Schilderijenwissel?

Posted on augustus 11, 2017 by Argusvlinder

Iedere keer kom je weer nieuwe dingen tegen op cultureel gebied in Antwerpen. Nu deze bijzondere schilderijwissel maandag 14 augustus aanstaande.

Wikipedia:

Sint-Carolus Borromeuskerk

De St.-Carolus Borromeuskerk aan het Hendrik Conscienceplein in Antwerpen is een voormalige jezuïetenkerk in barokke stijl.

De kerk werd ontworpen door leden van de jezuïetenorde, zoals François d’Aguilon en Pieter Huyssens. De kerk werd tussen 1615 en 1621 gebouwd boven op de toenmalige Ankerrui (niet te verwarren met de huidige) voor die aansloot met de Minderbroedersrui.

Oorspronkelijk was de kerk gewijd aan Ignatius van Loyola, stichter van de jezuïetenorde. Na het opheffen van de orde in 1773 werd de kerk opnieuw gewijd, ditmaal aan Carolus Borromeus. Na enige tijd gebruikt te zijn voor godsdienstonderwijs is het gebouw sinds 1803 in gebruik als parochiekerk.

De kerk is een typisch product van de contrareformatie, waarin de katholieke Kerk probeerde met pracht en praal het volk weer aan zich te binden en waarin de jezuïeten een leidende rol speelden. De voorgevel is geïnspireerd op onder andere die van de Gesù-kerk in Rome, de moederkerk van de jezuïeten, en is acht meter hoger dan de kerk zelf. De kerk heeft een driebeukige, basilicale opzet. Boven de zijbeuken zijn galerijen aangebracht. Het koor wordt gemarkeerd door een toren.

Aan de decoratie van de kerk werden belangrijke bijdragen geleverd door Peter Paul Rubens, die zowel schilderijen als beeldhouwwerk verzorgde.

In de middelste apsis wordt het hoogaltaar bekroond door een schilderij. Er waren vier stukken voor dit doel, waaronder de Kruisoprichting van Gerard Seghers (1591-1651) en een Kroning van Maria van Cornelis Schut (1597-1655) – uit de Antwerpse School. Vroeger maakten de twee retabels De mirakelen van de H. Ignatius van Loyola en De mirakelen van de H. Franciscus Xaverius van Rubens mee de faam van dit altaar uit, maar nu pronkt het Kunsthistorisches Museum in Wenen met deze twee topstukken. Dankzij een vernuftig katrolsysteem (dat in verscheidene jezuïetenkerken te vinden is) kon men de vier altaarstukken afwisselend tonen, afhankelijk van de liturgische feesten. De twee overblijvende werken en de 19e-eeuwse Onze-Lieve-Vrouw van de Karmel door Gustaaf Wappers functioneren nog steeds volgens hetzelfde systeem. Drie maal per jaar, op Aswoensdag, Paasmaandag en 14 augustus, wordt gewisseld tijdens een druk bijgewoonde schilderijenwissel.

Okay, Aswoensdag kan ik me iets bij voorstellen:
het begin van de vasten.

Paasmaandag, vind ik al moeilijker.
Je zou verwachten op het feest van Pasen.
Paasmaandag is dan al weer een dag later. Maar goed.

Dan 14 augustus.
Het feest van de Heilige Maagd Maria van de berg Karmel
valt op 16 juli
Maria-Tenhemelopneming is een katholiek feest
en wordt op 15 augustus gevierd.
Maria Koningin wordt op 22 augustus gevierd.
Andere mogelijkheden:
Ignatius van Loyola, kasteel Loyola bij Azpeitia, 24 december 1491 –
Rome, 31 juli 1556.
Franciscus Xaverius 7 april 1506 –
Shangchuan, 3 december 1552).
Xavier was een Spaanse jezuïeten-missionaris uit Navarra
die een belangrijke rol speelde in de opbouw van de missie
in Zuid- en Oost-Azië.
In Parijs maakte hij kennis met Ignatius van Loyola.
Op 15 augustus 1534 was hij een van de eerste zes
die de gelofte deden waarop later de jezuïetenorde
zou worden gebaseerd.
In 1539-1540 speelde Xaverius een belangrijke rol
in de bijeenkomsten die leidden tot
de stichting van de Sociëteit van Jezus.

Waarschijnlijk is het de 15 augustus 1534 die deze wisseling
te weeg brengt.

Breda in The Met

Posted on juli 28, 2017 by Argusvlinder

Breda in de verzameling van het Metropolitan Museum in New York.
De eerste werken waren duidelijk terug te verwijzen naar Breda.
Maar nagelang je verder komt wordt dat steeds moeilijker en steeds leuker.
Vandaag nog eens drie verrassingen.

Pierre-Auguste Renoir, calling card. Artist: Anonymous, circa. 1864–1919. Inscribed in plate across center: “PIERRE AUGTE RENOIR”; lower right: “28, rue Bréda” [crossed out in graphite]

Between the years of 1977 and 1989, F. C. Schang donated a group of 64 artists’ calling cards to the Metropolitan Museum of Art.
Schang began collecting calling cards as an accompaniment to his stamp collection;
however, the former eventually eclipsed the latter.
Now a part of the Drawings and Prints Department’s permanent collection, the calling cards are housed in an album that also includes Schang’s collection of stamps and other ephemera.
Calling cards are thought to have originated in Britain with the habit of writing messages
on the backs of playing cards. Ladies used hearts while men chose from diamonds or spades.
Special cards designed for such messages began to appear in the mid-18th century.
Printed with one’s name and, later, their address, engraved calling cards were originally used only by the nobility and upper class. Those who could not afford to have cards printed would write their names on white paper or unglazed pasteboard.
By the beginning of the 19th century, the calling card was a firmly-established social necessity.
For many, the card was used for dating, or “calling” upon a potential love interest.
But it became popular among artists as well, many of whom used them to send notes and direct potential patrons to their studio. (See: Banfield 1989, pp. 1-4.)

Korte samenvatting:
Het museum ontving een verzameling ‘calling cards’.
Dat waren kaartjes die men (adel, upper class) aan elkaar gaf om
daarmee een bezoek aan elkaar de bevestigen.
Het begon waarschijnlijk met het uitwisselen van speelkaarten met
daarop het adres geschreven.
Vrouwen gebruikten kaarten met het symbool ‘Harten’ en mannen gebruikten
‘Ruiten’ of ‘Schoppen’. Maar later werden het gedrukte kaartjes.
Een beetje zoals we nu business cards uitwisselen.
Vergeet niet dat niet alle kunstenaars zoals Van Gogh armoedig waren.

Blijkbaar woonde Renoir eens in de Rue de Breda.

Metropolitan Museum – New York, Francisco de Zurbarán, Spanish, Fuente de Cantos 1598 – 1664 Madrid, The Battle between Christians and Moors at El Sotillo, circa. 1637 – 1639, oil on canvas.

In 1370 the Spanish forces were saved from a night ambush when a miraculous light revealed the hidden Moorish troops.
This picture depicting the miraculous event was painted for the apse of the Carthusian monastery of Nuestra Señora de la Defensión in Jerez de la Frontera.
It formed part of a large, three-tiered altarpiece which comprised fourteen paintings and additional sculptures.

Op zich lijkt dit helemaal niets met Breda te maken te hebben, maar
als we het beeld beter bekijken vallen de lanzen aan de linkerkant wel op.
Lijkt wel een beetje op Velazquez (Las Lanzas).

In de toelichting op dit werk op de site van het Metropolitan
wordt inderdaad naar het schilderij van Velazquez verwezen.

Metropolitan Museum – New York, Edwaert Collier, Dutch, Breda, circa 1640 – after 1707 London or Leiden, Vanitas still life, 1662, oil on wood.

Edwaert Collier is me volledig onbekend.
Maar blijkbaar is hij in Breda geboren.

Het schilderij bevat een aantal leuke details.

Allereerst zien we hier een klein portret van Jacob Cats als raadspensionaris van Holland.

Op het schilderij ligt ook een almanak. Naast de titelpagina zien we de Letters EC en het jaartal 1662. EC staat voor Edwaert Collier. 1662 is het jaar waarin het schilderij gemaakt is. Op de ring die er rechtsvoor ligt staan ook twee letters EK. Volgens Wikipedia: Zijn voornaam kan ook gespeld worden als “Edward”, “Eduwaert”, “Edwart” of “Evert” en zijn achternaam als “Colyer” of “Kollier”. Voorkeurspelling is: “Edwaert Collier”.

Het ontstaan van het boek

Posted on juli 19, 2017 by Argusvlinder

Hoe boeken, in de vorm zoals we die vandaag kennen, zijn ontstaan
vind ik een interessant onderwerp om te onderzoeken.
Daarom ben ik blij dat ik gestuit ben op het
International Dunhuang Project.

Sinds enige tijd ben ik op het spoor gekomen van Chinese
boekbindtechnieken.
Daar ben ik tegen aan gelopen op de site van IDP.
Een Engelstalige website:
The International Dunhuang Project: The Silk Road Online.
Deze website is een samenwerkingsverband van musea en instituten
van over de hele wereld, die manuscripten (in allerlei vormen),
textiel en afbeeldingen beheren die afkomstig zijn van de Chinese plaats
Dunhuang en andere plaatsen aan de Zijderoute.
Veel van deze voorwerpen zijn door ontdekkingsreizigers gekocht
en/of meegenomen tussen 1900 en 1940.

Dit is de locatie van Dunhuang in China. Aan de Zijderoute.

Op Wikipedia is geen Nederlandse informatie voorhanden bij
de term International Dunhuang Project. Wel in het Engels:

The International Dunhuang Project (IDP) is an international collaborative effort to conserve, catalogue and digitise manuscripts, printed texts, paintings, textiles and artefacts from Dunhuang and various other archaeological sites at the eastern end of the Silk Road. The project was established by the British Library in 1994, and now includes twenty-two institutions in twelve countries. As of 1 March 2016 the online IDP database comprised 137,812 catalogue entries and 483,721 images. Most of the manuscripts in the IDP database are texts written in Chinese, but more than fifteen different scripts and languages are represented, including Brahmi, Kharosthi, Khotanese, Sanskrit, Tangut, Tibetan, Tocharian and Old Uyghur.

Maar even doorzoeken en dan vind je:

Dunhuang is een stad in een oase in de provincie Gansu in het middenwesten van China. De bevolking bedraagt 100.000 personen. Dunhuang is onafhankelijk geweest, maar behoorde in bepaalde tijden ook tot zowel China als Tibet.

Het is gelegen nabij een kruising van de zijderoute en heeft daaraan, en aan de militaire impact die hierbij hoorde, zijn faam te danken.

De manuscripten van Dunhuang:

De manuscripten van Dunhuang zijn een verzameling historische en religieuze manuscripten uit de 5e tot 11e eeuw die in het begin van de 20e eeuw werden herontdekt. De manuscripten waren al die tijd opgeslagen in de Mogao-grotten bij Dunhuang (in de Chinese provincie Gansu), voornamelijk in grot 17.

De manuscripten zijn van grote historische, filologische en literaire betekenis. Het gaat om werken waarvan gedacht werd dat ze verloren waren geraakt, zoals de taoïstische boeken Hua Hu Jing en Tao Te Ching. Verder werden in de grot oude edities van klassieke werken gevonden, zoals van de Gesprekken van Confucius. Ook kwamen er onbekende talen uit Centraal-Azië aan het licht, zoals het Hotanees. Tussen de handgeschreven manuscripten werd het oudste compleet bewaard gebleven gedrukte werk ter wereld aangetroffen, een Diamantsoetra uit de tijd van de Tang-dynastie.

Twee belangrijke Tibetaanse teksten uit de vondst zijn de Tibetaanse annalen en de Oude Tibetaanse kroniek. Tot de vondst van de annalen en de kroniek werd de geschiedenis van Tibet voor een groot deel gebaseerd op de Rode annalen, Nieuwe rode annalen en de Blauwe annalen. Op basis van de manuscripten van Dunhuang schreef Gendün Chöpel in de eerste helft van de 20e eeuw zijn versie van de geschiedenis van Tibet neer in de Witte annalen.

British Library: Or.8210/S.5451 ff.1-17 Vajracchedikaprajnaparamitasutra (T.235). Een butterfly binding.

In 2009 werden in de collectie van de Dunhuang-documenten in de British Library enkele delen ontdekt van de tot nu toe oudst bekende versie van het Testament van Ba, de belangrijkste bron van kennis over de Tibetaanse samenleving in de tweede helft van de 8e eeuw.

De manuscripten zijn in 1900 ontdekt door de monnik Wang Yuanlu die zich had opgeworpen als beheerder van de honderden Mogao-grotten en met zeer beperkte middelen enkele daarvan trachtte te restaureren. Hij trof ongeveer 50.000 manuscripten aan die zo’n duizend jaar geleden waren ingemetseld en verborgen gehouden.

De ontdekking van het zogenaamde Bower manuscript door Hamilton Bower en de publicatie daarvan in 1897 had tot wetenschappelijke aandacht nieuwsgierigheid geleid naar haast vergeten boeddhistische beschavingen aan de zijderoute. In het eerste decennium van de twintigste eeuw waren er dus meerdere expedities in het gebied om naar restanten van die beschavingen te zoeken. In 1908 hoorde de Brits-Hongaarse oriëntalist Aurel Stein tijdens een expeditie in Centraal-Azië van deze vondst. Stein reisde onmiddellijk naar Dunhuang. In zijn ontmoetingen met Wang Yuanlu vergeleek Stein zichzelf voortdurend met Xuanzang, een beroemde Chinese monnik die in de 7e eeuw naar India reisde en in China gezien werd als de belangrijkste vertaler van soetras in het Chinees. Gecombineerd met wat financiële giften, waardoor Wang Yuanlu enige restauratiewerkzaamheden kon voortzetten, bracht dat Aurel Stein in het bezit van een zeer omvangrijke collectie documenten.

British Library: Or.8210/S.5646 (de nummering van bioeken en hun pagina’s is een vak apart) met hieronder een detail van de foto waarop te zien is dat het hier gaat om een zogenaamde butterfly binding met stab stitching. Nou, daar kom ik later nog op terug.

Ruim een half jaar later werd hij gevolgd door Paul Pelliot, die ook met een zeer omvangrijke collectie vertrok. Op de terugreis naar Parijs liet Pelliot in 1909 in Peking enkele documenten aan Chinese geleerden zien. Die informeerden de Chinese regering. Deze gaf het bevel alle nog resterende Chinese documenten naar Peking te zenden, Dat bevel werd niet geheel uitgevoerd. Als gevolg daarvan werden er in de jaren daarna ook nog kleinere hoeveelheden documenten verkocht aan Russische en Japanse onderzoekers. De nog resterende Tibetaanse documenten bleven achter in kleinere provinciale musea in Gansu.

Deze manuscripten worden sindsdien bewaard door instituten over de gehele wereld, zoals de Nationale Bibliotheek van China, de British Library, de Bibliothèque nationale de France, en het Instituut voor Oriëntaalse Manuscripten in Sint-Petersburg. De door Aurel Stein verworven kunstvoorwerpen uit de grot, voornamelijk schilderijen, maken nu deel uit van de collectie van het British Museum. Paul Pelliot had aanzienlijk meer tijd dan Aurel Stein om gewenste manuscripten te selecteren. In tegenstelling ook tot Pelliot, die een perfecte beheersing had van Chinees, beheerste Stein het maar zeer matig. Het gevolg is dat in de collectie in Londen er veel kopieën zijn van steeds eenzelfde soetra. Alleen van de Diamant Soetra zijn er al ruim 500 in Londen aanwezig.

De website van het IDP kun je hier vinden: http://idp.bl.uk/

De tekst die ik daarover gelezen heb is van Colin Chinnery
en de afbeeldingen zijn van Li Yi en Colin Chinnery.
Al is het waarschijnlijk niet het eerste doel van de tekst die ik las,
de teksten zijn behoorlijk ‘boekbindervriendelijk’.
Mooi is dat de tekst vaak verwijst naar gedigitaliseerde voorbeelden
die je in detail kunt bekijken.
Soms met röntgen foto’s, een grote foto in geval van een rol, enzovoort.

British Library: Or.8210/S.5556, infrarode opname van het boek.

Wat mij zo interesseert is dat de tekst aan de hand van
de verschillende ‘boekvormen’ de brug probeert te slaan
tussen de rol en een gebonden boek.
En dat men die weg in verschillende stappen heeft gemaakt en
dat verklaard wordt waarom mensen die stappen namen.
Dat vertelt ons veel over de ontwikkeling van het boek.

De vormen die men onderscheidt zijn in de gevonden artefacten zijn:

de vlinderbinding of butterfly binding (hudie zhuang)
ingenaaide boek (aan de rug of door genaaide katernen) of
stitched binding (xian zhuang)
het palmblad boek, The Chinese pothi (fanjia zhuang)
de wervelwind binding, whirlwind binding (xuanfeng zhuang)
de accordion of concertine binding, concertina binding (jingzhe zhuang)
de omgedraaide vlinderbinding, wrapped-back binding (baobei zhuang)

De Nederlandse termen hierboven zijn van mij.
Als iemand betere termen er voor heeft dan hoor ik die graag.
Een van mijn volgende projecten wordt om van elk van bovengenoemde
vormen eens een hedendaagse versie te maken.
Dus een zeven- of achttal verschillende boeken
gebaseerd op deze boekvormen.

The Great Liao / De Grote Liao

Posted on juli 16, 2017 by Argusvlinder

The Great Liao / De Grote Liao is de naam van een dynastie
van heersers in grofweg Noord-China van 907 – 1125 na Christus.
Deze mensen leefden vooral als nomaden en dat zie je terug
in de vondsten die tentoongesteld worden in het Drents Museum.
Gisteren bezocht ik de tentoonstelling over de Khitan (naam
van het volk dat de Great Liao dynastie vormden) in Assen.

Deze voor ons onbekende cultuur levert een prachtige tentoonstelling op.
Zeer de moeite waard om daarvoor naar Drenthe te gaan.

Verguld zilverend kleinood waarvan de functie ons onbekend is. Het is een grafvondst uit het graf van de Prins van Wei in Chifeng. 900 – 1100 na Christus.

Twee prachtige buidelvazen. Deze keramische vazen zijn afgeleid van en gemoddeleerd naar leren guidels die je, gevuld met vloeistof, mee kunt nemen tijdens paardrijden. Je ziet de leren naden in het keramiek.

Detail van de draak op de buidelvaas.

Detail van het mythische wezen op de rechtervaas met de vogel met een menselijk hoofd.

Dat paarden belangrijk zijn voor nomaden lijkt me een open deur. Daarom is het paardentuig een goede mogelijkheid om te laten zien wat je maatschappelijke status is.

Detail van het verguld paardentuig. Wat ik zo mooi van de tentoonstelling vind is dat je goed de invloed kunt zien op latere kunstuitingen in China. Je ziet hier bijvoorbeeld al draken die honderden jaren later tijdens de Ming dynastie nog steeds belangrijk waren.

De graven die men sinds de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw
heeft gevonden en onderzocht, vormen op zich zelf ook
belangrijke delen van de Khitan-cultuur. De manier waarop men
dat in Assen laat zien is door twee reconstructies van tombes
met daarbij de muurschilderingen. Misschien niet zo mooi
als de originelen die uitgebreid op video, film en foto’s te zien zijn
maar de reconstructies geven een goed ruimtelijk beeld.
De volgende foto’s zijn van de reconstructie:

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Deze afbeelding toont bedienden die alles bij zich hebben om ergens buiten van thee te gaan genieten. Parasol, paard en theeservies.

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Plafond van een grafkamer met de dierenriem.

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Twee mannen zitten aan tafel te eten.

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Twee wachters aan beide zijdes van de tombe.

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Orkest met mannelijke muzikanten.

Op een groot bord met een duidelijke foto wordt uitgelegd wat je precies ziet van de dierenriem op het plafond in de tombe.

De tentoonstellingsruimte is aan alle kanten voorzien van beelden
van de steppes waar de Khitan leefden. Op een plaats zag ik
dat men ook beelden projecteerden op die foto.

Zo zie je hier een herder die te paard uitziet over zijn dieren.

Terwijl even later een begrafenisstoet in een graftombe verdwijnt. Er zijn tombes die men gevonden heeft die geplunderd zijn over de eeuwen, maar er zijn ook graven volledig in tact gevonden. Van die laatste zijn er grafvondsten te zien in Assen die spectaculair genoemd mogen worden. Dan gaat het bijvoorbeeld om het graf van de prinses van de staat Chen en haar echtgenoot. Het graf dateert van 1018 en is in 1986 ontdekt bij Qinglongshan in Binnen-Mongolie.

Gouden masker van de Prinses van Chen, 1018 na Christus.

Gouden masker van de Prinses van Chen, 1018 na Christus. Een zo typisch plat gezicht.

Hier zijn in het gouden masker van de prinses van Chen mooi de gaatjes te zien waarmee het masker kon worden vastgemaakt.

Dit zijn heel speciale voorwerpen: vergulden zilveren rijlaarsen van de prinses van Chen, 1018 na Christus.

Dit is een detail van een van de laarzen. Je kunt aan de gaatjes zien hoe de verschillende zilveren delen aan elkaar gezet werden.

Stenen beeld van een Boeddhistische heilige, 1000 – 1100 na Christus, gevonden bij de oude stad An’anmiao, Chifeng.

Verguld zilveren kroon uit een geplunderd graf in Hohhot, 900 – 1100 na Christus.

Verguld zilveren kroon uit een geplunderd graf in Hohhot met in het midden een phoenix.

Verguld bronzen plaat van de sarcofaag van Yelu Yuzhi, Chifeng. 942 na Christus.

Detail van de vogelkop.

Kortom, je kijkt je ogen uit.
Een fantastische chinese wereld die voor veel mensen
volledig onbekend zal zijn.
Wat een kans!

Breda at The Met

Posted on juli 14, 2017 by Argusvlinder

Het Metropolitan Museum in New York is een enorm museum.
Jaren geleden ben ik er een keer geweest.
Gelukkig hebben ze vandaag de dag een grote hoeveelheid
van hun werken via het internet beschikbaar gemaakt.
Ik ging zoeken op de term ‘Breda’ en vond zo’n 144 werken
waarvan ik er een kleine 20 voorstel in een paar blog posts.
Vandaag weer een paar.

Metropolitan Museum, New York, kunstenaar: Pieter Bruegel the Elder, Netherlandish, Breda (?), circa 1525 – 1569 Brussels, graveur en drukker: Jan Johannes Wierix, Netherlandish, Antwerp 1549 – 1615 Brussels: One begs in vain at the door of the deaf from Twelve Flemish Proverbs.

Dit werk levert wel wat problemen op.
Het is een werk gebaseerd op dat van Pieter Breugel de oudere
waarvan soms wordt aangegeven dat hij in Breda geboren is.

Maar mij hield de titel van het werk en de tekst die in een cirkel
om de afbeelding staat meer bezig.
De titel ‘One begs in vain at the door of the deaf’ zegt vertaald:
Men klopt tevergeefs aan op de deur bij een dove.
Maar het gedicht zegt dit (als ik het goed lees/omzet):

Wat ick klop
oft bid
t’is voor een doofmans deure
ons proue wort sober
ons cappe die verslijt
Eijlaes hebben wij t’beste
nu gheten veure
Soo wil ick mij
den bedelsack
haest maken quijt

De ‘deur van de dove’ lijkt mij hier niet letterlijk
deboeld terwijl de titel van het werk zegt dat wat je
ziet afgebeeld een man is die op de deur van een dove klopt.
Terwijl de tekst zeker ook als sterke boodschap wil geven
dat de persoon in kwestie heel snel uit de bedelstand wil geraken.

Zou het een monnik zijn: het gaat over een cappe die verslijt
en een bedelzak. Verderop staat nog iemand in dezelfde kleding.

Vervolgens wordt er gesteld dat de tekst afkomstig is van
12 Vlaamse gezegden. Die kan ik op internet helaas niet vinden.

Nog een afbeelding waarvan voor de oorsprong verwezen wordt naar Pieter Breugel de oudere. Metropolitan Museum, New York, kunstenaar Pieter Bruegel the Elder, The Alchemist (de alchemist).

De volledige informatie:
Metropolitan Museum New York
Artist Pieter Bruegel The Elder Netherlandish Breda (?) Ca 1525–1569 Brussels
Philips Galle Netherlandish Haarlem 1537–1612 Antwerp
Publisher Hieronymus Cock Netherlandish Antwerp Ca 1510–1570 Antwerp
The Alchemist
After 1558
Ets

Op deze afbeelding is zoveel te zien. Ongelofelijk.
Een paar voorbeelden.

Dat het om een alchemist gaat is onder andere op te maken aan deze man die in de boeken verdiept is. Hij wijst een van de titels op de pagina’s aan.

Detail van de alchemist.

Maar ook deze man, links op de afbeelding, laat niet veel te raden over. Die is aan het mengen, alles lijkt te borrelen, stomen en koken.

Maar er staan ook hele andere gebeurtenissen op deze afbeelding. Wat zijn deze kinderen aan het doen?

Wat doen deze mensen op de achtergrond bij het ziekenhuis? Gaan ze er op bezoek of moeten ze worden opgenomen?

Metropolitan Museum, New York, Author (schrijver) Ludolphus de Saxonia, publisher (drukker/uitgever) Peter Os van Breda, Zwolle, Dat boeck van dem leuen ons liefs heren Ihesu Cristi, 28 November 1495, Woodcuts.

Over deze Peter Os van Breda vond in nog een tekst
bij Huygens ING op het web.

Terug naar de bron:
de geschiedenis ontrafeld met nieuwe technologie.
Dat is de missie van het Huygens ING, een onderzoeksinstituut op het gebied van geschiedenis en cultuur.
Wij willen dat bereiken door middel van inspirerend onderzoek en het maken van innovatieve tools om oude, ontoegankelijke bronnen te ontsluiten, te begrijpen en te analyseren.
Dit doen we op het gebied van de Geschiedenis, Letterkunde, Wetenschapsgeschiedenis, en Digital Humanities.

Houtsnede van Peter van Os van Breda.

Dan als laatste voor vandaag dit werk. Metropolitan Museum, New York, Bartholomeus Breenbergh, Dutch, Deventer, 1598 – 1657 Amsterdam, The preaching of John the Baptist, 1634, oil on wood.

Je zegt het misschien niet op het eerste gezicht
maar dit is voor mij een combinatie van meerdere schilderijen
op een afbeelding. Bijvoorbeeld:

Een druk gezelschap luistert naar Johannes de Doper die staat te preken in een romantisch landschap met dramatische ruines.

Maar wat is dit. Een soort Madonna met kind. In een mooie driehoekscompositie.

Of deze schets in olieverf voor een koning op kameel. De kameel is er al.

Hier dan, een heus bachanaal met rechts Bacchus zelf. Is dat een krans op zijn hoofd? hij zit erbij alsof hij op een vat zit.

Overigens de reden dat een werk van Bartholomeus Breenbergh
in de zoekresultaten naar voor komt heeft te maken met de
preek die hier is afgebeeld.

Volgens het Metropolitan:

The Preaching of John the Baptist was a popular subject in Netherlandish art, as Spanish suppression of Protestant worship had given rise to the Calvinist response of hagepreken (hedge preaching) to large crowds in the fields surrounding Antwerp, Breda, and ’s Hertogenbosch.

Met andere woorden de preken van Johannes waren populair in
de Nederlandse kunst omdat het de mensen deed denken aan de hagepreken
die plaatsvonden rond plaatsen als Antwerpen, Breda en Den Bosch.

Breda in de collectie van het Metropolitan Museum in New York

Posted on juli 9, 2017 by Argusvlinder

Het Metropolitan is een van de grote musea in de wereld.
Wat zouden die hebben van Breda, of over Breda?
Via hun website vond ik 177 voorwerpen.
Veertien er van heb ik gedownload en die gaan
de komende tijd hier passeren.
Vandaag twee werken.
Bekende werken.

Laten we beginnen met Bartolome Maura, The surrender at Breda or Las Lanzas (The Lance) after Velazquez, 1876, etching on wove paper. Ja dat kennen we allemaal. Las Lanzas. Dit werk is door veel kunstenaars op doek of papier gezet. Wat opvalt bij deze ets is dat het gezicht op Breda dat op het doek van Velazquez zo goed te zien is op de achtergrond hier helemaal ontbreekt.

Het tweede werk is ook een topper. Romeyn de Hooghe, Peace Conference At Breda. Een soort stripverhaal gecombineerd met journalistiek. Aan de hand van de individuele platen wordt het verhaal verteld van de Vrede van Breda in 1667, nu 350 jaar geleden.

Als we de bovenste plaat langslopen dan zie je de aankomst van de Engelse ambassadeurs aan je ontrollen. Links zie je een stuk van een stoet met op de achtergrond het Liesbos.

Vervolgens zie je, met op de achtergrond Het Speelhuys, ‘Hare bijhebbende edellieden en pagien’. Anders gezegd de edelen en pages die de Engelse ambassadeurs bij zich hadden tonen zich hier.

Vervolgens kijken we naar de trompetters die de ambassadeurs meegenomen hadden. Men wil indruk maken en kosten nog moeite worden gespaard.

In de verte zie je dan de stad Breda liggen. Op de voorgrond een van de koetsen van de ambassadeurs.

De centrale afbeelding richt zich op de onderhandelingstafel. Het is een wat romantische voorstelling want in werkelijkheid werden de meeste onderhandelingen in klein gezelschap gehouden. Het is deze afbeelding die ik onlangs kreeg op het Kasteel van Breda als formulier voor een kleurwedstrijd.

De centrale afbeelding van de ets van Romeyn de Hooghe als kleurplaat.

De plaat in het midden laat ons zien hoe de upper class zich kleedde in de zeventiende eeuw. Veel linten en strikken en grote pruiken.

De onderhandelaar praten druk met elkaar. Hebben allerlei documenten bij zich en maken brede gebaren.

Dat terwijl sommige toeschouwers van alles bedenken om maar zicht te krijgen op al die diplomatieke actie. Sommigen moeten zich aan de wandtapijten vasthouden om niet te vallen.

Kunstvaria

Posted on juli 6, 2017 by Argusvlinder

Vandaag is een van de werken een tapijt.
Dat gebeurt niet vaak!
India, China, Zuid-Amerika en Picasso in 1 blog.

Brian Clarke, Night orchid 233, 2015, watercolour on black card.

David Claerbout, Olympia stadion – Impression of rain, 2015, gewassen inkt en potlood op papier.

Carlos Merida, Untitled, 1925 midd of 1927 (sin titulo), part of lmagenes de Guatemala, lithograph.

Ernst Ludwig Kirchner, Acrobatic dancers, cartwheeling, 1913, colour woodcut on paper.

Waar die kleur dan precies is weet ik niet.
Ik geloof direct dat dit een houtgravure is, maar kleur?

Alpana Ahuja Padhchinh, Precious Earth, 2016, acrylic on canvas.

Alexander Rodchenko, Construction no 95, 1919.

Misao Watanabe, Red scenery, carpet of wool and cotton.

Pablo Picasso, Taureau, signed and dated: Picasso 10.7.59, Indian ink on paper.

Huang Yuxing, Trees of maturity, 2016, acrylic on canvas.

Sean Scully, Landline Red Veined, 2016, oil on aluminium.

Drie leuke boekjes

Posted on juli 3, 2017 by Argusvlinder

Gisteren bij de examenexpositie van de AKV St. Joost in Breda
heb ik drie leuke boekjes meegenomen.
In willekeurige volgorde:

Elte Musters, Grote Markt Breda in stukken. Een boekje met als ondertitel Een inventarisatie van de Grote Markt in Breda anno 2017. Het leuke is dat door de tekeningen ik getriggerd werd om weer eens beter naar de Grote Markt te kijken. Je denkt dat je dat plein goed kent maar ik herkende een paar punten gisteren die ik al lang niet meer gezien heb. Het gaf mij een idee voor een volgend boekje.

Dit boekje heeft zijdelings met de eindexamenexpositie te maken. De mensen die aan het boekje werkten, studeren dit jaar af. Het boekje is gemaakt in opdracht van het Stadsarchief Breda. Het is een soort Siamees boekje met twee voorkanten. Twee sets van wandeltochten door het Park Valkenberg en Het liesbos en de weerslag daarvan in tekst, foto’s (oude en nieuwe). De makers van het boekje zijn Eva Kreuger: Park Valkenberg en Janou Munnik: Het Liesbos. Ik had het boekje al eerder gezien op de leestafel in het Stedelijk Museum Breda

Louise van Straten, Het verloren verhaal van Boudica. Boudica is een Keltische koningin. Over haar gaat dit verhaal dat nog niet af is.

Launch

Posted on juli 3, 2017 by Argusvlinder

Dat is de naam van de eindexamenexpositie van de AKV St. Joost
in Breda. Vroeger was dat de kunstacademie.
Maar de richtingen worden steeds breder en daarom
is het nu Akademie voor Kunst en Vormgeving St.Joost.

Van twee mensen van wie ik het werk erg de moeite waard vond
heb ik geen afbeeldingen:
Eva Tol, fotograaf.
– Ik heb me opgegeven als geinteresseerde voor haar boekwerk.
– Als dat uitkomt en ik wordt uitgenodigd een boek van
– haar te kopen hoort u er hier meer van.
Daryl Fijneman, filmer.
– Een mooie film, haast ballet, in een prachtige setting.

Ik viel gelijk met mijn neus in de boter. Bijna het eerste werk dat ik zag was een boek. Een boek van huiden van Floortje Sips. The Book of Hides.

Het hele boek. De latten waren zelfs van een koeienstal afkomstig.

Haar onderzoek draait om het volgende:

Leer is een natuurlijk product,
maar is het nog wel natuurlijk?
Bestaat er zo iets als natuurleer?

In de leerindustrie zijn veel tegenstrijdigheden.
Men noemt leer een natuurproduct,
maar men doet er zo veel handelingen mee,
dat het natuurlijke ver te zoeken is.
In mijn boek laat ik zien wat die tegenstrijdigheden zijn,
en hoe “natuurlijk” leer is.

Een willekeurige ‘bladzijde’ uit het boek. De tekst is door de manier waarop de letters zijn aangebracht in het leer minder goed leesbaar.

In dit grijze leer werken de letters beter. Floortje Sips is de maakster.

Kleur
Door het looiproces verdwijnt de originele kleur uit
de huiden. Ook als dit op een natuurvriendelijke
manier gebeurd zoals bij de huid van koe 8463.
De huiden kunnen in elk gewenste kleur geverfd
worden. Dit kan gedaan worden met kleuren met
een natuurlijke oorsprong, maar vaak worden er
chemische en synthetische stoffen gebruikt om
heldere en sterke kleuren te krijgen.
Het ontstaan van kleurnuances komt doordat niet
alle delen van de huid evenveel kleurstof opnemen.
bijvoorbeeld als er een litteken aanwezig is.

Finishen van leer is, eventueel, de laatste bewerking
die het leer ondergaat. Hierbij krijgt koe 8463
bijvoorbeeld glans, bescherming tegen vuil en
vlekken, krassen en een betere waterbestendigheid.
Dit wordt gedaan met een laagje verf wat aan
het oppervlak van het leer aangebracht wordt en zo
de uiteindelijke kleur, lichtechtheid en textuur
bepaalt.

Dit is een werk van Jason Terlouw.

Maker bij mij onbekend.

Erika Zwaan maakte een hele serie tekeningen met interessante vragen en omkeringen zoals: Anders of normaal? Veel humor zit er in het werk.

Erika Zwaan: Stoel vandaag mag jij op mij zitten.

Erika Zwaan: Een tekening van een echte plant. Een tekening van een nep plant.

Erika Zwaan, De binnenkant bestaat niet – je kan alleen denken dat deze er is. Alles wat je kan zien is de buitenkant.

Erika Zwaan, heeft een boon een voorkant?

Erika Zwaan, multicultureel bos.

Vivian Heyms, De moderne Nederlander. Vrij naar De aardappeleters van Vincent van Gogh.

Vandaag, 22/02/2021 ontving een correctie van de eerder geplaatste tekst van de maakster. Omdat de Nederlandse identiteit nogal politiek gevoelig ligt en inzichten over en de identiteit zelf steeds onderhevig zijn aan veranderingen, plaats ik hier de ‘correcte’ tekst:

Op het moment dat mijn werk de moderne Nederlander ontstond, waren er veel gesprekken in de media over de Nederlandse identiteit. Dit was voor mij de reden voor een onderzoek met de vraag: “Wat is de Nederlandse identiteit?” Ik denk niet dat ik hier een eenduidig antwoord op kan geven. Identiteit is namelijk altijd in beweging. Maar wat ik met dit werk wil laten zien is een hedendaags beeld van Nederland.

Wat me opviel is dat het cultureel erfgoed wordt ervaren als typisch Nederlands, zelfs nu nog in het heden. Terwijl veel kunstvoorwerpen niet representatief zijn voor het Nederland van nu, maar ook niet voor het Nederland van toen. Het beeld gaf namelijk toen al geen volledig beeld van de realiteit op dat moment. Het is een eenzijdig perspectief. Ik vind het om deze reden tijd om dit beeld te veranderen en hierdoor een representatiever beeld te laten zien van de moderne Nederlander.

De tekst van 2017:

De moderne Nederlander

In een veranderend Nederland is er onduidelijkheid
over de identiteit van ons land en haar
bewoners. Er is een zoektocht naar de Nederlandse
identiteit. Daarnaast is er een duidelijke roep naar
nostalgie.

De Nederlandse identiteit heeft veel verschillende
kanten, maar wat wij allemaal herkennen en
erkennen als Nederlands zijn onze iconische
beelden-. In deze serie producten wordt de moderne
Nederlander in deze iconische nationale beelden
geplaatst. Hiermee kunnen we opnieuw naar ons
cultureel erfgoed kijken en ons heden
reflecteren op ons verleden. In deze moderne
interpretatie zie je dat Nederland verandert maar
nog steeds hetzelfde blijft.

Djenna Fila, geen titel. Het werk gaat over de eerste Wereldoorlog.

Met de ladder als symbool voor de pogingen van mensen om te ontsnappen aan de ellende van bijvoorbeeld oorlogen.

Djenna Fila.

Marjan van der Heijden maakte een stop motion film met als titel ‘A meeting between seasons’. Prachtig om te zien. Voor de film maakte ze hoofdrolspelers en requisieten van textiel.

Remco Faes, Raw Material. Een soort installatie met stukken restleer (?). Maar als je van een kant kijkt zie je de twee afbeeldingen van runderen. De producenten van dit leer.

Van de zijkant blijft niet veel over van de beelden. Daar is het een langzaam bewegende, golvende installatie.

Kunstvaria

Posted on juni 26, 2017 by Argusvlinder

Het is al weer een tijd geleden maar
de aandacht voor kunst is niet minder geworden.
Ik heb het alleen drukker.

Frida Kahlo, Nina con collar.

Een plaat uit een boek. Joachim Joh. Nepomuk Spalowsky, Beytrag zur Naturgeschichte der vierfussigen Thiere, 2 vols., Paris, 1794 – 1795, hypopotamus.

Marc Chagall, Fleurs, 1924.

Mat Chivers, Harmonic distortion, 2016, nero marquina and thassos marble.

Mohammad Bozorgi, Moonlight night, 2015, acrylic on canvas.

Nathan Redwood, Untitled, 2016, acrylic on paper.

Willy Ronis, Les amoureux de la Bastille – Paris, 1957.

Stedelijk Museum Breda

Posted on juni 25, 2017 by Argusvlinder

Het nieuwe Stedelijk Museum Breda is sinds kort open.
Vandaag heb ik het bezocht.
Het ‘Museum of the Image’ is dood en dat was goed te merken
in de tentoonstellingen:
= wonderlijk weefsel neemt als uitgangspunt de voorwerpen
van het oude Bisschoppelijk Museum
= van kasteel tot station neemt als uitgangspunt de
voorwerpen van het Breda’s Museum
= de Vrede van Breda bouwt op de voorwerpen van het
Breda’s Museum aangevuld met stukken uit bijvoorbeeld
het Nationaal Archief en het Rijksmuseum.

De tentoonstellingen zijn een beetje braaf.
I.S.M. is ‘iets’ wat nog geen vorm gevonden heeft.

Maar net als bij MOTI wordt het allemaal nogal duur uitgevoerd.
Dat was bij het Breda’s Museum anders.
Het Stedelijk Museum Breda is een klein museum maar
het leeft op grote voet.
Veel personeel, dure inrichting, dure PR, kolosaal van inrichting,
dure projecten (vier afsetters) enz.

Als bezoeker betaal je 12 euro.
Dat is okay voor een groot museum maar met 6 zalen is dat
een hele hoge prijs.

Twee stukken van de tentoonstellingen ‘Van kasteel tot station’
en ‘De Vrede van Breda’ vielen me op:

Corry en de Rekels.

Publicatie vanden VREDE tusschen Engeland ende De Vereenighde Nederlanden.

De stad Metz

Posted on juni 19, 2017 by Argusvlinder

Naar Metz ging ik met de trein.
Dus van Breda, via Rotterdam, Brussel en Luxemburg.

Iedere keer als ik het station in Rotterdam bezoek word ik weer overvallen door de prachtige schaduwen die het dak en de constructie werpen op de treinen en de perrons.

Kom je dan aan in Metz, dan kom je in het station dat er uit ziet als een kathedraal.

Het gebouw is rijk versierd aan binnen- en buitenkant. Zoals hier met een paardenhoofd.

De gevel is indrukwekkend.

Wikipedia:

Om Metz te “germaniseren”, liet Keizer Wilhelm II een nieuw district creëren in een mengelmoes van Duitse stijlen. Als station was het onderdeel van het Schlieffen plan, waarbij het noodzakelijk was om de troepen van Frankrijk tot Rusland te transporteren in slechts 24 uren.

Het station is een 350 meter lang Neoromaans bouwwerk dat gebouwd werd tussen 1905 en 1908 door de Duitse architect Jürgen Kröger. Het station doet denken met zijn 40 meter hoge klokkentoren (naar verluidt door de Keizer zelf ontworpen) aan een kerkgebouw, en de aankomsthal doet denken aan dat van een paleis. Men speelt hier verder op in, met het gebruik van standbeelden van o.a. ridder Roeland, en glasramen van o.a. keizer Karel de Grote. Ook werd er een appartement voor de Keizer in het station ingericht, dat nu dienstdoet als kantoor.

De foto’s heb ik gemaakt op de ochtend dat ik het Centre Pompidou Metz ging bezoeken. Het museum gaat om 10:00 uur open dus tussen ontbijt en museumbezoek was er voldoende tijd. Het hotel lag aan de kant van het centrum van Metz terwijl Centre Pompidou Metz aan de andere kant van het spoor ligt.

Dit is een foto van een kapiteel in het station.

In het Centre Pompidou Metz heb ik nog wat foto’s gemaakt die eigenlijk geen relatie hebben met de tentoonstellingen. Zoals hier de dakconstructie, gezien vanaf een balkon op de derde verdieping in het museum.

Vandaar had ik een uitzicht op het werk van Ernesto Neto.

Vanuit de benedenverdieping ziet ‘Leviathan main toth’ van Ernesto Neto er zo uit.

In het centrum in Metz kom je bijvoorbeeld zulke straatjes tegen.

Zo kan het er in de avond uitzien.

Het was er goed toeven.

De stad kent een oude Christelijke, katholieke traditie. Hier het interieur van een kerk in Metz.

De kathedraal overheerst de oude binnenstad. Het is een fantastisch gebouw. Groot, prachtig ingericht. Een mooie schatkamer kun je in de kerk gaan bekijken en de gebrandschilderde ramen en het beeldhouwwerk zijn fantastisch.

Wikipedia:

De Kathedraal Saint-Étienne van Metz in Metz is de kathedraal van het bisdom Metz.
In de middeleeuwen vormde Metz en omgeving het kleine prinsbisdom Metz.
De kathedraal werd in de veertiende eeuw gevormd door twee kerken samen te voegen: het schip van Saint-Étienne (13e eeuw) werd verbonden met de noordzijde van een oudere romaanse kerk.
In de vijftiende eeuw werden een transept en een koor toegevoegd. Het schip is het op twee na hoogste in Frankrijk: 41,41 m. Alleen de Notre-Dame d’Amiens (42,3 m) en de kathedraal van Beauvais (48,5 m) zijn hoger.

De buitenkant van de kathedraal is rijk versierd.

Bijvoorbeeld met deze waterspuwers. Hier zie je een detal van de vorige foto.

De ingang van de kathedraal met een Laatste Oordeel en heel veel heiligen.

Je treft er een hele reeks kleine figuren aan. Wat ze precies voorstellen weet ik niet. Dus bedacht ik zelf maar een aantal titels. Hier bijvoorbeeld: Christus als bron.

Justitie of blind vertrouwen.

De vele gezichten van de mens.

Vurig draakje van de hel.

De kathedraal is enorm. Als onderdeel van de schatkamer zie je maquettes van de grote kerken van Frankrijk. Denk Notre Dame, de kathedraal van Reims enz.

De ramen zijn fantastisch. hier een van de gebrandschilderde ramen van Jacques Villon, gemaakt in 1957. Het raam toont de vazen gevuld met water die op de bruiloft in Kana omgezet worden door Christus tot wijn.

Wikipedia:

Jacques Villon (Damville, 31 juli 1875 – Puteaux, 9 juni 1963) was een Frans kunstschilder.
Zijn eigenlijke naam was Gaston Duchamp.
Duchamp was de oudste uit een kunstenaarsgezin van zes kinderen, waaronder zijn broers Raymond Duchamp-Villon, beeldhouwer, Marcel Duchamp, schilder, en zijn zus Suzanne Duchamp, schilderes.
In 1894 nam Gaston als pseudoniem de naam over van zijn geliefde dichter.
Hij liet zich voortaan Jacques Villon noemen.
Hij gaf heel jong zijn studies in de rechten op, om de artistieke weg op te gaan.
Hij kreeg een eerste tekenopleiding in Montmartre, in het atelier van Cornon, waar hij Henri Toulouse-Lautrec ontmoette.
Invloeden van deze, van Théophile Steinlen, van Jean-Louis Forain of van de Nabis ontgingen Villon niet.
In 1906 vestigde hij zich in Puteaux en waagde hij zich aan een voorzichtig cézanniaans kubisme.
In het atelier van Puteaux ontpopte Villon zich vanaf 1911 als de voortrekker van de Section d’or-groep, met zijn broers, met Albert Gleizes, met František Kupka, met Albert Metzinger, met Francis Picabia en met Fernand Léger.
Binnen deze Puteaux-groep vierde een synthetisch kubisme hoogtij.
In 1912 werden al zijn ingebrachte doeken verkocht aan het Amerikaanse publiek op de Armory Show.
In 1956 kreeg hij de opdracht tot het uitwerken van de kartons voor 5 glasramen in de Sacré-Coeur-kapel van de kathedraal te Metz.
Villon noemde zichzelf Cubiste impressionniste (impressionistisch kubist).
Hij overleed op 87-jarige leeftijd.

Maar er zijn ook ramen die gemaakt/geinspireerd zijn door Marc Chagall. Je herkent direct zijn typisch kleurgebruik en de manier waarop figuren worden weergegeven.

Dit is een set ramen die Marc Chagall heeft uitgevoerd met het glazeniersechtpaar Charles Marcq en Brigitte Simon in de periode 1958 – 1968. Van hen kon ik niet veel informatie vinden op het internet in een andere taal dan Frans.

Nu volgen er een aantal details van de vorigge foto.

Dit is een voorbeeld van de oudfere en meer traditionele gebrandschilderde ramen.

Het grote rozet.

Bij een andere uitgang zie je weer het laatste oordeel en ook hoe de verdoemden opgegeten worden door de muil van de hel.

Waterspuwers.

De grote steunberen die het mogelijk maakten zo hoog en zo transparant te kunnen bouwen.

Dit vond ik fascinerend. Dit is maar een stukje van het beeldhouwwerk tegen de zijgevel van de kathedraal. Ik heb geen idee wat het moet voorstellen.

Dit is een ander deel. Vooral die gordijnen vond ik apart.

Een waterspuwer in de vorm van een rund.

Aan de zijgevel van de kathedraal is nog een kruis ‘verstopt’.

De kathedraal domineert de oude stad.

Zomaar een gevel in de binnenstad van Metz. De gevels zijn de moeite waard om te bekijken. Deze versiering is gemaakt door iemand met de naam Muel.

Muel Fecit, ‘gemaakt door Muel’. Volgens mij gaat het hier om André MUEL, Architecte messin 1816 – 1886. Mijn foto is van de gevel van Hôtel de Bollemont, 1, Rue Pierre Hardie.

Musicircus. Masterpieces from the Centre Pompidou Collection

Posted on juni 17, 2017 by Argusvlinder

Het Centre Pompidou viert dat het 40 jaar bestaat en
organiseert daarom tentoonstellingen en andere evenementen
in heel Franklrijk. Zo ook in Metz.
De tentoonstelling in Metz gaat uit van muziek, ritme,
als inspiratiebron voor kust.

De entree van de tentoonstelling is indrukwekkend.
Eigenlijk moet ik het niet vertellen, maar ja.
Dan maar de komende regels even niet lezen.
Je gaat de tentoonstelling binnen via een normale deur.
De eerste ruimte is vrij donker.
Daar hangt midden in de ruimte, prachtig uitgelicht (de belichting
van deze tentoonstelling verdiend vermeld te worden want
die is uitzonderlijk goed!) een werk van de kunstenaar Wassily Kandinsky.

De felle, lichte kleuren knallen in je gezicht.
Het maakt een overweldigende indruk.
Als ik er nu aan terugdenk krijg ik nog koude rillingen
en gaan de haren op mijn armen rechtop staan.
Schitterend!

Wassily Kandinsky, Yellow-Red-Blue, 1925, oil on canvas.

De meeste foto’s die ik van de tentoonstelling maakte
zijn groepen foto’s.
Soms omdat je anders geen indruk van bijvoorbeeld
een lichtkunstwerk kunt krijgen.

Het eerste werk is van Olafur Eliasson. Een eigentijdse kunstenaar die hier met een lichtkunstwerk reageert op een werk van Sonia Delauney. Het werk van Sonia Delauney zie je hier midden achter tegen de muur hangen. Rechts op de muur zie je een projectie die gevormd wordt door lichten en voorwerpen die links (soms naast deze foto) hangen. De lichten en de voorwerpen (spiegels, metalen schijven) bewegen en daarom bewegen de projecties voor een deel ook constant. Je beeld verandert dus steeds.

Hier zie je een lichtbron die net te zien was en de spriraal en spiegelde schijven.

Olafur Eliasson en Sonia Delauney. Vaak vind ik het confronteren van werk van kunstenaar 1 met werk van kunstenaar 2 niet zo geslaagd. Maar hier is het super geslaagd.

Deze mobile van Calder is prachtig belicht. Het geeft zo’n mooie wisselwerking tussen het werk en zijn schaduw.

De maker van dit complexe lichtkunstwerk mety meerdere lichtbronnen en heel veel spiegels, is mij onbekend. Het ontbreken van een catalogus in een andere taal dan Frans is daaraan schuldig.

Dan komt er een werk van Yves Klein.
Er was ook een projectie waarop te zien is hoe dit werk
tot stand gekomen is.
Het werk is uit 1960. Het heet ‘Anthropometrie de l’epoque bleue’.
De film begint met een Yves Klein die als dirigent optreedt
voor een klein kamerorkest. De stemmige muziek vormt de
achtergrond van deze vernissage.
Even later zie je het publiek, mannen in pak, vrouwen keurig gekleed.
Dan begint het deel van de kunstenaar zelf.
Nou ja, zelf.
Er verschijnen een aantal blote dames die zich insmeren in blauwe verf
waarmee ze vervolgens afdrukken maken tegen de muur en op de grond.

Met orkest.

Insmeren.

Afdrukken maken.

Met een afsluitende toelichting aan de aanwezigen.

De film ‘Anthropometrie de l’epoque bleue’ is op YouTube te zien. Daar vond ik direct twee versies. Een in kleur en een in zwart/wit zoals de film op de tentoonstelling.

Dit is het werk wat bij de film hing. Dit werk van Yves Klein is er een uit een serie.

De maker van dit werk ken ik niet. Dit is een grote opstelling met zilverkleurige, spiegelende en bewegende schijven die een geluid voortbrengen.

Hier probeert men een werk van Soll LeWitt een wisselwerking aan te laten gaan met een ballet. Het ballet werd op de muur rechts geprojecteerd maar is hier niet te zien vanwege de lichtomstandigheden.

Al bij al, een heel geslaagde tentoonstelling.
Men had zich er veel makkelijker af kunnen maken maar
dit is gewoon een heel geslaagde tentoonstelling geworden.
We want more.

Fernand Léger. Beauty is everywhere.

Posted on juni 15, 2017 by Argusvlinder

Schoonheid is overal.
Dat is het motto dat goed past bij de kunst van Fernand Leger.
Niet alleen romantische plaatjes maar ook bijvoorbeeld machines
hebben een schoonheid. Dat zie je terug in zijn werk.
in Metz is op dit moment een tentoonstelling aan de gang
over zijn werk: doeken, films, keramiek, grafische ontwerpen,
theaterkostuums, decors, architectuur, enz.

Het was voor mij de eerste keer een tentoonstelling te zien
die alleen maar over werk van Fernand Leger gaat.
Dit was mijn reden om naar Metz te gaan en de tentoonstelling
viel niet tegen.

De catalogus is een groot boek. Stevige kaft.
Papier niet glanzend maar stevig.

Catalogus Fernand Leger, Beauty is everywhere. Helaas alleen in het Frans te verkrijgen.

Hier ligt de catalogus open bij mijn eerste foto. Door de catalogus heb ik alle namen van de kunstwerken. Het was behoorlijk donker in de ruimtes en dat maakt het maken van foto’s moeilijk.

Fernand Leger, La Noce, 1911 – 1912, huile sur toile.

Fernand Leger, Le partie de cartes, 1917, huile sur toile.

Fernand Leger, Element mecanique, 1924, huile sur toile.

Fernand LegerLe,. Mecanicien, 1918, huile sur toile.

Fernand Leger, Nature morte A B C, 1927, huile sur toile.

Fernand Leger, Charlot Cubiste, 1924, element en bois paints et laques. Leger werd enorm aangestoken door een film van Charles Chaplin. Een deel van die film was op de tentoonstellimng te zien maar de volle 24 komische minuten zijn op Youtube ook te zien. Een aanbeveling: A night in the show, Charles Chaplin, 1915.

Fernand Leger maakte ook samen met Dudley Murphy een eigen film: Images Mobiles. ook van die film waren stukken te zien. Machines krijgen daarin veel aandacht.

Fernand Leger, Les trois musiciens, 1930, huile sur toile.

Fernand Leger, La Danse, 1929, huile sur toile. Let vooral op de houding van deze danseressen.

Want die identieke houding komt hier weer terug: Fernand Leger, Composition aux trois figures, 1932, huile sur toile.

Fernand Leger, Les Acrobates en gris, 1942 – 1944, huile sur toile.

Fernand Leger, La Lecture, 1924, huile sur toile. een schilderij waarin het lezen van een boek centraal staat. Prachtig toch?

Fernand Leger, L’Arbre, 1925, huile sur toile.

Fernand Leger, Sans titre (Lampe et fleur), 1951, bas-relief.

Fernand Leger, Les loisirs (Hommage a Louis David), 1948 – 1949, huile sur toile.

Fernand Leger, Les Constructeurs, 1950, huile sur toile.

Infinite Garden. From Giverny to Amazonia. Oneindige tuin. Van Giverny tot de Amazone

Posted on juni 14, 2017 by Argusvlinder

Wikipedia:

Giverny is vooral bekend geworden als woonplaats van de impressionistische schilder Claude Monet.
Monet woonde in Giverny van 1883 tot zijn dood in 1926. Hij schilderde er vooral zijn tuin;
zijn schilderijen van de vijver met waterlelies en de Japanse brug behoren tot zijn bekendste werken.

Claude Monet, Bassin aux nympheas, 1899.

Vooral voor Fransen zijn de schilderijen die Claude Monet
in zijn tuin in Giverny maakte, heel bekend.
Ze zijn een begrip.
Dat is eigenlijk zo voor de hele kunstwereld.

De tentoonstelling Infinite Garden in het Centre Pompidou in Metz
geeft een heel uiteenlopend beeld van een tuin.
Niet van een tuin als een georganiseerd geheel maar gaat
juist in op al die andere aspecten van de tuin.
Dat levert een hele brede reeks kunstwerken op van zadenverzamelaars,
glaswerk, enorme paddestoelen, de plant als vluchteling,
de voortplanring, de kunstmatige tuin, de kleurrijke tuin,
de schrijvershut, noem maar op.

Tijdens de tentoonstellimng heb ik wat foto’s gemaakt met het plan
de catalogus te kopen. Ik zou dan niet de namen van de
kunstenaars hoeven te onthouden en de werken die niet te fotogradferne
waren vanwege het beperkte licht, zouden dan wel uit het boek komen.
Maar ondanks dat de teksten op de tentoonstelling in drie talen zijn
(Frans, Duits en Engels) kent men voor de catalogi maar 1 taal: Frans.
Heel, heel jammer.

De tentoonstellimng is de moeite waard.
Die moeite is niet beperkt bij een treinreis vanuit Nederland naar Metz.
In tijd, het beroep dat op je geduld wordt gedaan en in geld.
Genoeg gezeurd, de werken.

Dit grote werk van Ernesto Neto, Leviathan Main Toth uit 2005, hangt in de hal van het museum. Daar heb ik een kleine reeks foto’s van gemaakt. Die volgen later nog. Maar dit en nog een ander werk zijn onderdeel van de tentoonstelling.

Er was gelukkig ook plaats voor een paar voorbeelden van de vele boeken die over Botanica in de jaren verschenen zijn. Met prachtige, kleurrijke afbeeldingen.

Max Ernst.

Wie de maker van deze dansvloer is weet ik niet. Ik begreep van de tekst dat deze vloer met planten nog gebruikt is als dansvloer door Martha Graham. Daar waren ook foto’s van.

Geen idee wie de maker(s) van dit glaswerk, met florale motieven, is.

Opnieuw hier geen maker bekend bij mij. Maar ik hoop dat deze foto’s aangeven hoe breed of hoe groot de oneindige tuin in Metz is. Van romantische tot bizarre beelden.

Eeen handschrift van de filmer Derek Jarman. Van hem is een hele ruimte met fot’s en films te zien.

Tetsumi Kudo, Grafted Garden, pollution cultivation nouvelle ecologie, 1970 – 1971.

De foto is niet zo best daarom deze foto uit de documentatie rond de tentoonstelling:

Richard Long.

Simon Starling, Island for weeds, 2003.

Dit gaat over de status van planten.
Weeds, onkruid, zijn misschien wel ongewenste planten.
Maar wat is ongewenst.
Er zijn streken in de wereld waar we de rhodondendron zien
als een sierplant.
In Schotland kwam de plant niet voor, werd ingevoerd,
overwoekerd de originele planten en wordt nu als ongewenst
onkruid aangekeken.
Starling maakt een soort vluchtelingenboot als veilige plaats
voor onkruid.

Mario Merz, Tavolo a spirale in tubolare di ferro per festino di giornali datati il giorno del festino.

Deze kokers met schuim, de schuim wordt in de koker gemaakt en komt er dan aan de bovenkant uit. Sommige blijven mooi de vorm van de koker aanhouden. Het ruikte heerlijk. David Medalla, Cloud Canyons (Bahaghari), 1968 – 2016.

Nog een werk van Ernesto Neto, Flower crystal power, 2014. Een soort grote bloem waar je in kunt zitten.

Ernesto Neto, Flower crystal power, 2014.

Centre Pompidou Metz

Posted on juni 11, 2017 by Argusvlinder

Dit weekend ben ik in Metz geweest.
Er is daar een dependance van het Centre Pompidou.
Dat museum bestaat 40 jaar en daarom zijn er in
Frankrijk het hele jaar speciale tentoonstellingen en evenementen.
Zo ook in Metz.
Daar is nu een tentoonstelling over het werk van
Fernand Léger. Daar ben ik voor gegaan.
Maar vandaag eerst het gebouw Centre Pompidou Metz.
Het is een prestigeus gebouw, wat niet wil zeggen dat het mooi
is of goed. Dat zie je dan ook in Metz.
Het gebouw is in 2010 geopend.

Dit is het gebouw uit de verte. Het dak is vormeloos en de piek erop vind ik niet echt geslaagd. Er zijn door de architecten vast allerlei verhalen over te vertellen maar behalve een bijzondere houten constructie onder het dak heb ik niets kunnen beleven in het gebouw waarvan ik dacht: ‘Inderdaad, dat had alleen onder deze architectuur gekunt’.

Centre Pompidou Metz. De architecten: de Japanse architect Shigeru Ban en de Frans architect Jean de Gastines, geassisteerd door Philip Gumuchdjian, zul je dan ook niet vaak tegen komen in artikelen over architectuur.

De houten constructie die het dak van het Centre Pompidou in Metz draagt is indrukwekkend.

Centre Pompidou in Metz.

Het is zeker niet klein.

Centre Pompidou in Metz.

Er ligt een golvende tuin tegen het Centre Pompidou in Metz. Maar de omgeving is nogal schraal: beton, kapot beton en dat is het.

Gelukkig waren de tentoonstellingen beter. Ik ging er voor 1 speciaal: Fernand Léger. Beauty is everywhere. De andere waren: ‘Infinite Garden. From Giverny to Amazonia’ en ‘Musicircus. Masterpieces from the Centre Pompidou Collection’.

Van binnen. Vanaf de derde etage ziet het er bijvoorbeeld zo uit.

Laatste dag China 2016: Nanjing

Posted on mei 19, 2017 by Argusvlinder

Zoals al te zien was in een paar blogs
was de laatste dag in China in Nanjing.
Deze stad ook wel bekend onder de oude naam Nanking,
ligt op een niet al te grote afstand van Shanghai.
Daar is het eerste Ming-graf te bezoeken in wat men noemt
de Ming Tomb Scenic Area.
Het graf is misschien niet het mooiste Ming-graf en de omgeving
is veel meer verstedelijkt dan bij de graven die ten noorden
van Beijing te zien zijn maar het is wel het oudste graf.
Het heeft als voorbeeld gediend voor alle Minggraven die volgden.

A brief introduction of the Ming Tomb scenic area.

The Ming Tomb, situated at Single-dragon Mound south of Zhongshan Mountain, is the tomb of Zhu Yuanzhang (1328 – 1398), founder of the Ming Dynasty.
Its construction project undertaken in 1381 lasted for more than 30 years until the Tablet of Great Merits was erected in 1413.
Once enclosed by a red wall of 22,5 kilometers in circumference, it is among the largest royal tombs ever existed in China.
The Ming Tomb has suffered a lot since completed.
What still exist include the Tablet Pavilion (known as “Square City”, Sacred Avenue, Tablet Hall, Sacrificial Palace (Xiaoling Palace). Rectangular Walls, Ming Tower and Treasure Mound.
In the preludial section from Xiama Archway to Gold Water Bridge, the most eye-catching views may be the stone sculptures along the Sacred Avenue.
Passing through the Gold Water Bridge, you step into the main body of the tomb and step into the history.
Other attractions in this area include the Plum Blossom Hill, The Plum Blossum Valley, the Art World of Red Mansions, the Zi Xia Lake, etc.

Onderwerp van deze blog zijn twee elementen uit de opsomming hierboven:
de ‘Sacred Way’ en ‘Shen Gong Sheng De Stele Building’.
De Sacred Way is de weg die naar het complex leidt waar onder andere
het grafgebouw te zien is.
Langs de weg staan stenen beelden van (mythische) dieren.

Stone Elephant Road.

Stone Elephant Road, 615 meters long, is the first section of the Sacred Way.
Along this road are six kinds of stone animals including lions, Xiezhi, camels, elephants, unicorns and horses.
Carved out of whole pieces of stonein full relief with smooth lines, these animals are imposing in look and bold in style.
They not onlt indicate the loftiness, sanctity and glamour of the imperial tomb, but also achieve a symbolic effect of guarding the tomb against evil spirits and showing ritual customs.

Het paard.

The horse was part of the emporer’s honor guard during court ceremonies of the Ming Dynasty.
Therefore, stone horses were a must in front of the imperial tomb.
With spirited eyes and proud look, they seem to be flaunting the merits of their imperial owner before death.

Het paard.

The unicorn, an auspicious creature of ancient Chinese fantasy, integrates the features of the tiger, lion, ox and dragon.
As the legend goes, it appeared only in the reign of a benevolent and wise emperor.
Therefore, no one except the emperor had it before his tomb.

De eenhoorn met daarin eigenschappen van de tijger, de leeuw, de os en de draak.

De olifant.

The stone elephants are featured by simplicity and vividness.
Elephants were placed on the sacred way of imperial tombs as early as in the Eastern Han Dynasty (AS 25 – 220) and this practice continued in the Ming Dynasty.

De dieren staan paarsgewijs langs de weg:
een aan de linkerkant en een rechts.
Soms in een iets andere houding.
Door de jaren heen zijn ze zwaar beschadigd.
Zo heeft de eenhoorn geen hoorn meer, ontbreken (delen van) oren,
poten, staarten enzovoort. Maar de indruk die de beelden geven,
blijft imposant.

De kameel/dromedaris.

The practice of putting stone camels in front of a tomb was initiated after the completion of the Ming Tomb.
By doing so the emporer intended to show off this national strength, and symbolize peace in the Western Regions (inhabited by the minority nationalities) and prosperity of the nation.

De Xiezhi.

Xiezhi, a bear-eyed unicorn, also named Renfashou, is a legendary animal standing for justice.
It is said that Xiezhi can identify the evil person in a flight by hitting him with his horn.
It is placed before the tomb to show uprightness.

De leeuw.

The lion is generally known as “King of all beasts” for its inborn agility and ferocity over other animals.
It is honored in Buddhism as a holy beast protecting Buddhist doctrines.
Stone lions in front of the imperial tomb demonstrate the emporer’s unparalled dignaty and power.

De leeuw in vooraangezicht.

Terwijl we terug naar het metrostation lopen (en het restaurant)
komen we nog langs een grote stele gebouw.
Een gebouw gebouwd over een hele grote steen (denk Obelix of
de Hunnebedbouwers in Drenthe) met daarop een tekst.
Vaak bevat de tekst een ode aan een persoon.

Shen Gong Sheng De Stele Building was built in the eleventh year of Ming Yongle (AD 1413).
The plan of the building is square because of the damage on the roof, so it is commonly called as the “Si Fang Cheng”.
The stele named “Shen Gong Sheng De Monument Stele of Ming Xiaoling” is seated in the Si Fang Cheng by Ming Yongle Emperor, Zhu Di.
The stone tablet, written by Zhu Di himself, contains 2746 Chinese characters and records the life story of his father and the founder of Ming Dynasty, Zhu Yuanzhang.
The stele is the biggest stele monument in Nanjing city area.
In 2012, approved by the National Cultural Relics Bureau. Sun Yat-sen Mausoleum Authority Bureau implemented a protection engineering project to the Shen Gong Sheng De stele Building.

De Engelse vertaling is niet geweldig, vermoed ik,
maar mijn Chinees is nog minder.

Shen Gong Shen De. Het is goed te zien dat het gebouw en vooral het dak recent gerestaureerd zijn.

Hier zie je de enorme stele (steen) midden in het gebouw.

Het plafond boven de stele.

Helaas, tijd om naar huis te gaan.

Wat het oog je vertelt

Posted on mei 9, 2017 by Argusvlinder

Dat is de titel van een fantastisch boek van Cees Nooteboom
over kunst dat ik aan het lezen ben. De hele titel is:

Cees Nooteboom, Wat het oog je vertelt. Kijken als avontuur.

En een avontuur is het met Cees Nooteboom.
Hij schrijft niet alleen heel interessant, maar ook nog eens erg mooi.
Zo schrijft hij (zomaar een voorbeeld):

Je begrijpt dus dat de tentoonstellingsmakers iets met je willen. En omdat zoveel werk niet voor niets mag zijn, koop je de catalogus.

Cees Nooteboom, Wat het oog je vertelt. Kijken als avontuur.

Art UK – Breda

Posted on april 26, 2017 by Argusvlinder

Via een andere blog (Woest en vredig) kwam ik op het spoor van de web site
Art UK (Art UK). Deze web site probeert
alle kunstwerken in Engelse collecties beschikbaar te maken via Internet.
Ik dacht: wat hebben ze in Engeland over Breda.
Hier een samenvatting.

Het begint met een onduidelijk verband met Breda.
De achternaam lijkt naar Breda te verwijzen maar het fijne krijg ik
niet boven water.

Carl Fredrik von Breda (1759–1818), Zweeds, Portret van James Watt (1736–1819), 1792, Science Museum

Wikipedia:

Op de Nederlandse pagina over Carl Fredrik von Breda lees je:

Carl Frederic von Breda (Stockholm, 16 augustus 1759 – aldaar, 1 december 1818) was een Zweeds kunstschilder die vooral bekend is omwille van zijn portretten, onder andere van het Zweeds koninklijk huis.
Von Breda’s achternaam doet een verband vermoeden met de Nederlandse stad Breda. Von Breda’s overgrootvader Pieter was naar Stockholm geëmigreerd rond 1670.
In Groot-Brittannië kwam von Breda in aanraking met het werk van grote schilders en had hij de mogelijkheid om te studeren bij Joshua Reynolds. Deze had veel invloed op von Breda’s stijl en, via von Breda, op vele Zweedse portretschilders na hem.

De Engelse Wikipedie geeft iets meer informatie over de afkomst:

Breda’s great-grandfather Pieter emigrated to Stockholm around the year 1670 from the Netherlands. The “von Breda” family name seems to indicate a connection with the city of Breda. Von is not a Dutch preposition, but in the Nordic countries, this originally German preposition has occasionally been used as a part of names of ennobled families of native or foreign, but non-German, origin.

Een schilderij van een varken met de naam Breda.
Niet de naam van het varken maar van het schilderij.

Diarmuid Delargy (b.1958), Breda, 1990, oil on canvas, Arts Council Collection, Southbank Centre.

Over de schilder vond ik het volgende:

Diarmuid Delargy was born in Belfast in 1958 and is the twin brother of Fergus Delargy. He studied at the University of Ulster and the Slade School of Fine Art in London, from which he obtained an MA in 1983.

As a printmaker Delargy has few equals in the province, in an art form that has often been associated with sweet images of pastoral retreat. The marks of his drawing technique never find fixed, formal, definitions, but are always in a swirling search for an allusive presence that leaves traces of where they have been.

An interest in animals extends from childhood experiences in rural County Antrim. The horse is used as a symbol of freedom and the Utopian ideal. Not so the pig, often depicted exposed on the land as crude victim.

Delargy worked in Berlin in the ‘Artists’ Union’ workshop and was printmaker-in-residence at the Arts Council of Northern Ireland in 1988. He has had solo shows at the Orchard Gallery, Derry, the Fenderesky Gallery, Belfast, and the Taylor Galleries, Dublin. He has participated in numerous internationally toured group shows.

Deze informatie vond ik op de volgende web site Diarmuid Delargy

Van de kunstenaar Gerard van der Heijden kan ik op internet niet veel vinden.
Wel zie ik dat hij een tijd in en in de buurt van Breda gewoond heeft:

Geboren in Londen (Engeland) en daar gewoond tot 1894,
dan woont hij tot 1902 in Boxtel,
daarna tot 1904 in Teteringen (Breda),
tot 1928 vervolgens in Breda,
dan in Roosendaal en Nispen (Roosendaal) tot 1929,
vervolgens in Cuijk tot 1932, in Neerpelt tot 1937,
en als laatste in Sint-Oedenrode.

Gerard van der Heijden (1864–1939), The Cathedral, Breda, The Netherlands, Doncaster Museum and Art Gallery, oil on canvas, gift from Dr E. K. Graftdyck, 1973.

Volgens mij zie je links op de voorgrond
een van de torens van het Spanjaardsgat.
De Grote Toren staat dan centraal op het schilderij.
Met een kleine knik naar rechts, de toren ziet
er ieler uit dan in werkelijkheid.

Een Vlaamse kunstenaar met in zijn naam ‘Breda’.

Jan Pieter van Bredael (1683–1735), Cavalry engagement against the Turks, with a church in the background, Victoria and Albert Museum

Een heel interessant werk: De Overgave van Breda.
Het origineelis van Velasques en voor de stad Breda een belangrijk wer.
Zo zal een andere kopie in het nieuwe Stedelijk Museum Breda te zien zijn.
Daar las ik onlangs het volgende over:

Lanzas
In museumcafé Lanzas zie je straks het enorme schilderij De Overgave van Breda van Velázquez. Niet het origineel – dat hangt in het Prado – maar een kopie die werd gemaakt door Kees Maks. In 1903 werkte hij acht maanden in Madrid om dit meesterwerk na te schilderen. Vanwege de vele lanzen wordt De Overgave van Breda ook Las Lanzas genoemd.

John Phillip (1817–1867), The Surrender of Breda (after Diego Velázquez), c.1860, Royal Scottish Academy of Art & Architecture

Wikipedia:

John Phillip (April 19, 1817–1867) was a Victorian era Scottish painter best known for his portrayals
of Spanish life.
He started painting these studies after a trip to Spain in 1851. He was nicknamed “Spanish Phillip”.
Born into a poor family in Aberdeen in Scotland, Phillip’s artistic talent was recognised at an early age.
Lord Panmure paid for Phillip to become the student of Thomas Musgrave Joy in London briefly in 1836.
His education at the Royal Academy of Arts was paid for by Panmure.
While at the academy, Phillip became a member of The Clique, a group of aspirant artists organised by Richard Dadd.
The Clique identified as followers of William Hogarth and David Wilkie.
Phillip’s own career was to follow that of fellow-Scot Wilkie very closely,
beginning with carefully detailed paintings depicting the lives of Scottish crofters.
He moved on to much more broadly painted scenes of Spanish life influenced by Bartolomé Esteban Murillo
and Diego Velázquez.
Phillip’s early works tended to depict pious Scots families.
In 1851 he visited Spain, after he was advised to travel to southern Europe for his health.
Thereafter he concentrated on Spanish subjects.
The first of these, The Letter Writer, Seville, displayed the influence of Pre-Raphaelitism, a movement he had previously opposed, along with most other members of The Clique, despite his friendship with Millais, one of its leaders.
He was so influenced by his travels that he advised other artists to do the same.
Some artists, such as Edwin Long, took this advice and were similarly inspired.
In the late 1850s and 1860s Phillip’s style became much broader and more painterly, in line with Millais’s late work.
Phillip’s two most important paintings in these years were The Early Career of Murillo (1864) and La Gloria (1865, National Gallery of Scotland).
The first depicted the young Murillo drawing his art from Spanish street-life; the second portrayed a Spanish wake for a dead child.
Phillip was commissioned to paint the wedding in 1858 of Victoria, Princess Royal to Prince Frederick William of Prussia, later German Emperor Frederick III.
Phillip married Richard Dadd’s sister.
Like her brother she became insane.
Phillip died of a stroke while visiting William Powell Frith in Kensington.
Phillip’s self-portrait, The Evil Eye, commissioned by his close friend Patrick Allan-Fraser, is in Hospitalfield House in Arbroath, along with portraits of other members of The Clique.

Een persoon die niets met Breda te maken heeft.
Alleen in zijn achternaam zit het woord ‘Breda’.

Peeter van Bredael (1629 – 1719), Market Scene with a Harlequin, Colchester and Ipswich Museums Service. Gift from Mussenden Leathes (Mussenden Leathes is een Engelse familienaam).

Alles bij elkaar een heel interessante set werken.

Museum Prinsenhof in Delft – Verboden porselein

Posted on april 24, 2017 by Argusvlinder

De tentoonstelling ‘Verboden porselein’ is de tweede tentoonstelling
die ik in korte tijd bezoek met als onderwerp China en porselein.
Karakteristiek aan deze tentoonstelling is dat het eigenlijk een archeologische
tentoonstelling is.
De voorwerpen komen niet uit een bekend museum met een perfecte collectie.
De voorwerpen komen uit Jingdezhen, een van de geboorteplaatsen
van het porselein.
Daar heeft men de afgelopen jaren een aantal oude werkplaatsen en vooral ovens
opgegraven en die brachten enorme hoeveelheiden scherven aan het daglicht.
En ook in dit geval scherven die geluk brengen.
Want vaak waren het hele of nagenoeg hele voorwerpen.
De kwamen uit de keizerlijke ovens, zijn dus helemaal gemaakt volgens
de Chinese traditie met het juiste materiaal en de juiste kleuren.
De schilders zijn dezelfde schilders als van de voorwerpen in de ‘perfecte’
musea.

Meiping, Chenghua, 1464 – 1487, Chinees porselein.

Meiping, Chinees porselein.
Chenghua 1464 – 1487.

In China zijn draken de brengers van geluk en deze mythische dieren komen in verschillende variaties voor op het keizerlijk porselein.
Als een Chinese draak vijf tenen heeft, gaat het om een keizerlijke draak.
Deze mag alleen voor de Chinese heerser gebruikt worden.
Draken met vier tenen worden gebruikt voor prinsen en buitenlandse koningen, die met drie tenen zijn voor het gewone volk.

Collectie: Imperial Porcelain Museum, Jingdezhen

Soms is er iets mis gegaan bij het bakken of bij een ander onderdeel van het
productieproces. Maar als je de scherven weer samenvoegt, heb je Chinees porselein
met een bijzonder verhaal. Dat verhaal wordt nu verteld in het
Prinsenhof in Delft.

Ook in deze tentoonstelling wordt oud porselein gecombineerd met
werk van jonge Chinese en Nederlandse kunstenaars.
Werkend vanuit de oude traditie maar met nieuwe, moderne invalshoeken.

Huang Zaiyun.

HuangZaiyun

Huang Zaiyun (Hunan, 1984) studeerde keramiek aan de universiteit van Jingdezhen.
Na haar opleiding startte ze haar eigen studio.
Zaiyun is bijzonder geinteresseerd in de talloze traditionele ambachten in de keramiek.
Omdat deze ook in China dreigen te verdwijnen, doorkruist zij het land om ze te documenteren en zich, zo mogelijk, meester te maken.
Haar onconventionele ontwerpen zijn hedendaags en uniek.

Huang Zaiyun werkte in Royal Delft voornamelijk aan zelfgemaakte, handgevormde objecten die zij beschilderde op de traditionele wijze die ze geleerd heeft in Jingdezhen.
Zij combineerde die objecten met vanuit China meegenomen eeuwenoude scherven kostbaar porselein uit de Ming- en Qing-dynastie.
Ze omschreef dit proces als ‘een zaadje uit de oudheid van het blauw-witte porselein, dat tot bloei komt in mijn hedendaagse, Nederlandse keramiek’.
Hiermee wil ze ingaan op de relatie tussen Nederland en China en verbindt ze het verleden met het heden.

Huang Zaiyun.

Yin Jiulong.

Yin Jiulong

Yin Jiulong (Sichuan, 1975) studeerde grafisch ontwerp aan de universiteit van Chengdu.
Hij ontwikkelde zich tot een van de meest succesvolle ontwerpers van China en is niet weg te denken uit de glossy bladen, van social media en tv.
In zijn werk verbindt bij kunst, ontwerp en dagelijks leven met elkaar.
Hij produceert naast keramisch gebruiksgoed ook verlichting, kleding en schoenen.

Tijdens zijn Artist in Residence-periode bij Royal Delft werd hij geconfronteerd met een totaal nieuwe werkwijze.
Gewend aan ontwerpen met schone handen en talloze assistenten, moest hij nu zelf aan de slag.
Nieuwsgierig, ondernemend en intelligent gebruikmakend van de aanwezige vormen en mallen bij de fabriek, ontwikkelde hij een serie verrassende objecten.
Ook experimenteerde hij met slib- en druiptechnieken en maakte hij gebruik van boeddhistische symbolen.
Wat kleuren betreft beperkte hij zich doeltreffend tot witte en blauwe glazuren met hier en daar een accent in goud.

Af en toe wordt de tentoonstelling afgewisseld met een voorwerp
uit een van de ‘perfecte’ musea.
Vooral om thema’s of vormen te ondersteunen en verduidelijken.

Schotel, Yuan, 1279 – 1368, porselein.

Schotel, porselein.
Yuan, 1279 – 1368.

Dit stuk laat de kwaliteit zien van het porselein dat tijdens de Yuan-dynastie gemaakt wordt.
De decors op porselein bestaan voor een groot gedeelte uit gelukssymbolen die afkomstig zijn uit het boeddhisme en taoisme.
Aangezien de latere Chinese keizers en bevolking dezelfde religies belijden, blijft het motief van dit fabeldier, ook wel ‘qilin’ genoemd, in gebruik op het porselein in het paleis en daarbuiten.

Collectie: Rijksmuseum Amsterdam, inv.nr. AK-RBK-1965-88.

Qilin.

David Derksen. Niet van al zijn werk was ik meteen weg (ingepakt porselein als kunstwerk?) maar deze mallen met keramiekkleurstof vond ik mooi.

David Derksen

David Derksen (Haarlem, 1983) is in 2009 afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven en rondde in 2011 zijn master Industrial Design af aan de TU Delft.
Tijdens zijn studie startte hij zijn studio in Rotterdam, waar hij onder meer verlichting en meubels ontwerpt.
Graag wisselt hij industrieel ontwerp af met meer experimenteel werk, waarin hij de grenzen van het materiaal opzoekt.

Tijdens zijn verblijf in Jingdezhen heeft David Derksen zich laten inspireren door twee thema’s, namelijk de schoonheid van imperfectie en het stapelen/verpakken.
Op basis van misbaksels, die bestaan uit aan elkaar gesmolten en vervormde stapels porselein, maakt hij een serie nieuwe objecten.
De vervorming en verbinding van losse elementen is hierbij met opzet gedaan, op een min of meer gecontroleerde manier.

Geinspireerd op hoe porselein wordt verpakt in Jingdezhen, heeft Derksen daarnaast een serie stapelingen gemaakt waarbij losse elementen verbonden zijn door lint of bamboe.
Zij vormen zo een nieuwe interpretatie van een kandelaar uit de keizerlijke collectie (Zhengde, 1505 – 1521, collectie: Archeologisch Instituut Jingdezhen).

Monnikskapkan, Xuande, 1425 – 1435, porselein.

Monnikskapkan, porselein, Xuande (1425 – 1435).

De vorm van de monnikskapkan is gekopieerd van voorwerpen die worden gemaakt tijdens de regering van Yongle.
Dit type object is afkomstig uit Tibet en wordt geassocieerd met de boeddhistische monniken daar.
Deze kan is beschreven in Sanskriet, de filosofische taal van onder andere het boeddhisme, wat wederom een verwijzing is naar de contacten van Yongle met Tibet.
Er wordt aangenomen dat Yongle dit type kannen liet maken als cadeau voor de invloedrijke lama Halima.

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

De voorwerpen staan helaas niet zo duidelijk op de foto en
Marianne Thieme moet maar even niet kijken.
Dit zijn krekeldoosjes van porselein.

Van links naar rechts:

Krekeldoos, porselein, Xuande (1425 – 1435).

Keizer Xuande is een groot liefhebber van krekels.
Deze doos met de keizerlijke draak is zeker voor hem bedoeld, maar is niet door de keuring gekomen.
Xuande houdt van gokken en krekelgevechten lenen zich hier goed voor.
Het is van belang om een sterke krekel te kweken en deze goed te verzorgen in een mooi porseleinen doosje.

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

Krekeldoos, porselein, Xuande (1425 – 1435).

Deze krekeldoos is gedecodeerd met vliegende phoenixen.
Niet alle objecten worden aan de buitenzijde gemerkt met het zes-karaktermerk van de keizer.
Deze doos heeft het regeringsmerk van Xuande aan de binnenzijde van de deksel.

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

Krekeldoos, porselein, Xuande (1425 – 1435).

Sommige afbeeldingen verwijzen naar Chinese verhalen of gedichten.
Op deze doos zitten twee wielewalen in een boom.
De vogels staan bekend om hun mooie zangstem.
Het gedicht waar naar wordt verwezen, heeft als titel ‘Lente klaagzang’ en gaat over het liefdesverdriet van een dame die haar man moet missen.
De keizer heeft hem naar het begin van de zijderoute gestuurd.

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

Penselenbakje, porselein, Xuande (1425 – 1435).

Kalligrafie is een geliefde bezigheid van keizer Xuande.
Hiervoor heeft hij inkt, penselen en water nodig.
Het decor in dit bakje waarin de penselen worden gewassen, stelt een vijver met vissen voor waarin lotusbloemen groeien.
Hiermee wordt de gebruiker een goed resultaat gewenst.

Collectie: Archeologisch Instituut Jingdezhen.

Schotel, porselein, Yongle, (1402 – 1424).

Bij het decor van deze schotel staat een pijnboom centraal in een landschap of tuin.
Het houden van tuinen is een belangrijke bezigheid in China.
Ook bij het keizerlijk paleis hoort een grote tuin die wordt gebruikt bij activiteiten zoals boogschieten of het spelen van spelletjes.

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

Hans van Bentem, Imperial Stacks, Jingdezhen, 2017, porselein.

Hans van Bentem

Hans van Bentem (Den Haag, 1965) werkt sinds zijn afstuderen aan de Haagse kunstacademie aan monumentale sculpturen, omvangrijke installaties en lichtobjecten.
Hiervoor gebruikt hij liefst klassieke, traditionele materialen.
Om die reden is hij altijd op zoek naar ambachtelijke ateliers en eeuwenoude technieken, en verdiept hij zich in brons uit India, houtwerk uit Senegal en porselein uit China.

Hans van Bentem komt al sinds 2006 in Jingdezhen en realiseerde daar, met hulp van plaatselijke ambachtslieden, grote series werk in porselein.
Met deze ervaring ontwikkelde hij als Artist in Residence het werk Imperial Stacks.
Het bestaat uit drie stapelingen van elk drie losse objecten, die van samenstelling zouden kunnen veranderen.
Deze interactieve groep sculpturen verwijst in vorm en decoratie naar symbolen uit de Chinese (Keizerlijke) cultuur en maken tegelijkertijd deel uit van de kenmerkende hedendaagse beeldtaal waar van Bentem bekend om staat.

Hans van Bentem, Imperial Stacks, Jingdezhen, 2017, porselein.

Schotel, Porselein, Chenghua (1464 – 1487).

In de Chinese dierenriem is de draak het belangrijkste wezen en daarom ook het symbool van de keizer.
Een keizerlijke draak heeft vijf tenen, maar hier heeft de porseleinschilder een foutje gemaakt.
Een van de klauwen heeft namelijk zes tenen.
Dit wordt gezien als een ware belediging van de keizer en het bord is dan ook vernietigd.

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

Draak met de zes tenen (rechts op de foto in een soort ‘cirkeltje’. Dat mag natuurlijk niet.

Bord, Porselein, Chenghua (1464 – 1487).

De gebruikte decors op het porselein van Keizer Chenghua laten duidelijk zien dat hij taoistische en boeddhistische religies aanhangt.
Zeker het Sanskriet op dit bord geeft de meditatieve kant van het boeddhisme weer.
De latere keizer Jiajing (1521 – 1567), die vooral taoist is, breekt met deze traditie van de vroege Ming en verbiedt het boeddhisme in China.

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

Ook bij deze tentoonstelling is er geen catalogus.
Dat is heel erg jammer.
Hopelijk is het geld dat een museum normaal gesproken
in een catalogus steekt naar het Artists in Residence programma
gegaan van de Chinese en Nederlandse kunstenaars.

Maaike Roozenburg

Na haar afstuderen aan de Gerrit Rietveld Academie richtte Maaike Roozenburg (Delft, 1979) haar eigen studio op.
Ze werkt aan producten en projecten op het snijvlak van design, erfgoed en digitale technologieen.
Met haar ontwerpen wil ze historische gebruiksvoorwerpen en hun verhalen terugbrengen in het dagelijks leven.
Vaak zoekts ze daarbij samenwerking op met wetenschappers, archeologen, ambachtslieden en programmeurs.

Roozenburg heeft in Jingdezhen gewerkt aan twee projecten:
Voor ‘Kommen voor de keizer’ heeft ze zich verdiept in de zo karakteristieke gekleurde glazuren van keizerlijk porselein.
Samen met de ambachtslieden van Jindezhen heeft zij een selectie kommen gereproduceerd volgens de methode van weleer, en ze vervolgens geglazuurd in edelsteenblauw, krabpantsergroen en Youli-rood.
Voor ‘True replicas, to Delft and back’ werkte ze samen met de TU-Delft.
Zij maakte 3D-scans en -prints van porseleinen voorwerpen die gemaakt zijn in 17de-eeuws China en opgegraven in Delft.
Op basis hiervan maakte ze samen met de ambachtslieden van Jingdezhen nieuwe ontwerpen.

Argusvlinder

De avonturen van de Argusvlinder

Categorie archief: Kunst

Schilderijenwissel?

Breda in The Met

Het ontstaan van het boek

The Great Liao / De Grote Liao

Breda at The Met

Breda in de collectie van het Metropolitan Museum in New York

Kunstvaria

Drie leuke boekjes

Launch

Kunstvaria

Stedelijk Museum Breda

De stad Metz

Musicircus. Masterpieces from the Centre Pompidou Collection

Fernand Léger. Beauty is everywhere.

Infinite Garden. From Giverny to Amazonia. Oneindige tuin. Van Giverny tot de Amazone

Centre Pompidou Metz

Laatste dag China 2016: Nanjing

Wat het oog je vertelt

Art UK – Breda

Museum Prinsenhof in Delft – Verboden porselein

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen: