Creatieve woensdag

In de ochtend heb ik weer gewerkt aan het zetwerk
voor mijn boekje:
‘een spokende zwarte hond met eenen sleutel in den mond’.
Het duurt nog even voordat we er de werkelijke resultaten van zien.
Dat het zetwerk nog niet af is, is voor mij nog niet zo’n ramp
want het papier dat ik wil hebben wordt maar niet bezorgd.
Aan de andere kant raken de loden letters op.
Dilemma.

 photo WP_20161109_001DeEersteRegelsVanDeDag.jpg

De eerste regels zetwerk van deze woensdag zijn gereed.


 photo WP_20161109_002CeesSmoldersBindtMijnZetselIn.jpg

Aan het eind van de ochtend bindt mijn instructeur het zetwerk op zodat ik er een volgende keer mee door kan. Dit zetwerk wordt gezet bij het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur.


Handzetten…..maar wat als de letters op zijn?

Het handzetten voor mijn boekje vordert maar langzaam.
Dat op zich is niet zo erg.
Maar nu dreigt ook de letter Promotor op te raken.
Voor afgelopen woensdag was er nog genoeg maar
dan moet ik stoppen.
Mijn verhaal is nog niet af.
We zullen dus over moeten gaan tot het drukken
van de teksten, terwijl nog niet alle teksten gezet zijn.
De letters van de teksten die we dan gezet hebben kunnen
dan weer gedistribueerd worden (terug in de letterbank
gebracht worden). Dan kan ik met een letter met
voldoende ‘voorraad’ mijn tekst verder af gaan maken.

 photo WP_20161019_001Promotor10IsEenMooieLetter.jpg

Promotor is de naam van het lettertype waar ik nu mee bezig ben. Het is een heel duidelijke letter die niet zwaar overkomt op papier.


 photo WP_20161019_002HetBeginVanDeDag.jpg

Dit is het beginpunt van de ochtend. Een hele alinea is af.


 photo WP_20161019_004DeEerstePogingenWarenNietMooi.jpg

Omdat we over moeten gaan tot het drukken van de teksten, gaan we de komende tijd gebruiken het huidige zetsel te corrigeren. Daarom zijn al mijn teksten nog een keer gedrukt. In het begin lukte dat nog niet zo goed op de proefpers.


 photo WP_20161019_005AlMijnTekstIsNogEenKeerGedrukt.jpg


 photo WP_20161019_006DitIsZoverAlsIkVandaagBenGekomen.jpg

Aan het eind van de ochtend is dit dan het resultaat. Verder gaan met het lettertype Promotor heeft nu geen zin meer.


 photo WP_20161019_007HetZetwerkVanVandaagEnAfgelopenWekenLigtOpDeProefpers.jpg

Hier ligt het zetsel op de proefpers in Etten-Leur bij het Nederlands Drukkerij Museum.


 photo WP_20161019_008Promotor10IsEenMooiLettertype.jpg

Zo ziet de Promotor er dan uit als hij gedrukt is. Mooi lettertype! Prettig om te lezen. Ik zie al een fout.


154 Shakespeare sonnetten gezet in 6pt Garamond op de Intertype

Via het Nederlands Drukkerij Museum uit Etten-Leur heb ik
een exemplaar gekregen van de 154 sonnetten van Shakespeare
die door Letter-kunde Press in Antwerpen is gezet en gedrukt.

Ze zijn op 1 vel papier gedrukt.
De tekst is machinaal gezet op een machine met de naam Linotype.
Probleem is dat je niet loden regels tekst kunt maken
op de breedte van zo’n vel papier.
Bovendien zijn de matrijzen (de mallen voor de letters) van 6 punts
letters (=kleine letters) eigenlijk wat erg klein voor
een Linotype machine die al heel wat jaren meegaat.

 photo WP_20160825_004ShakespeareAlleSonnettenOp1PaginaAntwerpen2016.jpg

154 Shakespeare sonnetten gezet in 6pt Garamond op de Intertype. Letter-kunde Press. Antwerpen 2016.


De 154 sonnetten passen precies op de pagina.
Internationaal zijn zetters en drukkers bezig om de sonnetten van
Shakespeare op allerlei mooie en interessante manieren uit
te brengen. Allemaal om te gedenken dat in september 2016
het 500 jaar geleden is dat Shakespeare overleed.
Een sonnet is er uitgelicht: sonnet 55:
‘Not marble, nor the gilded monuments’ in het Engels,
‘Geen marmerbeeld, geen vorst’lijk grafgesteent’ in een
Nederlandse vertaling (Dr. L. A. J. Burgersdijk).

 photo WP_20160825_005ShakespeareSonnettenAntwerpenSonnet55InTekst.jpg


Vervolgens is dit sonnet 55 groot en in rood, afgedrukt over
de complete set van sonnetten.

 photo WP_20160825_006ShakespeareAlleSonnettenOp1PaginaAntwerpen2016Sonnet55.jpg


Vandaag het ware gezicht van de Argusvlinder, of, een object uit het Nederlands Drukkerij Museum

Vandaag zag ik in de collectie van het Nederlands Drukkerij Museum
een object dat ik met veel plezier bekeken heb:
een houtsnede van de Argus.
Het werd voor me uit de vitrine gehaald om het goed te kunnen zien.

 photo WP_20160803_003Argus.jpg

Hier ligt de stoere Argus(vlinder) nog in de vitrine.


 photo WP_20160803_004Argus.jpg

Het betreft een houtsnede waarvan een afdruk is gemaakt.


 photo WP_20160803_005Argus.jpg

Oppassen voor deze figuur.


Creatieve Woensdag 04

In de ochtend actief geweest bij het Nederlands Drukkerij Museum
in Etten-Leur.

 photo WP_20160727_003WeerEenPaarRegelsGezet.jpg

Daar ben ik verder gegaan met het handzetten van de tekst voor mijn boek.


 photo WP_20160727_004DeEersteDrieLinosDieSamenEnAfbeelingGaanWorden.jpg

In de avond door gegaan met mijn lino experimenten. Met de lino’s wil ik illustraties maken voor mijn boek. Maar ik heb dit al heel lang niet meer gedaan. Daarom eerst maar weer eens wat techniek opdoen.


 photo WP_20160727_005LinoEnPositioneringshulp.jpg

Voorbeeld van een lino op mijn positioneringshulp. Dat moet er voor gaan zorgen dat de lino’s steeds op de juiste plaats liggen als ik ze over een bestaande afdruk wil drukken. De ‘R’ staat voor de hoek rechtsonder. Mijn lino’s zijn zo ook op de achterkant gemerkt.


 photo WP_20160727_006HandPers.jpg

Dit is het handpersje dat ik bij het drukken kan gebruiken.


 photo WP_20160727_007EerstePogingen.jpg

Eerste resultaten. De kleuren heb ik niet bewust gekozen. Ik heb de drukinkt gebruikt die mijn collega’s in gebruik hebben.


 photo WP_20160727_008HInH.jpg

Buitenste en binnen-H op elkaar. Dat moet beter kunnen.


 photo WP_20160727_009RodeBlaadjes.jpg

De blaadjes lukken aardig. Wat vooral grappig is dat in de linkertak hier en daar lijntjes te zien zijn die ik er niet wil maar die wel vooor diepte zorgen. Grappig effect. Kan ik dat bewust gaan gebruiken bij de definitieve lino’s?


 photo WP_20160727_011LettersH.jpg

Letters H.


 photo WP_20160727_012LetterHMetGroeneBlaadjes.jpg

H met groene blaadjes. Voor het groen een drukinkt gebruikt die gemengd was met wit.


 photo WP_20160727_013IkLegHetPapierVerkeerdOpDeLinoBijHetDrukken.jpg

Ik leg steeds het papier verkeerd op de lino bij het afdrukken van de tweede lino.


 photo WP_20160727_014DitIsDeBedoeling.jpg

Dit is het resultaat waar ik naar op zoek ben.


Drukkerij van Wees

Van Wees was een drukkerij aan het Kasteelplein in Breda.
Van Wees stond ook bekend om de verkoop van religieuze artikelen
zoals bidprentjes, kruisbeeldjes en wijwaterbakjes.
Hier gaat het om een nieuwe aanwinst voor het Nederlands
Drukkerij Museum in Etten-Leur:
clichés voor verschillende pennen die men er verkocht
en een afdruk ervan.
Het Stadsarchief heeft een paar foto’s van de drukkerij uit 1973:

 photo Drukkerij Van Wees 1973.jpg

Dit is een deel van de gevel in 1973.


 photo Het interieur van Drukkerij Van Wees 1973.jpg

Dit is een niet zo scherpe foto van het interieur van Drukkerij Eduard van Wees. Ook uit 1973.


Maar dan nu de cliche’s:

 photo WP_20160727_001 01 AfdrukMetClichees.jpg

Dit is een afdruk van de cliche’s en de cliche’s van de pennen zelf.


 photo WP_20160727_001 01 DetailVanAfdruk.jpg

De leeftijd van deze cliche’s is onbekend maar ze kunnen al best 50 jaar oud zijn. De onderste is blijkbaar een eigen product van Van Wees (?)


 photo WP_20160727_002ClichesVanPennen.jpg

Nog eens inzoemen op de cliche’s. Ze zijn van lood maar gegalvaniseerd en zien er daardoor koperachtig uit. Een prachtige aanwinst voor het museum. Als je ze in het echt wilt zien dan moet je maar eens langs het museum gaan, daar zijn deze en nog andere schatten te zien.


Creatieve Woensdag: Ik ben Jan de Wijs

Het nieuwe boek waar ik aan werk gaat drie verhalen omvatten.
Twee van die verhalen komen uit de reeks ‘Onze volksverhalen’
wat bestaat uit 14 boeken met verhalen uit Nederland en Vlaanderen.
Het deel dat ik heb heet:
‘Volksverhalen uit Noord-Brabant’ en is uit 1980.
De redactie was door Dr. Tjaard W. R. de Haan en
mijn deeltje is samengesteld door Willem de Blecourt.

De verhalen gaan over Jan de Wijs en zijn aandeel in het oprichten
van een Capucijnerklooster in Meersel Dreef.
Het zijn mooie verhalen, niet al te lang.
Het idee is om zelf een derde verhaal te schrijven waarbij ik
de teksten van de oude verhalen gebruik en aanvul.
Zo ontstaan er drie verhalen, allemaal met hetzelfde thema.

De verhalen zet ik met de hand.
Dat doe ik in het Nederlands Drukkerij Museum.
Afgelopen week is een eerste proefdruk gemaakt van het kortste verhaal
(‘Jan de Wijs ging veul op reis’).

 photo WP_20160622_004.jpg

In het museum werd die ochtend een nieuwe prent opgehangen. Met een beetje fantasie zie je me links zitten aan de letterbak. Met de hand een tekst zettend.


 photo WP_20160622_005IkBenJanDeWijs.jpg

Hier is de tekst nog niet helemaal gereed. De letters zullen eens goed schoon gemaakt moeten worden. Het lettertype is Hollandse Mediaeval, 10 punten. Dit lettertype is ontworpen door de Nederlander Sjoerd Hendrik de Roos.


 photo WP_20160622_006DeTekstCompleetAanHetEindVanDeOchtend.jpg

De tekst is compleet. Nu een proefdruk maken zodat de tekst gecorrigeerd kan worden.


 photo WP_20160622_007.jpg

De eerste afdruk is nog niet goed genoeg.


 photo WP_20160622_008.jpg

Met deze roze versie gaan we het correctieproces in.


Creatieve Woensdag 03 I

Op woensdag ben ik weer druk in de weer met
het met de hand zetten van teksten.
Ik doe dat bij het Nederlands Drukkerij Museum in
Etten-Leur.
De teksten zullen in mijn volgende boekje komen dat
als titel zal hebben:
een spokende zwarte Hond met eenen sleutel in den mond.

Zo’n titel, daar moet een verhaal achter zitten.
Het eerste deel van dat verhaal lees je hier:

De reeks ‘Onze volksverhalen’ bestaat uit 14 boeken
met verhalen uit Nederland en Vlaanderen.
Het deel dat ik heb heet:
‘Volksverhalen uit Noord-Brabant’ en is uit 1980.
De redactie was door Dr. Tjaard W. R. de Haan en
mijn deeltje is samengesteld door Willem de Blecourt.
In de inleiding wordt beschreven hoe de belangstelling
voor volksverhalen in het zuiden ontstond en daarbij
wordt ook stilgestaan bij opvallende gebeurtenissen of
waanvoorstellingen.
Zo ook bij
‘een spokende zwarte Hond met eenen sleutel in den mond’.
En de titel van dit boek was geboren (Nicolaus Westendorp,
predikant en schoolopziener, 1830.)

 photo WP_20160525_001DeTekstIsNogNietCompleet.jpg

De eerste tekst (van 4) is al ver af.


 photo WP_20160525_002DelaatsteDrieRegels.jpg

De laatste drie regels op de zethaak maken de tekst compleet.


 photo WP_20160525_003GaleiMetTekst.jpg

Hier ligt de volledige tekst op de galei. Het is qua lengte het middelste verhaal. Het is een soort thriller die zich afspeelt op de grens tussen Belgie en Nederland.


 photo WP_20160525_004DeCompleteTekstMetEenTouwtjeOpbinden.jpg

De complete tekst bestaande uit losse letters en spaties opbinden met een stukje touw vraagt oefening. Veel oefening. Ik ben dan ook blij dat een echte handzetter dat voor mij doet.


 photo WP_20160525_005TekstVanDeGaleiNaarDeProefpers.jpg

De tekst gaat nu voor de eerste keer naar een drukpers. In dit geval een kleine proefpers. Van de galei wordt de tekst op de pers overgebracht.


 photo WP_20160525_006Dresseren.jpg

Hier wordt het zetwerk gedresseerd. Alle letters, spaties en de interlinies (de loden of aluminiumstrips die er voor zorgen dat er straks voldoende ruimte tussen de regels zit om de tekst goed te kunnen lezen) moeten aan de bovenkant dezelfde hoogte hebben om goed afgedrukt te kunnen worden. Dat gelijk maken heet dresseren.


 photo WP_20160525_007Inkten.jpg

Het inkten van de tekst.


 photo WP_20160525_008DeEersteDrukproefGereedVoorCorrectie.jpg

Zo ontstaat de eerste drukproef.


ABCdarium

Aan mijn ABCdarium wordt al lang gewerkt
maar het einde is in zicht.
Het boek bevat drie boekblokken.
Ieder boekblok bestaat uit verschillende afdrukken van een letter
op verschillende kleuren en soorten papier,
die vervolgens uitgesneden zijn;
een ‘gedichtje’ dat bij de betreffende letter hoort;
en een paar pagina’s met foto’s die gemaakt zijn
tijdens het drukproces en die vervolgens versneden zijn
tot compilaties, nieuwe vormen enz.

Hieronder zie je het boekblok voor de letter A:

 photo DSC_0206ABCDariumLetterA 01Voorkanten.jpg

Het drukwerk en uitsnijden van de letters en foto’s is uitgevoerd onder coördinatie van Annette Paulsen in Tilburg, het drukwerk van de tekst is met de hand gezet onder leiding van Cees Smolders, de drukker is Cees Mathijssen, coördinatie Cees Jochems, bij het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur.


 photo DSC_0207ABCDariumLetterA 02Achterkanten.jpg

De letter A die nog met de andere boekblokken moet worden ingebonden. Hier de achterkanten van de bladen.


Creatieve Woensdag

Tot nu toe is het weer een creatieve week geweest.
Gisterochtend naar het Nederlands Drukkerij Museum geweest
in Etten Leur waar ik me bezig hou met een nieuw project.
Ik ben nu een van de drie teksten aan het zetten met de hand.
Foto’s heb ik er deze keer niet gemaakt behalve deze tekening
van het interieur van een drukkerij in laten we zeggen 1650 – 1700.

 photo WP_20160504_001DrukkerijInLateMiddeleeuwen.jpg


Daarnaast ben ik woensdagavond in Tilburg geweest.
Daar in het atelier werk ik al veel maanden aan mijn ABCdarium.
Het nadert zijn voltooiing.
Ik heb met houten en loden letters figuren gedrukt.
Met de hand. Met de letters A, B en C.
Vervolgens zijn die gefotografeerd.
De gedrukte resultaten zijn vervolgens versneden.
Soms gecombineerd, soms breed uitgesneden in nieuwe figuren.
Vergelijkbare dingen zijn er gebeurd met de foto’s.
Mijn boek krijgt drie katernen die elk individueel
worden ingebonden. 1 Maal Japans, 2 maal met cahiersteek.
De tekst op de kaft en in de katernen zijn met de hand gezet.
Op dit moment ben ik de laatste letters aan het versnijden
en opplakken.
Daar wat foto’s van.

 photo WP_20160504_002IntertwinedB.jpg

Intertwined B, Gevlochten B (het vlechtwerk ontbreekt hier nog. Hier alleen de gesneden stroken. Het vlechtwerk heb ik vandaag uitgevoerd).


 photo WP_20160504_003ColorfullBorder.jpg

Colorfull border for C, Gekleurd Katern voor C.


 photo WP_20160504_004FromTheCuttingFloor.jpg

From the cutting floor, Van de snijvloer.


 photo WP_20160504_006PerfectImperfection.jpg

Perfect imperfaction, Perfecte imperfectie.


 photo WP_20160504_007TheCMonument.jpg

Monument for C, Monument voor C.


 photo WP_20160505_001DeInTePlakkenPaginasC.jpg

Hier liggen de in te plakken pagina’s voor letter C gereed.


 photo WP_20160505_002BuitenkantC.jpg

De buitenkant van het katern voor de letter C.


 photo WP_20160505_003LetterC.jpg

Letter C, binnenpagina.


 photo WP_20160505_005LetterC.jpg

Letter C, binnenpagina.


 photo WP_20160505_006PerfectImperfections.jpg

De pagina Perfect Imperfection is niet gesneden of geknipt maar is de enige pagina waar de letters zijn uitgescheurd.


 photo WP_20160505_008CKatern.jpg

Binnenkant C-katern.


 photo WP_20160505_013BStaatVoorBeeldscherm.jpg

B is voor Beeldscherm. Hier een foto van de eerste stappen van wat uiteindelijk de voorpagina van het Katern van de letter B is geworden. De pagina’s voor de letter B worden maar aan 1 kant voorzien van afbeeldingen. Aan een kant is een strook open gehouden. De pagina’s worden met de Japanse bindwijze gebonden en dat vraagt ruimte.


 photo WP_20160505_017DePaginasLetterBZijnOokGereed.jpg

De 8 pagina’s voor de letter B zijn gereed. Ze liggen nu onder bezwaar om goed te drogen.


Creatieve Woensdag

Eindelijk, na een groot aantal weken, heb ik de creatieve
woensdag weer opgepakt:
in de ochtend naar het Nederlands Drukkerij Museum
in de avond naar een workshop in Tilburg.

Natuurlijk heb ik ook weer wat foto’s gemaakt:

 photo WP_20160413_001DeVoesenekken.jpg

In Etten-Leur ben ik aan een nieuw project begonnen. Ik ga een klein boekje maken in een beperkte oplage. Het onderwerp is de ontstaansgeschiedenis van het klooster in Meersel-Dreef. Van oudsher is Meersel-Dreef een begip in Breda. Deze grensplaats ligt in Belgie en wordt , zeker op zondag, dooor veel mensen bezocht.


 photo WP_20160413_002HetBeginVanHetLangsteVerhaal.jpg

In een boekje vond ik 2 oude volksverhalen over het ontstaan van het klooster. Ze verschillen een beetje van elkaar maar hebben ook gemeenschappelijke elementen. Vooral het langere verhaal loopt niet zo lekker, dus ik ga aan de bestaande verhalen een derde versie toevoegen.


 photo WP_20160413_004WeerDrieRegelsErbij.jpg

Ik ben dan wel geen schrijver en ook geen fotograaf maar 1 verhaal zal van mij zijn en de foto’s ook. De teksten ga ik met de hand zetten en daar is gisteren een begin mee gemaakt.


 photo WP_20160413_005HetBeginIsGemaakt.jpg

Dat zal nog heel wat tijd vragen.


 photo WP_20160413_006Taalfout.jpg

In de avond ben ik begonnen aan mijn derde letter, mijn derde boekblok van mijn ABCdarium.


 photo WP_20160413_007BStaatVoorBeeldscherm.jpg

Met houten en loden letters heb ik vormen gedrukt. Soms werkelijke voorwerpen uitbeeldend, soms fantasiefiguren. Die zijn gefotografeerd. Zowel de originele werken als de foto’s snij ik uit. Met de uitgesneden vormen worden dan weer afbeeldingen gemaakt.


 photo WP_20160413_008.jpg

De letter B leent zich heel goed voor florale motieven.


 photo WP_20160413_009BeDeLetterBZijnFloraleMotievenNooitVerWeg.jpg

Deze moeten nog wel vastgeplakt worden. Daarna, als alle bladen af zijn, gaat alles ingebonden worden. Twee boekblokken met een eenvoudige cahiersteek en een in een Japanse binding. De kaft zal nog gerild en gevouwen moeten worden. Het drukwerk is gereed en de kaft is al wel op maat.


Papierscheppen

Op 28 februari wordt er een demonstratie en workdshop
gehouden in het Nederlands Drukkerij Museum.
Het onderwerp in papier scheppen.
Marieke de Hoop en Ewald Weijers zijn allebei heel
ervaren in het maken van papier en gaan hun kennis delen
in Etten-Leur ter gelegenheid van het 40 jarig bestaan
van het museum.
U kunt nog deelnemen.

 photo NederlandsDrukkerijMuseum40jaar.jpg

Papier scheppen met Marieke de Hoop en Ewald Weijers ter gelegenheid van het 40 jarig bestaan van het Nederlands Drukkerij Museum.


Vandaag is het Koppermaandag

 photo WP_20160106_001KoppermaandagNederlandsDrukkerijMuseumEtten-Leur.jpg

Bij de voorbereidingen van Koppermaandag, vorige week woensdag, maakte ik deze foto van de kopperprent van Etten-Leur.


 photo WP_20160106_002WatIsKoppermaandag.jpg

Wat de kopperprent precies is kunt u lezen op de tentoonstelling in het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur dat dit jaar 40 jaar bestaat.


De tekst van bovenstaande poster is ook hier te lezen:

Wat is Koppermaandag?

Al jaren wordt traditiegetrouw op Koppermaandag (de eerste maandag na Driekoningen) de kopperprent uitgereikt aan de burgemeester van Etten-Leur door de voorzitter van de Stichting Nederlands Drukkerij Museum onder het genot van koffie en worstenbrood.
Een oude traditie, die door de verschillende burgemeesters al jaren in stand gehouden wordt.
De Kopperprent komt eerst een jaar te hangen in de kamer van de burgemeester en vervolgens tussen voorgaande uitgaven van deze prent op een speciaal plekje in het stadhuis.

 

Koppermaandag is de eerste maandag na Driekoningen (6 januari).
Op die dag hielden vroeger de drukkersgilden traditioneel een feestdag.
De gildebrieven werden voorgelezen en de priveleges, die de leden van het drukkersgilde genoten, werden opgesomd.
Vervolgens trokken de gilde-lieden de stad in om geld in te zamelen, dat vervolgens werd verbrast.
Zo sloten zij de donkere periode rond de kortste dagen van het jaar af.

 

De naam stamt waarschijnlijk van ‘kopperen’, dat ‘feestvieren’ betekent, via ‘kop’ dat staat voor ‘beker’.
Koppermaandag wordt al in de eerste helft van de 15e eeuw genoemd, maar is waarschijnlijk nog ouder.
Toen in de 18e eeuw de drukkersgilden werden afgeschaft, werd de traditie van deze feestdag in stand gehouden onder de drukkers.
De gezellen van de drukkers drukten als proeve van vakbekwaamheid een speciale prent met een heilwens erop, de Kopperprent, die zij op Koppermaandag aan de meester-drukker en de eigenaar van de drukkerij overhandigden.
In de 19e eeuw werden de Kopperprent ook aan relaties gestuurd als geschenk.

In de loop van de 20ste eeuw ging het ritueel vrijwel verloren, doordat men in plaats van Koppermaandagprenten, Kerst- en Nieuwjaarskaarten ging versturen.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de traditie van de Kopperprent deels weer in ere hersteld.
In 1948 gebeurde dat in Haarlem, de stad van Laurens Janszoon Coster, ‘s-Hertogenbosch, Arnhem en Gouda, daarna vanaf 1949 en later ook in Noord-Brabant (o.a. in Etten-Leur), Zeeland en in Groningen.

Het ultieme jongensboek

Vandaag voor het eerst dit jaar
weer in het Nederlands Drukkerij Museum geweest.
Eerste doel: het ophalen van mijn ingebonden ‘dummy’
en mijn tweede doel was het schoonsnijden van
De reis om de wereld in 80 dagen van Jules Verne.
Dit door Elsevier uitgegeven boek in katernen is wat mij betreft
het ultieme jongensboek.
Bijzondere werelden, mensen en reizen.
Eerlijk gezegd komt dat beeld dat ik daar bij heb niet van het
lezen van het boek maar van de film met David Niven.

 photo WP_20160106_003Dummy01.jpg

Dit is het boek dat ik als aantekenboek ga gebruiken want het is een dummy. De pagina’s in het boek zijn onbeschreven.

 photo WP_20160106_003Dummy02.jpg


 photo WP_20160106_005JulesVerneDeReisOmDeWereldIn80Dagen.jpg

Deze ‘De reis om de wereld in 80 dagen’ is nu schoongesneden en kan afgewerkt gaan worden en er kan dan een kaft om heen. Ik heb nog wat oude kaarten en die wil ik gaan gebruiken op de kaft.


De avonturen van twee boeken

Tijdens mijn training boekbinden in het Nederlands
Drukkerij Museum heb ik twee boeken onder handen.
Een dummy boek en een boek met de titel ‘Verborgen boeken’.
Het dummy boek is eigenlijk klaar.
Toen ik het gisteren in Etten-Leur achterliet, lag het in een pers
om zo’n 24 uur te kunnen drogen.
Die gaan we er dus begin volgend jaar uithalen.
Het tweede boek, daarvan is de kaft nu gereed, maar nog zonder
het linnen. Dat doen we dus de volgende les.

 photo WP_20151223_001EerstEenKantInlijmenEnOpLinnenPlakkenDaarnaAndereZijdeRugNietLijmen.jpg

De kaft van de dummy. Boekbinden is op zich niet moeilijk. De vele handelingen vragen precisie maar heel moeilijk zijn ze niet. Het zijn wel veel, veel verschillende handelingen. Ik had zo in mijn hoofd dat het linnen voor ‘Verborgen boeken’ het zwarte linnen moet zijn dat ik vergat dat de dummy eigenlijk in paars bedoeld was. Maar goed de zwarte linnen kaft zit er inmiddels omheen. Hier is die in voorbereiding.


 photo WP_20151223_002.jpg

Eerst een kant (voor of achter maakt niet uit) inlijmen en goed vastplakken op het linnen. Vervolgens de andere kant. De rug wordt niet ingelijmd. Om het lijmen precies te laten verlopen zijn eerst de contouren van de kaftdelen die op kraftpapier zijn geplakt, op het linnen afgetekend.


 photo WP_20151223_003KaftPlatenHoogKartonRugDun6mmRuimteTussenRugEnPlatHoekjesErafInlijmen.jpg

De voor- en achterkant bestaan uit dik karton. De rug bestaat uit een dun stuk karton. De ruimte tussen het rugkarton en de twee platten is 6 milimeter. Om dit op de juiste afstand en de rug en platten op een lijn te houden, worden rug en platten eerst op een stuk kraftpapier geplakt.


 photo WP_20151223_004DDeKaftKlaarOmTeDrogen.jpg

De hoekjes knip je van het linnen af waarbij je op de punt van de kaft een strookje ter dikte van de hoogte van het klarton laat zitten.


 photo WP_20151223_006SlimmigheidjeTijdensHetDrogenExtraStrookKartonVoorDeOndiepeRug.jpg

Als het linnen dan opgeplakt zit laat je het drogen, tussen plankjes, onder bezwaar. Plaats een strookje karton op de plaats van de rug. Die is immers dunner dan de platten.


 photo WP_20151223_009VerborgenBoeken.jpg

Boek 2, ‘Verborgen boeken’, is gereed om van linnen te voorzien en dan de kaft te plaatsen. Volgend jaar begin ik daar aan.


 photo WP_20151224_001NederlandsDrukkerijMuseum.jpg


Anton Pieck in het Begijnhof

Gisteren was de binnenstad van Breda
al helemaal in de kerststemming.
Dat uitte zich onder andere door de vele mensen
die het Begijnhof bezochten.
Het was weer de jaarlijkse Anton Pieckdag.
De vijfde al weer als ik de informatie mag geloven.

 photo DSC_7933.jpg

Het was er druk. Er waren rondleidingen en koren, demonstraties van papier maken en drukken en het Miniaturen- en poppenhuismuseum Breda was gratis open.


Mijn aandacht ging vooral uit naar het Nederlands Drukkerij Museum
dat er stond met een kleine handpers waarmee bezoekers zelf
een boekenlegger konden maken.

 photo DSC_7934.jpg

De afvaardiging van het museum had een soort garage als onderkomen. Het weer was gelukkig prima maar een hele middag buiten staan in december is geen pretje. De beschutting is dus welkom.


 photo DSC_7935.jpg

Ook vanaf een afstand is goed te zien dat het er druk was.


 photo DSC_7936.jpg

Enkele jonge bezoekers helpen bij het drukken.


 photo WP_20151221_007Boekenlegger.jpg

Dit was mijn exemplaar. Hij is niet helemaal smetvrij thuis gekomen. Ik had beter moeten weten want de inkt was gisteren nog niet gelijk droog. Maar als boekenleggen zal hij prima dienst doen.


Boekenstand

Beter gezegd de stand van het inbinden van de eerste twee
boeken die ik met hulp, aan het inbinden ben,
bij het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur.

Vandaag viel ik wel met mijn neus in de boter.
De vrijwilligers van het museum kregen allemaal een kerstcadeau
en voor mij was er ook een pak.
De komende dagen kan ik al gaan wennen aan kerst door aan een kerststol
met spijs te gaan beginnen. Bijvoorbeeld als ontbijt.
Bedankt heren!

We werken er aan twee boeken tegelijkertijd: een dummy en een boek
met de titel ‘Verborgen boeken’.
Er zijn niet veel foto’s gemaakt vandaag dus daarom slechts een korte
status update:

 photo WP_20151216_001StartpuntVoorDeDummy.jpg

Het startpunt van vandaag voor de dummy.


 photo WP_20151216_002GaasOpDeDummy.jpg

De dummy was al gelijmd, was al op maat gesneden, nu is het tijd om gaas te plaatsen.


 photo WP_20151216_003HetSnijdenVanVerborgenBoekenGafOokWeereenMooiResultaat.jpg

Terwijl het gaas ligt te drogen kunnen we het ‘Verborgen boek’ op maat snijden. Ook nu weer een mooi resultaat.


 photo WP_20151216_004KraftpapierAlsHulpmiddelDePlattenEnRugVoorDeDummy.jpg

Dit had ik niet eerder gedaan. Eigenlijk als een soort hulpmiddel wordt een kleine mal gemaakt van kraftpapier om daar de rug en platten op te plakken. Zo kun je er voor zorgen dat ze mooi recht ten opzichte van elkaar liggen. Er werd bevestigd: 6 of 7 millimeter tussen de rug en platten open houden. Ik dacht dat dit te veel zou zijn maar bij mijn eerdere boeken heb ik dat ook steeds gedaan en dat werkt!


 photo WP_20151216_005GaasOpVerbodenBoeken.jpg

Na het snijden van het boekblok kan de rug nu ook voorzien worden van gaas.


Heel productief

Afgelopen woensdag was heel productief.
Was ik vorige week al aan 1 dummy boek begonnen, deze week ben ik daar
mee verder gegaan en ben begonnen een nieuw boek in te binden.
Het nieuwe boek heet ‘Verborgen boeken’.

Emanuel Querido, die in 1943 in Sobibor werd omgebracht, had zich meteen na de Duitse inval moeten terugtrekken uit zijn uitgeverij. Onder de niet-joodse medewerkers die het bedrijf voortzetten, was Geert van Oorschot, die als vertegenwoordiger en bedrijfsleider bij Querido werkte. Verborgen boeken werpt een verrassend, en soms zelfs schokkend, nieuw licht op wat er tijdens en kort na de oorlog met Emanuel Querido’s erfenis gebeurde.

Willem van Toorn & Arjen Fortuin zijn de schrijvers en Hugo van Doornum de co-auteur.

 photo WP_20151209_004DeKaternenVanVerborgenBoekenZieDeMarkeringOpDeRugVanDeKaternen.jpg

De katernen van ‘Verboden boeken’. Willem van Toorn, Arjen Fortuin en Hugo van Doornum. De tekenen helpen een boekbinder om er voor te zorgen dat tijdens het inbinden de katernen niet door elkaar raken.


 photo WP_20151209_005DeMalVoorHetVoorprikken.jpg

Dan eerst een mal maken voor de gaten die ik ga prikken in de katernen om het naaien eenvoudig te maken.


 photo WP_20151209_006HetLaatsteKaternVanHetBoekMetNaaibandStartVanNaaiwerk.jpg

Dan begin je het naaien bij het laatste katern. Mijn instructeur gebruikt nooit een naaibankje. Dus leer ik nu ook hoe het zonder kan. De naaiband ligt al gereed, drie stukken.


 photo WP_20151209_007HetNaaienKanBeginnenZieDePaginanummering.jpg

Het naaien kan beginnen.


 photo WP_20151209_008IngebondenMetNaaiband1Cm.jpg

Als je eenmaal de slag te pakken hebt gaat dat naaien vlot.


 photo WP_20151209_009VerborgenBoekenMetSchutbladVanKarliFrigge.jpg

Bij de losse katernen van ‘Verboden boeken’ die ik gekocht heb zit ook al een stofomslag. De kleur die daar de hoofdrol op speelt is zwart. Daarom kies ik er voor ook zwart linnen te gebruiken om straks het boek in te binden en heb ik een zwart marmerpapier gekozen dat gemaakt is door Karli Frigge.


 photo WP_20151209_010DummyLigtVoorHetMesKartonEronderMesSnijdtNietTotOnder.jpg

Terug naar de dummy van vorige week. Die heeft een week onder bezwaar gelegen en die kan nu op maat gesneden worden. Hier ligt de dummy met wat karton voor het mes van de snijmachine. Het mes gaat niet helemaal tot op de snijtafel. Daarom moet je onder het boek wat karton leggen. Dan snijdt het mes wel in het karton maar in ieder geval ook helemaal door je boek. Ook op je boek leg je een stuk karton. Je wil namelijk geen afdruk (de moet) van de pers in je papier krijgen. In het snijmachien wordt het papier helemaal vast geklemd. Dan kan het geen kant uit en snijdt het mes het papier recht af.


 photo WP_20151209_011DeDummyGoedOnderHetMesPlaatsen.jpg

Ook de maat van het boek moet goed ingesteld worden. Het is dan zaak om het boek volledig haaks te leggen ten opzichte van het mes.


 photo WP_20151209_014JeBeginBijDeMeestLosseKant.jpg

Je begint met de meest losse kant. Het papier voor dit dummy boek is gevouwen. Daar waar het papier niet meer aan elkaar zit, dat snij je het eerst eraf.


 photo WP_20151209_016OnderKartonBovenKarton.jpg

Pas dan volgen de kop en de staart van het boek. Steeds weer het meest losse deel eerst.


 photo WP_20151209_017PreciesPositioneren.jpg

Het boek moet je heel precies wegleggen onder het mes en vervolgens vastzetten. Dit zijn dingen die zich moeilijk laten herstellen.


 photo WP_20151209_018DoorDeVouwenMooieVormen.jpg

Doordat het papier aan een kant aan elkaar zit waaiert het snijafval in een mooie vorm uit.


 photo WP_20151209_020TevredenMetHetResultaat.jpg

We zijn heel tevreden met het resultaat. Deze snijmachine moet met de hand bediend worden en de geruchten waren niet positief maar het resultaat is prima.


 photo WP_20151209_022EvenInDeWurggreep.jpg

Dan nemen we het dummy boek in de wurggreep. Zo wordt het eenvoudiger om de kapitaalband op de kop en de staart van het boek aan te brengen.


 photo WP_20151209_023Kapitaalbandje.jpg

En dat is een,….


 photo WP_20151209_024DeWitteWegEdmundDeWaal.jpg

Terug in de trein lees ik het schitterende boek: De Witte Weg. Verslag van een obsessie (The White Road. Journey into an obsession). Edmund de Waal, verdacht Nederlandse naam voor een Engelsman. Het heeft niets met deze blog post te maken maar het is gewoon een schitterend boek.