Een beetje gekreukeld

Het polyurethaan is een beetje gekreukeld omdat het bakpapier
waartussen het geklemd zat in de boekenpers eerder al gekreukeld was geraakt.
Hopelijk trekt dat een beetje weg nu het boek niet meer in de pers zit.

IMG_3216BeetjeGekreukeld

Zo gaat het boek er uit zien.


IMG_3217OmslagenVastgezet

De omslagen zijn vastgezet.


IMG_3218Scgoongesneden

Dan wordt het tijd om het boekblok schoon te snijden.


IMG_3220

Dan weer even passen of het boekblok van ‘Gekruiste Structuur Binding’ goed gaat passen in de boekband. Het lijkt er wel op. Niet gek voor een mouw uit een oud jasje?


Gekruiste Structuur Binding?

Ik weet het niet.
Is dit nou een aanwinst?
De poging die ik gedaan heb heeft nogal wat nadelen.
Maar ligt dat aan het materiaal? Mijn interpretatie van de instructie?

Daarom besloot ik het boek ‘Gekruiste Structuur Binding’
geschreven door Henk Francino en uitgegeven door Atelier de Ganzenweide
versneld in te binden. Even snel. Recht toe, recht aan.

IMG_3194PlattenGereed

De hulplijntjes voor het snijden van het boekblok heb ik overgenomen op de buitenste katernen. Ik heb de platten en de rug uit karton gesneden en die op juiste afstand van elkaar (nee, geen corona) met elkaar verbonden met pakpapier (kraftpapier).


IMG_3195VolgendeStapNaaien

De katernen voorgeprikt. De volgende stap is de katernen op de naaibank naaien en vervolgens met de snijmachine op maat snijden. Dan de bekleding uitsnijden en kan het binden beginnen. De katernen hebben eerder al in de boekenpers gelegen en de katernen liggen al een paar jaar te wachten op inbinden.


Wellicht dat ik eind volgende week de meerdere manieren kan lezen
die in het boek zijn vastgelegd.
Hopelijk groeit daarmee het begrip van de binding en kunnen we een
nieuwe poging doen.
Er ligt nog voldoende polyurethaan uit het oude jasje om nog
een paar pogingen te doen.
Ligt het aan het materiaal dan gaan we nog eens verder kijken.

GSB of Gekruiste Structuur Binding

IMG_3151

De foto’s heb ik alweer een paar dagen geleden gemaakt. Goed om te ervaren dat ik de techniek nodig om een dergelijk ‘stiksel’ te maken steeds beter onder de knie krijg. De lichtblauwe kant van het boek heb ik als eerste gedaan. Nu is de donkerblauwe kant aan de beurt. Ik kan al zeggen dat ik blij ben met de stevigheid van het resultaat. Daardoor blijven de ‘linten’ en de pijlpunten ook goed zitten. De afwerking van de platten is niet zo mooi: je ziet het grijze karton nog en het stiksel aan de binnenkant is aanmerkelijk minder mooi dan dat aan de buitenkant. Maar dat zijn allemaal verbeterpunten voor de volgende keer. Hier zijn de eerste twee hoeken gereed.


IMG_3152

Deze keer heb ik het karton niet voorgeprikt maar geprikt terwijl ik aan het naaien ben. Voordeel daarvan is dat de gaten op de juiste plaats zitten en het naaien sneller en mooier verloopt.


IMG_3154

Dan is dit het eindresultaat. Als ik een boek op deze manier nog eens zou maken zou ik zorgen dat ik omslagen rond de platten kon maken. Misschien met of schutbladen of tenminste decoratief papier aan de binnenzijde van de platten. Maar als je een boek zoekt waar het leer soepel om het boek valt dan is dit niet de goede weg. Dan moet je toch iets bedenken om de linten beter vast te zetten. Dat zou overigens ook best met stiksels kunnen en misschien nog eens even goed kijken naar het verband met het boekblok. Mogelijkheden te over!


Gelezen en gehoord: Welluidend wel en wee van Drs. P: dankzij fossielen zitten wij op rozen

Een tijdje terug kocht ik het boek:
‘Leven onze goede Czaar! Het nieuwe Drs. P Jaar- en bewaarboek’.
Een leuke verzameling anekdotes over H.H. Polzer beter bekend
als Drs. P of Geo Staad.
Aan de hand van deze verhalen wordt stil gestaan bij zijn leven
en werk.
Misschien klinkt dat niet spannend maar daar zorgt Drs. P
zelf wel voor door de vele fragmenten uit toespraken, liedjes,
rijmpjes, toneelteksten of gedichten.
Nu het boek uit is heb ik de tijd genomen ook naar de CD te luisteren.

IMG_3157LeveOnzeGoedeCzaarHetNieuweDrsPJaarEnBewaarboekOnderAuspicienVanHetHeenEnWeerschap

Leven onze goede Czaar! Het nieuwe Drs. P Jaar- en bewaarboek. Onder auspiciën van Het Heen en Weerschap.


Bij het boek zit een CD met 20 liedjes, alle ingrediënten
van Drs. P komen aan de orde: zijn taalgebruik, zijn gerijm,
zijn voorkeur voor muziek, zijn taalkundige veelzijdigheid,
de reclameteksten, zijn actualiteit en voorkeur
voor opmerkelijke geluiden (compleet met panfluit).
Luister maar eens naar ‘Zuur’. Meteen het eerste nummer
Een lied uit 1990 – 1992 over de uitwerpselen van varkens en
het effect op de natuur en boeren. Brabant let even op!

IMG_3158WelluidendWelEnWeeVanDrsPCD

Gelezen en gehoord: Welluidend wel en wee van Drs. P.


Bij de opname van het programma Pays-Bas uit 1989 – 1999
meen ik Van Kooten en de Bie te horen.

Nog even terug naar ‘Zuur’.
Het lied gaat over zure regen maar past op iedere milieuschade
die je maar kunt bedenken.
zo zingt Drs. P:

Alle Duitsers, moet u weten,
plegen varkensvlees te eten
en de Nederlandse veeteelt vindt dat best
want die blijft maar onverschrokken
varkens voor de export fokken
en die beesten zijn heel scheutig met de mest.

Uit die mest ontstaan ook gassen
waar je erg mee op moet passen
want ze ruiken niet alleen maar manifest
ze verwekken zure regen
daar is iedereen op tegen
en vooral de boeren vinden het een pest.

Die laatste zin is waar we op hopen.

75 jaar vrijheid

Afgelopen week zag ik in de boekhandel een boekje liggen
met de 4 mei voordracht van Arnon Grunberg: Nee.

ArnonGrunbergNee

Arnon Grunberg – Nee, 4 mei voordracht 2020.


De tekst van deze voordracht was eerder al te lezen op mijn weblog.
Een bijzonder scherpe analyse van Grunberg, die haarfijn het verleden
weet te verbinden met het heden.
Feitelijk, zakelijk.
Wonden blootleggend in onze 2020-maatschappij waar anderen liever
van wegkijken.

Het boekje is eigenlijk twee boekjes in één.
Het tweede boekje presenteert 10 gedichten rond het thema Vrijheid.
Een van die gedichten vond ik een heel mooi beeld bevatten:

Fernando Pessoa

Kom naast mij zitten, Lydia, aan de oever der rivier.
Laten we rustig kijken naar haar loop en leren
Dat het leven langsgaat, en we houden elkaars hand niet vast (Houden wij de handen vast.)

 

Bedenken wij daarna, volwassen kind’ren, dat het leven
Langsgaat en niet blijft, niets nalaat en nooit weerkeert,
Naar een zee gaat heel ver weg, dicht bij het Fatum,
Verder dan de goden.

Ik weet niet wie Lydia in dit verband is.
Heb wel even gezocht maar kon niets vinden.
Maar dat beeld van het ‘Leven’ als een rivier die langskomt,
niets achterlaat en ook niet terugkomt, vind ik mooi.

Dicht bij ‘Fatum’, dat heb ik ook maar even opgezocht:

1) Categorie: Grieks – Romeins Fatum ( Lat. fari = spreken), bij de oude Romeinen `het gesprokene` over de toekomst, nl. godsspraak of Orakel.
2) Let op: Spelling van 1858 het noodlot, volgens de oude Mythen een zoon van den Erebus en den Nacht. De meer verlichte Ouden verstonden hieronder de Voorbeschikking,
3) (Let op: oude spelling) het noodlot.
4) [Romeinse godsdienst] – Fatum was eigenlijk het uitgesproken woord, de uitgesproken wil van Iuppiter, de opperste bestuurder van de wereld,
5) [windmolen] – Fatum (Fries: Fatum) is een poldermolen ten zuidoosten van het Friese dorp Tzum, dat in de Nederlandse gemeente Franekeradeel ligt

ArnonGrunbergJeWeetHoeVossenZijn

Arnon Grunberg – Je weet hoe vossen zijn, tien gedichten over vrijheid.


Het loopt niet altijd perfect

Heel vaak niet.
Maar mooi aan boekbinden is dat je meestal nog heel wat kunt
corrigeren en verbergen. In dit geval zul je blijven zien
dat het niet allemaal perfect liep doordat ik geen schutblad
heb gebruikt voor het boek omdat ik dat moeilijk kan aanbrengen
zonder lijm te gebruiken en omdat er is het leer geen ruimte
meer was voor omslagen aan het voor- en achterplat.

IMG_3147LekkerIsAnders

Deze binnenkant blijft zichtbaar. Mooi is dat natuurlijk niet. Na het bepalen van de gaten in het karton ben ik overgestapt naar het bepalen van de gaten vanuit het leer gezien. Daardoor verschoven de gaten. Ik had ook verkeerd ingeschat dat ik dichter op de rand de gaten kon maken maar een gat maken met een priem betekent materiaal opzij duwen. Niet weghalen zoals bij een papierboor. Daardoor ontstaat een kleine vervorming die op zich niet erg is maar bij gaten te dicht op de rand kan leiden tot het beschadigen van de rand van het karton. Overigens valt dat aan de buitenkant van het boek veel minder op.


IMG_3148TweeStiksels

Stiksel nummer twee vanaf de buitenkant bezien. De volgende foto’s zijn van de buitenkant, de mooie kant. Goede nieuws is dat het boek veel aan sterkte gewonnen heeft. Bij een volgende poging ga ik kijken of we niet kunnen komen tot het best of both worlds: Stevigheid aanbrengen daar waar nodig en tegelijkertijd een band met mooie volledig flexibele delen.


IMG_3149DrieStiksels

Drie stiksels.


IMG_3150VierStiksels

Het vierde stiksel kan dan niet achterblijven.


Zien of ik de komende twee dagen de achterplat ook kan verstevigen.
Dan kan ik namelijk weer naar het boek terug waar ik aan begonnen was:
uitgegeven door Atelier de Ganzenweide en geschreven door Henk Francino.
En het polyurethaan van de oude jas.
Titel: Gekruiste Structuur Binding.

Platten aanbrengen in Gekruiste Structuur Binding

Omdat ik de binding met het materiaal wat ik nog had
van een cursus bij Toon Van Camp in Antwerpen
wel erg los vind, ga ik die proberen te versterken
door er kartonnen platten in aan te brengen.
Beetje een experiment want ik wil dit lijmloos doen.

De kartonnen platten waren al op maar gesneden.
Een van de zwakste plaatsen van de binding vind ik
de buitenste donkerblauwe ‘linten’.
Daarom zet ik het stiksel waarmee ik het leer aan
het karton ga zetten op die plaats.

IMG_3137KartonOnderGetLeerEnDanEersteGatBepaald

Het donkerblauwe ‘lint’ komt van de rug (op de foto bovenkant boek) en gaat dan onder het lichtblauwe leer om dan als een pijlpunt onderaan er weer uit te komen. Die pijlpunt constructie verstevigd de band al wel maar dit is toch een zwak punt. Met een priem markeer ik het punt vanwaar het stiksel steeds begint.


IMG_3138MisschienStaanDeGaatjesTeDichtTegenDeRand

Vervolgens meet ik dan de punten op waar de andere gaten gaan komen. Eenmaal alle gaten gereed gebruik ik de plat als mal om de gaten op het leer af te tekenen. Achteraf denk ik dat ik het stiksel te dicht op de rand heb gezet.


IMG_3140

Vervolgens ben ik met een rood garen het leer gaan vastzetten. Niet mijn best ontwikkelde boekbindtechniek. Je ziet dat ik er niet in slaagde om overal de voorgeprikte gaten te gebruiken. Dus heb ik met de naald door het leer en vervolgens door het karton het gat geprikt. Het garen is gewaxt.


IMG_3139HetEersteStikselIsGereed

Maar het eerste stiksel staat en ik merk dat dit een verbetering voor de stevigheid is. Volgende keer het stikwerk afmaken. Je ziet dat het stiksel het donker- en lichtblauwe leer verbind met de kartonnen plat die achter het leer zit. Dit ga ik dus gergalen aan de bovenkant en de twee buitenhoeken.


Alleen al met zo’n titel….

Alleen al met zo’n titel kom je op mijn blog:
De avonturen van Alexander Humboldt.

IMG_3116AndreaWulfLillianMelcherDeAvonturenVanAlexanderHumboldt

Andrea Wulf, Lillian Melcher, De Avonturen van Alexander Humboldt.


Alexander Humboldt is een groot wetenschapper en ontdekkingsreiziger.
Gij maakte een vijf jaar durende reis door Zuid- en Centraal Amerika en
ging op de weg terug nog even langs Noord Amerika.
Die avonturen worden globaal beschreven in deze graphic novel.
Eerlijk is eerlijk, voor de tekeningen zou ik het boek niet kopen.
Wel voor het avontuur en de herkenning van die plaatsen
waar hij geweest is. Heel af en toe bezocht ik die ook.
Soms ben ik in de buurt geweest of op vergelijkbare plaatsen.
Doet je terug verlangen.
Maar goed dat kan nu even niet.
De links in het boek naar verdiepende websites en boeken,
zijn de moeite waard om eens verder uit te zoeken.

Wikipedia:

Friedrich Heinrich Alexander Freiherr von Humboldt (Berlijn, 14 september 1769 – aldaar, 6 mei 1859) was een Pruisische natuurvorser en ontdekkingsreiziger. Humboldt deed onderzoek in Midden- en Zuid-Amerika en gaf een uitvoerige beschrijving van het fysische heelal. Hij was de jongere broer van Wilhelm von Humboldt. Volgens de Britse natuuronderzoeker Charles Darwin (1809-1882) was Humboldt de belangrijkste wetenschappelijke reiziger aller tijden.

en even verder:

Humboldts reis naar Amerika geldt als zeer belangrijk voor de ontwikkeling van de wetenschap. Het verslag beweegt zich over vrijwel het volledige spectrum van het menselijke weten: Humboldt bestudeerde de oorsprong en de route van tropische onweren, de verhoging van magnetische intensiteit van de evenaar tot de polen, verklaarde vulkanologische verschijnselen, deed onderzoek naar het verband tussen geografisch milieu en plantendistributie, pionierde in het gebruik van isothermen, enzovoort.

 

Met zijn onderzoeksreis legde hij de grondslag voor wetenschappen zoals de fysische geografie en meteorologie. De Humboldtstroom, de belangrijkste oceaanstroom van Zuid-Amerika, die door Humboldt werd bestudeerd, kreeg zijn naam. Andere door Bonpland en hem bestudeerde objecten waren vulkanen, de sidderaal en guano, en vele andere onderwerpen in de levende en niet-levende natuur.

 

Tijdens zijn reis ontdekte hij vele nieuwe plantensoorten, waaronder Melastoma coccinea. In die plant zit een geneesmiddel tegen de tropische ziekte malaria.

 

Alexander von Humboldt werd opgenomen in de exclusieve Orde “Pour le Mérite”. In 1852 kreeg hij de Copley Medal. Naast de Humboldtstroom is o.a. de in Venezuela liggende bergtop de Pico Humboldt naar hem vernoemd, alsook de Humboldtpinguin.

Leren flappen er af gesneden

IMG_3133Boekblokbijgesneden2PlattenIngevoegd

Zo op het eerste gezicht is aan deze foto niet zoveel te zien. Maar schijn bedriegt. Bij dit boek met zijn Gekruiste Structuur Binding heb ik het boekblok nog een stukje kleiner gesneden. Daarnaast zijn de leren flappen licht- en donkerblauw leer weggesneden.


De band die ik hier maak is lijmloos.
Maar de GSB geeft met dit materiaal te weinig stevigheid, vind ik.
Daarom ga ik een voor- en achterplat inbrengen.
Zonder lijm te gebruiken.
Dus heb ik vandaag eerst de stukken karton gesneden
die de voor- en achterplatten gaan vormen.
Toen heb ik het boekblok opnieuw op maat gesneden in de snijmachine.
Dat lukt je bij een ander type binding meestal niet meer als je al
zo ver in het bindproces bent.
Maar bij de GSB kun je het leer nog eenvoudig, bijna helemaal
naar achter vouwen en kun je het boekblok best nog wat inkorten.
Vervolgens heb ik op de nieuwe dikte van boek plus platten
het leren flappen weggesneden.
Die zijn zeker erg leuk maar ik vind het belangrijker als ik de band
wat steviger kan maken.

IMG_3134PijlpuntenDeFlappenZijnEraf

Vervolgens ga ik de komende dagen proberen of ik de platten en het leer aan elkaar kan zetten met een ‘stiksel’. Mijn naaiwerk is niet van een hoge kwaliteit dus het moet eenvoudig en effectief worden.


Wordt vervolgd.

Gekruiste Structuur Binding

Door de corona crisis ga ik wat minder vaak naar
mijn werkplaats maar afgelopen zondag ben ik er toch
even geweest en heb ik de pijlpunten afgemaakt aan
het lichtblauwe leer.

IMG_3126GSBDriePijlpunten

Alle ‘linten’ van het lichtblauwe leer zijn afgemaakt. Zo ontstaat er iets meer stevigheid in de binding. Ik hoop dat dit met het materiaal te maken heeft. Ik wil gaan proberen die binding nog meer stevigheid te geven zonder lijm te gebruiken. Meer daarover binnenkort.


Geluisterd

Eerder maakte ik blogberichten met als titel of deel van
de titel de woorden ‘Gehoord’ of ‘Gezien’.
Het ging dan meestal over of een nieuw album (in mijn collectie)
of een film die ik gezien had.

Nu gebruik ik bewust het woord ‘Geluisterd’ omdat ik
gebruik heb gemaakt van de actie van de Nederlandse bibliotheken
die boeken gratis te luister aanbieden via hun app de Luisterbieb.
Allemaal vanwege corona.

Daar heb ik gebruik van gemaakt en ik heb één boek en één hoorcollege
geluisterd. Toen ik nog heel vaak heel lang in de auto zat, maakte
ik al gebruik van luisterboeken en hoorcolleges.
De afgelopen weken beluisterde ik:

JohanFretzOnderDeParamariboom

Een heel leuke ervaring. Het is een komisch verhaal dat tegelijk heel serieus gaat over Surinamers in Nederland en Suriname. De veranderingen, de politiek, de gewoontes. Het boek ‘Onder de paramariboom’ (supertitel) wordt voorgelezen door de schrijver Johan Fretz. Dat doet hij uitstekend. Met grappige stemmetjes die meteen een sfeer oproepen. Ik heb genoten!


Romans lees ik niet veel.
Meestal lees ik non-fictie.
In de Luisterbieb zag ik het volgende hoorcollege.

InekeSluiterHetNieuweVanDeOudheid

Minder komisch, een beetje stijfjes zijn de hoorcolleges wel, maar daarom niet minder interessant. Ineke Sluiter geeft college over de klassieken. Heel leerzaam, heel duidelijk verhaal, gebracht met een heldere stem. ‘Het nieuwe van de oudheid’ door Ineke Sluiter gaat over hoe klassieke literatuur (de Griekse en Romeinse literatuur) tot ons is gekomen door de eeuwen heen en hoe je die verhalen kunt interpreteren. Weer veel geleerd.


Lijmloze binding

De Gekruiste Structuur binding vraagt, denk ik, wel wat
van je materiaal.
Het leer waar ik nu gebruik van maak, een beetje vreemd
materiaal. Het ‘pluist’ en rafelt heel erg, is soepel.
Misschien wel te soepel.
Dat materiaal heb ik gekregen tijdens de workshop van
Toon Van Camp, een heel goede boekbinder in Antwerpen.

Aan één kant heb ik de donkerblauwe stroken ‘vastgezet’
door het uiteinde te laten eindigen in een soort van pijlpunt.
De pijlpunt zit aan de buitenkant van de band en kan niet
terugschieten in de smalle insnijding.

IMG_3097BinnenkantDonkerblauw

Aan de achterkant ziet dat er zo uit. De pijlpunten zie je niet want die zitten aan de andere kant en wijzen naar je toe. Je ziet dat het stuk leer niet rechthoekig is. Het idee is om aan beide uiteinden een flap te laten oversteken.


IMG_3098LijmloosIsNietAlles

Zo ziet dat er dan aan de andere kant uit. Ik ga iets vergelijkbaars aan de andere kant doen. Met het lichtblauwe leer. Wat je hier wel ziet is dat sommige hoeken makkelijk omvouwen. Dat ga je zonder lijm niet zomaar voorkomen.


IMG_3100WatDoeIkMetDieFlap

Dit is de kant van de lichtblauwe stroken. Het boekblok zit aan deze stroken genaaid. Je ziet ze hier onder het donkerblauwe leer duiken. Ook hier een flap.


IMG_3101WorkshopToonVanCamp

Toon Van Camp had voor de workshop documentatie gemaakt. Die heb ik bewaard. Op dit titelblad zie je ook een kleine foto van hoe de binding kan worden. Je ziet ook waar het idee van de flap van komt en een manier om een sluiting te maken.


IMG_3102ToonVanCampLiteratuur

Leuk is dat bij de literatuur het boek dat ik eigenlijk wil inbinden van Henk Francino genoemd wordt.


Er staat ook een website genoemd.
Dat is de website van Carmencho Arregui, de bedenkster van deze bindwijze.

IMG_3103BinnenkantLichtblauw

Dit is de binnenkant met de lichtblauwe stroken. De uitgangspositie voor vandaag.


IMG_3104DitIsHetIdeeVanDeInstructie

Eerst heb ik nog een extra vlecht gemaakt. In lijn met de tekst. Misschien werkt dit goed bij stuggere materialen. Maar hier geeft het naar mijn gevoel te weinig ondersteuning.


IMG_3105LichtblauwePijlpint

Net zoals bij de onderste strook ga ik bij de andere twee stroken ook een pijlpunt aanbrengen.


Mahler en Boenin

Afgelopen vrijdag zou in het Concertgebouw in Amsterdam
het Mahler-festival beginnen.
Door de corona omstandigheden gaat dat niet door.
Wat nu wel georganiseerd wordt is een 10-daags online
Mahler-festival.

Iedere dag staat een symfonie van deze componist centraal.
De dag begint dan om 15:00 uur met een korte introductie
van de symfonie van de dag door een solist.
Later op de dag gevolgd door een documentaire over de
symfonie met beroemde musici, veel dirigenten.
Dan in de avond een uitvoering van het Koninklijk Concertgebouw Orkest.
Afgelopen weekend zag en hoorde ik er al twee.

In de documentaire van de eerste symfonie werd een anekdote verteld:
Gustav (7 juli 1860 – 18 mei 1911) ging met zijn vader wandelen in het bos,
na verloop van tijd gaan ze even zitten.
De vader gaat daarna naar huis maar vergeet dat hij
zijn zoon bij zich had. Toen de vader later terugging om zijn zoon
te zoeken vond hij hem op de plaats waar hij hem achtergelaten had.
Rustig en nog steeds geconcentreerd op de natuur. (mijn vrije samenvatting)

Daar moest ik aan denken toen ik de volgende tekst van Boenin (10 oktober 1870 –
8 november 1953) las:

Ik weet het nog goed:
de zon brandde steeds feller op het gras,
op de stenen trog op de binnenplaats,
de lucht werd steeds drukkender, betrok,
de wolken pakten zich steeds langzamer samen,
kregen geleidelijk een scherpe frambozerode glans,
begonnen ergens in hun onpeilbare,
weerklinkende hoogte te rommelen, daarna te donderen,
galmend te rollen en los te barsten in machtige slagen,
steeds voller, grootser, prachtiger…
O, hoe ervoer ik dan de goddelijke grootsheid
van de wereld en van God,
die over de wereld heerste en die haar met de volheid
en de kracht van de materie had geschapen!
Daarna werd het donker, een lichtflits, storm,
een stortbui met kletterende hagel,
alles ging tekeer, trilde, de wereld leek te vergaan,
in huis werden de ramen gesloten,
de gordijnen dichtgetrokken,
er werd een passiekaars aangestoken
voor de zwarte iconen in de oude zilveren lijsten,
we sloegen een kruis en zeiden aan één stuk door:
Heilig, heilig, heilig is God de Heer, Sabaoth!
Maar wat een opluchting daarna,
wanneer alles stil en tot rust gekomen was
en je uit volle borst de onbeschrijfelijke verkwikkende
vochtige frisheid van de natte velden inademde,
wanneer in huis de ramen weer opengingen en mijn vader,
die bij het raam van zijn werkkamer zat te kijken
naar de wolk die nog steeds de zon afdekte en
als een zware muur in het oosten, achter de moestuin stond,
mij naar buiten stuurde om daar
de allergrootste rammenas uit de grond te trekken en
naar hem toe te brengen!
Zelden heb ik in mijn leven zulke ogenblikken beleefd
als toen ik over het kletsnatte gras holde,

de rammenas uit de grond trok en gulzig

in het staartje beet,

waar de dikke blauwe modder nog aan kleefde…

IMG_3048BoeninHetLevenVanArsenjevVertalingMargrietBergEnMarjaWiebesVanOorschot

I. A. Boenin, Het leven van Arsenjev. Roman in het verzameld werk in vertaling van Margriet Berg en Marja Wiebes van uitgeverij Van Oorschot.


GSB van Handboekbinderij Toon Van Camp

Bij boekbinden probeer je, met of zonder lijm,
een soort van netwerk rond of met het boekblok en de boekband
te realiseren.
Daarbij kun je naaitechnieken gebruiken maar ook vouwen of vlechten.
De Gekruiste Structuur Binding doet dat eigenlijk allemaal.
Je hebt een gewoon boekblok. Dat naai je direct aan een deel van de band,
waarna je dat resultaat vlecht met een tweede deel van de boekband.

Toen ik het eerste deel van de Gekruiste Structuur Binding van Henk Francino
aan het lezen was, realiseerde ik me dat ik ooit eens, bij een
workshop bij Toon Van Camp in Antwerpen, zo’n binding heb proberen
te maken. Dat boek kreeg ik toen niet af en heb het thuis
nooit afgemaakt. Tijd om dat nu eens te doen.

IMG_3053GekruisteStructuurBinding

Toon Van Camp liet ons twee kleuren leer uitzoeken. Één voor de voorplat en een andere voor de achterplat. Ik koos voor twee tinten blauw. Het vlechtwerk doe je door de twee stukken leer in ‘linten’ te laten uitlopen. Hier zie je bovenaan de donkerblauwe ‘linten’ met de vleeszijde naar boven. Dit stuk leer heeft de ‘linten’ die straks aan de boven- en onderkant zullen zitten. De lichtblauwe ‘linten’ zijn al aan het boekblok genaaid met rood garen. Dat garen zit rond de linten en door de katernen.


IMG_3054GekruisteStructuurBinding

Als je die twee stukken leer (één al aan het boekblok genaaid) dan in elkaar schuift, zal het er zo uit gaan zien. Beide stukken leer hebben dus ‘linten’ aan de rugzijde en in dit geval een extra flap aan de voorzijde. Ik weet nog niet of ik die er niet ga afhalen. Maar zoals het nu in elkaar geschoven zit, geeft dit nog onvoldoende stevigheid. Op zijn minst zal het donkerblauwe stuk leer wegschuiven van het boek. De ‘linten’ moeten nog vervlochten worden. Maar dat is hier nog niet gebeurd.


IMG_3055GekruisteStructuurBinding

Je ziet bij de ‘linten’, dat de bovenste en onderste strook breder zijn dan de middelste twee. Dat heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat ze straks aan de boven- en onderkant komen te zitten. Ik besluit om het uiteinde van het ‘lint’ de vorm te geven van een pijlpunt. Die pijlpunt zal straks weer uit het boek steken door een smalle insnijding in de lichtblauwe bekleding. Zo komen de linten vast te zitten zonder lijm.


IMG_3058GekruisteStructuurBinding

Alle linten gereed. Zo iets moet ook aan de lichtblauwe ‘linten’ gaan gebeuren. Volgende keer verder.


Gekruiste structuur binding

Even als een tussendoortje, ben ik een niet zo dik boek
met als titel Gekruiste-Structuur Binding aan het inbinden.
Het boek is geschreven door Henk Francino.
Dat wil zeggen ik ben het inbinden aan het plannen.
Want de boekband kan net zo goed
gelijk een Gekruiste-Structuur Binding worden.
Vrij naar de website van de uitgever:

Dit boekje behandelt een bijzondere techniek van lijmloze binding.
Aanvankelijk heeft de auteur het boekje zelf uitgegeven, in 2007 heeft hij de publikatierechten overgedragen aan Atelier De Ganzenweide.
Deze heruitgave is een scan van de door de auteur geprinte moederbladen.
Er staan naast de basisstructuur nog 6 variaties in beschreven, al met al geeft het genoeg handvatten om op artistieke wijze met fijne materialen, bijvoorbeeld zaans bord of leder heel mooie boekjes te maken.
Het boekje telt 7 katernen van 12 pagina’s elk.
De prijs van het boekje is € 16,00, inclusief twee extra blanco katernen.
Op dit moment is het boekje uitverkocht, we beraden ons over een nieuwe editie.

Maar terwijl ik de losse katernen begon door te lezen werd
me duidelijk dat ik zoiets al eens ingebonden had.
Of in ieder geval was ik er ooit al eens aan begonnen.
Maar eerst even de beoogde bekleding voorbereiden.

IMG_3035WeTornenEenJasjeUitElkaar

Eerst ben ik begonnen een jasje van mijn vriendin uit elkaar te halen. Ze wilde het jasje weggooien maar deze stof kan ik, denk ik, goed gebruiken als boekbekleding. Het jasje laat zich redelijk eenvoudig uit elkaar halen op een paar plaatsen na. Daar zitten loze drukkers die door meerdere lagen stof gaan en precies op de naden zijn aangebracht.


IMG_3036OpEenPaarNadenLozeDrukkersDiePandenSamenHouden

De bovenliggende stof heb ik steeds weggeknipt. Ik kan toch niet iedere vierkante centimeter gebruiken als boekbekleding. Ik ben vooral op zoek naar grotere oppervlaktes. Ben nog wel benieuwd hoe het zich laat lijmen. De binding mag dan wel lijmloos zijn maar je weet maar nooit.


IMG_3037OpDeRugLozeDrukkers

Dit is een stuk van de bovenkant van de rug. de vorm en de loze drukkers die hier werkelijk los zitten hoop ik op een boekband te kunnen gebruiken.


IMG_3038OnderEnBovendeelVandeRug

Dit zijn een paar van de grotere stukken. Vooral van de rug van het jasje.


IMG_3041PandenMouwenEpaulettenRugLosgetornd

Hier liggen nu ook de voorpanden, de mouwen en twee epauletten. Allemaal los. Bijvoorbeeld ook de kraag is hier te zien.


IMG_3044PolyurethaanZegtHetLabel

Polyurethaan zegt het label.


IMG_3052EenBoekUitEenMouw

Hier ben ik met twee katernen aan het passen of de bekleding van de boekband uit de mouw kan komen. Het lijkt er wel op. Het enige dat voor een probleem kan zorgen is dat op de elleboog de stof een beetje opgerekt is. Die ligt daar dan ook niet helemaal vlak op tafel. We gaan het zien.


ABC der Bomen in perkament

Het ABCdarium ‘ABC der Bomen’ is ingebonden met een kettingsteek.
Daarna wil ik het met een strengel van perkament binden aan een
omslag van perkament.
Dan ben ik nog niet gereed maar nu weet ik wel precies
wat de afmetingen van het boekje geworden zijn.

IMG_3042

ABC der Bomen met een kettingsteek ingebonden. De rug is ingelijmd en voorzien van een stuk gaas.


IMG_3043ABCDerBomenDeWitteAdelaar

Er lagen nog perkamenten strengels van een vorig project die ik toen niet gebruikt heb. Een er van ga ik gebruiken om het boekblok te binden aan de perkamenten omslag. De strengel steek ik eenvoudig in het midden van het boekblok, niet horizontaal zoals gebruikelijk, maar verticaal, rond de twee series met kettingsteken en zo achter het gaas langs.


IMG_3049ABCDerBomenInPerkament

Dan door de perkamenten omslag om het op de rug een beetje met zichzelf te verstrengelen. De rug van het boekblok is ingelijmd voordat de strengels door de omslag gingen. Het boekblok sluit mooi aan op het perkament.


IMG_3050ABCDerBomen

Ook de verstrengeling is een beetje ingelijmd. Hier liggen de abcdarium van de Private Press De Witte Adelaar en de aquarel van Ria Van Meulder bij elkaar. Deze twee onderdelen moeten in een volgende stap één geheel gaan vormen. Wordt vervolgd.


Selma van de Perre: Van Verre Volken.

IMG_3004BNDestem20200502SchrijverLeestSelmaVanDerPerreMijnNaamIsSelmaVanVerreVolkenLevenEnBedrijfDerVreemdeVolkenProfHThFischer

De rubriek ‘Schrijver leest’ in BN/De Stem van afgelopen zaterdag, 2 mei 2020. Selma dan de Perre vertelt over de boeken die indruk op haar maakten. Mijn oog viel op de foto van het eerste boek.


BN/De Stem heeft een rubriek in de zaterdagbijlage: Schrijver leest.
Een schrijver kan dan een paar boeken aanprijzen.
Selma van de Perre heeft het boek ‘Mijn naam is Selma’ geschreven dat
op dit moment heel veel verkocht wordt.

Ze was zeventien toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Tot dan toe had het feit dat Selma joods was geen grote rol in haar leven gespeeld, maar nu werd het ineens een kwestie van leven en dood. Hoewel ze in 1942 werd opgeroepen
om zich te melden voor een werkkamp, wist ze daar onderuit te komen.
Ze sloot zich aan bij het verzet: onder de naam Margareta van der Kuit, ofwel Marga, vervalste ze documenten en koerierde ze door het hele land.
Verscheidene keren ontsnapte ze aan de nazi’s, maar in juli 1944 werd ze verraden en via kamp Vught naar Ravensbrück getransporteerd. Anders dan haar zusje Clara en haar ouders overleefde ze de gruwelen van het
kamp. Al die tijd wist niemand dat ze joods was, en niemand kende haar echte naam. Pas na de oorlog durfde ze die weer uit te spreken: Selma.

Het eerste boek is het boek dat haar leven veranderde.
Ik dacht: Volgens mij heb ik ook een exemplaar van dat boek.

IMG_3004BNDestem20200502VanVerreVolkenLevenEnBedrijfDerVreemdeVolkenProfHThFischer

Selma van de Perre: ‘Het boek dat mijn leven heeft veranderd’. Het gaat om Van Verre Volken. Leven en bedrijf der vreemde volken. Onder redactie van Prof H. Th. Fischer,
hoogleraar in de Volkenkunde aan de Rijksuniversiteit te Utrecht. Mijn exemplaar verscheen in 1939.


IMG_3005VanVerreVolkenProfHThFischerDeBand01

Dit is mijn exemplaar. Het boek is ingebonden met houten platten. Op internet heb ik nog een exemplaar gevonden die dat ook heeft. Deze versie is van Uitgeversmaatschappij W. de Haan NV, en is uit Utrecht, 1939. Op het internet spreken mensen over kwastjes op de band. Volgens mij voel ik aan de binnenkant van het plat het touw weer uit de plat komen. Het zou dus kunnen dat ze er niet alleen voor de versiering op te zien zijn maar dat ze verbonden zijn met het boekblok. Dat kan ik niet zien zonder het boek uit elkaar te halen en daarvoor is mijn exemplaar in een te goede staat. De rug is volgens de verkoper bekleed met slangenleer. Zo ziet en voelt het zeker. Maar ook dat kan ik onvoldoende beoordelen.


IMG_3005VanVerreVolkenProfHThFischerDeBand02

Detail van de prachtige voorplat. De totem en de titel zit in het hout gewerkt.


IMG_3006VanVerreVolkenProfHThFischerOokDeSchutbladenLijkenSpeciaalGemaakt

Ook de schutbladen zijn speciaal voor dit boek gemaakt. Hoeveel exemplaren er van dit boek gemaakt zijn heb ik tot nu toe niet kunnen achterhalen. Wel dat er meerdere drukken van verschenen zijn: in 1943 een tweede druk, in 1946 een derde druk en ergens noemt iemand ook een verschijningsjaar van 1948.


IMG_3007VanVerreVolkenProfHThFischerEenLamaUitTibetInEenCostuumVoorDenDuivelsdans

Aan een boek als dit – verschenen in 1939 – kleven, vanuit het perspectief van vandaag, wel wat problemen. Zeker als er dan ook nog een plaat van Egon Freiherr von Eickstedt (1892-1965) met als titel ‘De verbreiding der menschenrassen’ uit zijn boek ‘Rassenkunde’ wordt opgenomen. Maar aan de andere kant is dit dan weer een prachtige plaat met als titel: ‘Een lama uit Tibet in een costuum voor den duivelsdans’. Je kunt je voorstellen dat mensen door zo’n ingeplakte foto (!) geïnteresseerd raken in verre oorden.


Wat mij betreft pleit Prof H. Th. Fischer voor een beeld op Volkenkunde
waarbij er erkenning is voor de verschillen tussen mensen, …..

Inleiding, pagina 1:
Het spreekt vanzelf, dat in de beschrijvingen ook het uiterlijk der behandelde volken ter sprake komt en een aantal maal op de rassenproblemen wordt ingegaan.

terwijl hij indelingen naar hogere en lagere stadia verwerpt…..

Inleiding, pagina 5:
Hoe beter wij de vreemde kulturen leerden kennen, hoe onhoudbaarder dit schema, of andere dergelijke, bleken te zijn.

en hij een harmonische toekomst ziet.

Inleiding, pagina 7:
Een uitweg uit deze chaos zal slechts gevonden kunnen worden door een herstel van onderling vertrouwen tussen volken en volken, rassen en rassen en zal slechts geboren kunnen worden wanneer onbaatzuchtigheid waarachtigheid en onderlinge waardering de richtsnoeren worden in het onderling verkeer.

IMG_3008VanVerreVolkenLevenEnBedrijfDerVreemdeVolkenOnderRedactieVanProfHThFischerTitelblad

Dit is het titelblad van het boek. Het bevind zich rechts van de foto met de lama. Je kunt zien dat het papier al wel wat geleden heeft. De medewerkers aan het boek worden hier ook genoemd: Prof. Dr. V. van Bulck, Dr. J. J. Fahrenfort en Dr. J. Wisse.


Ik heb op het internet gezocht naar een typering van het boek, een beschrijving
van de plaats van het werk in de Nederlandse Volkenkunde.
Maar veel vindt ik niet.
Wel een uitspraak in het Katholiek Cultureel Tijdschrift ‘Streven’, jaargang 7 (1953-1954).
Daarin staat een artikel waaraan ook iemand meewerkt met de naam: Gaston Van Bulck.
Dat kan toeval zijn.
Daar wordt het boek als volgt beschreven:

In Van verre volken: leven en bedrijf der vreemde volken, kregen wij weliswaar een keur van boeiende lichtflitsen
uit de bonte reeks cultuurvolken, maar geen methodische, systematische uiteenzetting.

Mooi, hoe er gesproken wordt van ‘een keur van boeiende lichtflitsen‘.
Het had de titel van dit blogartikel kunnen zijn.

IMG_3009VanVerreVolkenLevenEnBedrijfDerVreemdeVolkenProfHThFischerKaartAlsInhousopgave

Dit is de wereldkaart van Egon Freiherr von Eickstedt. Geen grote speler in nazi Duitsland maar wel een wetenschapper die veel tijd doorbracht met het op basis van metingen (van schedel, ogen, neus, mond, enz) indelen van mensen in rassen.


De wikipedia-pagina over von Eickstedt is verdacht kort.
Doorklikken naar Web.Archive.Org levert iets meer op.

Naast losse, ingeplakte foto’s in kleur, staan er ook veel
zwart/wit foto’s in het boek. Hier een paar voorbeelden:

IMG_3010VanVerreVolkenMasaiVrouw

Deze Masai-vrouw staat op de pagina tussen pagina 160 en 161.


IMG_3011VanVerreVolkenMongoolscheVrouwenGeplaveideWegTegelthee

Of deze Mongoolse vrouwen met daaronder een foto van een geplaveide weg in Zuid-China en een koopman (?) die samengeperste thee bij zich heeft: tegelthee. De foto’s tonen een wereld die intussen niet of nauwelijks nog bestaat. De meeste termen en namen vinden we nu ongepast. Maar dat er een magisch, aantrekkelijk beeld van onze wereld uit spreekt is duidelijk.


IMG_3012VanVerreVolkenUitklapbareKaart

Aan het eind van het boek nog een uitklapbare wereldkaart. Op de kaart staan allerlei verre volken genoemd.


IMG_3013VanVerreVolkenProfHThFischerNVAmsterdamscheBoeEnSteendrukkerijVHEllermanHarmsEnCo

Een klein beetje verborgen wordt ook de drukker genoemd: NV Amsterdamsche Boek- en Steendrukkerij V/H Ellerman, Harms & Co.


IMG_3014VanVerreVolkenProfHThFischerZoudenDieKoordenGebruiktZijnBijHetBinden

De achterkant van het boek. De rug is, naast het slangenleer (?) voorzien van een rode bestempeling. De kleur is niet zo fel maar nog steeds mooi.


Ik kan me goed voorstellen dat dit boek in 1939 een diepe indruk achterliet.
Op mij doet het dat nog steeds.

ABC der Bomen

IMG_2998DeWitteAdelaarRiaVanMeulderABCDerBomen

Intussen ben ik al weer wat verder met het inbinden van de katernen gemaakt door Private Press De Witte Adelaar. Het boekje ´ABC der Bomen´ bestaat uit 26 katernen met steeds een mooie kapitaal, een titelkatern en een colofon. Op deze foto zie je dat dit exemplaar er een is uit de serie met de rode ´A´. Er is ook een serie met een gouden eerste letter. Daar heb ik ook een exemplaar van. Dat ga ik later inbinden. Nu nog twee katernen. Het katern met de letter ‘A’ is voorzien van een vel doorschijnend papier. Ter bescherming.


IMG_2999DeWitteAdelaarRiaVanMeulderABCDerBomen

Met de kettingsteek ingebonden. Het boekblok, stap 1, is gereed. Bij ieder exemplaar is ook een aquarel toegevoegd. Met bomen natuurlijk. De afmetingen van de aquarel zijn groter dan van het boekblok en ik wil de aquarel niet kleiner snijden. Toen ik dit kocht heb ik niet gevraagd hoe men het boekblok met de aquarel wilden combineren. Dus bedenk ik een eigen oplossing.


IMG_3001DeWitteAdelaarRiaVanMeulderABCDerBomen

Bovenaan zie je nu een stuk perkament liggen. Ik ga het boekblok in een band van perkament zetten. Ik heb besloten de kleine verschillen in hoogte van de katernen te laten zoals het is. Dat geeft een beetje een ruw beeld misschien maar je mag zien dat dit allemaal handwerk is. Maar als het boekblok in het perkament zit, ben ik er nog niet. Daarover hopelijk binnenkort meer.


Begonnen aan een nieuw boek

Vandaag ben ik begonnen aan een nieuw boek.
Het inbinden van ‘Van den vos Reynaerde’ is nog niet helemaal af
maar is wel ver. Ik heb alleen van de laatste stappen van vandaag
geen foto’s. Van het nieuwe boek wel.

Een tijdje terug kocht ik in België twee exemplaren van een
ABCdarium over bomen.
Ieder blad (het boek is ongeveer 10 bij 10 centimeter groot)
heeft een afdruk van een mooie kapitaal (hoofdletter).
Op een andere zijde staat dan de naam van een boom die begint
met de hoofdletter.
Zo heb ik dus 26 bladen + titelblad + colofon.
Het eerste blad van exemplaar 1 is met rood ingekleurd.
Het eerste blad van exemplaar 3 is met goud ingekleurd.
Bij beide boekjes zit een waterverftekening…..van bomen.

Ik heb een speciale presentatie van boek en tekening in gedachten
maar de eerste stap is het boekblok inbinden.
Daar ben ik vandaag mee begonnen.

IMG_2988HetSchietAlOpIkBenAlBijDeZ

Het colofon en de letter Z zijn al ingebonden. Nog een klein eindje te gaan.


IMG_2989ABCdariumOpHetNaaibankje

Hier ligt het boekje en de tekening op het naaibankje.


De volgende keer meer aandacht voor de makers en de boom waarvan
de naam begint met een Z.

Het titelvenster is geplaatst

IMG_2971VanDenVosReynaerdeTitelVenster

Twee stroken perkament, een naturel en een bruin geverfd, voorzien van de titel van het boek ‘Van den vos Reynaerde’ en twee stroken messing en messing spijkertjes.


IMG_2972VanDenVosReynaerdeTitelVenster

Van den vos Reynaerde in detail. In een variant van het titelvenster van Peter Goddijn. Wat je niet ziet is dat het eerste perkamenten dekblad tegen het eikenhouten voorplat is gelijmd. Daarom ligt het boek nu, nadat deze foto is gemaakt, in de boekenpers.