Middeleeuws boekje gereed

Gisterochtend heb ik het middeleeuws boekje afgemaakt.
Het is een ontwerp van De Papieren Eenhoorn.
Van hen heb ik het bouwpakketje gekocht.
Al even geleden heb ik de pagina’s gesneden, gevouwen
en onder bezwaar gelegd.
Gisteren heb ik het leer voor de voor en achterkant
gesneden en voorzien van de gaatjes om het boekje te
naaien en om er een bevestigingstouwtje aan te maken.

 photo WP_20170225_002.jpg

Het gaatje voor het touwtje heb ik met een papierboor gemaakt. De grootte van het gaatje kan het koordje goed hebben.


 photo WP_20170225_003.jpg

Het innaaien is vervolgens eenvoudig. Als je dan de pagina”s opvouwt ontstaat er een klein maar heel leuk boekje.


 photo WP_20170225_004.jpg

Als je het groter zou uitvoeren met hier en daar een andere techniek heb je een buidelboek. Maar hier is het een boekje om makkelijk bij je te hebben en waarin je wat belangrijke feiten kunt opslaan. Een soort Google van die tijd.


Het buidelboek nadert het eindpunt

 photo DSC_7873BuidelboekVoorkant.jpg

Het boekblok is aan de voorkant al bevestigd aan de kaft. Je ziet hier het mooie schutblad en verderop een stukje van de eerste foto.


 photo DSC_7872AchterkantNogTeLijmen.jpg

De achterkant is inmiddels ook gelijmd. Het ligt nu onder bezwaar goed te drogen. Hier op deze foto is het nog niet zo ver en zie je de kaft en het naaiwerk van de katernen.


Mijn buidelboek-boek

Dit weekend heb ik weer heel wat tijd
kunnen besteden aan het boek Buidelboek dat ik
gekocht heb van de auteur Harrie Knoors
en uitgever Atelier de Ganzenweide.
Het wordt geen buidelboek maar een boek met een gewone binding.
Wat niet wil zeggen dat ik niet met een buidelboek bezig ben
maar dat is nog in een heel vroeg stadium.
Daarbij heb ik een tekening gevonden op internet:

 photo GirdleBook.jpg

Buidelboek of in het Engels Girdle book. Gevonden op: http://aelflaed.homemail.com.au/doco/girdlebook.html. Laatst door mij bezocht op 08/11/2015. Het is een blogbericht van Jaysen Ollerenshaw uit 2005.


Helemaal correct lijkt me de tekening niet.
Die stippellijn in het midden zou ik de breedte van de rug
van mijn boek geven.
De functie van de zij-flappen begrijp ik nog niet helemaal.
Dus ik ben nog aan het studeren.
Maar in tussen ben ik al wel verder met het inbinden
van mijn versie van Buidelboek van H. Knoors.

 photo DSC_7857AllesGereedOmTeLijmenBoekblokGaasLijmKwastTweeStrokenPapierTweePlankjes.jpg

Gisteren gestart met het lijmen van de rug. Het boekblok was al ingebonden. Hier ligt al het materiaal en gereedschap dat ik nodig heb: het boekblok, een stuk gaas, de lijm, een lijmkwast, 2 stroken papier en twee plankjes.


 photo DSC_7858BoekblokInWorkmateKlaarOmTeLijmen.jpg

De stroken papier gebruik ik om te voorkomen dat de lijm loopt naar plaatsen waar ik het niet wil hebben. De plankjes gebruik ik om het boekblok goed in te kunnen klemmen.


 photo DSC_7859GelijmdBoekblok.jpg

In twee beurten lijm ik dan eerst de rug en het naaiwerk in en vervolgens het gaas tegen de rug. Steeds laten drogen. De rug is nu zo’n 24 uur aan het drogen maar ik ben inmiddels al wel verder gegaan.


 photo DSC_7865PapierVoorSchutblad.jpg

Een tijd terug heb ik dit papier gekocht. Het is een mooi papier maar met grove vezels. De volgende keer moet ik toch eens gladder papier proberen want het resultaat zal dan waarschijnlijk mooier zijn. Misschien niet qua uitstraling van het schutblad maar het gelijmde blad van het boekblok blijft dan mooier glad. Nu neemt het de vorm over van de grove vezels.


 photo DSC_7866Schutblad.jpg

Hier ligt het schutblad. Nu nog even verder op maat snijden.


 photo DSC_7867PlattenMetBoekbindlinnen.jpg

Intussen heb ik van karton de rug en de twee platten al gesneden en het boekbinderslinnen ook. Ik dacht dat ik bruin linnen had maar dat bleek niet zo te zijn. Daarom heb ik voor blauw gekozen. Dezelfde kleur als het vorige boek. Het blauw past prachtig bij de blauwe bloemen van het schutblad.


 photo DSC_7868.jpg

De koordjes zijn ingekort en worden nu op het schutblad gelijmd zodat de straks ook aan platten gelijmd worden. Extra verbinding tussen boekblok en kaft.


 photo DSC_7870KaftEnIngebondenBoekblok.jpg

Hier zie je de kaft en het boekblok dat op drogen na, gereed is om in de band geplaatst te worden (inmiddels zijn de koordjes aan de andere kant ook al gelijmd op de achterkant van het schutblad. .


 photo DSC_7871BuidelboekDummy.jpg

Van de internet tekening heb ik even een soort dummy geknipt om te zien hoe het gaat worden. Het is nog raadselachtig voor me.


Buidelboek van dhr. H. Knoors

Al een tijdje werk ik aan mijn versie van het Buidelboek
van Harrie Knoors.
Er zitten wel lange pauzes tussen de werkzaamheden maar
de bladen zijn allemaal op de juiste maat gesneden en er
is een katern toegevoegd aan het begin van het boek met
foto’s van de boekpresentatie in Museum Meermanno op
vrijdag 18 september van dit jaar.

Afgelopen zondag heb ik de foto’s van de ‘moderne’ buidelboeken,
die door de trotse boekbinders zelf werden getoond bij
de boekpresentatie, als een laatste katern toegevoegd.
Bij het boek werden namelijk twee lege katernen bijgeleverd door Atelier
de Ganzenweide en die heb ik op deze manier goed kunnen benutten.

 photo DSC_7849TweedeKaternMetModerneBuidelboeken.jpg

De namen van de trotse bezitters heb ik niet van iedereen kunnen noteren. Hier een voorbeeld van een van de foto’s.


 photo DSC_7850DeKaternenAfgemaakt.jpg

Dit is een foto van het eerste fotokatern. Hier ziet u Dhr. Knoors tijdens zijn presentatie.


Vervolgens ben ik begonnen het boek in te binden.
Dus eerst gaatjes geprikt en vervolgens het boek genaaid op mijn
naaibankje. Alle katernen zijn nu ingenaaid.
De volgende stap zal zijn de achterkant te lijmen, de platten te snijden
voor rug, voor en achterkant en het boek dan te voorzien van schutbladen
en dat alles met linnen in elkaar te zetten.

Dan is mijn project nog niet gereed maar dan is er al wel sprake van een boek.

 photo DSC_7851GaatjesAfgeplaktOmFoutenTeVoorkomen.jpg

Om fouten te voorkomen heb ik de gaten die ik niet ga gebruiken afgeplakt.


 photo DSC_7852Voorprikken.jpg

Gaten prikken. De priem had in afgelopen weekend nog gekocht op de Boekkunstbeurs in Leiden.


 photo DSC_7853Voorprikken.jpg


 photo DSC_7854InbindenOpMijnNaaibankje.jpg

Werken aan het naaibankje. Eerste katern.


 photo DSC_7855Ingebonden.jpg

Het ingebonden boekblok. Zo is er toch weer een stap gezet. Binnenkort meer. PS. je denkt misschien wat een lange koorden, maar die stukken touw krijg ik in verschillende lengtes. Het is eigenlijk restmateriaal maar voor mij prima te gebruiken.


Buidelboek

Vandaag ben ik bezig geweest met mijn versie van het Buidelboek
van Dhr. Harrie Knoors.
Tijdens de boekpresentatie heb ik wat foto’s gemaakt en die
ga ik verwerken in het boek dat ik aan het maken ben.
Daarvoor gebruik ik de uitgave van Atelier De Ganzenweide.

 photo DSC_7842.jpg

De grootste helft van de foto’s zijn al ingeplakt. Een van de twee lege katernen die bij het boek bijgeleverd werden heb ik daar voor gebruikt. Dat katern zit voor aan in het boek. De overige foto’s komen aan het eind van het boek.


Buidelboek – Girdle book

Afgelopen zondag ben ik begonnen het drukwerk voor Buidelboek,
het boek van Dhr. H. Knoors, voor te bereiden om in te binden.
Omdat ik geen snijmachine heb moet ik de pagina’s lossnijden
uit het drukwerk.
Het drukwerk komt op grote vellen waarop steeds de pagina’s staan
voor het een katern van het boek.
In dit geval bestaat een katern uit 4 bladen met op elk blad twee pagina’s
op de voorkant en twee pagina’s op de achterkant.

 photo DSC_7782DeEersteTweePaginasZijnGesneden.jpg

De eerste twee pagina’s zijn uitgesneden. De zware, metalen driehoek blijkt een gewelding stuk snijgereedschap te zijn. Een aanrader.


 photo DSC_7784EersteKaternBuidelboek.jpg

Het eerste katern van het Buidelboek: 4, in elkaar geschoven en gevouwen bladen die eerst op maat zijn gesneden.


 photo DSC_7785Snijafval.jpg

Snij-afval. Terecht gaf mijn vader aan dat een kant, de kant tegenover de rug, straks nog schoongesneden moet worden. Doordat je 4 vellen papier vouwt en in elkaar schuift, steekt de laatste, het vierde, een beetje uit ten opzichte van het derde blad. Het derde steekt een beetje uit ten opzichte van het tweede en hetzelfde is waar voor blad twee. Het gaat om minder dan een millimeter maar in een boek oogt dit al snel slordig.


 photo DSC_7786HetOndertekendeColofonDhrHKnoors.jpg

Dit is het katern met daarin de pagina met daarop het colofon. Dhr. Knoors heeft die pagina voor mij gesigneerd. Naast de bedrukte pagina’s heeft de uitgever (Atelier de Ganzenwei van Rob Koch) nog twee katernen bijgeleverd met blanco pagina’s. Daar kunnen straks mooi een paar van mijn foto’s aan toegevoegd worden. Zo is dit boek een werkelijk uniek exemplaar.


 photo DSC_7787Snijafval.jpg

 photo DSC_7788AlleKaternenGesnedenEnGevouwen.jpg

De katernen gesneden en gevouwen. Volgende stap is het aan elkaar naaien van de katernen.


Buidelboek door H. Knoors

Het boek is uitgegeven door Rob Koch van Atelier de Ganzenweide.
Ieder katern is, dubbelzijdig, op 1 vel papier gedrukt.
Voor een boekbinder de gewoonste zaak van de wereld maar
voor een hobbyist als ik, een uitdaging.
Gisteren dus even overleg gehad met mijn vader om te zien
of ik het goed begrepen heb.

Vandaag ga ik de pagina’s dan met de hand snijden.

De kleur van het linnen, dat ik ga gebruiken om in te binden,
heb ik al gekozen. Zo ook het papier voor het schutblad.
De versiering van de kaft heb ik ook al bedacht.

 photo DSC_7770HKnoorsEenHeelKaternOpEenBladGedruktDubbelrijdig01.jpg

Hier zie je een blad met een ogenschijnlijke wirwas aan pagina’s. Gelukkig staan er marge-indicatie streepjes op het papier gedrukt. Dus ik weet precies waar te snijden. Er staan natuurlijk ook paginanummers op, die helpen bij het correct rapen van de pagina’s. Ik heb van een A4-tje even een model gemaakt, de ‘pagina’s’ even losgesneden, om dan te zien hoe te rapen en vouwen om tot een goed katern te komen. Is te doen. Uitdaging zijn de twee lege katernen. Daar ontbreken de marge-indicatie streepjes.


 photo DSC_7770HKnoorsEenHeelKaternOpEenBladGedruktDubbelrijdig02.jpg

Hier zie je hoe de pagina’s nog aan elkaar zitten. Een van de mooie kapitalen (hoofdletters, de letter B van buidelboek) en als je goed kijkt de marge-indicatie streepjes. (Daar is vast een andere naam voor.)


Harrie Knoors: Buidelboek

Vandaag was ik te gast bij Museum Meermanno bij de
boekpresentatie van het boek met de titel ‘Buidelboek’.
Het boek is geschreven door Harrie Knoors die er ook zelf
al het onderzoek voor heeft gedaan.
Hij heeft gezocht naar afbeeldingen van buidelbpoeken in de
kunst aanwezig in Limburg.
De nadruk ligt dan vooral op kerkelijke kunst: houtsnijwerk,
schilderijen, beeldhouwwerk, ramen enz.
De afbeeldingen die hij gevonden heeft, zijn door hem beschreven
en in het boek in beeld gebracht.
In het Nederlandse erfgoedbezit is 1 zo’n buidelboek aanwezig.
Dat is in de collectie van Meermanno.
Dat is bijzonder want er bestaan wereldwijd nog maar
een kleine 25 buidelboeken.
Het buidelboek is een bindwijze waarbij het boek zo wordt ingebonden
dat een soort buidel ontstaat die aan een riem gehangen kan worden
en zonder van de riem genomen te worden, kan worden gelezen.
Het boek bevindt zich dan in de buidel die meestal van leer is.
Het was een typische binding voor bijvoorbeeld kloosterlingen.
In het geval van het buidelboek van Meermanno gaat het om
een Gebetbuch, gemaakt in Neurenberg door de drukker met de
noodnaam ‘Drukker van de Rochus-legende’, circa 1484.
De bijeenkomst was georganiseerd door Atelier De Ganzenweide
of de uitgever Rob Koch.

 photo DSC_7726SchrijverOnderzoekerHarryKnoorsBuidelboekUitgeverijDeGanzeweideRobKoch.jpg

De inleiding door schrijver en onderzoeker Harrie Knoors, zelf ook boekbinder.


 photo DSC_7727HarrieKnoorsTijdensZijnPowerPointPresentatie.jpg

Alle ontdekte buidelboeken werden kort besproken en middels powerpoint getoond.


 photo DSC_7724TafelMetModerneBuidelboeken.jpg

De moderne buidelboeken, gemaakt door de aanwezige boekbinders, lagen al op een tafel te wachten. Maar eerst een Middeleeuws voorbeeld.


 photo DSC_7728DrieVeilingcatalogiTweeDozenEenKussenEnHogeVerwachtingen.jpg

De spanning werd nog een beetje opgevoerd: drie veiligcatalogussen, twee foedralen, een kussen en een conservator: Erik Geleijns.


 photo DSC_7730GebetbuchNeurenbergDrukkerVanDeRochuslegendeCa1484.jpg

Hier ligt het buidelboek op het kussen. Gebetbuch, gemaakt in Neurenberg door de drukker met de noodnaam ‘Drukker van de Rochus-legende’, circa 1484.


 photo DSC_7731InDeHandenVanDeConservatorErikGeleijns.jpg

In combinatie met de handen van conservator Erik Geleijns krijg je een goed idee van de grootte van het boek. Onduidelijk is hoe groot het deel van het buidelboek vanaf de beugel/ring/knop/knoop die bevestigd werd aan een riem, tot aan het boek, nu typisch was. Er waren voorbeelden waarbij dit erg kort was. Zoals hier bij de Meermanno-versie maar er was ook een moderne uitvoering waarbij dit deel twee maal zo lang was als het boek.Vanaf de riem hing het boek dan over de knie.


 photo DSC_7732NederlandsBuidelboekEnModel.jpg

Bij eerder boekhistorisch onderzoek is een model van het Meermanno buidelboek gemaakt en ook dat werd getoond.


 photo DSC_7733InDeHandenVanDeConservator.jpg

De Duitse tekst. De tekst staat zo in het boek dat als je het boek pakt terwijl het aan je riem hangt, je het gelijk kunt lezen (dus normaal gesproken zou je zeggen: op zijn kop).


 photo DSC_7738.jpg


 photo DSC_7739.jpg

Een prachtig maar kwetsbaar boek.


 photo DSC_7741GebetbuchNeurenbergDrukkerVanDeRochuslegendeCa1484.jpg

Gebetbuch, Neurenberg, Drukker van de Rochus legende, ca 1484.


 photo DSC_7744TafelVolMetBuidelboeken.jpg

De tafel vol met buidelboeken.


Een voor een kwamen de makers/eigenaren van de moderne buidelboeken
hun verhaal bij het boek vertellen.
Hun namen heb ik niet genoteerd.
Hun boeken wel gefotografeerd.

 photo DSC_7746JanVanEyckMadonnaMetKanunnikJorisVanDerPaele.jpg

Zo was daar deze museummedewerker (?) uit Brugge die ons een detail toonde van het schilderij van Jan van Eyck, Madonna met kanunnik Joris van der Paele. Joris heeft een buidelboek en een vroege bril in zijn hand.


 photo DSC_7748BruggeModelVanNederlandseBindster.jpg

Na bestudering van het schilderij heeft een Nederlandse bindster dit model gemaakt.


 photo DSC_7749InVolleLengte.jpg

Het uiteinde is bij dit voorbeeld geen ring of gesp maar een knoop.


 photo DSC_7750BuidelboekMetBeslagEnPerkamentenTitel.jpg

Met een titel van perkament en beslag. Een mooi buidelboek.


 photo DSC_7751GeopendBuidelboek.jpg


 photo DSC_7752heelListigOpTeVouwenBoekDatJeHangtAanJeRiem.jpg

Kunstig gevouwen boek dat je aan een riem kunt hangen. Geen buidelboek maar een aanverwante soort


 photo DSC_7753InOpgevouwenToestand.jpg

In opgevouwen/dichtgevouwen staat.


 photo DSC_7758NogNietGereedVissensluiting.jpg

Mooi exemplaar dat nog niet helemaal gereed is. De vissensluiting is erg mooi.


 photo DSC_7760AlsEenCadeautje.jpg

Nog een kunstige, moderne interpretatie. Als een cadeautje.


 photo DSC_7761VrijeInvullingVanHetBegripBuidelboekHeelCreatief.jpg

Het voormalig beroep van de eigenaar/maker (kleermaker van de Nederlandse Opera), was terug te vinden in de benadering en het patroon dat de maker ontwikkeld had.


 photo DSC_7763EenVoorbeeldVanEenKleinBuidelboek.jpg

De buidelboeken komen in alle soorten en maten voor.


 photo DSC_7764BuidelboekVanDeHandVanDeSchrijver.jpg

Dit is een voorbeeld van een buidelboek dat door de schrijver Harrie Knoors zelf gemaakt is. Hier een knop in plaats van ring, beugel of knoop.


 photo DSC_7765DrieBuidelboekenMetInHetMiddenEenBoekMetEenKnopAanHetEindIPVRing.jpg

Drie buidelboeken met in het midden het boek met de knop.


 photo DSC_7768DeSchrijverSigneertMijnVersieVanHetBoek.jpg

Dhr. H. Knoors signeert mijn exemplaar van het Buidelboek. Nu moet ik het nog gaan inbinden.