870PapierenZakkenIMG_6871PapierenZakken

Er past een tekst in 9 van de tien zakken. De tiende zak is door het strijken dicht geplakt. Bovendien zitten er op de twee platten nog twee zakken. Door het gebruik van de delen textiel van de blouse als boekbindlinnen is er niet heel veel ruimte in die twee zakken maar daar kun je best wat geheimen in kwijt.


De volgende keer zou ik uitgaan van 5 centimeter draad
per gat. Dus voor één set van twee gaten voor een boek met
10 losse bladen en een voor- en achterplat:
12 maal 5 centimeter= 60 centimeter draad voor één gat.
Voor een set gaten is dat dus 2 maal 60= 1 meter 20.
Zo heb je voor dit boek dan 4 draden nodig.

Voor wat betreft de tekst heb ik nu al het volgende lijstje:
01 Introductietekst bij het boek
02 een stuk tekst uit het boek over Afghanistan dat ik
op dit moment lees van William Dalrymple (Return of a king)
03 een citaat uit een door Joost Prinsen samengesteld
boek van Godfried Bomans (In alle ernst)
04 een foto
05 een krantenknipsel
06 een verhaal over Japans papier
07 een verhaal over hergebruik
08 een citaat uit het boek Empires of the Indus van
Alice Albinia
09, 10 en 11 zijn nog niet bepaald.
Dat is ook het geval met de volgorde. Deze lijst
lijkt een volgorde te hebben maar de telling is er
alleen maar om er voor te zorgen dat ik niet
te veel tekst heb.

Papieren zak (met bloed)

IMG_6826PapierenZakken

De eerste actie vandaag was het uit de boekenpers halen van het voorplat. Beide platten zijn zoals ik ze graag wilde hebben.


IMG_6828PapierenZakken

De volgende stap was een mal maken om de gaten te kunnen prikken en die dan ook daadwerkelijk te prikken. Hier zie je de els in actie.


IMG_6830PapierenZakken

Dat prikken gaat wel eens mis. Zie dan je werk vrij van bloed te houden.


IMG_6831PapierenZakken

Dan begint het binden van het boek. De binding die ik gebruik is de Koptische binding. Niet eenvoudig zoals Keith Smith die laat zien in zijn boek. Voor de details verwijs ik naar zijn boek. Deze binding is bijzonder geschikt voor boeken die uit losse bladen bestaan.


IMG_6832PapierenZakken

Ik kon zo gauw geen instructie vinden over de lengte van de draad garen. Dus hoop ik dat de draden lang genoeg gaan blijken te zijn. Gezien de hoogte van het boek (ongeveer 34 centimeter) zijn er vier paren met gaten nodig. Die ga je binden met vier draden en acht naalden. Hier steek ik de naalden nog tussen de onderlegger en de werktafel.


IMG_6834PapierenZakken

Maar het is denk ik handiger als ik ze gewoon laat hangen (to dangle). De draad ging niet eenvoudig in het oog van de naald en dat heeft als voordeel dat hij er ook niet snel uit gaat.


IMG_6835PapierenZakken

Bij deze methode wordt ieder ‘blad’ met zijn voorganger verbonden maar ook zelf wordt het verweven met de draad. Een ingenieuze constructie waardoor de bladen straks helemaal open kunnen. Het voorplat is dan straks weer een ander verhaal.