Leeuw met selfie

Vanochtend heb ik toch een korte wandeling gemaakt
in het centrum van Breda.
Dan zie je met de sneeuw toch weer andere dingen
dan dat je ziet zonder sneeuw en ijs.

IMG_4739

Het leek vanochtend vrij licht maar als ik de foto’s zie viel dat best mee. Het was nog grijs. Later zou er toch nog meer sneeuw vallen.


IMG_4740

De Grote Markt, zonder terrassen, dan wordt het met de sneeuw een kale vlakte.


IMG_4741

Decoratie van het bordes van het Stadhuis op de Grote Markt.


IMG_4742

Met rechts de leeuw met het stadswapen van Breda.


IMG_4743

Links toont de leeuw een selfie aan ons.


IMG_4745

Het lijkt alsof er geen sneeuw ligt op de Grote Kerk. Maar voor een deel komt dat door de kleur van de stenen waaruit de kerk is opgebouwd. Als je dichter bij kijkt zie je hier en daar wel degelijk sneeuw liggen.


IMG_4747


IMG_4752

Stadhouder Willem III in de sneeuw op het Kasteelplein.


IMG_4753

IJspegels, ergens in een tuin.


Bericht uit noodverordeningsgebied

Je schaamt je dood dat je ineens in een noodverordeningsgebied woont.
Maar sinds gisteren is dat het geval.

Noodverordening01Noodverordening02Noodverordening03


Vandaar dat ik graag wat foto’s toon uit een deel van
het centrum van Breda. Zo zag het er gisterochtend en vanochtend uit.
Zo wil je ook dat het er veel vaker uit ziet.

IMG_4654BredaKasteelpleinKMA

Dit is de Stadhouderspoort aan de kant van het Kasteelplein in Breda.


IMG_4655BredaKoninginWilhelminaPaviljoen

Het Koningin Wilhelmina Paviljoen aan het Kasteelplein.


IMG_4656BredaValkenberg

Valkenberg. Kale takken voor een gesluierde hemel.


IMG_4658BredaValkenberg

Het werd een mooie dag.


IMG_4659BredaValkenberg

Nog een beeld uit het Valkenberg in Breda.


IMG_4660BredaKasteelplein

De kleuren van de foto’s van een iPhone zijn niet altijd levensecht. Vanmorgen waren de wolken mooi roze. Dat komt maar deels uit deze foto naar voor. Kasteelplein.


IMG_4661BredaReigerstraatHavermarkt

Reigerstraat en op de achtergrond de Havermarkt in Breda.


IMG_4662BredaGroteMarktDinsdagmarkt

De kleine dinsdagmarkt met essentiële kramen (vis, groente, fruit, kaas).


IMG_4664BredaRidderstraat

Vanuit de Ridderstraat wordt met een grote kraan een nieuwe nok (?) voor een dak geplaatst.


Sneeuw

Allerlei weercodes: code geel, code oranje!
Gisteren sneeuwde het amper 1 centimeter.
Maar het wordt steeds zeldzamer: sneeuw.
Daarom toch maar foto’s gaan maken.
Sommige worden door de sneeuw haast abstract.

IMG_4566SneeuwInBreda

Dit beeld doet me bijna denken aan Tanaka Ryohei.


IMG_4567SneeuwInBreda

Het was op ons balkon.


IMG_4568SneeuwInBreda


IMG_4570SneeuwInBreda

Stam van een olijfboom.


IMG_4571BredaKasteelpleinStadhouderWillemIII

Stadhouder Willem III op het Kasteelplein in Breda.


IMG_4573BredaGroteKerkInDeSneeuw


IMG_4574BredaCatharinastraatWaalseKerk

De Waalse Kerk in de Catharinastraat.


IMG_4575BredaBegijnhof

Begijnhof.


IMG_4576BredaBegijnhof


IMG_4577BredaBegijnhof


IMG_4578BredaWaalseKerkVanafHetBegijnhof


IMG_4580BredaValkenberg

Valkenberg.


IMG_4581BredaValkenbergMariAndriessenTobiasEnDeEngel

Tobias en de Engel, Mari Andriessen.


IMG_4582BredaValkenberg


IMG_4584BredaValkenbergHercules

Hercules.


IMG_4585BredaValkenberg


IMG_4587BredaKMA

Het Kasteel van Breda.


IMG_4588BredaValkenberg


10x Groeten uit Breda

Vanmorgen rond 09:00 uur was het nog rustig in het centrum van Breda.
Vanmiddag veel groepen, veel gasten uit België.
En de coronacijfers gaan weer omhoog.

IMG_4206BredaValkenbergHerfstkleuren

De herfsttooi van het Valkenberg is al bijna weg. Nog even en de bomen zullen volledig kaal zijn. Nu kun je hier en daar nog nagenieten van de herfstkleuren.


IMG_4207BredaHerfstkleurenInHetValkenberg


IMG_4208BredaKasteelVanBreda

Valkenberg en een klein stukje van het Kasteel van Breda.


IMG_4209BredaKasteelpleinStadhouderWillemIIIopWegNaarDeGroteKerk

Op het Kasteelplein staat zoals altijd Stadhouder Willem III.


IMG_4210BredaKasteelpleinStadhouderWillemIII

Het zou een sombere dag worden.


IMG_4211BredaGroteMarkt

De Grote Markt nagenoeg leeg.


IMG_4212BredaGroteKerkKerkplein

Zicht op een leeg Kerkplein en Torenstraat.


IMG_4213BredaGroteMarktVanafBordesStadhuisIMG_4214BredaGroteMarktVanafStadguisGroteKerk

Vanaf het bordes van het Stadhuis.


IMG_4215BredaVeemarktstraat

De Veemarktstraat.



Een zee van ruimte

De afgelopen dagen maakte ik wat foto’s in Breda.
Wat vooral bij mij opviel was de zee van ruimte
die er nu in coronatijd is op de Grote Markt.
Vooral achter de marktkramen.
De terrassen zijn weg en de ruimte tussen de achterkant van
de kramen en de bebouwing is groter dan de loopruimte tussen de kramen.
Maar dit fotoavontuur begon op maandagochtend.

IMG_4153BredaReigerstraatOpMaandagochtend

Er was ook veel ruimte in de Reigerstraat maar dat kwam natuurlijk door de afzettingen.


IMG_4154BredaHavermarktReigerstraatOpMaandagochtend

Op allerlei plaatsen in de stad wordt gewerkt. In horecagelegenheden die de kans aangrijpen voor een verbouwing. In horecagelegenheden die zich ‘ombouwen’ tot kersttruiwinkel of pop-up kerstmarkt, of gift shop. Je snapt niet wie al die spullen kopen. Maar er wordt ook gewerkt aan de elektriciteit, het wegdek, de stoepen, het riool, de kabel, ongelofelijk. Hoek Havermarkt-Reigerstraat.


IMG_4155BredaHavermarktReigerstraatOpMaandagochtend

Hoek Havermarkt-Reigerstraat op maandagochtend.


IMG_4156BredaCingelstraatInDeHerfst

Breda, Cingelstraat met zicht op het Kasteelplein.


IMG_4157BredaGroteMarktTokdensWeekmarktEenZeeVanRuimte

Een zee van ruimte achter de marktkramen op de Grote Markt in Breda.


Wat kiezen we: corona of zon?

Op de persconferentie legt de regering heel helder uit
hoe we er voor staan op het vlak van corona:
niet best, het moet beter.

Maar laten we onze stemming helemaal beïnvloeden door
het slechte nieuws (aanslag Wenen, aanslagen Frankrijk,
klimaatveranderingen, enz) of laten we ook ruimte
voor de prachtige maan (afgelopen nacht) of de mooie zon
(vanochtend)?

Laten we ruimte open houden voor de zon.

IMG_4101BredaKasteelplein

De zon scheen mooi vanmorgen. Daardoor was in een raam van hotel Sutor het Kasteelplein goed te zien met het ruiterstandbeeld van stadhouder Willem III en de KMA in de verte.


IMG_4102BredaReigerstraatEnGroteKerk

De Grote Kerk ving vanmorgen misschien wel de meeste zonnestralen.


IMG_4107BredaCatharinastraatWaalseKerk

Dit is de veel kleinere Waalse Kerk in de Catharinastraat in Breda. Kleiner maar met ook een heel interessante geschiedenis zo half in het Begijnhof gelegen.


IMG_4108BredaCatharinestraatEnGroteKerk

In de stralende zon en met weinig mensen of verkeer op straat ligt de Grote Kerk er vanuit alle kanten prachtig bij.


IMG_4109BredaDeGroteKerk

Met deze zon en deze beelden kunnen we er weer even tegen.


“‘T is een andere wereld”, “Corona, he”

De titel is een fragment van een gesprek
dat ik vanmorgen opving tussen twee
marktkooplieden op de weekmarkt in Breda.
De ochtend na de persconferentie.

IMG_3822BredaKasteelplein

Het Kasteelplein met tussen de herfstbladeren het ruiterstandbeeld van Stadhouder Willem III.


IMG_3823BredaReigerstraat

De Grote Kerk aan de verlaten Reigerstraat.


IMG_3824BredaGroteMarktWeekMarkt

De weekmarkt op de Grote Markt van Breda.


IMG_3825BredaGroteMarktTIsEenAndereWereldCoronaHe

“Het is een andere wereld” zegt de man die net aankomt tegen zijn vrouwelijke collega die al even bij de kraam stond. ‘Corona, he’, was de reactie.


Dubbelportret

Omdat we alweer een half jaar thuis werken, heb ik
meer dan voorheen, de kans om in de ochtend
een wandeling te maken, een coronawandeling.
Als ik dan door de binnenstad van Breda loop
zijn er altijd weer een paar dingen die op de foto willen.
Dat is niet altijd vernieuwend al is het dubbelportret
(op twee manieren uit te leggen) best interessant.

IMG_3661BredaGroteKerk

De Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk van Breda.


IMG_3662BredaLangeBrugstraat

De Lange Brugstraat. Het was vanmorgen nog lekker rustig in de straten. De winkels waren nog dicht. Hier en daar werden al wel wat bestellingen gelost. Op de Grote Markt was het weekmarkt.


IMG_3663BredaKorteBrugstraat

Maar voor mij was de zon de belangrijkste speler, ook in de dubbelportretten.


IMG_3664BredaKoninginWilhelminaPaviljoenDubbelportret

Door de zon staan er ineens twee bomen voor het Koningin Wilhelmina Paviljoen aan het Kasteelplein in Breda.


De ‘lege’ serie

Dit is de serie foto’s die ik vanmorgen maakte in Breda.
Alle stoelen waren natuurlijk nog leeg want de foto’s
zijn ruim voor 12 uur gemaakt.

DSC02923Kasteelplein

Breda, Kasteelplein.


DSC02924

Iedere vierkante meter wordt benut. Dus ook op plaatsen waar nooit tafels en stoelen staan, staan die er nu wel.


DSC02926

Zoals voor het Stadhuis.


DSC02927

Vanaf het bordes ziet deze jazzfestival opstelling er dan zo uit.


DSC02928NetAlsAltijd

Er zijn terrassen waarop het lijkt alsof er geen corona is. Die zien er uit als altijd.


DSC02929BredaGroteMarktZuidKanEenDrukKnooppuntWorden

Tussen Grote Markt Noord en Zuid is potentieel een druk knooppunt ontstaan.


DSC02930BredaGroteMarktZuid

Grote Markt Zuid.


DSC02931BredaGroteMarktZuid


DSC02932BredaGroteMarktNaDrieMaandenNogDuivenstront

Drie maanden dicht en nog duivenstront. De plaag van iedere terrasbezoeker.


DSC02933BredaGroteMarktZuidBoekgandelGebarricadeerd

Breda, Grote Markt Zuid. Boekwinkel gebarricadeerd.


DSC02934BredaGroteMarktZuidMinimaleBesteding

Dit is de zogenaamde ‘gastvrijheid’ van Breda.


Wij hebben bewust gekozen geen grote prijsverhogingen, coronataxen of prijzen op tafels/stoelen te zetten, omdat wij vinden dat we allemaal genoeg geleden hebben.

 

Wel vragen wij om een minimale besteding tijdens je verblijf en dagen je uit toch dat extra drankje te nemen of je verblijf uit te breiden met een lekkere lunch, diner, snack of natuurlijk onze beroemde nacho’s!

Deze mensen hebben duidelijk niets van gastvrijheid begrepen.
snappen ook niet wie de echte slachtoffers van de coronacrisis zijn.
Ik begrijp wel wat ze bedoelen, net als waarschijnlijk iedere terrasbezoeker.
Maar er om vragen (wie vraagt wordt overgeslagen)?

DSC02935BredaGroteMarktZuid


DSC02936BredaGroteMarkt


DSC02937BredaGroteMarktDeHeerenVanBredaZijnInNACStemming

De Heeren van Breda doen het in NAC-stijl.


DSC02938BredaGroteMarktNogEvenPassenMetenEnPlakken

Nog gauw even passen, meten en plakken.


DSC02939Coronastation

Het coronastation van de Bruine Pij.


DSC02940BredaTorenstraat

Torenstraat, Breda.


DSC02941BredaTorenstraatCheckIn

Check-in.


DSC02943BredaHavermakt

Corona-veilige opstelling? Havermarkt.


DSC02944BredaDeHavermarkt


DSC02945BredaDeHaven

Haven.


DSC02946BredaDeHaven


DSC02948BredaDeHaven


DSC02949BredaVismarkt

Vismarkt.


DSC02950BredaHaven


DSC02951BredaHaven


DSC02952BredaHaven


DSC02953BredaVismarktstraat

Vismarktstraat.


DSC02954BredaVismarktstraat


DSC02956BredaHavermarkt

Havermarkt.


DSC02958BredaSuikerkistZenuwachtig

Zenuwachtig personeel. ‘Onwennig’ noemden ze het zelf.


DSC02959BredaSchoolstraat

Schoolstraat. Er komt eigenlijk nooit zon in deze straat. De meeste ramen zijn er verdwenen. Het stinkt er meestal naar verschaald bier of naar de keuken/spoelkeuken. Toch staan daar tafels. Ben benieuwd wie daar bediend gaat worden.


DSC02960BredaDeVrachtwagenSamenSlaanWeCoronaDeKopIn

Café met slogan.

DSC02963BredaDeVrachtwagen


DSC02961BredaReigerstraat

Reigerstraat.


DSC02962BredaTorenstraat

‘Onwennig’.


DSC02965BredaKasteelplein

Gelukkig kun je ook rustig onder de bomen zitten op het Kasteelplein.


Horecagekte goed voor de drukkers

DSC02908BredaGroteMarkt

Als je deze dagen stickers maakt, of posters of banners….. dan zijn het goede tijden. In Breda heeft de horeca met stickers een soort stromenplan door de binnenstad gemaakt waarvoor je hogere wiskunde gestudeerd moet hebben om het te begrijpen. Niet dat het moeilijk is door de stad te bewegen. Die staat op sommige plaatsen morgen helemaal vol met tafels en stoelen. Of ergens de anderhalve meter gehaald gaat worden tussen twee tafels en bijbehorende stoelen is de vraag. Maar het zal snel duidelijk maken hoe je moet/kunt lopen. Dus het nut van al die stickers….?


DSC02909BredaLegeGroteMarktLaatsteKeer

Vandaag kon je waarschijnlijk voor het laatst nog een keer genieten van een lege Grote Markt.


DSC02910BredaGroteMarktTweerichtingsverkeerOp9Kasseien

Ook op de Grote Markt deze instructie. Op 9 kasseien (op de smalle kant) plus voeg, ongeveer één meter, wordt het tweerichtingsverkeer aangegeven.


DSC02911BredaAnderhalveMeterAfstand

Geen idee waarom je dat op het plaveisel van de Grote Markt plakt.


DSC02912BredaGroteMarktMetGroteKerk

Maar de Grote Kerk straalt!


DSC02913BredaHalsstraat

De pijlen komen in alle kleuren en maten. Dit is in de Halstraat.


DSC02915BredaValkenberg

Toch hoop ik dat als het druk wordt morgen, de mensen niet alleen voor de terrassen komen. Misschien ook voor het Valkenberg.


DSC02917BredaGroteKerk


DSC02918BredaNieuwePrinsenkadeMetSpanjaardsgat

Nieuwe Prinsenkade en Spanjaardsgat.


DSC02919BredaVismarktStraatNetGroteKerk

Op veel plaatsen is ook nog eens met een soort gele stippellijn aangegeven waar terrassen mogen komen.


DSC02920BredaVisserstraat

Weer een andere drukker. Het is jammer dat de gemeente en Koninklijke Horeca Nederland geen poging hebben gedaan de bewoners van de binnenstad te informeren over wat er gaat gebeuren. Maar wacht, dat doen ze misschien morgen nog?


DSC02921BredaVisserstraatHavermarktTerHoogteVanDePotkanstraat

Dit is de Visserstraat ter hoogte van de Potkanstraat.


DSC02922TheoretischKomtHetTotHierVolTeStaanMetTerrassenKasteelpleinBreda

Hier zie je een deel van de gele stippellijn (geel vanwege slechtzienden geloof ik?) op het Kasteelplein. Hier kan het volgezet worden met tafels en stoelen. Maar morgen zal dat nog niet het geval zijn.


Ochtendwandeling – de rest

De nieuwswaarde van de foto’s in dit bericht is niet hoog,
maar het was mijn ochtendwandeling.

IMG_3019BredaZomaarOpEenGevelOpHetKasteelplein

Tegen de muur op de hoek van het Kasteelplein zag ik deze handafdruk.


IMG_3021BredaTorenstraat

Natuurlijk waren de winkelstraten leeg. Logisch gezien het tijdstip: maandagochtend 08:00 uur. Het had net geregend wat bijdraagt aan de sombere sfeer op de foto’s. Torenstraat.


IMG_3022BredaKerkplein

Breda, Kerkplein.


IMG_3023BredaKarrestraat

Karrestraat.


IMG_3024BredaKorteBrugstraat

Breda, Korte Brugstraat.


IMG_3025BredaOnderzoekKademurenVergroenen

Er is een paar weken geleden een onderzoek gestart naar de mogelijke vergroening van de kademuren. Daarom zie je bij de Markendaalseweg in het water deze bouwwerkjes.


IMG_3026BredaKademurenVergroenen

Met publieksinformatie en veel Engelse woorden. Anders is het niet goed, he?


IMG_3027BredaMarkTestmuurtjesMarkendaalseweg


IMG_3028BredaMarkendaalseweg

Markendaalseweg.


IMG_3029BredaNieuwstraatMeestalOpenNuDichtPoortBarones

De poort in de Nieuwstraat staat meestal open. Vandaag was hij dicht. Kans gegrepen voor deze foto.


De ganzen houden de wacht

IMG_2936BredaKasteelpleinDeGanzenZijnerIedereDagZoLijktHet

Deze twee (koppel?) ganzen lijken wel de wacht te houden bij de KMA op het Kasteelplein in Breda. Het lijkt er sterk op dat ze hier iedere ochtend zijn. De zijn het begin van mijn korte ochtendwandeling.


IMG_2937BredaValkenbergNietAlleenInDeHerfstMooieKleuren

De lucht is al dagen blauw. De zon schijnt alsof het zomer is. Al vroeg is het buiten stralend. In het Valkenberg in Breda kun je zien dat de natuur niet alleen in de herfst mooie kleuren voor ons in petto heeft.


IMG_2938BredaValkenbergDeVluchtMei1940

In de ochtend staat de zon nog laag en is het uitzicht in het park heel anders dan bijvoorbeeld midden op de dag. Dan zie je toch weer een nieuwe kant aan een beeld dat je al zo vaak gezien hebt. Hein Koreman, De vlucht, mei 1940.


IMG_2939BredaBegijnhofDeAchterkant

Het Begijnhof in Breda, gezien vanuit het Valkenberg.


IMG_2940BredaValkenbergBredaseBollenstreek

Breda, bollenstreek.


Waarschuwingsbord in verband met corona

IMG_2761BredaValkenbergIngangKasteelpleinMax3PersonenOf1GezinBijElkaar

Aan de kant van het Kasteelplein stond, bij de ingang van het Valkenberg, dit elektronische bord met waarschuwingen met betrekking tot de corona maatregelen: Max 3 personen of 1 gezin bij elkaar.


IMG_2762BredaValkenbergIngangKasteelpleinWWWBredaNL

Er is een website van de gemeente.


IMG_2763BredaValkenbergIngangKasteelpleinSamenTegenCorona


IMG_2764BredaValkenbergIngangKasteelpleinHoudJeAanDeRegels

Houd je aan de regels. Van 1 bericht heb ik geen foto: houd 1,5 meter afstand.


Kerstboom

IMG_2105BredaKasteelpleinVanafHetValkenberg

Vanmorgen zag ik een wagen met grote aanhanger het Kasteelplein oprijden. Mijn indruk was dat de lading bestond uit kerstbomen. Maar vanavond was daar op het Kasteelplein niets meer van te zien. Misschien heb ik het helemaal fout gezien. Toch een aardige foto.


IMG_2106BredaWillemstraat

Aan het eind van de dag liep ik door de Willemstraat in Breda. Daar stond wel een grote kerstboom met verlichting en er stonden vlaggen voor Betoverend Breda.


Pennen over een kerkboek

Hieronder volgt de tekst van een klein boekje dat
ik aan het maken ben naar aanleiding van een missaal
die ik een tijdje heb mogen inzien.

Pen(nen)
over een
Kerkboek

IMG_1999PenOverKerkboek

Missale Romanum in ‘Justinus van Nassau’ aan het Kasteelplein in Breda

Deze zomer hebben we een boek te logeren.
Het is een groot, dik boek dat van een buurvrouw is.
Toen we bij haar op visite waren zag ze dat het boek me interesseerde.
Daarom is het deze zomer een tijd bij ons.

Algemene informatie

Het is een kerkboek, een Romeins missaal.
Volgens Wikipedia is een missaal:

“Een missaal of misboek is de benaming voor het boek waarin de liturgische gebeden voor de mis staan opgetekend.”

Een van de vormen is het zogenaamde ‘Altaarmissaal’:

“Het altaarmissaal wordt door de priester van de viering gebruikt. Dit altaarmissaal bevindt zich gedurende de viering op het altaar. De priester leest uit dit tamelijke grote boekwerk de bij de dag behorende gebeden en/of zangverzen voor, alsook de (evangelie)lezingen van de betreffende dag. De grote oude altaarmissaals waren vóór 1968 in de meeste rooms-katholieke kerken in het Latijn uitgevoerd en hadden een groot lettertype. Het missaal wisselt volgens de Tridentijnse ritus geregeld van plaats.”
“De Tridentijnse ritus (ook wel klassieke Romeinse Ritus) is de liturgie van de katholieke eredienst zoals die door paus Pius V gestandaardiseerd en veralgemeend werd in 1570 voor het verreweg grootste deel van de Latijnse Kerk. De benaming Tridentijns slaat erop dat deze liturgie geassocieerd wordt met de bepalingen van het Concilie van Trente (1545-1563). Andere benamingen die in gebruik zijn voor deze ritus zijn bijvoorbeeld traditionele Latijnse mis, oude Romeinse ritus, enz.”

IMG_1234MissaleRomanum

De boekbinder

Het boek is volgens de eigenaresse afkomstig uit een kerk uit Tilburg.
Daarvan is een aanwijzing te vinden in het boek.
Het boek is namelijk ingebonden door J. van Laarhoven.

IMG_1235JVanLaarhovenTilburgElectrischeBoekbinderij

Veel heb ik niet kunnen vinden over deze boekbindfirma.
Maar er zijn een paar afbeeldingen die bewijzen dat het bedrijf heeft bestaan.

Op https://www.regionaalarchieftilburg.nl kun je foto 011279 vinden:

AnsichtkaartFotonummer011279DeStandVanDeFirmaJVanLaarhovenWilhelminaparkPapierhandelEnDrukkerijTeTilburgOpDeTentoonstellingStadTilburg1909

De stand van de Firma J. van Laarhoven, Wilhelminapark, papierhandel en drukkerij te Tilburg, op de tentoonstelling Stad Tilburg 1909.

IMG_1236romeinsMissaalWelWatSchadePaarsSchutblad

Foto 060551 toont een brievenhoofd van het bedrijf:

BriefhoofdFotonummer060551BriefhoofdVanJVanLaarhoven22091928

Een andere website geeft de geschiedenis van het bedrijf weer en heeft nog meer foto’s.
Website: http://www.cubra.nl/De-paap-van-gramschap/l.htm#Laarhoven,_Jan_van

Het eerste deel van de tekst is gepubliceerd in 1988:

De tegenwoordige boekhandel, kantoorboekhandel, kantoormeubelzaak en sneldrukkerij Jevel-Jan van Laarhoven B.V. aan het Wilhelminapark 7, is ontstaan uit de firma Jan van Laarhoven die op 13 augustus 1863 werd opgericht door Jan van Laarhoven.
Hij werd geboren op 16 maart 1828 te Tilburg, was oorspronkelijk huiswever van beroep en begon in zijn huis aan de Hoeksestraat met het inbinden van boeken.
In 1875 verhuisde hij naar het Smidspad, waar hij de boekbinderij met een papierhandel uitbreidde.
Hij kreeg vanwege het inbinden van boeken in de stad al gauw de populaire bijnaam ‘Jan Plek’.
Daarna vestigde hij zijn bedrijf aan het Wilhelminapark.
In 1893 traden twee van zijn neven toe tot het bedrijf.
De eerste drukpers werd in 1907 geplaatst en in 1913 ontstonden de zetterij, linieerinrichting en de fabricage-afdeling van kantoorboeken.
Jan van Laarhoven overleed op 24 mei 1915 te Tilburg.
In 1986 werd Jevel-Jan van Laarhoven overgenomen door Welpeja Holding B.V.
Belangrijke activiteit is het inbinden van boeken voor meer dan 130 bibliotheken in onze provincie.

In 2001 werd daar aan toegevoegd:

Drukkerij Van Laarhoven verhuisde in juni 1993 naar de Jan Asselbergsweg op industrieterrein Het Laar.
Begin 1993 is de drukkerij verkocht aan JCT BV Klundert.

De drukkerij werd failliet verklaard in juli 1995 en werd toen overgenomen door de Thieme-groep uit Den Haag.
Geheel los van de drukkerij staat Jan van Laarhoven Boeken BV, gevestigd op industrieterrein Loven aan de Jules Verneweg 5-5a.

Deze bibliotheek-boekhandel werd in 1987 door de PW Groep (Pieter Jan Wassing Groep) overgenomen en is gespecialiseerd in het inkopen en met harde geplastificeerde kaften inbinden van boeken voor de Provinciale Bibliotheek Centrale (PBC).

In 2015 werd daar nog aan toegevoegd:

Als gespecialiseerde boekbinder voor bibliotheken gaf Van Laarhoven jaarlijks een boekje uit voor relaties onder redactie van Riki Slenders, als monografie of als thematische bundel met bijdragen van diverse Brabantse auteurs.
Deze uitgaven kwamen niet in de handel.
Auteurs die aan de reeks meewerkten zijn onder anderen: Jan Naaijkens, Cor Swanenberg, Cornelis Verhoeven, Michel de Koning, Paul Spapens, Jan Carstens, Ed Schilders, A.F.Th. van der Heijden, Jace van de Ven.
De uitgaven werden geïllustreerd door Nelleke de Laat.

IMG_1235JVanLaarhovenTilburgElectrischeBoekbinderij

De inhoud

Het missaal bestaat uit verschillende delen.
Dat kan er op duiden dat je een dergelijk boek min of meer zelf kon samenstellen.

De delen die te herkennen zijn, kun je herkennen aan de paginanummering, de lettertypes en de opmaak van de pagina’s.

De opmaak en tekst zijn hoofdzakelijk in twee kleuren uitgevoerd: rood en zwart.
Geïnspireerd op de middeleeuwse handschriften met rode hoofdletters en zwarte tekst.
Veel pagina’s hebben de tekst in een rood kader staan.

IMG_2002

De algemene inleiding, de eerste 48 pagina’s. Nummering midden onderaan de pagina’s tussen haakjes. Dit deel beschrijft wat er allemaal nodig is bij een viering.
Dit deel is in Duitsland gedrukt. In de tekst komt het jaar 1932 voor.

De ‘Proprium de tempore’. de volgende 751 pagina’s. Nummering bovenaan de pagina binnen het kader. Vanaf pagina 65 zijn er 4 bladen die een andere nummering hebben. Aan deze pagina’s zijn ook 2 klavieren (bladwijzers) te vinden. De Proprium de tempore begint met de eerste zondag van de advent.
Het bevat de specifieke teksten voor de verschillende zon- en weekdagen.
Het is in dit deel van de tekst dat je de klavieren ziet uitsteken. Dertien in totaal.

Tussen pagina 94 en 95 vind ik een wikkel van een Trefin chocolaatje.

IMG_2001TrefinChocolade94-95

De ‘Commune Sanctorum’. 216 pagina’s. Nummering bovenaan de pagina binnen het kader in rechte haken.
Dit deel bevat de teksten voor feestdagen van de heiligen.

Dan volgt het ‘Missae propriae dioecesis Buscoducensis’. Feestdagen speciaal voor het Bisdom Den Bosch. 16 pagina’s, genummerd bovenaan de pagina. Elk nummer gevolgd door een asterisk (*), Op pagina 16 staat een inhoudsopgave van de 16 pagina’s. Daarop staat als datum eind april 1921 vermeld.

IMG_2003ArnoldusFranciscus1921

Aan het begin van deze reeks lijkt een extra pagina ingevoegd. Na het nummerloze eerste blad volgt pagina ‘2*’, dan volgt opnieuw een nummerloos blad waarop de achterkant weer als paginanummer ‘2*’ staat.

Appendix Cantus ad libitum (Printed in Germany). 39 pagina’s.
Daar ligt tussen 22 en 23 ligt een los vel met drie uitgeknipte stukken Latijnse tekst van vermoedelijk Gregoriaanse gezangen.

IMG_2006Aankondiging

IMG_2004Inlegvel22-23

Op de pagina’s waarop datums vermeld staan staat ook vaak de naam ‘Ratisbonae’. Dat is Latijn voor de Duitse plaatsnaam ‘Regensburg’.

Daarbij staat de naam ‘Frederici Pustet’. ‘Friedrich Pustet GmbH & Co’ is een Duitse drukkerij. In 1870 verwerft Friedrich Pustet de titel “Typographus S. R. Congregationis” en het Vaticaan gaf hem de opdracht om alle ‘editio typica’ van alle liturgische werken te printen. Dit boek is daar een voorbeeld van.

De uitgeverij/drukkerij bestaat nog steeds.

Index alphabeticus omnium festorium, 4 pagina’s, genummerd bovenaan iedere pagina met een nummer gevolgd door twee asterisken (**).

IMG_1237MissaleRomanum

De staat van boek.

Het boek is redelijke staat.
In het voorplat van de omslag zitten vier gaten. Dat zou er op kunnen duiden dat er nog meer beslag op het boek aangebracht was dan de twee klampsloten.
Ook in het achterplat zitten dezelfde vier gaten.
Van de twee klampsloten is er nog één werkend aanwezig. De klamparm van het onderste klampslot is afwezig. Het aanzetstuk, waarmee de klamparm aan het boek bevestigd zat, ontbreekt ook. De muiter is aanwezig.

IMG_1242RomeinsMissaalBeetjeKrom//embedr.flickr.com/assets/client-code.js

In het aanzetstuk van de bovenste klamparm zijn twee van de drie spijkertjes weg.

IMG_1241GoudOpSnee

De boeksneden tonen resten van verguldsel.
er zijn in het boek nog drie leeslinten aanwezig. Die zijn losgeraakt van het aanhechtpunt.
Er zijn een paar bladen ingescheurd, er zijn bladen met lijmresten van verdwenen klavieren.

IMG_2012ScheurEnReparatie

IMG_1238MissaleRomanum

De leeftijd van het boek

In deze missaal worden regelmatig datums genoemd. Vooral van het begin van de 20ste eeuw. De meest recente datum die genoemd wordt is 1932.
Daaruit mag je afleiden dat het boek in 1932 of later gedrukt is in Duitsland en daarna ingebonden in Tilburg.

IMG_2007Voetwassing