Als je dan van het station de Willemstraat inloopt,
zie je dat een heel mooie, oude gevel, ontdaan wordt
van het grafisch werk dat de gevel zo deed opvallen
in de verder zo brave straat.
Geen vliegende start van GDFB.
Ik loop wat achter met mijn blogs.
Dat probeer ik nu snel even in te haelen.
De eerste tekenen van het Graphic Design Festival Breda
van deze editie waren de borden bij de aanleg van het nieuwe
station in Breda.
Helaas geen kritiek op het megalomane station maar
een serie met wat zoete bordjes over treinen:

Even een beetje achtergrond informatie.
Op het eiland in de Narmade-rivier bij Omkareshwar (Mandhata)
ligt een tempel die heet:
Heer van Omkaara of De heer van het Om geluid.
Het Eiland Mandhata en omgeving zou de vorm hebben van het Om-teken:
Dat teken ziet er zo uit:
Als je op Google maps kijkt dan zie je dat het eiland in de rivier
er als volgt uit ziet:
Mandhata met Shri Omkareshwar Jyotirling.
Het eiland is een grote bedevaartstuin.
Volg met plaatsen waar mensen naar toe gaan om te bidden of om zich
in het water te reinigen.
Zoals eerder aangegeven kun je via 2 loopbruggen naar het eiland maar
je kunt ook met de boot en omdat het een eiland is kun je
er ook vast om heen varen, dachten wij.
Dus dat was het plan.
De hangbruggen. Op het kaartje is de plaats waarvan we deze foto maakte dan rechts van de plaats Omkareshwar.
Oversteken, plezier vaart, wassen, zwemmen, drogen. Om maar een paar dingen te noemen die hier op de foto te zien zijn.
Er zijn enorme parkeerplaatsen, nu zo goed als leeg, waar bedevaarders hun auto of bus kunnen laten staan. Blijkbaar is het nu rustig.
Sommige boten zijn in een mindere staat dan anderen.
Een van de grote opstapplaatsen voor de boten aan het vaste land.
Shri Omkareshwar Jyotirling en Omkareshwar Palace.
Het is nog niet druk bij de stalletjes met offers.
De fossiele brandstof ligt nog te drogen.
De grote opstapplaats rechts en op de achtergrond de enorme dam in de Narmada-rivier.
Uiteindelijk bleek de route van de boot ongeveer te gaan zoals hierboven op de kaart aangegeven. Beginnen bij A. Dan om de punt bij B, een versmalling bij C om dan weer bij D de dam in beeld te hebben.
De motor word in gereedheid gebracht.
Met de schipper aan het stuur.
De twee bruggen en de dam vanaf het water.
Eerst gaan we nog een keer langs de grote tempel.
Het water lijkt niet overal even rustig te zijn. Wisten wij veel.
Bijna op de punt (B) aangekomen wordt ons gevraagd de boot uit te gaan en aan land te gaan. De stroming is op dit punt te sterk voor de eenvoudige moter om een boot om die punt te krijgen.
Op de punt is het overigens erg druk met mensen die een bad willen nemen.
Best spectaculair. De boot wordt als het ware om de punt heen getrokken door de schipper en zijn medewerker. Dat is hard werken.
Het ging allemaal erg snel en we waren er niet op voorbereid.
We konden weer in de boot stappen.
De motor vertoont wel wat problemen. Om de stang af te koelen worden er natte doeken om gebonden.
We zijn allemaal weer terug in de boot en varen. De schipper is nog steeds alert.
Het is een soort stilte voor de storm.
Ze houden de boot van de kant af.
De boot gaat weer dicht tegen de kant.
Aan de voorkant is de schipper aan wal gegaan en hij trekt met een touw het schip door het onrustige water. Dit is dus punt C op de kaart.
Terwijl zijn medewerker aan de kant de boot duwt.
We laten hindernis twee achter ons.
Terug in rustig water.
Rust, even geen lawaai, geen mensen. Rustig. Op het water genieten.
In de verte zien we de dam alweer (punt D).
Omkareshwar in de verte.
Terug in Omkareshwar.
Bij aankomst is het druk mat baders.
Omkareshwar is een prachtige plaats waar altijd wat te doen is.
Vandaag heb ik, geinspireerd door Jeroen Meus,
een oosterse wortelsoep gemaakt.
Een lekker dikke soep.
Ik heb niet eerst een groente bouillon gemaakt en die dan
als basis gebruikt voor mijn wortelsoep.
Ik heb beide tegelijk gemaakt in een pan.
Wortelen (1 kilo), ui (1 grote en 1 grote rode ui), halve prei,
4 stengels bleekselderie, chilipeper, 1 grote rode paprika,
gember (5 cm verse), kurkuma, komijnpeder, chicken masala specerijenmix,
verse tijm, verse peterselie, 150 gram oranje linzen, tandooripasta
van Patak, 3 blaadjes laurier, kokosmelk en een staafmixer.
Hij is heerlijk!
Wortelsoep met kokosmelk.
De vorige keer toen ik in Tilburg productief aan de slag was
met letters, ruim voor de vakantie,
probeerde ik met de letter ‘C’ een afbeelding van een
computer te maken.
Dat lukte niet.
Vandaag dus een eenvoudigere poging.
Ik maak een grote letter C. Een soort verwijzing naar de
chocolade letters van Sinterklaas.
Het werd een afbeelding als een hoorn des overvloeds.
De letter C opgebouwd uit gestempelde loden letters.
Die grote letter ga ik uitbouwen tot het woord Computer.
Dat doe ik door in Airbrush-folie de letters van ‘omputer’
uit te snijden en die dan volgende week met een tamponeertechniek
naast de grote letter te zetten.
De letter C met het sjabloon voor ‘omputer’.
Volgende week het resultaat.
Het museum zit in Etten-Leur en heeft een grote schare
vrijwilligers: zetters, drukkers, een boekbinder, electrotechnici, enz.
Daarnaast misschien nog wel veel meer originele, werkende machines,
gereedschap en materialen.
Men geeft workshops (handen uit de mouwen) en cursussen.
Ik volg er workshops.
Vandaag begonnen met handzetten.
Dan begin je met een schone lei:
Deze metalen plaat met opstaande randen heet een galei. Je zet de letters in de zethaak en als een regel gereed is (of meerdere regels), dan breng je het zetwerk over op de galei. De galei staat bewust scheef zodat de losse letters ‘naar een kant leunen’. Als de tekst gezet is wordt het zetsel opgebonden met een koord. Mijn complete tekst beslaat 26 strofes (een voor iedere letter van het alfabet) van twee regels.
Met de zetter heb ik besloten dat we als lettertype Hollandse Mediaeval gebruiken (16 punts). Dit lettertype is voldoende beschikbaar in het museum (gezien de lengte van mijn tekst) en bovendien ontworpen door Sjoerd Hendrik de Roos in 1912. een bekende Nederlandse letterontwerper.
Dit is het resultaat van mijn eerste middag. Ik ben bij de letter A begonnen en gekomen tot en met de letter H. De tekst voor de letter D ontbrak op mijn kopij. Die moet ik er dus nog bijmaken. Zeven van de 26 letters. Ik ben nog wel even bezig maar ik vond het erg leuk en leerzaam. We zijn op de goede weg!
A staat voor Apple,……
Afgelopen zondag ben ik begonnen het drukwerk voor Buidelboek,
het boek van Dhr. H. Knoors, voor te bereiden om in te binden.
Omdat ik geen snijmachine heb moet ik de pagina’s lossnijden
uit het drukwerk.
Het drukwerk komt op grote vellen waarop steeds de pagina’s staan
voor het een katern van het boek.
In dit geval bestaat een katern uit 4 bladen met op elk blad twee pagina’s
op de voorkant en twee pagina’s op de achterkant.
De eerste twee pagina’s zijn uitgesneden. De zware, metalen driehoek blijkt een gewelding stuk snijgereedschap te zijn. Een aanrader.
Het eerste katern van het Buidelboek: 4, in elkaar geschoven en gevouwen bladen die eerst op maat zijn gesneden.
Snij-afval. Terecht gaf mijn vader aan dat een kant, de kant tegenover de rug, straks nog schoongesneden moet worden. Doordat je 4 vellen papier vouwt en in elkaar schuift, steekt de laatste, het vierde, een beetje uit ten opzichte van het derde blad. Het derde steekt een beetje uit ten opzichte van het tweede en hetzelfde is waar voor blad twee. Het gaat om minder dan een millimeter maar in een boek oogt dit al snel slordig.
Dit is het katern met daarin de pagina met daarop het colofon. Dhr. Knoors heeft die pagina voor mij gesigneerd. Naast de bedrukte pagina’s heeft de uitgever (Atelier de Ganzenwei van Rob Koch) nog twee katernen bijgeleverd met blanco pagina’s. Daar kunnen straks mooi een paar van mijn foto’s aan toegevoegd worden. Zo is dit boek een werkelijk uniek exemplaar.
De katernen gesneden en gevouwen. Volgende stap is het aan elkaar naaien van de katernen.
Unseen
Ik ben afgelopen zaterdag en zondag een aantal malen
naar Breda Barst geweest.
Het gaat er al net zo mee, als met de dinsdagavondconcerten
in het Valkenberg: Palmparkies.
Het gaat al lang niet meer om de muziek.
In de beginjaren was er altijd wel een echte hoofdact.
bijvoorbeeld Ellen ten Damme of The Scene.
De afgelopen jaren doet het festival het met de afdankertjes van DWDD.
Het gaat om eten, drinken en de kids rond kunnen laten rennen.
De Vlucht.
Ik weet niet wie dit is maar het is een goede gitarist die ook nog bij stem is. Maar hier was men een soundcheck aan het doen.
Kids en games.
My baby (?), zie DWDD.
Unseen (dit is een fotografiebeurs in Amsterdam).
Dit vond ik echt leuk. Twee megafoons die achter bezoekers aanreden terwijl ze ‘I love you’ riepen. Volgens mij is de man helemaal links met zonnebril en pet, een van de ‘bestuurders’. En anders zijn buurman die net niet op de foto staat.
Echt druk was het ook niet.
Het gazon van het park heeft weer een enorme opdoffer mee gekregen.
Mijn advies: maak er eens een leuk/goed festival van.
Dat verdient Breda.
Tussen de kaarten die in onlangs kreeg
zitten ook kaarten van de Kwatta en van Cote d’Or.
Er zijn mensen die deze kaarten sparen.
Ze zijn gewoon leuk om naar te lijken:
De eerste serie is van de Kwatta. Kwatta Manoeuvre Chocolaad. Het is onduidelijk wat deze voorstellingen nu precies zijn. Die van Cote d’Or die vind je op veel plaatsen. Maar deze niet.
Ik heb er vier maar een plaatje heb ik dubbel.
Dit is de dubbele.
Coto d’Or. De achterkant van een van de plaatjes. Dit betreft Folklore nummer 80, Spelen, Wipschieting met den handboog.
Dit is de voorkant met een kleine beschadeging.
In kleur en met een toelichting op de achterkant: Cote d’Or, Folklore nummer 16, Gelrode, De processie van den Heiligen Cornelius.
Cote dOr’, Folklore, nummer 130, 2e reeks, Het werkuur in de grote zaal.
Met het afmaken van de Titelpagina/Colofon is het boek
met de ingebonden nummers van De Nieuwe Mark af.
Zo is de Titelpagina geworden. De Grote Toren als symbool voor Breda
en drie golven als symbool voor het water.
Samengevoegd tot een afbeelding.
Rond de afbeelding, in een circelvorm, staat beschreven,
met de hand, hoe het boek tot stand kwam en wanneer het gemaakt is.
Nu kan hij in de boekenkast.
Het boek is uitgegeven door Rob Koch van Atelier de Ganzenweide.
Ieder katern is, dubbelzijdig, op 1 vel papier gedrukt.
Voor een boekbinder de gewoonste zaak van de wereld maar
voor een hobbyist als ik, een uitdaging.
Gisteren dus even overleg gehad met mijn vader om te zien
of ik het goed begrepen heb.
Vandaag ga ik de pagina’s dan met de hand snijden.
De kleur van het linnen, dat ik ga gebruiken om in te binden,
heb ik al gekozen. Zo ook het papier voor het schutblad.
De versiering van de kaft heb ik ook al bedacht.
Hier zie je een blad met een ogenschijnlijke wirwas aan pagina’s. Gelukkig staan er marge-indicatie streepjes op het papier gedrukt. Dus ik weet precies waar te snijden. Er staan natuurlijk ook paginanummers op, die helpen bij het correct rapen van de pagina’s. Ik heb van een A4-tje even een model gemaakt, de ‘pagina’s’ even losgesneden, om dan te zien hoe te rapen en vouwen om tot een goed katern te komen. Is te doen. Uitdaging zijn de twee lege katernen. Daar ontbreken de marge-indicatie streepjes.
Hier zie je hoe de pagina’s nog aan elkaar zitten. Een van de mooie kapitalen (hoofdletters, de letter B van buidelboek) en als je goed kijkt de marge-indicatie streepjes. (Daar is vast een andere naam voor.)
Vandaag was ik te gast bij Museum Meermanno bij de
boekpresentatie van het boek met de titel ‘Buidelboek’.
Het boek is geschreven door Harrie Knoors die er ook zelf
al het onderzoek voor heeft gedaan.
Hij heeft gezocht naar afbeeldingen van buidelbpoeken in de
kunst aanwezig in Limburg.
De nadruk ligt dan vooral op kerkelijke kunst: houtsnijwerk,
schilderijen, beeldhouwwerk, ramen enz.
De afbeeldingen die hij gevonden heeft, zijn door hem beschreven
en in het boek in beeld gebracht.
In het Nederlandse erfgoedbezit is 1 zo’n buidelboek aanwezig.
Dat is in de collectie van Meermanno.
Dat is bijzonder want er bestaan wereldwijd nog maar
een kleine 25 buidelboeken.
Het buidelboek is een bindwijze waarbij het boek zo wordt ingebonden
dat een soort buidel ontstaat die aan een riem gehangen kan worden
en zonder van de riem genomen te worden, kan worden gelezen.
Het boek bevindt zich dan in de buidel die meestal van leer is.
Het was een typische binding voor bijvoorbeeld kloosterlingen.
In het geval van het buidelboek van Meermanno gaat het om
een Gebetbuch, gemaakt in Neurenberg door de drukker met de
noodnaam ‘Drukker van de Rochus-legende’, circa 1484.
De bijeenkomst was georganiseerd door Atelier De Ganzenweide
of de uitgever Rob Koch.
De inleiding door schrijver en onderzoeker Harrie Knoors, zelf ook boekbinder.
Alle ontdekte buidelboeken werden kort besproken en middels powerpoint getoond.
De moderne buidelboeken, gemaakt door de aanwezige boekbinders, lagen al op een tafel te wachten. Maar eerst een Middeleeuws voorbeeld.
De spanning werd nog een beetje opgevoerd: drie veiligcatalogussen, twee foedralen, een kussen en een conservator: Erik Geleijns.
Hier ligt het buidelboek op het kussen. Gebetbuch, gemaakt in Neurenberg door de drukker met de noodnaam ‘Drukker van de Rochus-legende’, circa 1484.
In combinatie met de handen van conservator Erik Geleijns krijg je een goed idee van de grootte van het boek. Onduidelijk is hoe groot het deel van het buidelboek vanaf de beugel/ring/knop/knoop die bevestigd werd aan een riem, tot aan het boek, nu typisch was. Er waren voorbeelden waarbij dit erg kort was. Zoals hier bij de Meermanno-versie maar er was ook een moderne uitvoering waarbij dit deel twee maal zo lang was als het boek.Vanaf de riem hing het boek dan over de knie.
Bij eerder boekhistorisch onderzoek is een model van het Meermanno buidelboek gemaakt en ook dat werd getoond.
De Duitse tekst. De tekst staat zo in het boek dat als je het boek pakt terwijl het aan je riem hangt, je het gelijk kunt lezen (dus normaal gesproken zou je zeggen: op zijn kop).
Een prachtig maar kwetsbaar boek.
Gebetbuch, Neurenberg, Drukker van de Rochus legende, ca 1484.
De tafel vol met buidelboeken.
Een voor een kwamen de makers/eigenaren van de moderne buidelboeken
hun verhaal bij het boek vertellen.
Hun namen heb ik niet genoteerd.
Hun boeken wel gefotografeerd.
Zo was daar deze museummedewerker (?) uit Brugge die ons een detail toonde van het schilderij van Jan van Eyck, Madonna met kanunnik Joris van der Paele. Joris heeft een buidelboek en een vroege bril in zijn hand.
Na bestudering van het schilderij heeft een Nederlandse bindster dit model gemaakt.
Het uiteinde is bij dit voorbeeld geen ring of gesp maar een knoop.
Met een titel van perkament en beslag. Een mooi buidelboek.
Kunstig gevouwen boek dat je aan een riem kunt hangen. Geen buidelboek maar een aanverwante soort
In opgevouwen/dichtgevouwen staat.
Mooi exemplaar dat nog niet helemaal gereed is. De vissensluiting is erg mooi.
Nog een kunstige, moderne interpretatie. Als een cadeautje.
Het voormalig beroep van de eigenaar/maker (kleermaker van de Nederlandse Opera), was terug te vinden in de benadering en het patroon dat de maker ontwikkeld had.
De buidelboeken komen in alle soorten en maten voor.
Dit is een voorbeeld van een buidelboek dat door de schrijver Harrie Knoors zelf gemaakt is. Hier een knop in plaats van ring, beugel of knoop.
Drie buidelboeken met in het midden het boek met de knop.
Dhr. H. Knoors signeert mijn exemplaar van het Buidelboek. Nu moet ik het nog gaan inbinden.
Vanochtend liep ik door het park en zag dat
de voorbereidingen voor Breda Barst al in volle gang zijn.
De afgelopen tijd is er al heel wat water gevallen
en dat heeft wisselende effecten op de grasmat.
Mede daarom lagen er vanmoirgen hier en daar al van
die metalen rijplaten. Ze waren al nat!
De eerste (?) vrachtwagen met evenementhekken. Juist scrabble.
Aan het eind van de middag was het beeld van de derde foto van hierboven al veranderd: de oplegger die als podium dient was al geplaatst.
Hopelijk verbetert het weer snel.
Gisteravond was het weer zover:
de cursus in Tilburg startte weer na de zomervakantie.
Al binnen een kwartier na het begin, bij het opruimen
van de letters ‘B’, liet ik een letterbak,
die vol met letters zat,
uit mijn handen vallen.
Alles over de vloer.
De letters eerst opgeveegd. Nu kunnen ze uitgesorteerd worden: kleine letters, hoofdletters, tussen wit, cijfers, de lange ij en y, de klinkers met umlauts etc, de medeklinkers met de cedille (ç), bijzondere tekens als & of % en de leestekens, enz.
Dan uitsorteren. Gelukkig hielpen mijn medecursisten mee. Het lezen van de letters is soms al een uitdaging (grootte, inktresten).
De letters moeten dan terug in de letterbak maar ze liggen er niet in alfabetische volgorde. Voor een deel liggen ze er naar ratio van hun voorkomen in de Nederlandse taal. De ‘E’ en ‘e’ komen vaker voor en er is dan ook meer ruimte in de letterbak voor hen gereserveerd. Dat valt niet mee. Het is veel zoeken.
We zijn zo’n beetje halverwege.
Naast de letters dus ook de zogenaamde witruimtes. Ze kunnen gebruikt worden om de ruimte tussen woorden en tussen letters te regelen. Je hebt ze dan ook in verschillende diktes. Dit zijn de dikkere witruimtes.
De bak is weer vol.
Aan het stempelen met de letters zijn we gisteren niet toegekomen.
Daarmee is het titelblad van de ingebonden versie van De Nieuwe Mark
bijna gereed.
Ik heb twee sjablonen uitgezocht die samen een beeld vormen
dat op het titelblad van het boek komt: de Grote Toren (gemaakt
op basis van een foto) en drie golven (gestyleerd, gemaakt
met Paint Shop Pro).
De sjablonen zijn met de hand gesneden en vervolgens heb ik
de verfkwast gebruikt om het sjabloon af te drukken.
Graag had ik dit met een roller gedaan, maar dat kreeg ik niet
voor elkaar. Nog eens onderzoeken of dat
met andere materialen wel had gewerkt.
De afdruk is niet direct in het boek gemaakt maar op
een los stuk papier dat al wel op maat gesneden was.
Daarmee kan het resultaat beter drogen en voorkom ik vlekken
die dwars door het papier heen kunnen ontstaan.
De randen van het papier hebben een kleurtje gekregen. Simpel.
Maar er ontstaat wel een soort kader.
Hier ligt het losse stuk papier met daarop de afbeelding al op het boek. Dat geeft al een goed idee hoe de titelpagina (nog even zonder tekst) er uit komt te zien.
Het opplakken van het losse stuk papier moet dadelijk snel gebeuren. Het papier zuigt enorm en dan is de lijm droog voor het papier er netjes op zit. De mal die even in het boek geplakt wordt, zorgt ervoor dat ik dadelijk snel te werk kan gaan en het losse stuk papier toch precies daar komt waar ik het wil.
Hier is het papier in het boek geplakt en kan het onder bezwaar. Het kan rustig drogen en het bezwaar zorgt ervoor dat het blad niet gaat bobbelen. Door de gekleurde randen valt het minder op dat de afbeelding pas later op de pagina is geplakt.
Gisteren zag ik werk van Tessa de Swart (beeldend kunstenaar en dichter).
Ze heeft een serie gedichten vastgelegd in haar Zeeboek.
Daar heb ik een exemplaar van gekocht.
Basis voor het boek is dit grote werk.
Tessa de Swart, Zeeboek (knielen voor de zee), 2015.
Tessa de Swart, Zeeboek (Linkerpaneel).
Van het Zeeboek had ze nog maar een paar exemplaren.
Er waren twee verschillende kaften.
Ik vroeg haar welke ze het mooist vond en ze antwoordde: de gouden.
Het exemplaar met de gouden kaft heb ik gekocht.
Tessa de Swart, Zeeboek. Met de hoofdpersoon op de omslag.
Het boek is door Tessa zelf in elkaar gezet met pagina’s in kleur waar je de teksten vind. De gekleurde pagina’s zijn met alle emoties gemaakt en die zijn nog te zien: grote letters, kleine letters, uitroeptekens, herhaling, doorhalingen, kleuren, tekeningetjes enz. Op de pagina er naast is de tekst ‘schoon’ te lezen.