Of je nog een legpuzzel wilt?

Het ‘Atitlan Nature Reserve’ is niet heel erg groot.
Het is een voormalige plantage die men ‘omgebouwd’ heeft
naar een soort natuurpark.
Het vlinderhuis met de kwekerij is daar een onderdeel van.
Je kon er ook een wandeling maken die uitliep op
een kiezelstrand. Vandaar zicht op Lake Atitlan.
Dat meer is schitterend en vanuit iedere positie steeds weer anders.
Wat denk je van de volgende legpuzzel?

DSC00482GuatemalaPanajachelLakeAtitlanVolcánDeAtitlanOfJeNogEenLegpuzzelWilt

Lake Atitlan in Panajachel, Guatemala.


DSC00483GuatemalaPanajachelLakeAtitlanVolcánDeAtitlan

Volcán de Atitlan.


DSC00484GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserve

Met het kiezelstrand op de voorgrond.


DSC00485GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserve


DSC00486GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveGewoonMooiHoutenVormen


DSC00487GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserve

Zicht richting Panajachel.


DSC00490GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserve

Een opmerkelijke stand van de poten…


DSC00491GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveKrampInMijnNek

…en hierbij krijg ik spontaan kramp in mijn nek.


DSC00496GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserve

Dit was 24 december 2018. Op eerste Kerstdag gaan we een paar dorpen die aan het meer liggen bezoeken.


Middagje boekselen

Vanmiddag ben ik actief geweest in mijn werkplaats.
Ik was nog buiten en het begon al gelijk goed.
Ik zette mijn fiets weg in een fietsenrek in de FutureDome en
zie op de grond, naast mijn voorwiel een kerstbal liggen.
Nat en aan alle kanten zand.
Die geeft waarschijnlijk al een hele nacht daar gelegen.
Eerste werk: afdrogen en schoonmaken.
Vervolgens heb ik de kerstbal op mijn kerstvensterbank
gelegd en een Facebook bericht uitgestuurd:
mist iemand een kerstbal dan ligt hij bij mij op de vensterbank.

Vervolgens heb ik het ‘echte’ boekselen gecombineerd met
het maken van sterren.
Dit is snij afval van een kerstboom die ik aan het maken ben.
Toen ik de sterren had uitgesneden ben ik op zoek gegaan naar
woorden in de tekst die ik er uit wil laten springen.
Ik zag ‘oog’ en even later ‘hand’.
De achterkant is op vergelijkbare manier geboekseld.

IMG_2112BoekselenKerststerren

Wat ik met de sterren ga doen weet ik nog niet. Misschien aan een koordje ophangen. Volgende keer even zien.


IMG_2113PapierenKerstboomMetNaalden(Spelden)

Vervolgens heb ik de boom afgemaakt waar ik aan was begonnen. Ik gebruik 21 katernen. Bij 7 katernen teken ik een kerstboom af met 5 takken, bij 7 katernen snij ik de katernen in een rechthoekige driehoek en de laatste 7 snij ik als een boom met 4 takken. Bomen zijn niet overal gelijk dus wil ik afwisseling. Om en om van serie 1, dan 2 en als laatste serie 3 neem ik een boom en plak die op de vorige. De laatste twee bomen plak ik op elkaar. Ik zag de spelden op mijn werkbank liggen met de gekleurde knopjes. Dus het idee van de metalen naalden (spelden) in een papieren boom was geboren.


IMG_2114KerstbalEnPapierenKestboomMetNaalden(spelden)

Nog gauw even een plateau gemaakt van stevig papier zodat de kerstboom op mijn venster meer plaats heeft. Hier zie je naast de kerstboom de kerstbal liggen.


IMG_2115GlazenKerstboomStondInDeSneeuw

Het was een middag met heel verschillende activiteiten. Ik heb de glazen kerstboom bewerkt zodat het lijkt alsof de boom in de sneeuw heeft gestaan.


IMG_2116NaGlazenKerstboomTijdVoorGlazenSter

Werkend met het glas bracht me op het idee om ook een glazen kerstster te maken. De basis ligt hier te drogen. Maar zien of dat gaat lukken maar ik vermoed van wel.


Panajachel – Lake Atitlan en de vlinders in Atitlan Nature Reserve

Panajachel heeft een prachtige ligging aan Lake Atitlan.
Het is er verbluffend mooi.
Vulkanen in de verte achter een prachtig groot meer.
Adembenemend.

DSC00459GuatemalaPanajachelLakeAtitlanVolcánSanPedro

Panajachel, Lake Atitlan en Volcán San Pedro.


DSC00460GuatemalaPanajachelLakeAtitlanVolcánDeAtitlan

Panajachel, Lake Atitlan en Volcán de Atitlan. Volgens mij heb ik niets te veel gezegd.


DSC00461GuatemalaPanajachelLakeAtitlan


In de buurt van het meer vind je ook het Atitlan Nature reserve.
Ze kweken er vlinders en die laat men vliegen in een vlinderhuis
waar je door heen mag wandelen.

DSC00462GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis

Deze soort houdt blijkbaar van banaan. Deze soort zul je in deze fotoreeks veel zien. Geen idee hoe de naam van deze vlinder is.


DSC00463GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00468GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00469GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00470GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00471GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00472GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00473GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis

Meestal was goed te merken dat het om levende dieren gaat. Vlinders zijn erg beweegelijk. Maar deze die tegen de zijkant zat. Ik ben niet overtuigd. Maar hij is er niet minder mooi om.


DSC00474GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00475GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00476GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00477GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00478GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis 02


DSC00478GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis 01


DSC00479GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


DSC00480GuatemalaPanajachelAtitlanNatureReserveVlinderhuis


Plots kwamen we uitgelopen…

…bij een hotel waar 2 van de 3 groepen,
die de dag ervoor de processie vormden, verbleven.
Sommige deelnemers waren nog erg ‘moe’ van de vorige dag
terwijl anderen al aan het innemen waren.
Voor het hotel werd er aan de warming up gewerkt.
Daarna koos iedere groep een eigen route door het dorp
om afscheid te nemen.
Na de dansers en de muziek, dan de oudsten, volgden
de dragers met het inmiddels ingepakte ‘processiebeeld’.
Er werd nog steeds vuurwerk afgestoken en achteraan volgde de wagen met nog meer nieuwe voorraad.
De aanhang (vrouwen en kinderen) bevond zich daar ook.

DSC00424GuatemalaChichicastenangoDeDoodshoofdenOpDeLampen

Eigenlijk waren we wat afgedwaald van de markt. Ik zag deze doodshoofden op de buitenlampen.


DSC00425GuatemalaChichicastenango

Toen de groepen in beeld kwamen.


DSC00426GuatemalaChichicastenango 01
DSC00426GuatemalaChichicastenango 02


DSC00427GuatemalaChichicastenango


DSC00428GuatemalaChichicastenango


DSC00429GuatemalaChichicastenango


DSC00431GuatemalaChichicastenangoOpDeHoekVanDeStraatEnNietAllemaalEvenFit

Op de hoek van de straat ontmoetten de twee groepen elkaar. Niet iedereen is even fit.


DSC00433GuatemalaChichicastenango


DSC00435GuatemalaChichicastenango


DSC00437GuatemalaChichicastenango


DSC00438GuatemalaChichicastenango


DSC00442GuatemalaChichicastenangoDubbeleVerkleedpartij

Hier lopen twee ‘verkleedpartijen’ door elkaar. Kijk maar eens goed naar de krant.


DSC00443GuatemalaChichicastenangoDanNaarHuis

Op weg naar huis.


DSC00446GuatemalaChichicastenango

Het was een fascinerend schouwspel.


DSC00447GuatemalaChichicastenangoLokaleDracht

Lokale dracht.


DSC00448GuatemalaChichicastenangoDeBandSluitDeRij

De muziek volgde trouw.


DSC00449GuatemalaChichicastenangoDeGeluidsmanControleertNogEenKeerDeStroom

De geluidsman controleert nog voor een laatste keer de stroomvoorziening.


DSC00450GuatemalaChichicastenangoDeBaldakijnAfgebrokenGaatMeeNaarHuis

Zo neemt men de baldakijn en het processiebeeld mee naar huis.


DSC00451GuatemalaChichicastenangoOuderlingen

Bij gebrek aan een beter woord: de ouderlingen lopen ook vandaag mee.


DSC00452GuatemalaChichicastenangoOuderlingen


DSC00453GuatemalaChichicastenangoBijHotelSantoTomasAangekomen

Zo kwamen we dan terug bij hotel Santo Tomás.


Dat was op die ochtend even voldoende.
Vanmiddag zouden we voor het eerst met gedeeld toeristenvervoer
van Chichicastenango naar Panajachel gaan.
De vakantie moet dan wat rustiger worden doordat we meer dagen
op één en dezelfde plaats gaan verblijven.
Even bijkomen van de indrukken.

Kerstboom

IMG_2105BredaKasteelpleinVanafHetValkenberg

Vanmorgen zag ik een wagen met grote aanhanger het Kasteelplein oprijden. Mijn indruk was dat de lading bestond uit kerstbomen. Maar vanavond was daar op het Kasteelplein niets meer van te zien. Misschien heb ik het helemaal fout gezien. Toch een aardige foto.


IMG_2106BredaWillemstraat

Aan het eind van de dag liep ik door de Willemstraat in Breda. Daar stond wel een grote kerstboom met verlichting en er stonden vlaggen voor Betoverend Breda.


Pronken met de De vergeten letters van iemand anders

Vandaag is de ‘Beurs voor bijzondere uitgevers’ in Amsterdam.
Helaas kon ik daar niet naar toe.
Maar ik ben er zeker van dat een aantal van de mensen van wie ik
in dit bericht producten toon of noem, op die beurs aanwezig
zullen zijn als gast of als exposant.
Dus het geeft mij de kans om een juweel van drukwerk te laten
zien die ik een tijdje terug kocht op de BoekKunstBeurs in Leiden:
De vergeten letters, een project van Hans van Eijk (In de Bonnefant)
en Jan Klerken (acerPERS).
Deze twee margedrukkers nodigde alle drukkers in Nederland (en België?)
uit om rond het thema ‘Vergeten letters’ een drukwerk te maken.
Vermoedelijk was het A3-fromaat het uitgangspunt.

IMG_2074VergetenLettersProjectVanHansVanEijk(InDeBonnefant)EnJanKlerken(acerPERS)DeDoos

De doos met meer dan 30 drukwerken die ik kocht in Leiden.


Kiezen is de niet-gekozenen te kort doen.
In dit bericht toon ik een aantal prachtige werken maar
dat wil niet zeggen dat degene die ik niet koos,
niet mooi zijn.
Dit is gewoon een eerste oppervlakkige selectie.

IMG_2075VergetenLettersProjectVanHansVanEijk(InDeBonnefant)EnJanKlerken(acerPERS)

De omslag van de inhoudsopgave.


IMG_2076VergetenLettersProjectVanHansVanEijk(InDeBonnefant)EnJanKlerken(acerPERS)DeInhoud

Hier de inleiding en een overzicht van de 33 inzendingen.


IMG_2077VergetenLettersProjectVanHansVanEijk(InDeBonnefant)EnJanKlerken(acerPERS)DeEerste15

Omdat alle 33 inzendingen individueel tonen wel erg veel ruimte vraagt, hier een overzicht van de eerste 15.


IMG_2078VergetenLettersWijn&EenVergetenLetterGedichtjesWynandVanDeVinMercatorPers

Deze omslag is blauw. De foto geeft de kleur niet helemaal juist aan. Op de vorige foto is dit de meest linkse op de bovenste rij: Wijn & een vergeten letter, gedichtjes van Wynand van de Vin, Mercator Pers. Op de vorige foto zie je de kleur van de omslag correct.


IMG_2082VergetenLettersWijn&EenVergetenLetterGedichtjesWynandVanDeVinMercatorPers


IMG_2083VergetenLettersWijn&EenVergetenLetterGedichtjesWynandVanDeVinMercatorPers

een vergeten letter
creatief zetten
is zetten en dichten
tegelijkertijd
dat kan een hobby zijn
vaak ook noodzaak
voor een dichter
met te weinig tijd
die ook zetter is
dan komt het voor
dat zo’n letterzetter
neer gaat letten
op het dichten
dan op het zetten
en als hij dan niet goed oplet
en geen corrector op hem let
wordt de niet gezette letter
een vergeten letter

Wynand van de Vin

IMG_2084VergetenLettersWijn&EenVergetenLetterGedichtjesWynandVanDeVinMercatorPers

In veel inzendingen is een colofon opgenomen met vermelding van gebruikt papier en lettertype(s). Nog even over de blauwe omslag. Dat is zo’n fijn fluweelzacht papier. Deed me meteen aan wijn denken.


IMG_2085JellyNijhuisTheFreemontPressLetterbak

Bij deze inzending van Jelly Nijhuis van The Freemont Press is een afbeelding van een letterbak in de omslag verwerkt. Blinddruk.


IMG_2086JellyNijhuisTheFreemontPressSemiDoorzichtigGeaderdPapier

Binnenin een mooi, zacht, semi doorzichtig blad met vezels.


IMG_2087JellyNijhuisTheFreemontPressEleanorRoosevelt

Dan volgt het drukwerk met een citaat van Eleanor Roosevelt.


IMG_2088DeZwarteHenPersRoosjeKeijserGemengdeBerichtenVergetenLetters

Als een Werkman is Roosje Keijser van De zwarte hen pers aan de slag gegaan met ‘Gemengde berichten’.


IMG_2089NellekeBoomsmaVogelboompersVergetenLetters

De vergeten letters van Nelleke Boomsma van de Vogelboompers.


IMG_2091VergetenLettersProjectVanHansVanEijk(InDeBonnefant)EnJanKlerken(acerPERS)DeTweedeHelft

De tweede helft.


IMG_2092LienVanHorenZetwerkCeesSmoldersNederlandsDrukkerijMuseumEtten-LeurVergetenLettersEenLetterSprookje

Tot mijn verrassing zag ik die lettersprookje van Lien van Horen, ze heeft het zetwerk laten doen door Cees Smolders van het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur. Daar heb ik ook een tijd, met heel veel plezier, een opleiding handzetten gevolgd bij Cees Smolders.


IMG_2093LienVanHorenZetwerkCeesSmoldersNederlandsDrukkerijMuseumEtten-LeurVergetenLetters


IMG_2094StephHeyvaertKatrienDeNilVergetenLetters

Iedere ontwerper en drukker kiest zijn eigen invalshoek en dat levert heel verrassend werk op. Hier van Steph Heyvaert en Katrien de Nil.


IMG_2097FrançoiseVogelenzangVogelboompersVergetenLetters

Françoise Vogelenzang, Vogelboompers.


IMG_2098KarelFGildemacherDeHynsteblomFergettenLettersOverVergetenLettersEnDeSpellingVanHetFries

Een heel uitgebreide inzending is die van Karel F. Gildemacher van De Hynsteblom: Fergetten Letters. Over vergeten letters en de geschiedenis van de spelling van het Fries.


IMG_2099IzaakBrunkeGevlogen

Virusgrafiek kwam met meerdere inzendingen en had die gebundeld. Dit is Izaak Brunke met ‘Gevlogen’.


IMG_2100HarrietRademakersBlauwdrukVoorEenVergetenLandschap

Harriet Rademakers met ‘Blauwdruk voor een vergeten landschap’ (misschien staat de foto wel op zijn kop).


IMG_2101HetVergetenLetterFeestacerPers35Kleuren

35 Kleuren. Vijfendertig! Het Vergeten letterfeest van acerPERS.


IMG_2104SanderPinkseVergetenLettersWillemSandbergBijStadsdrukkerijAmsterdam

Het verhaal van de letters staat op de kaft van dit ingezonden werk van Sander Pinkse. Hij gebruikt letters die vergeten waren en die in het verleden Willem Sandberg gebruikte voor drukwerk van het Stedelijk. De drukkerij die Sandberg gebruikte was de Stadsdrukkerij Amsterdam. Vandaar.

IMG_2102SanderPinkseVergetenLettersWillemSandbergBijStadsdrukkerijAmsterdam


Misschien had is toch alle 33 drukwerkjes moeten laten zien……

Nog een halve vensterbank te gaan

Vanochtend weer even aan het boekselen geweest.
Maar dan wel kerstboekselen.

Op het terrein van de FutureDome (de voormalige koepelgevangenis
in Breda) staan op de luchtplaatsen een groot aantal
bushokjes en telefooncellen.
Een paar weken geleden zijn van een van de bushokjes twee ruiten
vernield. Dat klas verkruimeld meer dan dat het breekt.
Dat kan ik goed gebruiken voor een glazen kerstboom.
Okay, dat is geen boekselen meer, maar ik vond het wel
een leuk idee.

IMG_2067DeBasisVoorMijnGlazenKerstboom

Eerst met de grotere stukken de onderkant van een boom gemaakt. Gelukkig plakt zo’n hobbylijm alles aan elkaar.


IMG_2071MijnGlazenKerstboom

Daarna heb ik het onderstuk op een stukje karton gezet en heb ik de boom afgemaakt. Grote vraag is of ik er nu nog sneeuw op moet aanbrengen?


IMG_2072NogEenHalveVensterbandTeGaan

Het raam van mijn werkplaats raakt steeds voller maar op de vensterbank is nog veel ruimte.


IMG_E2073

Vandaag is er naast de glazen kerstboom nog een boom bijgekomen (beide rechts).


Twee exemplaren van mijn tekst gereed

IMG_2013PerkamentGeit

Een paar weken terug kocht ik dit stuk perkament. Afkomstig van een geit en vervolgens bruin gemaakt. Mooie kleur vond ik voor het boekje dat ik aan het maken ben.


Al een tijd heb ik een groot kerkboek te logeren.
Van dit boek heb ik uitgezocht wie de drukker was, wie de boekbinder
was en heb daar een verhaal van gemaakt.
Aangevuld met foto’s en een beschrijving van de inhoud en
van de staat van het boek (voor zover ik dat kan beoordelen,
restauratie is niet mijn ding).
Van de tekst wil ik twee ecemplaren maken: één voor de eigenaar
van het kerkboek en één voor mij.

IMG_2015TweeExemplarenVanDeTekstDieIkSamengesteldHeb

Dit is de tekst: ‘Pennen over een kerkboek’. Gemaakt met mijn tekstverwerker en geprint bij de copyshop.


IMG_2016TweeLerenRiempjesTerVersterkingVanDeRug

Het perkament is erg dun (en heel moeilijk te verwerken vond ik), te dun om daar het katern aan te naaien. Daarom dat ik twee leren stroken uit een oude tas heb gesneden om de rug te versterken.


IMG_2042

Zo gaat het er dan uitzien.


IMG_2068

De etiketten zijn van handgemaakt Saa-papier uit Laos. Bewust de randen nat gemaakt en een beetje gerafeld om het authentieker te laten lijken. ‘Justinus’ is een grapje voor insiders.


IMG_E2069

Met het koordje erom gaat mijn exemplaar in mijn verzameling.


Museo Arqueologico Rossbach

Volgens de web site van The Lonely Planet bevat dit museum onder
andere de collectie van een Duitse priester die in Chichicastenango werkte:

Chichi’s archaeology museum holds the collection of Hugo Rossbach, a German who served as the town’s Catholic priest until his death in 1944. It includes some beautiful jade necklaces and figurines, along with ceremonial masks, obsidian spearheads, incense burners, figurines and metates (grindstones for maize). A second hall features a portrait gallery of cofradía leaders.

DSC00407ChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbach

Dit boek beschrijft op deze pagina’s links in een taal die ik niet herken en rechts in het Spaans het bekendste manuscript: Popol Buj of Popol Vuh. ‘Vuh’ = boek, het boek van de raad.


Wikipedia:

De Popol Vuh (K’iche’: Popol Wu’uj) is een historisch-mythologische tekst van de K’iche’ (in de oude spelling: Quiché), een Mayavolk uit Guatemala, die kort na de Spaanse verovering voor het eerst in Europees schrift werd uitgeschreven (midden 16e eeuw). Het document werd vermoedelijk opgesteld door leden van de K’iche’-adel om in de beginnende koloniale maatschappij de eigen positie te legitimeren.

Ik ga graag in Nederland naar musea en in het buitenland
is dat niet anders. Groot of klein, dat maakt niet uit.
In de drukte van Santo Tomas en de zondagmarkt, is het even rust
in dit bijzondere museum.
De omstandigheden, verlichting en de oude vitrines zijn misschien
niet ideaal maar dat wordt goedgemaakt door de sfeer, de voorwerpen
en de toewijding van de mensen die het museum draaiend houden.

DSC00408ChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbach

Niet overal staan verklarende teksten bij. Misschien heb ik die over het hoofd gezien en waren ze er wel.


DSC00409ChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbachNicoyaPolycromo(Polychroom)SuresteDeMesoamericaPreclasicoTemprano(VroegPreklassiek)

Op het laartje staat: Nicoya Polycromo (polychroom of meerkleurig) Sureste de Mesoamerica Preclásico Temprano (Vroeg pre-klassiek).


DSC00410GuatemalaChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbachChama(vlam)ClasicoTardio(laatklassiek)TierrasBajas(laagland)

Bij dit voorwerp stond een kaartje met de volgende tekst: Chama (vlam) Clasico Tardio (laat-klassiek), Tierras Bajas (laagland).


DSC00411ChichicastenangoUitzichtVanuitMuseoArqueologicoRossbach

Ergens in Museo Arqueologico Rossbach kon je naar buiten kijken en had je dit uitzicht.


DSC00412GuatemalaChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbach

In meerdere talen hing waarschijnlijk dezelfde tekst. Dit is natuurlijk de Engelse versie. Het vertelt eigenlijk meerdere verhalen: de geschiedenis van de stad, de bevolking die hier woont en verhaalt van de verschillende gewoontes. Het beschrijft ook het belangrijkste feest in het jaar: Santo Tomas.


Chichicastenango

The name means, “place of nettles” and was founded by Quichés who fled from the destruction of Utatlán.
They settled close to Chaviar, commercial emporium of the Cakchiquels.
Today the quiché indians continue calling the town “Siguan Tinamit” which means “Place surrounded by ravines” and they called themselves “Mashenos” derived from Max which at the same time means Tomas.
Chichi, as it is popularly called, is located 145 kilometers from Guatemala City.

 

From early age the women learn the art of weaving an a waistheld loom.
The “huipiles” carry symbols that represent the universe as well as lightning, corn, cardinal points, the sun and a beveled bird.

The men weave their belts and wool jackets for their black suits.
The jacket and pants are very similar to those used by Spanish soldiers during the colony.

 

The wooden masks that dancers use and which symbolically bring them closer to their gods are manufactured in Chichicastenango.
A mask factory and a were house (warehouse?) that keeps the costumes for the dancers and rents them the outfits, is located in the last house on the trail to Pascual Abaj.

 

There are fourteen ‘cofradias’ (brotherhoods) in Chichicastenango, each with six or eight brothers of different rank and responsibilities.
Each “cofradia” is in charge of guarding a saint, which is keep (kept) in the house of the first mayor.
The saint is only taken out for processions and selected festivals.

 

The festive days of the Christian calendar are splendidly celebrated with fireworks, music and much color, and start the town’s most important fiesta, which takes place the 17th to 21st of December in honor (of) Santo Tomas.
Processions and traditional dances like La Conquista and El Torito take place.
This is one of the three towns where the daring acrobatic act “El Palo Volador”, of the pre-hispanic origin takes place, in honor of the sun.

Korte samenvatting:
De naam Chichicastenango komt van ‘plaats met brandnetels’.
De oorspronkelijke bewoners zijn de Quichés.
De vrouwen leren op jonge leeftijd te weven.
De ‘huipiles’ zijn de blouses met typische geweven voorstellingen.
Mannen maken hun zwarte pakken van wol.
De houten maskers worden gebruikt bij de dansen.
Er zijn 14 ‘cofradias’ of broederschappen of buurtschappen
in Chichicastenango en ze zijn religieuze organisaties.
Christelijke feestdagen worden met vuurwerk, processies en
traditionele dansen gevierd.
Een speciale plaats neemt ‘El Palo Volador’ in, jonge mannen
die acrobatische toeren uithalen in een hoge paal,
boven het publiek.

Wikipedia heeft een pagina over de Quiché:

De K’iche’ of Quiché zijn een Mayavolk woonachtig in Guatemala. Met ongeveer 2.300.000 zijn zij het talrijkste van de Mayavolkeren.

De K’iche’ leven in het middenwesten van Guatemala, voornamelijk in het naar hen genoemde departement El Quiché, en in de departementen Quetzaltenango, Sololá en Totonicapan. Het gebied waar de K’iche’ leven is overwegend bergachtig. Ook leven er emigrantengemeenschappen in Mexico en de Verenigde Staten.

Het woord K’iche’ betekent ‘veel bomen’ in het K’iche’, en is de benaming die zij aan hun leefgebied gaven. Van de vertaling in het Nahuatl, Cuauhtemallan, is de naam Guatemala afkomstig.

Terwijl de Maya’s van Yucatán en El Petén op hun hoogtepunt waren tijdens de klassieke periode, viel het hoogtepunt van de precolumbiaanse K’iche’ in de postklassieke periode. Het K’iche’-koninkrijk Q’umarkaj werd in het begin van de 12e eeuw gesticht, wist een groot deel van de Guatemalteekse hooglanden onder controle te krijgen, en veranderde in een welvarend handelsrijk. De 15de-eeuwse K’iche’ zijn vooral bekend uit de Popol Vuh (K’iche’: Popol Wu’uj), een inheems geschiedenisboek dat kort na de Spaanse verovering is opgesteld.

Aan het eind van de 15e eeuw werden de K’iche’ tot vazallen van de Azteken. De Spanjaarden, geleid door Pedro de Alvarado, vielen in 1523 Guatemala binnen, gesteund door de Kaqchikel, de traditionele vijanden van de K’iche’. In februari 1524 werd de laatste K’iche’-heerser, Tecún Umán, gedood door Alvarado.

In de jaren 1980 hoorden de K’iche’ tot de grootste slachtoffers van de Guatemalteekse genocide.

De mensenrechtenactiviste Rigoberta Menchú, winnares Nobelprijs voor de Vrede in 1992, is een K’iche’.

DSC00413guatemalaChicgicasrtengoMuseoArqueologicoRossbach

Deze foto geeft een beeld van het museum.


DSC00414GuatemalaChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbachModelVanElPaloVolador

In een achterzaaltje, tegen de muur, stond een schaalmodel van de hoge paal met het ‘platform’ die gebruikt wordt bij ‘El Palo Volado’.


Altijd leuk, zo’n museum.

… en de boekbinder hij boekselde voort…

IMG_2064FeestdagenBoekselen

Ben vandaag nog heel even aan het boekselen geweest (knutselen met boeken) in het kader van de kerst. Deze letters liggen nog te drogen en kunnen dan ook opgehangen worden.


Hercules terug in Breda

Vandaag werd ik verrast.
Ik liep door het Valkenberg en zag dat Hercules terug
op zijn plaats staat.
Op dat moment had ik weinig tijd en maakte snel deze foto:

IMG_E2061RondDeMiddagZagIkDatHerculesTerugIsValkenbergBreda

Hercules op de sokkel in het Valkenberg.


IMG_2063HerculesIsTerugInHetValkenbergInBreda

Later op de middag kon ik deze foto nog maken. Mooi dat het beeld weer terug is.


In de post vandaag

IMG_E2060XerxesInGriekenland-DeMythischeOorlogTussenOostEnWestJonaLendering

Het is een soort van voorbeschouwing. Ik heb het boek nog niet kunnen lezen want het zat vandaag bij de post: Xerxes in Griekenland – De mythische oorlog tussen oost en west door Jona Lendering. Maar Jona en zijn eerder werk kennende durf ik dit best ongelezen aan te prijzen.


De rode gloed van de ondergaande zon….

….laat zich niet zo mooi op de foto zetten als ik wel
graag zou willen maar het leverde toch een mooie foto op.

IMG_2057HetKasteelVanBredaKMA

Het Kasteel van Breda op de voormalige KMA in Breda. Gefotografeerd vanuit het Valkenberg.


Markt in Chichicastenango, Guatemala

De processie gaat naadloos over in de markt.
Natuurlijk zijn de mensen al druk bezig hun kerstinkopen te doen
terwijl de marktlui tegelijk oog houden voor de toeristen.

In 2018 schreef ik:

De avond ging over in de ochtend. Het vuurwerk, de muziek, al het lawaai ging gewoon door. Tel daar de bussen met de claxons bij. Knappe jongen als je daar door heen slaapt. Ik niet dus. Maar dat de vroege ochtend onrustig zou zijn had ik al wel ingecalculeerd in verband met de zondagsmarkt. De markt was druk, kleurrijk, gewoon leuk. Ik heb er nog gesproken met een vrouw uit Haiti (die al vier houten maskers gekocht had) over de maskers en hun prijs. Wij vinden de maskers te groot. Dus nog even niets gekocht.

DSC00400GuatemalaChichicastenangoDrukOpDeMarkt

De markt is druk.


DSC00401GuatemalaChichicastenangoMarkt

Er zijn groenten te vinden en fruit en vlees, textiel, huishoudelijke producten, aardewerk en al het andere wat je maar kunt bedenken.


DSC00402GuatemalaChichicastenangoBloemenmarktOpDeTrappenVanIglesiaSantoTomas

Op de trappen van de Iglesia Santo Tomas kun je bloemen kopen.


DSC00403GuatemalaChichicastenangoKaarsvuur

Volgens mij zijn de gedachten van de mensen nog voor een deel bij het feest van Santo Tomas en voor een deel al bij het kerstfeest.


DSC00404GuatemalaChichicastenangoBiddenVoorIglesiaSantoTomas


DSC00405GuatemalaChichicastenangoOntspannen

De sfeer is ontspannen.


DSC00406GuatemalaChichicastenangoMaskers

Deze maskers zijn voor de toeristen bedoeld. We waren nog maar net in Guatemala dus kochten we er hier geen. Uiteindelijk zullen we dat nog doen op het vliegveld terwijl we onderweg naar huis zijn.


DSC00415GuatemalaChichicastenango


DSC00416GuatemalaChichivastenangoMandenMetKalkoenenAchterOpDeAuto

Onder andere deze kalkoenen achter op een pick-up, zijn het vlees waar ik eerder over sprak. Er was een hele hoek van de markt met mensen die kippen en kalkoenen verkochten.


DSC00417GuatemalaChichicastenangoKipGoedBevondenEnVerkocht

Deze kip is goed bevonden en verkocht.


DSC00419GuatemalaChichicastenangoTeKoopKippen


DSC00421GuatemalaChichicastenangoKerstdis

Dat deze verkoopster haar ogen dicht heeft was niet de bedoeling van de fotograaf.


DSC00422GuatemalaChichicastenangoKleurrijkeBrugOverDeWeg

Chichicastenango, grote brug over de hoofdweg.


Het raam van mijn werkplaats hangt al bijna helemaal vol

IMG_2049HetRaamVanMijnWerkplaatsHangtSteedsVoller

Het raam van mijn werkplaats in de FutureDome. Vol met kerstboeksel voorbeelden. Er gaan er nog meer volgen.


IMG_2050EenGrotereSter

3D strokenster gemaakt van stroken snijafval dat vrijkomt bij het op maat snijden van katernen.


De heks van Dongen

Hij is een beetje dik aangezet, de titel van de tentoonstelling
in het Stedelijk Museum Breda.
Maar het museum komt van ver en maakt een inhaalslag met deze goede
tentoonstelling over de schilders die halverwege de 19de eeuw
naar het dorp Dongen trokken om er het ongerepte Brabantse land
met eigen ogen te zien en te schilderen.

IMG_1959DeHeksVanDongenEenKunstenaarsdorpInDe19eEeuwText

Een kunstenaarsdorp in de 19e eeuw.

Het Noord-Brabantse dorp Dongen was ooit een geliefd kunstenaarsoord.
Schilders kwamen van heinde en verre om hier studies te maken van het landschap en de bewoners.
Dongen was al vroeg in de 19e eeuw in trek.
Passend bij de romantische trend van die tijd vonden schilders er pittoreske bos- en heidegezichten, oude boerderijen en een bijzonder duingebied.
De omgeving lokte ook talrijke veeschilders.

Toen meer interesse ontstond voor binnenhuis- en volkstaferelen, vonden de kunstenaars onder de dorpsbewoners volop excentrieke types.
August Allebé ontdekte hier zijn ‘toverkol’.
Deze oude boerin met haar karakteristieke Dongense muts poseerde onder meer voor Petrus van der Velden, Johannes Albert Neuhuys en Suze Robertson.

Ook oude ambachten zijn vaak verbeeld op de Dongense schilderijen.
De Duitser Max Liebermann schilderde een Schoenmakerswerkplaats, dat op de Parijse Salon werd geprezen vanwege de losse, impressionistische stijl.
Jozef Israëls vond er zijn schoenmakersgezin aan de aardappelmaaltijd.
Hiermee inspireerde hij op zijn beurt Vincent van Gogh tot diens beroemde Aardappeleters.

IMG_1960WillenDeKlerkBivakInEenBosBijBreda1832OlieverfOpDoek

De interesse voor het Brabantse land werd onder andere aangewakkerd door de legering van troepen in Brabant rond de Belgische opstand. Willen de Klerk, Bivak in een bos bij Breda, 1832, olieverf op doek.


IMG_1961WillenDeKlerkBivakInEenBosBijBreda1832OlieverfOpDoekText

Willem de Klerk had als bijnaam de ‘Dordtse Koekkoek’: in zijn werk is de invloed merkbaar van Barend Koekkoek.
De Klerk woonde tijdens de Belgische Opstand twee jaar in Breda.
In die periode schilderde hij in de bosrijke omgeving dit tafereel van een militaire bivak.
Een van zijn studenten was de Dordtse veeschilder Frans Lebret, die ook in Dongen heeft gewoond.

IMG_1962ConstantCHuijsmansEenVanZijnSchetsboeken1832-1850

Constant C. Huijsmans was een van de eerste die Dongen als bijzonder dorp zag. Op deze foto een van zijn schetsboeken, 1832 – 1850.


IMG_1966ConstantCHuijsmansHetLandschapEeneVolgreeksVanOorspronkelijkeVoorbeeldenEnStudienVoorHetTeekenenMetPotloodVormendeEenenLeercursusInDitGenre

Constant C. Huijsmans werkte onder andere als tekenleraar aan de KMA in Breda. Voor zijn tekenpnderwijs ontwikkelde hij een methode. Die methode is hier op de foto te zien: ‘Het Landschap – Eene volgreeks van oorspronkelijke voorbeelden en studien voor het teekenen met potlood vormende eenen leercursus in dit genre’.


IMG_1964ConstantCHuijsmansHetLandschapEenFragmentVanEenVoorbeeld

Dit is fragment van een van de voorbeelden in de methode ‘Het landschap’ van Constant Huijsmans.


IMG_1968VoorbeeldBrabantseMuts

Voorbeeld van een Brabantse muts. Verder op de tentoonstelling wordt de muts van de Dongense boerinnen vaker genoemd. Ik heb wat moeite deze muts te herkennen op de schilderijen en tekeningen.


IMG_1969JanVethLezendeBoerinDongen1885EtsOpPapier

Jan Veth, Lezende boerin, Dongen, 1885, ets op papier.


IMG_1971AugustAllebéStaandeBoerinVrouwMuskens1869KrijttekeningOpPapier

August Allebé, Staande boerin – Vrouw Muskens, 1869, krijttekening op papier.


IMG_1973AugustAllebéBuurpraatje1869OlieverfOpPaneel

August Allebé, Buurpraatje, 1869, olieverf op paneel.


IMG_1975AugustAllebéBijDeWaterput1869OlieverfOpPaneel

August Allebé, Bij de waterput, 1869, olieverf op paneel.


IMG_1977ASmitsVrouwVerdiesenVoorDeHaanscheHoefTeDongen1905

A. Smits, Vrouw Verdiesen voor de Haansche Hoef te Dongen, 1905.


IMG_1978DeToverkolTXT

De toverkol

Bijgeloof speelde in de 19de eeuw nog een belangrijke rol op het Brabantse platteland.
Binnen de katholieke religie leefden oude heidense gebruiken gewoon voort.
Zo kalkten mensen naast de deur van hun boerderij heidense tekens om boze geesten af te weren.
Ook het geloof in spoken en heksen was nog niet uitgedoofd.
August Allebé, die Dongen typeerde als het ‘Heksenland’, speelde hier als eerste op in door een oude boerenvrouw als toverkol af te beelden.
Zijn model Pieternella Verhoeven (‘Pietje Verhoef uit de Biezen’) kreeg vervolgens diverse andere schilders op bezoek.
Ook in hun werk heeft zij de rol van sprookjesachtig type: de heks van Dongen.

IMG_1979AugustAllebéVinnenhuisTeDongen1868OlieverfOpDoek

August Allebé, Binnenhuis te Dongen, 1868, olieverf op doek.


IMG_1981AugustAllebéStudiesVanEenKnielendeEnStaandeBoerin-Dongen1868GewassenPentekening

August Allebé, Studies van een knielende en staande boerin – Dongen, 1868, gewassen pentekening.


IMG_1983RemigiusHaanenOpWegNaarHetDorp1834-1836OlieverfOpDoek

Remigius Haanen, Op weg naar het dorp, 1834 – 1836, olieverf op doek.


IMG_1985LijstMetKunstenaarsDieOpDeEenOfAndereManierAanDeOrdeKomenOpDeTentoonstelling

Dit is de lijst met kunstenaars die op de een of andere manier ook op de tentoonstelling aan de orde komen.


IMG_1986JohannesChristiaanKarelKlinkenbergLandschapMetBoerderijInDongen1871-1872OlieverfOpDoek

Johannes Christiaan Karel Klinkenberg, Landschap met boerderij in Dongen, 1871 – 1872, olieverf op doek.


IMG_1988JakobSmitsChristusBijDeBoerenCirca1920OlieverfOpDoek

Een fysiek groot werk in mijn geheugen dat veel indruk maakt: Jakob Smits, Christus bij de boeren, circa 1920, olieverf op doek. Afmetingen 103 x 128 cm.

IMG_1989JakobSmitsChristusBijDeBoerenCirca1920OlieverfOpDoekTXT


IMG_1990MaxLiebermannDeSpinster1880OlieverfOpPaneel

Max Liebermann, De spinster, 1880, olieverf op paneel.


IMG_2051DeSchildersVanDongenWBooks

Als er dan iets af re dingen is op de tentoonstelling dan is het wel de catalogus. Het boek bevat mooie afbeeldingen van de werken op de tentoonstelling maar de teksten zijn hetzelfde als op de tentoonstelling. Niet verkeerd maar je verwacht een catalogus om meer diepgang te krijgen.


Diepgang is er op een aantal punten nog zeker te realiseren.
Bijvoorbeeld rond de tekencursus van Huijsmans of de ‘heidens tekens’
die Brabanders naast hun deur schilderden.
Op de tentoonstelling zijn er voorbeelden van.
Op mijn foto’s staan er twee voorbeelden:

HeidenseTekens01IMG1973

Dit wordt genoemd als een afbeelding van de levensboom.

HeidenseTekens02IMG1977

Voor dit teken was geen duiding aanwezig.


Aan de tentoonstelling is ook een kleinere tentoonstelling
gekoppeld met modern werk: ‘Dongen revisited’.

DongenRevisitedEenActueleTerugblikANewRetrospectiveStedelijkMuseumBreda

Ook deze publicatie blijft wat aan de oppervlakte.


IMG_1992MarenneWeltenDoNotComeCloserSeriesLemon2016OlieverfOpDoek

Marenne Welten, Do not come closer series – Lemon, 2016, olieverf op doek.


IMG_1994TessaChaplinZT2019OlieverfOpDoek

Tessa Chaplin, ZT, 2019, olieverf op doek.

IMG_1996TessaChaplinTXT


Al bij al een goede tentoonstelling.
een goed startpunt voor nog een aantal kleinere en grote
vervolgtentoonstellingen.

Boekselen loopt uit de hand

IMG_2037DeBasisVoorDeKomeetSnijafval

Deze eerste fase van een ster, gemaakt van snijafval van een boek, gaat de basis vormen voor een komeet.


IMG_2043DeStrokenSterHangt

De strokenster hangt intussen. Deels metallic grijs gespoten.


IMG_2044KomeetZonderGlas

De komeet hangt. De ster is eerst grijs gespoten en daarna met een paar kleuren ecoline gespat. Maar er ontbreekt nog iets. Nu staan op het terrein van de FutureDome een aantal bushaltes. Die dienden als schuilplaats voor de gevangenen op de luchtplaatsen. Bij een van de bushaltes is een paar weken geleden een grote ruit gesneuveld. het glas ligt er nog. Kan ik daar iets mee?


IMG_20453DStrokenSterMetTeKorteStroken

In het kerst-boekselboekje staat een manier om een soort 3D-ster te maken. Mijn stroken zijn te kort, ik heb de lussen verkeerd gelijmd maar de vorm vind ik leuk. Ik heb al langere stroken afvalpapier gevonden en daar ga ik er binnenkort nog een mee maken. Dan in combinatie met verf of opnieuw spatwerk.


IMG_2047StkkenGlasVanEenBushokje

Hier ligt het glas, dat zo mooi brokkelt, op een kleine handdoek zodat de stukken goed kunnen drogen.


IMG_2046DeKomeetMetStukkenGlas

Er zijn al een paar stukken glas op de komeet gelijmd. Ben benieuwd of die blijven zitten.