Misschien is deze minibieb er al langer maar ik zag
hem deze week voor het eerst aan de singels in Breda.
Auteursarchief: Argusvlinder
Vandaag luister ik naar….
Waarschijnlijk zal ik vandaag en de komende dagen intensief
luisteren naar de volgende muziek.
Ik las dat Saterday Night in San Francisco is uitgekomen.
Daar ging ik vanmorgen voor naar de platenzaak. Ik weet het: ouderwets. Ik ging voor deze CD. De ‘voorganger’ is een legendarische opname. Al di Meola, John McLaughlin en Paco de Lucia samen op toneel voor een live concert op akoestische gitaar. Dat is het album Friday Night in San Francisco. Weinigen wisten dat het concert de avond erna ook is opgenomen. Het is nu uitgebracht. Paco de Lucia, flamingovirtuoos bewees dat hij meer kon dan flamingo. Intussen is hij overleden. John McLaughlin laat zien dat ook zonder Indiase klanken zijn spel fenomenaal is en Al di Meola kan dus ook supersnel akoestisch spelen.
Mavis Staples en Levon Helms. Een mix van blues, country, soul, gospel; het komt allemaal bij elkaar op deze prachtige opname.
De eigenaren van het werk van Neil Young blijven oud werk uitbrengen. Deze muziek is al van 2001 maar wel met Crazy Horse. Aan die combinatie heb ik goede concertherinneringen. Dus ik ben benieuwd.
John Scofield. Nog meer gitaar. Electric guitar and looper. Met muziek van naast Scofield zelf, Keith Jarrett, Jimmy van Heusen, Buddy Holly en Hank Williams. Daar ga ik straks nog eens goed voor zitten.
Maar dit is het doel voor vandaag.
Wat een verbazing moet er zijn geweest…
Vorige week bezocht ik de tentoonstelling ‘De Rozenkruiser Revolutie’
in de Embassy of the free mind in Amsterdam.
Als je er een kijkje gaat nemen zie je een prachtig grachtenpand
aan de Keizersgracht, een mooie tuin, een bibliotheek en een
mooie selectie boeken. En wat voor boeken.
Ben je een overtuigde Rozenkranser dan zullen de manifesten je misschien
het meest aanspreken. Maar ik was gewoon op zoek naar mooie boeken.
Als je iets wilt vertellen over de wordingsgeschiedenis
van een beweging dan begin je met de voorgangers.
Dat doet de Embassy of the free mind ook en daarom is de opbouw
van de tentoonstelling als volgt:
1. Wonderbaarlijke tekenen aan de hemel
2. De Rozenkruisers Manifesten
3. De schrijver van het vierde manifest
4. De Rozenkruisers in de Nederlandse Republiek
5. Reacties uit alle windstreken
6. De pelgrim op pad
Van een aantal van deze categorieen heb ik van de boeken een foto gemaakt.
Bijvoorbeeld van die ‘wonderbaarlijke tekenen aan de hemel’.
Wat moeten de mensen in die tijd met verbazing gekeken hebben
naar de hemel.
Van oktober 1604 tot oktober 1605 was er een bijzonder felle ster te zien. Johannes Kepler schreef er een boek over: Johannes Kepler, Stella nova in pede serpentarii, Praag, 1606. Met verbazing zullen mensen er naar gekeken hebben en de observaties vinden we terug in dit boek met die mooie afbeelding.
Begin 1600 is een tijd waarin mensen aan het denken werden gezet
en er ook veel wetenschappelijke voortgang werd gemaakt.
Maar ook op het vlak van filosofie waren er veel nieuwe ontwikkelingen.
Dit is nog een boek van Kepler, over een ongewone, nieuwe, zeer grote, heldere en glanzende ster. Wie wil dat nou niet zien? Johannes Kepler, Gründtlicher bericht von einem ungewöhnlichen newen sehr grossen hellen gläntzenden Stern, Praag, 1605.
Daarbij gaat het de tentoonstellingsmaker vooral om de houtdruk op de titelpagina. Het is een afbeelding van het einde der tijden. Voor ons een soort van abstract idee misschien verbonden met atoombewapening of klimaatverandering en de uitputting van de bodem. Maar voor Christenen in de late middeleeuwen een veel concreter beeld.
Maar in het eerste deel waren nog meer mooie boeken.
Robert Fludd, Utriusque Cosmi Historia, Oppenheim, 1618. De afbeelding links trok mijn aandacht.
Ik was minder aangetrokken door het abstracte godsbeeld, boven, in het midden. Mijn oog viel vooral op de twee bokshandschoenen, aan het eind van de twee wolkenboog-uiteinden. Wat betekenen die? Ik ben meerdere keren naar het boek gaan kijken en steeds opnieuw zag ik bokshandschoenen.
Daniel Mögling, Speculum Saphicum Rhodo Stauroticum, manuscript. Na 1618.
Een soort van kasteel/toren op wielen. Met een hoop activiteiten er om heen, op de grond en in de lucht. Wil je er meer van weten dan raad ik een bezoek aan de Keizersgracht zeer aan.
Wordt vervolgd,
Even iets luchtigers
Wat een drukte!
Mooie tuin
Het ‘Huis met de Hoofden’ heeft ook een mooie tuin.
Daar heb ik even door gelopen en natuurlijk maakte
ik ook een paar foto’s.
Het is niet vaak dat je een Amsterdamse stadstuin
in de grachtengordel kunt zien.
Omdat ik wel een bewonderaar van planten en bloemen ben maar geen kenner heb ik geen idee hoe deze plant heet. Maar de bloem is prachtig.
Dit is een Acanthus. De plant met de bijna manshoge stengels met bloemen staat is een soort van cirkel. Prachtige bloemen, ingewikkeld. Blijkbaar om er voor te zorgen dat alleen bepaalde soorten grote hommels de bloemen kunnen bestuiven. Deze kennis heb ik natuurlijk van Wikipedia.
Het is interessant te zien hoe de bijen de bloem in gaan. Algemeen wordt aangenomen dat het de bladen van deze plant zijn die gediend hebben als model voor de bladerversiering aan kapitelen van Griekse en Romeinse kolommen.
De ‘astrologische kijk’ op planten komt geheel voor rekening van de Embassy of the free Mind.
Dit is het ‘Huis van de Hoofden’ gezien vanaf de achterkant.
De titels op de boeken die als sokkel dienen voor dit borstbeeld lijken me in het cyrillisch. Lezen kan ik het niet dus ik heb geen idee wie dit kan zijn. Maar vond hem wel grappig, een beetje opzij geschoven, verstopt in de tuin.
De heilige graal
De legende die had ik in de verte wel eens gehoord. Maar,
als ik eerlijk ben ken ik hem nog het best uit ‘Indiana Jones
and the Last Crusade’. De film van Steven Spielberg met
onder andere Harrison Ford uit 1989.
De heilige Graal is een reliek of ander magisch voorwerp dat vanaf de twaalfde eeuw als motief dient in verschillende versies van de Arthurlegende, doorgaans als doel van een queeste. De Graal komt voor het eerst voor in Chrétien de Troyes’ Perceval ou le Conte du Graal, waarin de Graal overigens nog niet heilig was. De Vlaamse graaf Filips van de Elzas heeft Chrétien de Troyes meegenomen naar Gent. In de Sint-Pietersabdij schreef hij zijn graalroman, naar eigen zeggen op basis van een boek aangeleverd door graaf Filips.
Afhankelijk van de auteur is de Graal een schaal of beker waarin het bloed van Christus door Jozef van Arimathea zou zijn opgevangen bij zijn kruisiging (hierover staat niets in de Bijbel), de beker die hij gebruikte bij het Laatste Avondmaal, de speerpunt waarmee hij werd doorboord terwijl hij aan het kruis hing of een edelsteen die uit Lucifers kroon viel toen hij uit de hemel stortte (ook dit staat niet in de Bijbel en is bovendien niet verwant aan de kruisdood). Ook de bovennatuurlijke krachten van de Graal variëren. De middeleeuwse legende van de Graal is misschien geïnspireerd op eerdere verhalen uit de klassieke en Keltische mythologie, waarin sprake is van hoornen des overvloeds en magische ketels.
Kerkelijke schrijvers vermeldden de Graal niet en de Katholieke Kerk negeerde de legende volledig, temeer omdat het verhaal aan de geschiedenis van de Britse Kerk bijna even veel waarde toeschreef als aan die van Rome.
Nu is er in Amsterdam een tentoonstelling met een aantal oude boeken
bij een kenniscentrum, bibliotheek en tentoonstellingsruimte van
een groep vrijdenkers. Het kenniscentrum noemt zich de ‘Embassy of
the free mind’ (ambassade van de vrije geest) en behoort tot de
Rozenkruisers.
Wat die groep mensen in beweging zet en waar hun ideeën vandaan
komen is onderwerp van de tentoonstelling: De Rozenkruisers Revolutie.
Ik ging vooral voor de boeken en het gebouw.
En mensen die buiten de gebaande paden proberen te denken krijgen
van mij zeker het voordeel van de twijfel.
Dit is het pand aan de Keizersgracht. Het is een prachtig pand, alleen daarom zou je al eens gaan kijken.
In een van de vertrekken staat een borstbeeld van Lorenzo de Medici. Het zal niet de enige bekende naam zijn die opduikt tijdens het bezoek aan dit museum.
Maar hoe zit dat nu met drie graal.
Blijkbaar is er onder de vrijdenkers veel interesse in het verhaal.
kijk maar.
Dat uit zich in veel boeken en afbeeldingen die de graal als onderwerp hebben en zelfs een groot kunstwerk gebaseerd op het idee van de graal.
Dit is de afbeelding van het Laatste Avondmaal. Een van de afbeeldingen op ‘de Graal van Amsterdam’.
De ridder Parcival speelt een rol in de legende. Hier in een versie uit Hongarije gemaakt in 2001.
Van het een komt het ander: The Lady of the Lake telleth Arthur of the sword Excalibur.
Dit is dan de bibliotheek / leeszaal.
Aiko Tezuka
Ik liep in het Rijksmuseum naar het Aziatisch paviljoen, een van mijn favoriete plaatsen in het museum. Vorige keer zag ik hoe een paar ‘verloren’ plaatsen waren veranderd in een tentoonstellingsruimte. Deze keer waren er andere werken. Die van Aiko Tezuka. Hier zie je het hele werk.
Dit is een detail. Ik vind het prachtig.
Aiko Tezuka, Zekerheid / Entropie, 2015, gekleurde draden, ijzer.
De demonstratie van Ruud…
In het Nederlands Steendruk Museum is ook een werkplaats
met veel lithostenen en een aantal persen.
Er is ook voldoende ruimte om een steendruk cursus te volgen.
Bij mijn bezoek kreeg ik een demonstratie.
In de hal tussen de verschillende ruimtes van het museum is ook een hele muur met lithografiestenen als decoratie.
Toen schoot me te binnen dat ik de steen van De aardappeleters niet op de foto hab gezegd. Dus dat moest ik even corrigeren.
In de werkplaats lag een steen met een zicht op Florence.
Althans dat denk ik dat je hier kunt zien.
Misschien ga ik later dit jaar daar nog even kijken.
‘Ruud’ is de medewerker die de demonstratie gaat geven en die een tekening op een steen heeft gemaakt en voorbereid. Deze steen is volgens mij al geprepareerd met Arabische gom maar om de exacte volgorde van de handelingen en de materialen te kennen is een cursus de juiste route.
Ruud vertelde dat hij afbeeldingen maakt die hij na het afdrukken gebruikt om compleet te maken met de aquareltechniek. Dat is de reden dat de afdruk niet gitzwart zal zijn. Hij kiest een zachtere tint van zwart zodat het beter werkt met de aquarelleertechniek. Overigens zien we hier een van de vroege stappen in het lithografieproces.
Vocht, etsvloeistof, terpentijnolie zijn een paar van de hulpstoffen die ik heb onthouden van de demonstratie.
Voor een ongetraind persoon zoals ik lijkt het soms wel goochelen. Hier kun je met het blote ook de afbeelding niet zien. Dat is ook de bedoeling want het wordt langzaam tijd voor de inkt.
Tijd om de pers voor te bereiden.
Inkt.
Het resultaat: mijn afdruk. Ik weet niet hoeveel afdrukken er intussen gemaakt zijn van de steen maar dit is een van de eerste met een goed resultaat. Hoe ik hem ga verwerken in een boek weet ik nog niet.
XXL Papier
Vandaag was ik in het Rijksmuseum in Amsterdam
en zag daar de tentoonstelling XXL Papier.
Een tentoonstelling over grote voorwerpen die op
papier zijn uitgevoerd.
Dat leidde tot een verrassende selectie.
Woody van Amen, Habanera (Aria uit Bizets Carmen), 1961, beschilderd en geperformeerd karton.
Erik Andriesse, Tak met witte lelies, 1992, gouache en pen in inkt (en let op de skeletdelen).
Gebroeders Borgmann en Heinrich Heyl, Reuzen Cyclorama, circa 1853, gouache (Fragment).
Xu Yanghong (toegeschreven), Honderd Kinderen, circa 1700, pen en penseel in inkt en waterverf (Fragmenten).
Weekendsoep
De soep voor dit weekend is Courgettesoep.
Volledig vegan.
De kers op de spreekwoordelijke taart is wel de munt.
Die maakt het een heerlijk frisse soep. Top!
Het weekend begint op vrijdag met een groenteparade.
In het streven naar iets nieuws ontstond dit groentegebouw. De grootgrutter werkt bij de meeste soeppakketten naar soepen van 1 liter. Dat vind ik voor het weekend te weinig en daarom kocht ik 2 extra courgettes en een bosje lente-ui. Ik verander verder niets aan het recept waardoor de soep zeker niet te zout is. De 15 gram verse munt deed wonderen.
Met een snee maisbrood met smeerkaas (waarschijnlijk niet vegan) ziet het er dan uit zoals op bovenstaande foto.
Bibliofiele drukkers: redders van het boek
Deze week kwam het dan, de langverwachte uitgave van
Stichting Desiderata: ‘Gerrit Komrij: de crisis in de bibliofilie’.
Een mooi verzorgde uitgave van een toespraak van Gerrit Komrij met
een analyse van Paul van Capelleveen.
Het boekje is mooie leesstof. Niet hoogdravend mar een goede analyse van de stand van het boek. Eerlijk gezegd, ik las nog niet eerder een tekst van Komrij. Deze tekst houdt me in ieder geval niet tegen om dat alsnog te gaan doen.
Bij de zending zaten twee afdrukken van een lino in
de vorm van briefkaarten.
Ivo van Leeuwen, Portret van Gerrit Komrij, linosnede.
De aanleiding van de toespraak van Gerrit Komrij was een tentoonstelling
in het Huis van het Boek, is samenwerking met de KB ontwikkeld.
Daarbij kwam een publicatie uit.
Een prachtig boek. Sterker nog…
Mijn versie van ‘Het Ideale Boek’.
Hier begon het mee
Tijdens de coronajaren bleef ik mijn werkplaats in de FutureDome bezoeken. Vaak trof ik er niemand. Zeker niet in mijn eigen ruimte. Opeens stond er een folder voor het raam. Dit is er de voorkant van. Ik had al eerder van het museum gehoord maar dit was een tweede duw in de rug die leidde tot het bezoek onlangs.
Ik ben niet een grote fan van art deco of art nouveau.
Maar daar gaat de tijdelijke tentoonstelling wel over.
Een paar foto’s.
Typische foto van een boekenliefhebber: Privat-Livemont, Twee boekenleggers, Van Houten Cacao, 1897, rasterdruk.
De lithografietechniek werd veel gebruikt voor kleurig reclamedrukwerk. Privat-Livemont, Van Houten Cacao, 1897.
Privat-Livemont, Bols, Amsterdamsche fijne likeuren en zeer oude genever, 1900. Let op de lijnen rond de figuren….
Voor de andere werken zult u echt zelf moeten gaan kijken.
Parodia Magnifica
De bloemen van de cactus zijn heel kwetsbaar. Na zes dagen ziet het er zo uit.
De regen van vannacht hielp niet. Dus dit was de status vanochtend.
Dit is de laatste foto. Dat beloof ik. Van de eerste vier bloemen in de cactus dit jaar.
Parodia Magnifica
De afgelopen dagen maakte ik nog een paar foto’s
van de cactus. De kleuren veranderen en de vormen worden
minder strak. Maar wat een kleuren geel.
Dit was vanochtend.
Vuelta?
Een paar dagen geleden was er een soort van Vuelta-evenement. Of het een groot succes was weet ik niet. Breda, Kasteelplein.
Boekbinden kan ook thuis
Vandaag weer voor het eerst even gewerkt aan een boek waaraan ik in mijn werkplaats al aan was begonnen: het boodschappenboekje. Dit is de stapel enveloppen zoals ik die al had in mijn werkplaats.
Dit stapeltje zijn enveloppen die nog even op maat moeten worden gemaakt zodat er nog een katern aan het envelop-boekblok kan worden toegevoegd.
Steendruk
In mijn werkplaats was ik altijd steendruk met het binden van
boeken en ik was toen ook geïnteresseerd in het drukproces.
Een van de mensen die toegang had tot het deel van de
FutureDome waar mijn werkplaats zich bevond, liet een
folder achter van het Nederlands Steendruk Museum.
Afgelopen weekend ben ik er op bezoek geweest.
De grootste wow-factor zat hem in de link van Senefelder via
zijn uitvinding van de steendruk, via fotolithografie en
chromolithografie naar de chip machines van ASML.
Het Carolusgebouw in Valkenswaard is een complex met meerdere culturele organisaties. Het Nederlands Steendrukmuseum is er één van.
Het museum bestaat eigenlijk uit drie delen:
= het museum dat de uitvinding van Senefelder uitlegt en de ontwikkelingen
die er daarna op zijn voortgebouwd;
= een ruimte waar lithografische (toegepaste) kunst wordt getoond
= een werkplaats met een paar machines, veel lithostenen en veel ruimte
voor workshops.
Dit is een replica van de pers die Alois Senefelder gebruikte om zijn lithostenen af te drukken.
In een vitrine ligt deze lithosteen met ‘De aardappeleters’ van Vincent van Gogh.
Het lithografisch proces begon met het maken van zwart/wit afbeeldingen. Die kon je met losse loden letters niet maken. Dat proces ontwikkelde zich via het gebruik van negatieven en later kleur, tot een middel om reclame en verpakkingsmateriaal te maken. Zoals hier op blik. Haagsche hopjes en een blauw/wit Hollands tafereel gemaakt in Moskou voor een blik met chocolade.
Hier ligt een negatief op een steen waarmee later in het proces de afdrukken kunnen worden gemaakt. De steen is de drager en het begin van het proces. De kombinatie van de eigenschappen van de steen (glad te schuren, kalk, poriën), het tekenen met een geprepareerde tekenstift, Arabische gom en nog een paar stoffen, stappen en goed kunnen tekenen maakt de steendruk.
Hier zie je hoe de belichting in zijn werk ging.
Kunstenaars gebruikten de techniek en het museum heeft er een aantal voorbeelden van. Deze sprak me aan (boek), Jan Sluijters heeft een litho ontworpen in 1919 voor de boekband in deze vitrine.
Deze Netflix avant la lettre is een thuistheater (cyclorama) met een verhaal gemaakt uit afbeeldingen die gemaakt zijn met het lithografieproces.
Het product is gemaakt door Luxus Papierfabrik Berlin. Cyclorama: An expedition through Africa, circa 1890.
Een van de vrijwilligers gaf graag een demonstratie met deze pers uit 1900. Dit is een ‘kleine’ Snelpers. De pers heeft een mechanisme om de steen in te inkten, rollen om het papier in te voeren en te bedrukken en een bed dat de lithosteen beweegt. Één persoon kon de pers bedienen.
Hier ligt de steen nog voorin…….
…..en hier ligt hij achterin.
Dit is een ‘draagbaar’ model.
Binnenkort meer over de werkplaats.
Verander de drager van steen naar silicium (zand), print de afbeelding
met een materiaal waardoor elektriciteit loopt (halfgeleider) en je spreekt
van de chip. Dat is de link naar ASML.
Vanmorgen om half acht
Mijn Parodia magnifica ontwaakt op het balkon.
Soep met wups
Volgens Jeroen Meus is ‘WUPS’ het ezelsbruggetje van klassieke
koks voor het maken van een basis groentebouillon:
Wortel
Ui
Prei
Selderie
Voor de soep van deze week breidde ik die wups een beetje uit
met knoflook, rozemarijn, tijm en bladselderij.
De soep is deze week samengesteld op basis van een soeppakket,
een verspilzakje (ui, tomaat) en eigen aankoop.
WUPS met knoflook en de selderie is hier bleekselderie.
Dit is de extended versie met links bladselderij en rechts rozemarijn en tijm.
Dit is dezelfde extended wups maar dan gesneden. Gereed om in een beetje olie een paar minuten te bakken. In het pakket zaten ook laurierbladen. Die heb ik hier nog niet bijgedaan omdat ik deze groentemassa dadelijk met water en de bouillonblokjes wil mixen. Pas daarna voeg ik de garnering toe: laurierblad (die er voor het eten weer uit gaat), de paprika, de tomaten en de soepballetjes. Oh, ja, en een venkel.
Dit is het resultaat. De soep is heerlijk en al bijna op. Op het brood selleriesalade (puur toeval).
Parodia magnifica
Dit was vanochtend terwijl de cactus nog in de schaduw staat.
