Kleine boekjes

Vanmiddag kon ik de draad oppakken van het ‘Kleine boekje’
uit de rubriek ‘Kleine Boekjes’ van Karin Cox in de
uitgave van de Stichting Handboekbinden.

De vorige keer had ik het binnenblad (het boekblok)
in de pers gedaan zodat het na het verven goed zou opdrogen.

IMG_1292KleineBoekjesLarinCoxBoekblokUitDePersNogOngevouwen

Zo kwam het uit de pers. Met een scheef oog afgekeken van Bomarzo.


IMG_1293KleineBoekjesKarinCoxBand

Bij een lokale hobbywinkel vond ik pas tussen andere restpartijen een paar stevige vellen A-4 met bedrukking. Fel aan de buitenkant en minder fel aan de binnenkant (of omgekeerd). Dat wordt mijn kaft (of band).


IMG_1294KleineBoekjesKarinCoxGolvendeLijnen

Het idee van de ‘golvende lijn’ moest wat meer nadruk krijgen. Ik ben benieuwd wat van de figuren overblijft in het kleine boekje als alles geplakt en gevouwen is.


IMG_1295KleineBoekjesKarinCoxBomarzo

Dit is mijn versie. Het combineert het concept van een boek met een (kijk)doos, een kaart, een pop-up kaart. Ben wel benieuwd of ik er ook een kan maken met tekst in. Dat vind ik toch wel prettig bij een boek.


IMG_1297KleineBoekjesKarinCoxOpvouwen

Goed dichtvouwen en dan even onder de pers.


Van den Vos Reynaerde / The art of bookbinding

Er is weer een stap gezet.
Het project waar ik vandaag weer een stap voor gezet heb
gaat me wel een tijdje zoet houden.
Ik ga een volgend boek maken uit het boek van Peter Goddijn:
Westerse boekbindtechnieken van de Middeleeuwen tot heden.

Aanleiding is het feit dat de Stichting Handboekbinden dit
jaar heeft bestempeld als het jaar van het middeleeuwse boek.
Daarbij hebben ze in samenwerking met Rob Koch van
Atelier de Ganzenweide ‘Van de Vos Reynaerde’ uitgegeven,
in losse katernen.

Het boek dat ik ga proberen te maken is 1.2:
Band met houten platten, gesloten scharnieren, opliggende bindingen,
vaste rug, romaanse aanrijging, chevronkapitaal,
platsluiting en titelraampje [11e eeuw].

Een mond vol.
11e eeuw komt een beetje in de buurt bij het ontstaan van het boek.
Volgens Wikipedia:

Waarschijnlijk werd het geschreven tussen 1257 en 1271.

Maar omdat het de eerste keer is dat ik dergelijk complex boek ga maken
probeer ik de instructies eerst uit op ‘The art of bookbinding’
van Joseph Zaehnsdorf. Een klassieker op het gebied van boekbinden.
Veel jonger natuurlijk.
De versie die atelier de Ganzenweide vorig jaar uitbracht
is van 1903.

Volgens Goddijn moet ik een boekblok nemen van 14 x 21 centimeter.
‘The Art of bookbinding’ is 13,5 x 21 centimeter.
De dikte van het boek komt ook redelijk overeen.

Voor de houten platten ben ik al even op zoek naar hout.
Maar het is niet eenvoudig om een klein stuk MDF of eikenhout te kopen.
Dus daar worstel ik nog mee.
In de tussentijd gebruik ik voor ‘The Art of bookbinding’ de plankjes
van ons voormalige douche-meubel.
Het is geen massief hout zag ik vandaag maar het oppervlakte is mooi glad,
het is 9 mm dik (Goddijn adviseert 10 mm).
Hopelijk lukt het.

IMG_1299VanDenVosReynaerdeTheArtOfBookbindingJosephZaehnsdorfEerstePlat

Hier liggen een paar katernen van The Art of bookbinding op het stuk plank waaruit ik de platten ben begonnen te zagen.


Kleine boekjes

In de uitgaven van de Stichting Handboekbinden staat
regelmatig de rubriek ‘Kleine boekjes’.
In de meest recente uitgave een boekje met een vorm
die ik graag een keer zie.
Ik kom later nog wel eens een keer terug op het boekje
maar het gaf me de kans een materiaal uit te testen dat
ik onlangs kocht: een soort kunststof linoleum.

Het snijdt heel vlot. Al met erg weinig kracht
bereik je mooie resultaten. Ik was een tijdje terug al
begonnen met in het achterhoofd ‘de golvende lijn’.

IMG_1286KleineBoekjesKarinCoxLino

Dit is het materiaal met de golvende lijnen.


IMG_1287KleineBoekjesKarinCoxLino

Bij het afdrukken gebruikte ik een acrylverf. Moeilijk met de warmte, het is bovendien erg droog in mijn werkplaats in de FutureDome in Breda.


IMG_1288KleineBoekjesKarinCoxDruksel

Voor het kleine boekje heb ik niet de volledige A-4 nodig. Ik hou ervan het toeval een rol te laten spelen. Dus ik maak een vorm met 4 afdrukken maar weet nog niet hoe ik het papier ga snijden. Na het drukken heb ik er ook nog met de hand een vorm op gezet. Het ligt nu te drogen. Ik ben benieuwd hoe dit straks in het kleine boekje gaat uitkomen.


Elias P van Bommel

Mijn gemengde gevoelens heb ik besproken met een aantal mensen
en iemand kwam met het idee het monogram met kleurpotlood
te benadrukken.
Geen gek idee.

IMG_1281EliasPVanBommelMonogramMetPotlood

De randen zijn gekleurd met een donkere blauwe kleur en de oppervlaktes van de letters met wit. Het is zeker een vooruitgang.


IMG_1283EliasPVanBommelBoek

Als ik het boek dan even in elkaar pas dan geeft dat bovenstaand beeld.


IMG_1284EliasPVanBommelBoekVoorplat


IMG_1285EPVanBommelBoekInElkaarGepastAchterplat

Aan de tulp op de achterzijde heb ik nog niets gedaan.


Boekidee: boek in blik

L kocht afgelopen week drie nieuwe potten voor
een paar planten. Die potten stonden op een soort
langwerpig dienblad.
Dat dienblad gaan we niet gebruiken om de potjes op
te zetten. ‘Of ik iets met het blad kon doen’.
Dat kan ik.

Twee andere dingen zette mij aan het denken:
= het snijafval van het Elias P. van Bommel boek.
Een van de stukken die ik afgesneden heb is zo groot
dat je er een boek van kunt maken. Probleem is alleen
dat er nu nog niets in het boek geschreven staat.

= een citaat uit het boek ‘De Boekbinder’ van Bridget Collins
(Pagina 20):

“Dozen, was destijds mijn eerste gedachte geweest. Kleine vergulde en leren dozen om spulletjes in te bewaren.”

Zo beschrijft de hoofdpersoon de boeken die hij in een kraam ziet
liggen als hij voor het eerst boeken ziet.
De heel vrij interpretatie van wat een codex is, zal voor het verloop
van het boek en de verdere avonturen van belang zijn.

IMG_1278BoekInBlik

Dit is het snijafval in het langwerpige dienblad. Het boekblok moet dan nog wel verder gesneden worden. Dan worden de kop, staart en frontsnede mooi recht. Nu nog bedenken hoe ik het boekblok kan binden met het blik.


IMG_1279BoekInEenBlik

Waarschijnlijk voor de waterafvoer zit er aan een kant een gaatje in het blik. Als ik aan de andere kant nog een gaatje maak dan kan een touw, waar het boekblok aan vast zit, langs de buitenkant gebonden worden.


Maar er moet misschien nog meer gebeuren:
= hoe vul ik de pagina’s?
= zitten de katernen wel goed aan elkaar?
= krijgt het boekblok een voorplat?
= vul ik de open ruimtes, zo ja, waarmee?
= bevestig ik het boekblok aan het blik met een schutblad?
= bekleed ik de buitenkant of beschilder ik die?

Met gemengde gevoelens

IMG_1270EPVanBommelHetKanBeginnen

De boekband voor Elias P van Bommel is zo ver dat ik het in elkaar kan gaan zetten. Eerst het monogram lijmen op het voorplat. Dan boekbindlinnen inlijmen, monogram inlijmen, bevestigen, negatief over het monogram met linnen plaatsen en dan onder de pers.


IMG_1271EPVanBommelEersteResultaatTeMagerGlimmendelijmemDoorVouwbeen

Het eerste probleem waar ik tegen aan loop is het vouwbeen. Mijn vouwbeen is van been en dat geeft glimmende strepen op het linnen. Die gaan niet meer weg. Ik heb geen teflon vouwbeen. Misschien toch maar een keer kopen. Het monogram is maar 1 millimeter dik. Ik was bang dat dit misschien een probleem zou vormen voor het linnen maar dat is niet zo. Het linnen moet op sommige plaatsen wel 4 millimeter opvangen: bovenkant monogram, dal van opening in de letter P, dan berg van opening in de letter P, dan nog een keer een dal aan de onderkant van het monogram.


IMG_1272EPVanBommelTulpExtraIngelijmd

Het proces dat ik toepaste in foto’s: hier de tulp ingesmeerd met lijm (PVA). De tulp is gesneden uit karton van 3 millimeter (de achterkant van een notitieblok).


IMG_1273EPVanBommelBoekbindlinnenIngelijmd

Boekbindlinnen op de plaats waar de achterplat komt ingelijmd.


IMG_1274EPVanBommel

Hier heb ik niet met een ‘negatief’ gewerkt. Ik had te weinig rekening gehouden dat ik een negatief zou moeten overhouden. De tulp is onder de pers gegaan met emalaine. Een soort schuimplastic dat geen weerstand biedt aan het karton maar wel aan het linnen.


IMG_1275EPVanBommelTotaalIndruk

Dit gaat de band worden.


IMG_1276EPVanBommelNegatiefVerschovenInDePers

Hier zie je goed het tweede probleem dat ik had: het ‘negatief’ was verschoven terwijl ik de band in de pers stopte. Daarom zie je op sommige plaatsen twee randen aan de letter (bovenkant letter B en V).


Dus ik kijk met gemengde gevoelens naar deze band.
Misschien moet ik de band opnieuw maken.

IMG_1277EPVanBommelUitDePers


Verlengde leporello

Van het begin af aan had ik een beetje een
haat/liefde verhouding met de beschrijving van de
verlengde leporello zoals die stond in Handboekbinden.
Mij werd niet duidelijk wat men wilde bereiken.
Nu ik een boek gemaakt heb naar het ontwerp (want
door omstandigheden zoals beschikbaar materiaal,
heb ik er een eigen draai aan gegeven) snap ik het beter.

Nu is mij wel duidelijk wat men wil bereiken en is het
een vorm die ik in de toekomst zeker ga gebruiken.
Ik heb vaak katernen die qua dikte zich niet
altijd mooi aan de regels houden.
Vaak is dat omdat ik van alles in zo’n boek wil bewaren.
Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat ik handgeschept papier
gebruik en dat is niet altijd even mooi strak en vlak.

IMG_1199VerlengdeLeporello

Mijn versie heeft bijvoorbeeld geen voorflap en de hoogte is niet overal 14 centimeter zoals in de beschrijving staat. De katernen waren nogal netjes en dun. Gevolg is dat de rug dikker is dan de katernen bij elkaar. Dart ga ik wel oplossen.


IMG_1249VerlengdeLeporelloDrukMiniaturen

Van een aantal oudere projecten had ik nog ‘restjes’ liggen. Er waren nog dingen van mijn Dada-project, van mijn poging om met pallethout houtsnedes te maken, al dan niet in combinatie met gelli plate en ik heb een keer handgeschept papier gebruikt om te drukken. Dat leverde deze drukminiatuurtjes op. Ze zijn of 10 x 10 centimeter of zijn een strook van 8 centimeter hoog en 10 breed.


IMG_1251VerlengdeLeporelloBovenaanzicht

Als ik de drukminiatuurtjes inplak levert het dit bovenaanzicht op. Nu moet ik de rug eigenlijk wat verdikken zodat de rug en de katernen evenveel ruimte innemen. Dan past het allemaal weer mooi in de boekenkast.