Een leeshulp bij Elements of Hindu Iconography

Dit bericht is een vervolg op het bericht dat ik
nog niet zo lang geleden schreef
met als titel Shiva en Parvati.
Dat bericht ging over een bronzen beeld dat ik zag in Musée Guimet.
Toen ik het beeld nader onderzocht, stuitte ik op vragen
waarop ik geen antwoord kon vinden.

DSC08104 01 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
Musee Guimet, Shiva et Parvati, don J.-P. Schotsmans en souvenir de Janine Schotsmans-Wolfers. MA 6056.

Om een antwoord te krijgen op de vraag of het beeld
beter beschreven kan worden als ‘Shiva en Parvati’
of als ‘Umasahitamurti’,
ga ik gebruikmaken van Elements of Hindu Iconography van T. A. Gopinatha Rao.
Het boek verscheen in 1914 en 1916.

ShivaEtParvatiZaaltekst

Maar voordat ik in de inhoud duik, wil ik eerst een beeld krijgen
van hoe het boek in elkaar zit,
hoe het tot stand is gekomen
en hoe het gebruikt kan worden.

Waarom schreef Rao zijn boek?

Het voorwoord van Elements of Hindu Iconography uit 1914
maakt duidelijk vanuit welke vraag T. A. Gopinatha Rao
aan zijn grote studie begon.
Reizigers en onderzoekers konden in India
talloze tempelbeelden bewonderen en beschikten bovendien
over een rijke mythologische literatuur,
maar een systematische verklaring van de beelden zelf
ontbrak volgens hem grotendeels.
De meeste bestaande boeken behandelden
de hindoeïstische goden en hun afbeeldingen
aan de hand van de Purāṇa’s en andere verhalende bronnen.
Daarmee kon men veel leren over de mythen, maar veel minder
over de beeldtaal waarmee deze godheden
in tempels en sculpturen werden voorgesteld.

Rao vertelt dat hij aanvankelijk dacht de iconografie vooral te kunnen verklaren
aan de hand van de verhalende bronnen, zoals de Purāṇa’s.
Al snel liep hij echter vast op de grote verscheidenheid aan afbeeldingen
van één en dezelfde god.
Waarom heeft een bepaalde vorm van Shiva (Śiva) vier armen en een andere acht?
Waarom draagt dezelfde godheid in het ene beeld een hert
en in het andere een bijl?
Waarom verschijnt een bepaalde kroon, houding of handgebaar steeds opnieuw?
De mythologische teksten gaven daarop vaak geen afdoende antwoord.

Een keerpunt vormde daarom zijn kennismaking met teksten
zoals de Śilparatna en de Aṁśumadbhedāgama.
Dat waren geen mythologische verhalen, maar technische en rituele handboeken
uit de tradities van tempelbouwers, priesters en beeldmakers.
Terwijl de Purāṇa’s vooral beschreven wie de goden waren,
welke levensverhalen zij hadden
en hoe zij zich tot andere godheden verhielden,
legden deze teksten vast hoe de goden moesten worden afgebeeld:

  • hoeveel armen zij moesten hebben,
  • welke attributen zij droegen,
  • welke houdingen en gebaren voorgeschreven waren
  • en hoe beelden volgens vaste proporties moesten worden vervaardigd.

Voor Rao was dit een openbaring.
De sleutel tot de iconografie lag niet alleen in de verhalen over de goden,
maar ook in een omvangrijke vakliteratuur
die door eerdere westerse onderzoekers grotendeels over het hoofd was gezien.

Toch zag hij zijn eigen werk niet als een vervanging van deze oudere handboeken.
Integendeel, hij beschouwde ze als onmisbare bronnen.
Zijn ambitie lag elders.
De āgama’s (waarvan de Aṁśumadbhedāgama een voorbeeld is)
en de śilpa-teksten (zoals de Śilparatna) waren vaak moeilijk toegankelijk,
verspreid over verschillende manuscripten en bovendien ingebed
in uitgebreide verhandelingen over rituelen, tempelbouw en theologie.
Rao wilde de iconografische gegevens uit al deze bronnen bijeenbrengen,
onderling vergelijken en vervolgens toetsen aan de werkelijke sculpturen
die hij tijdens zijn reizen door India bestudeerde en fotografeerde.

Daarmee vervulde Elements of Hindu Iconography een nieuwe functie.
Het boek was niet bedoeld als een nieuwe āgama of een nieuwe Śilparatna,
maar als een brug tussen tekst en beeld.
De oude bronnen leverden de voorschriften;
de tempels en sculpturen leverden het zichtbare bewijsmateriaal.
Door beide met elkaar in verband te brengen kon Rao
een systematisch overzicht scheppen van de verschillende vormen
van de hindoeïstische godheden en hun iconografische kenmerken.

Juist daarin ligt de blijvende betekenis van zijn werk.
Waar eerdere auteurs vooral de goden beschreven, probeerde Rao
de beelden zelf te begrijpen.
Zijn studie vormt daardoor niet alleen een samenvatting van oudere teksten,
maar ook een synthese van manuscripten, veldonderzoek, fotografie
en vergelijkende analyse.
Wat hij zelf bescheiden omschreef als een eerste poging om het terrein te ontginnen,
groeide uit tot een van de invloedrijkste standaardwerken
op het gebied van de Indiase iconografie.

Wie waren de ‘voorgangers’ van Rao?

Rao noemt in zijn voorwoord een reeks Europese auteurs
die vóór hem over hindoeïstische goden, mythologie
en afbeeldingen hadden geschreven.
Onderstaand overzicht plaatst deze voorgangers in chronologische volgorde.

VoorgangersDieRaoNoemt

Deze auteurs schreven vooral over de goden, hun verhalen en hun onderlinge relaties.
Rao wilde een stap verder gaan door tevens te onderzoeken
hoe de goden in beelden werden voorgesteld
en welke voorschriften aan die voorstellingen ten grondslag lagen.

Het boek

Het boek van Rao is ingewikkeld.
Niet alleen omdat de inhoud ingewikkeld is, maar ook door de manier
waarop het boek is verschenen en waarop ik het nu kan raadplegen.
Het boek is niet in de winkel te koop.
Ik werk met pdf-bestanden die via Internet Archive beschikbaar zijn gesteld.

VI 012 TAGRaoElementsOfHinduIconography Dedication

Waar ik tegenaan loop:

  • de tekst en foto’s zijn van elkaar gescheiden: de foto’s staan op afzonderlijke pagina’s;
  • de pagina’s met foto’s zijn ongenummerd;
  • de aanbevelingspagina en de lege pagina’s zijn eveneens ongenummerd;
  • het voorwoord, de inhoudsopgave, het overzicht van de platen (foto’s),
    de lijst van geraadpleegde werken en de errata
    zijn genummerd met Romeinse cijfers.

Het resultaat is dat de pagina waarop paginanummer 1 staat gedrukt
in de pdf op pagina 38 zit.

VII 001 TAGRaoElementsOfHinduIconographyCover

Het volledige werk is niet in één boekband verschenen.
Deel 1 en 2 van de eerste helft (Volume I) zijn twee fysieke boeken.
Dat is ook het geval met de tweede helft (Volume II).
Er staat een inhoudsopgave in deel 1 van Volume I en die heeft betrekking
op deel 1 en 2.
Dat is ook het geval met Volume II.
Zowel Volume I als Volume II hebben een Inleiding.

De delen vormen geen zelfstandige boeken met elk een eigen onderwerp,
maar samen één groot naslagwerk.

Als je daar eenmaal vertrouwd mee bent, werkt dat prima,
maar voor een lezer in 2026 is het even wennen.

Daarom heb ik voor mezelf de volgende leeshulp opgesteld.

Inleiding op Leeshulp

Rao ordent zijn naslagwerk niet volgens mythologische verhalen,
maar volgens godheden en hun verschillende verschijningsvormen.
Daarbij volgt hij niet de rangorde die een buitenstaander misschien zou verwachten.
Zo verschijnt Brahmā, die vaak tot de grote hindoeïstische goden wordt gerekend,
pas tegen het einde van het werk,
terwijl Vishnu, Shiva en de Godin daarvoor al honderden pagina’s in beslag nemen.
De indeling lijkt vooral bepaald door de rijkdom van de beeldtraditie
en het aantal iconografische varianten van iedere godheid.

Weet je welke god of godin is afgebeeld, dan kun je in de betreffende hoofdstukken
verder zoeken naar de precieze verschijningsvorm.

Leeshulp

Ganesha

  • Ganesha (Ganapati), de olifantsgod

Vishnu en zijn verschijningsvormen

  • Hoofdvormen van Vishnu
  • De tien avatāra’s
    • Matsya (vis)
    • Kūrma (schildpad)Varāha (everzwijn)
    • Narasiṃha (mens-leeuw)
    • Rāma
    • Krishna
    • enz.
  • De vierentwintig klassieke Vishnu-vormen
  • Minder bekende Vishnu-vormen
    • Hayagrīva
    • Lakṣmī-Nārāyaṇa
    • Jagannātha
    • Vaikuṇṭha
    • enz.
  • Garuḍa, Vishnu’s vogelvoertuig
  • Gepersonifieerde wapens van Vishnu

Gepersonifieerde wapens van Vishnu

Zon-, planeet- en hemelgoden

  • Sūrya (de zonnegod)
  • De twaalf Āditya’s
  • De negen Navagraha’s (planeetgoden)

De Grote Godin (Dēvī)

  • Durgā
  • Kālī
  • Lakṣmī
  • Sarasvatī
  • Pārvatī
  • Annapūrṇā
  • Saptamātṛkā’s
  • en tientallen andere verschijningsvormen van de godin

Shiva en zijn verschijningsvormen

  • De liṅga (Shiva in abstracte vorm)
  • Liṅgodbhava
  • Candraśekhara
  • Pāśupati
  • Dakṣiṇāmūrti
  • Naṭarāja
  • Bhikṣāṭana
  • Ardhanārīśvara
  • Harihara
  • Bhairava
  • Vīrabhadra
  • Sadāśiva
  • Mahāsadāśiva
  • Rudra’s
  • Vidyeśvara’s
  • en vele andere vormen van Shiva

Shiva’s familie, begeleiders en volgelingen

  • Subrahmaṇya (Skanda, Kārttikeya)
  • Nandikeśvara
  • Caṇḍeśvara
  • Bhakta’s en heilige vereerders
  • Kṣetrapāla

Andere belangrijke goden

  • Brahmā
  • Dikpālaka’s (windrichtingsgoden)
  • Aśvin-tweelingen

Hemelwezens, demonen en halfgoden

  • Nāga’s
  • Gandharva’s
  • Apsara’s
  • Asura’s
  • Ṛṣi’s
  • Pitṛ’s
  • Maruts
  • Vasu’s
  • en andere lagere goddelijke wezens

Technische bijlagen

  • Tempelindeling
    • Opstelling van godheden in een Vishnu-tempel
    • Plaats van de parivāradevatā’s (begeleidende godheden)
  • Beeldproporties
    • Canonieke maten voor het vervaardigen van beelden
    • Het uttama-daśa-tāla-systeem
  • Bronteksten
    • De Sanskrietteksten waarop Rao zijn beschrijvingen baseert

Deze leeshulp maakt meteen duidelijk dat Elements of Hindu Iconography
geen woordenboek van hindoeïstische mythologie is
en evenmin een determinatiesleutel waarmee een onbekend beeld
stap voor stap kan worden geïdentificeerd.
Rao gaat ervan uit dat de lezer al enig idee heeft welke godheid is afgebeeld.
Van daaruit helpt hij de verschillende verschijningsvormen te onderscheiden
en te begrijpen.
In een volgende bijdrage probeer ik deze werkwijze toe te passen
op het beeld van Shiva en Parvati uit Musée Guimet.
Niet om Rao samen te vatten,
maar om te laten zien hoe zijn naslagwerk in de praktijk kan worden gebruikt.


Hieronder volgen, voor wie Rao’s eigen verantwoording wil nalezen,
de Engelse transcripties en Nederlandse vertalingen van beide voorwoorden.

Transcriptie Preface Vol I

The tall spire of the Hindu temple is one of the first objects to arrest the attention of the observant foreigner and excite his curiosity as he travels through India. On going into the temple, he meets with a number of what may perhaps appear to him to be grim and meaningless images, in stone and bronze and other materials, some with two, others with four or more arms, holding a variety of weapons and other more or less curious articles in their hands. The man on the spot may tell him on enquiry that one of those images is the figure of Vishṇu, the god of protection, another that of Śiva, the god of destruction, and so on, about the innumerable gods and goddesses comprised within the tolerant and all-inclusive fold of the Hindu religion. Some such foreigner, more curious than others of his kind, is sometimes tempted to study these images somewhat carefully, find out their number and characteristics, and gather the legends relating to them from the Purāṇas and other sources, as also from the learned natives of the country well versed in their religious and mythological lore. Then at last he may come out with his volume on the Hindu gods, on Hindu mythology and other kindred subjects. Such in fact are most of the books that have been written hitherto by foreign authors on topics relating to Hindu Iconography.
It is exactly two hundred years since Ziegenbalg, the famous Danish missionary of Tranquebar, wrote his work on the “Genealogy of the South Indian Gods,” with the aid of the information he gathered from some people of the Tamil land. In the year 1785 the book known as “Sketches of the Mythology and Customs of the Hindus” was brought out by George Foster. Moore’s “Hindu Pantheon”, with illustrations, was first printed in 1810, and then reprinted by Messrs. Higginbotham & Co., of Madras, in 1864, with notes from the pen of the Rev. W.O. Simpson. “Ancient and Hindu Mythology”, a work written sympathetically and in defence of the views of the Hindus, with a large number of extracts from the Purāṇas and other Hindu scriptural sources, was thereafter brought out by Col. Vans Kennedy in 1831. Another work named “A Classical Dictionary of Hindu Mythology” was published by John Dowson in 1879.
The last among such works is W. J. Wilkins’ “Hindu Mythology”, illustrated with pictures, and explained with reference to the Purāṇas and other religious writings of the Hindus. It will thus be seen that books dealing with Hindu images and Hindu mythology are not altogether wanting. Nevertheless, Fergusson, who is an eminent authority on Eastern and Indian architecture, has justly remarked—“Whenever any one will seriously undertake to write the history of sculpture in India, he will find the materials abundant and the sequence by no means difficult to follow; but, with regard to mythology, the case is different. It cannot, however, be said that the materials are not abundant for this branch of the enquiry also; but they are of much less tangible or satisfactory nature, and have become so entangled, that it is extremely difficult to obtain any clear ideas regarding them; and it is to be feared they must remain so, until those who investigate the subject will condescend to study the architecture and sculpture of the country as well as its books. The latter contain a good deal, but they do not contain all the information available on the subject; and they require to be steadied and confirmed by what is built or carved, which alone can give precision and substance to what is written…..
“It is remarkable that, with all the present day activity in every branch of Sanskrit research, so very little has been done for the illustration of mythology, which is so intimately connected with the whole literature. It would be a legitimate part of the duty of the Archaeological Surveys to collect materials on a systematic plan for this object; and the production of illustrations has now become so easy and inexpensive that photographs from original materials of a satisfactory class might readily be published to supply this most pressing desideratum. The details of the emblems and symbols of the numerous divinities of the pantheon could also be collected, along with the delineations, by those familiar with such symbols. All this could easily be accomplished, and it is consequently hoped it may before long be attempted.”
It has to be said that the books by European authors referred to above do not contain the information which is available in indigenous Sanskrit works on Iconography; nor do they give pictorial representations of the sculptures that are actually found in this vast country. On the other hand, some of those authors have given what might be well understood to be their own version of Hindu mythology, and in their descriptions of Hindu images, with here and there a pungent remark about what they consider an uncouth representation or an immoral legend, they seem to have cared to study neither the symbolism underlying the mythical stories nor the meaning of the images illustrating them. A book on the model suggested by Fergusson has indeed been a great desideratum.
The first attempt to supply this want to some extent was made by that many-sided Bengali scholar and author, Mr. Nāgendranāth Vasu, in his interesting volume on the Archaeological Survey of Mayūrabhañja. Some years ago the idea occurred to me that I might try to bring out a book on the subject of Hindu Iconography to supply as far as I could, the desideratum noted by Fergusson. I was originally under the impression that it could be done without pressing much into service the information contained in original Sanskrit works of authority on the subject, even of the existence of which I was not then fully aware. Soon, the bewildering variety of images that were found in relation to one and the same god convinced me that to get at the details of their mythological meaning and moral aim without the help of the Sanskrit works bearing on them was almost an impossible task. Luckily, while touring in North Travancore, I had on one occasion the good fortune to get hold of a small manuscript work entitled Śilparatna; and on deciphering it with considerable difficulty, I found it to be a synopsis in Malayalam verse of a bigger treatise of the same name. Another small fragmentary manuscript, which came into my hands later on, was found to be, from the colophons at the end of the chapters, an āgama called Aṁśumadbhedāgama. Some years previously, I had purchased eight or nine works on Śaivāgama; but, owing to want of time, I had not even taken the trouble to know what they contained. About this time I began to look into them, and what a mine of wealth they revealed themselves to be! They contained chapter on chapter of minute descriptions relating to most Śaiva images and to some Vaishnava images as well. My search for more āgamas and tantras resulted in the collection of a large number of them, which in fact belong to all the various Hindu sects. From the materials thus acquired, I began first to pick up merely the descriptions of images, as they are given in them. The āgamas generally deal with many other topics than simple iconography. While engaged thus, I went on improving at the same time my collection of photographs of the sculptures and castings representing the various Hindu divinities.
In the middle of 1912, I actually began the task of writing out a systematic description of the images, and soon finished the description of a number of minor deities.
After having proceeded so far, it struck me that the chief difficulty in the way of the accomplishment of my undertaking was in securing the required financial aid for its publication. The work required photo-mechanical reproductions of a large number of images, the cost of which alone was quite enough to scare me away from the undertaking. As a matter of fact, I should really have been compelled, howsoever reluctantly, to abandon my cherished object, but for the opportune help and encouragement most generously offered by the enlightened Government of His Highness the Mahārāja of Travancore. The Dewan, Mr. Rājagōpālāchārya, readily perceived the value of the undertaking, and promised to sanction the amount required for the publication of the work. The sympathetic attitude of this highly cultured gentleman at the head of affairs in Travancore afforded a new stimulus and induced me to work with redoubled vigour and earnestness. The required Sanskrit texts were all quickly gathered, but the growth of the collection of the needed photographs did not proceed apace. I then approached the Dewan with the request that I should be permitted to go out on tour to places outside the State, in the Madras and the Bombay Presidencies and also in the Mysore State, to obtain the photographs. The tour was sanctioned; and my visit to these places not only enriched my photographic collection, but was also of a very highly educative value to me. It enabled me to study the various iconographic symbols and emblems directly from the sculptures themselves. Wherever photographing was impossible, there I indented upon my amateur knowledge of drawing and painting. I frequently took pen and ink sketches, and occasionally full-sized coloured drawings of mural paintings, although this latter work was extremely tedious.
I consider it a duty to refer here to the unstinted help which I received from my friend, the late Mr. M. K. Nārāyaṇasāmi Ayyar, Vakil of the Madras High Court, who secured for my work as many photographs as he could take during his visits to various outside stations in the Madras Presidency on professional and other kinds of business, and thereby facilitated my work very considerably. Mr. Nārāyaṇasāmi Ayyar was a well read scholar, critic and philosopher, and was to have contributed to this work a learned article on Dēvi-worship. Unfortunately, however, the hand of death deprived me all on a sudden of the further help to which I had been looking forward with high hope; and the result is that this work has had to lose the advantage of an erudite and complete account of Dēvi-worship from the pen of a profound scholar well versed in the Śākta and other religious schools known to the sacred literature of the Hindus.
I am only too well aware of the several defects which abound in this production of mine, but feel at the same time somehow confident that scholars will look upon them indulgently by taking into consideration the vastness of the material to be collected and digested, and also the fact that my official duties in Travancore have been so heavy as to leave little time for much extra work of this kind. Moreover, I have to state that this is in more than one respect the first attempt of its kind, and does not profess to be anything like a complete presentation of the subject. I shall certainly consider myself under the circumstances to be amply rewarded if this humble work of mine serves the purpose of simply breaking the ground and induces abler scholars to deal with the subject in a fuller and more satisfactory manner.
I take this opportunity of again expressing my deep gratitude to the liberal Government of H. H. the Mahārāja of Travancore for their having made the publication of this work possible; and personally I am highly indebted to Dewan Bahadur P. Rājagōpālāchārya, M.A., B.L., C.I.E., for the enlightened and encouraging interest he has all along taken in the production of this work. I cannot sufficiently thank Pandit V. Śrīnivāsa Śāstri, Smṛitivisārada, but for whose willing co-operation and unceasing industry it would indeed have been very difficult for me to bring out this work. My best thanks are due also to Pandit T. Gaṇapati Śāstri, Curator of the Sanskrit Manuscripts Library, Trivandram, for his readily helping me with all the manuscripts I applied for from time to time in connection with this work. Mr. D. R. Bhaṇḍārkar, M.A., Superintendent of Archaeology, Western Circle, showed me great kindness in lending me his copy of Rūpa-maṇḍana, which seems to be a comparatively late work on Hindu Iconography. I have, in conclusion, to say that I cannot sufficiently express my gratitude and indebtedness to my respected master, Rao Bahadur Prof. M. Raṅgāchārya, M.A., of the Presidency College, Madras, for the very great interest, which he has throughout evinced in the work and the parental care with which he has guided me at every stage of its progress. He was ever ready with his invaluable suggestions, and was to me a never-failing source of inspiration and encouragement. I therefore respectfully beg to tender to him here my most grateful thanks for all the trouble he has taken on my behalf.

T. A. G.
Triplicane, Madras,
September, 1914.

VOORWOORD (Copilot)

De hoge torenspits van de hindoeïstische tempel is een van de eerste zaken die de aandacht van de opmerkzame vreemdeling trekken en zijn nieuwsgierigheid prikkelen wanneer hij door India reist. Wanneer hij de tempel binnengaat, treft hij er een aantal beelden aan die hem misschien grimmig en betekenisloos voorkomen: beelden van steen, brons en andere materialen; sommige met twee armen, andere met vier of meer; in hun handen een verscheidenheid aan wapens en andere, meer of minder merkwaardige voorwerpen houdend. De plaatselijke gids kan hem desgevraagd vertellen dat een van die beelden de gedaante van Viṣṇu voorstelt, de god van bescherming, een ander die van Śiva, de god van vernietiging, enzovoort, behorend tot de ontelbare goden en godinnen die binnen de verdraagzame en allesomvattende kring van de hindoeïstische godsdienst worden vereerd.

Sommige van deze vreemdelingen, nieuwsgieriger dan de meeste van hun soortgenoten, voelen zich er soms toe aangetrokken deze beelden wat nauwkeuriger te bestuderen, hun aantal en kenmerken vast te stellen en de verhalen die ermee verbonden zijn bijeen te brengen uit de Purāṇa’s en andere bronnen, evenals van geleerde inwoners van het land die goed thuis zijn in hun religieuze en mythologische overleveringen. Uiteindelijk kan zo iemand dan een boek publiceren over de hindoeïstische goden, over hindoeïstische mythologie en verwante onderwerpen. In feite zijn de meeste boeken die tot dusver door buitenlandse auteurs over onderwerpen betreffende de hindoeïstische iconografie zijn geschreven op deze wijze tot stand gekomen.

Het is precies tweehonderd jaar geleden dat Ziegenbalg, de beroemde Deense missionaris van Tranquebar, zijn werk over de Genealogy of the South Indian Gods schreef, met behulp van de informatie die hij verzamelde van bewoners van het Tamil-land. In 1785 verscheen het boek Sketches of the Mythology and Customs of the Hindus van George Foster. Moore’s Hindu Pantheon, voorzien van illustraties, werd voor het eerst gedrukt in 1810 en vervolgens in 1864 heruitgegeven door Messrs. Higginbotham & Co. te Madras, met aantekeningen van de eerwaarde W. O. Simpson. Daarna verscheen in 1831 Ancient and Hindu Mythology van kolonel Vans Kennedy, een werk dat met sympathie voor de opvattingen van de hindoes werd geschreven en dat een groot aantal uittreksels bevatte uit de Purāṇa’s en andere heilige hindoeïstische geschriften. Een ander werk, getiteld A Classical Dictionary of Hindu Mythology, werd in 1879 gepubliceerd door John Dowson.

De laatste in deze reeks werken is W. J. Wilkins’ Hindu Mythology, geïllustreerd met afbeeldingen en toegelicht aan de hand van de Purāṇa’s en andere religieuze geschriften van de hindoes.

Hieruit blijkt dat er geen volledig gebrek bestaat aan boeken die over hindoeïstische beelden en hindoeïstische mythologie handelen. Niettemin heeft Fergusson, een vooraanstaand autoriteit op het gebied van de oosterse en Indiase architectuur, terecht opgemerkt:

“Wanneer iemand zich ernstig ertoe zet een geschiedenis van de Indiase beeldhouwkunst te schrijven, zal hij overvloedig materiaal aantreffen en zal de opeenvolging van ontwikkelingen geenszins moeilijk te volgen zijn. Met betrekking tot de mythologie ligt de zaak echter anders. Men kan evenwel niet zeggen dat ook voor dat vakgebied het materiaal niet overvloedig aanwezig is; maar het bestaat uit gegevens van een veel minder tastbare en bevredigende aard, en deze zijn bovendien zodanig met elkaar verstrengeld geraakt dat het buitengewoon moeilijk is zich daarover een helder beeld te vormen. En het valt te vrezen dat dit zo zal blijven totdat degenen die zich met dit onderwerp bezighouden zich ertoe verwaardigen naast de boeken ook de architectuur en beeldhouwkunst van het land te bestuderen. Die boeken bevatten weliswaar veel informatie, maar niet alle beschikbare kennis over het onderwerp; bovendien moeten hun gegevens worden getoetst en bevestigd door hetgeen gebouwd of uitgehouwen is, want alleen dat kan aan het geschrevene nauwkeurigheid en werkelijkheid verlenen.”

Opmerkelijk is dat, ondanks alle huidige activiteit op elk terrein van het Sanskrit-onderzoek, zo weinig is gedaan om de mythologie te illustreren, terwijl deze zo innig met de gehele literatuur verbonden is. Het zou een volkomen legitiem onderdeel van de taak van de Archaeological Surveys zijn om voor dit doel op systematische wijze materiaal te verzamelen; en nu het vervaardigen van illustraties zo eenvoudig en goedkoop is geworden, zouden foto’s van oorspronkelijke monumenten en voorwerpen gemakkelijk gepubliceerd kunnen worden om in deze dringende behoefte te voorzien. De kenmerken en symbolen van de vele godheden van het pantheon zouden eveneens, samen met hun afbeeldingen, kunnen worden verzameld door personen die met dergelijke symbolen vertrouwd zijn. Dit alles zou zonder moeite verwezenlijkt kunnen worden, en daarom mag men hopen dat het niet lang meer zal duren voordat een dergelijk werk wordt ondernomen.

Men moet echter erkennen dat de hierboven genoemde boeken van Europese auteurs niet de informatie bevatten die beschikbaar is in inheemse Sanskrietwerken over iconografie. Evenmin geven zij afbeeldingen van de beeldhouwwerken die daadwerkelijk in dit uitgestrekte land worden aangetroffen. Anderzijds hebben sommige van deze auteurs iets gepresenteerd wat men gerust hun eigen versie van de hindoeïstische mythologie mag noemen; en in hun beschrijvingen van hindoeïstische beelden, waarin hier en daar een scherpe opmerking wordt gemaakt over wat zij een onbeholpen voorstelling of een immorele legende achten, lijken zij zich noch om de symboliek van de mythische verhalen, noch om de betekenis van de beelden die deze verhalen uitbeelden, werkelijk te hebben bekommerd.

Een boek volgens het model dat Fergusson voor ogen stond, is dan ook inderdaad lang zeer gewenst geweest.

De eerste poging om enigszins in deze behoefte te voorzien werd ondernomen door de veelzijdige Bengaalse geleerde en auteur Nāgendranāth Vasu in zijn interessante werk over de Archaeological Survey van Mayūrabhañja.

Enkele jaren geleden kwam bij mij het idee op om zelf een boek over hindoeïstische iconografie samen te stellen en zo, voor zover ik daartoe in staat was, tegemoet te komen aan het door Fergusson aangeduide gemis. Aanvankelijk verkeerde ik in de veronderstelling dat dit mogelijk zou zijn zonder veel gebruik te maken van de gegevens die besloten liggen in de oorspronkelijke Sanskrietwerken die gezag genieten op dit terrein; van het bestaan van veel van die werken was ik mij toen zelfs nog niet volledig bewust. Al spoedig overtuigde de verbijsterende verscheidenheid aan afbeeldingen die van één en dezelfde god bestonden mij ervan dat het vrijwel onmogelijk was de mythologische betekenis en morele bedoeling ervan te begrijpen zonder de hulp van de Sanskrietwerken die daarop betrekking hebben.

Gelukkig had ik tijdens een reis door Noord-Travancore het geluk een klein handschrift te verkrijgen met de titel Śilparatna. Nadat ik het met aanzienlijke moeite had ontcijferd, ontdekte ik dat het een samenvatting in Maleisische verzen was van een omvangrijker verhandeling met dezelfde naam. Een ander klein en fragmentarisch handschrift dat later in mijn bezit kwam, bleek blijkens de colofons aan het einde van de hoofdstukken een āgama te zijn, genaamd Aṁśumadbhedāgama.

Enkele jaren eerder had ik acht of negen werken over de Śaiva-āgama’s aangeschaft, maar bij gebrek aan tijd had ik zelfs niet de moeite genomen te bekijken wat zij bevatten. Rond deze tijd begon ik ze te bestuderen, en wat een schatkamer aan kennis bleken zij te zijn! Hoofdstuk na hoofdstuk bevatten zij uiterst gedetailleerde beschrijvingen van de meeste Śaiva-afbeeldingen en ook van een aantal Vaiṣṇava-afbeeldingen.

Mijn zoektocht naar meer āgama’s en tantra’s leidde tot de verzameling van een groot aantal van dergelijke werken, afkomstig uit de verschillende hindoeïstische tradities. Op basis van dit materiaal begon ik allereerst de beschrijvingen van beelden bijeen te brengen zoals die daarin waren opgenomen. De āgama’s behandelen immers veel meer onderwerpen dan alleen iconografie. Terwijl ik hiermee bezig was, breidde ik tegelijkertijd mijn verzameling foto’s van beeldhouwwerken en afgietsels uit die de verschillende hindoeïstische godheden voorstellen.

Midden 1912 begon ik daadwerkelijk aan de taak een systematische beschrijving van de beelden uit te werken, en spoedig had ik de beschrijving van een aantal minder belangrijke godheden voltooid.

Toen ik zover gevorderd was, drong het tot mij door dat de voornaamste moeilijkheid bij de verwezenlijking van mijn onderneming lag in het verkrijgen van de financiële middelen die voor publicatie nodig waren. Het werk vereiste fotomechanische reproducties van een groot aantal afbeeldingen, en de kosten daarvan alleen waren al voldoende om mij van het hele plan af te brengen. In feite zou ik mij waarschijnlijk, hoe tegen mijn zin ook, genoodzaakt hebben gezien mijn gekoesterde voornemen op te geven, ware het niet voor de tijdige hulp en aanmoediging die op uiterst vrijgevige wijze werden geboden door de verlichte regering van Zijne Hoogheid de Mahārāja van Travancore.

De Dewan, de heer Rājagōpālāchārya, zag onmiddellijk de waarde van het project in en beloofde het voor de publicatie benodigde bedrag beschikbaar te stellen. De welwillende houding van deze hoogontwikkelde bestuurder, die aan het hoofd van de regering van Travancore stond, gaf mij nieuwe moed en bracht mij ertoe met hernieuwde kracht en toewijding aan het werk te gaan. De benodigde Sanskrietteksten werden snel verzameld, maar de uitbreiding van de verzameling noodzakelijke foto’s verliep minder voorspoedig. Daarom verzocht ik de Dewan mij toestemming te geven een studiereis te maken naar plaatsen buiten de staat, in de presidentschappen Madras en Bombay en tevens in de staat Mysore, teneinde de benodigde foto’s te verkrijgen.

Dit verzoek werd ingewilligd, en mijn bezoek aan deze gebieden verrijkte niet alleen mijn fotografische verzameling, maar bleek voor mij ook van grote educatieve waarde. Het stelde mij in staat de verschillende iconografische symbolen en attributen rechtstreeks aan de hand van de beeldhouwwerken zelf te bestuderen. Waar fotograferen onmogelijk was, moest ik terugvallen op mijn bescheiden kennis van tekenen en schilderen. Vaak maakte ik schetsen met pen en inkt en soms ook levensgrote gekleurde tekeningen van muurschilderingen, hoewel dit laatste werk buitengewoon tijdrovend was.

Ik beschouw het als een plicht hier melding te maken van de onbaatzuchtige hulp die ik ontving van mijn vriend, wijlen de heer M. K. Nārāyaṇasāmi Ayyar, advocaat bij het Hooggerechtshof van Madras. Tijdens zijn beroepsmatige en andere reizen naar verschillende plaatsen binnen het presidentschap Madras maakte hij voor mijn werk zoveel foto’s als hij maar kon, waardoor hij mijn arbeid aanzienlijk vergemakkelijkte. De heer Nārāyaṇasāmi Ayyar was een belezen geleerde, criticus en filosoof, en hij zou voor dit werk een geleerd artikel hebben bijgedragen over de verering van Dēvī.

Helaas beroofde de dood mij geheel onverwacht van de verdere hulp waarop ik met grote verwachtingen had gerekend. Het gevolg daarvan is dat dit werk de waardevolle aanvulling heeft moeten missen van een diepgaande en volledige uiteenzetting over de Dēvī-verering uit de pen van een geleerd man die grondig thuis was in de Śākta-traditie en de andere religieuze scholen die uit de heilige literatuur van de hindoes bekend zijn.

Ik ben mij maar al te zeer bewust van de vele tekortkomingen die dit werk van mij vertoont. Toch vertrouw ik erop dat geleerden deze met welwillendheid zullen beoordelen wanneer zij rekening houden met de enorme hoeveelheid materiaal die moest worden verzameld en verwerkt, en tevens met het feit dat mijn officiële werkzaamheden in Travancore zo omvangrijk zijn geweest dat zij mij weinig tijd lieten voor bijkomende arbeid van deze aard.

Bovendien moet ik erop wijzen dat dit in meer dan één opzicht de eerste poging van zijn soort is en niet pretendeert een volledige behandeling van het onderwerp te bieden. Onder deze omstandigheden zal ik mij ruimschoots beloond achten indien dit bescheiden werk ertoe bijdraagt het terrein te ontginnen en bekwamere geleerden ertoe aanzet het onderwerp later op een vollediger en bevredigender wijze te behandelen.

Ik maak tevens van deze gelegenheid gebruik om opnieuw mijn diepe dankbaarheid uit te spreken jegens de vrijgevige regering van Zijne Hoogheid de Mahārāja van Travancore, die de publicatie van dit werk mogelijk heeft gemaakt. In het bijzonder ben ik veel dank verschuldigd aan Dewan Bahadur P. Rājagōpālāchārya, M.A., B.L., C.I.E., vanwege de verlichte belangstelling en voortdurende steun die hij tijdens de gehele totstandkoming van dit werk heeft betoond.

Ik kan Pandit V. Śrīnivāsa Śāstri, Smṛtivisārada, onmogelijk voldoende danken. Zonder zijn bereidwillige medewerking en onvermoeibare inzet zou het voor mij uiterst moeilijk zijn geweest dit werk tot stand te brengen. Mijn hartelijke dank gaat eveneens uit naar Pandit T. Gaṇapati Śāstri, conservator van de Sanskrit Manuscripts Library te Trivandrum, die mij steeds behulpzaam was bij het ter beschikking stellen van de handschriften waarom ik in verband met dit werk van tijd tot tijd verzocht.

Ook ben ik de heer D. R. Bhaṇḍārkar, M.A., hoofd van de archeologische dienst van de Western Circle, zeer erkentelijk omdat hij mij zijn exemplaar van de Rūpa-maṇḍana heeft geleend, een werk dat waarschijnlijk van betrekkelijk late datum is binnen de hindoeïstische iconografische literatuur.

Ten slotte kan ik mijn dankbaarheid en verplichting jegens mijn geëerde leermeester, Rao Bahadur professor M. Raṅgāchārya, M.A., van het Presidency College te Madras, niet voldoende onder woorden brengen. Hij heeft gedurende het gehele verloop van dit werk de grootste belangstelling ervoor getoond en mij met bijna vaderlijke zorg begeleid. Steeds stond hij klaar met zijn waardevolle adviezen en vormde hij voor mij een onuitputtelijke bron van inspiratie en aanmoediging. Daarom acht ik het mijn plicht hem hier mijn oprechte en diepgevoelde dank te betuigen voor alle moeite die hij zich ten behoeve van mij heeft getroost.

T. A. G.

Triplicane, Madras
September 1914

Transcriptie Preface Vol II

In bringing out the Second Volume of the Elements of Hindu Iconography, the author earnestly trusts that it will meet with the same favourable reception that was uniformly accorded to the first volume both by savants and the Press, for which he begs to take this opportunity of tendering his heart-felt thanks. No pains have of course been spared to make the present publication as informing and interesting as is possible in the case of the abstruse subject of Iconography. Though the illustrations appearing in the present volume are by no means inadequate for the main purpose of the work, yet they are not so full and exhaustive as in the first, and a word of explanation in that connection may not be out of place. To the great regret of the author, the liberal pecuniary help offered for the preparation and publication of the first volume has been, owing to the somewhat straitened finances of the Travancore State at present, withheld from him on the present occasion and he has, in consequence, not been able to embody as many illustrations as he had intended personally to gather for the purpose from various parts of India with a view to present to the public a series representative of the varied sculpture of the different parts of this country. But the Travancore Durbar have, in gracious consideration of the trouble and labour involved in the preparation of the present volume, been pleased to permit its publication by the author himself, for which he begs to offer his respectful and grateful thanks to the Dewan, Mr. Dewan Bahadur M. Krishna Nair, B.A., B.L. Mention may here be made of a few points worthy of notice in the book. In the Introduction is given a collective description of all the peculiarities of the tenets and observances of some of the Śaiva sects of which the general public has hitherto been practically ignorant, and of certain other cults that have died out without a trace. The nature of Liṅga worship has been examined critically in the light of original texts gathered from such important sources as the Śaivāgamas, Śaiva philosophical treatises, Purāṇas and Itihāsas, and with reference to the extant sculpture of all ages of this symbol of worship, and the matter has been thoroughly discussed and, what the author ventures to claim to be, an impartial conclusion arrived at. In the body of the book, several matters, which will be seen to be quite new even to the informed Hindu, have been dealt with; to cite an instance, everybody knows that Śiva begged for food with the broken skull of Brahmā as an expiation for the sin of having cut off one of Brahmā’s heads, but it is doubtful if it is known why this curious sort of penance should have been resorted to by Śiva to get rid of His sin. Again, it has been found possible with the help of the knowledge derived from a close study of the bulk of the science of Nāṭya-Śāstra together with commentaries thereon to elaborate and treat fully the manifold dances of Śiva, though only eight or nine modes are described in the āgamic and other works. The reader will, it is hoped, come across many other instances of fresh information being furnished on matters that have remained more or less obscure hitherto.
The author cannot be too thankful to the Proprietors of the Law Printing House for the extraordinary care and trouble they have bestowed upon the printing and general get up of the books and for their readiness in coming forward and generously offering their timely help but for which the volume could not have been brought out. The author cannot also omit to express his sense of gratitude to Dr. A. K. Anandakumāraswāmi, M.A., D.Sc., for the ready and willing permission granted to him for reproducing the valuable article on the dance of Śiva, contributed some time ago to the Siddhānta-Dīpikā by the learned Doctor. He has also very great pleasure in recording here his high appreciation of the help cheerfully rendered by his Paṇḍit Mr. V. Śrīnivāsa Śāstri, Smritivisārada, but for whose untiring industry and intelligent collaboration this work could not have been brought to a successful completion so soon. Messrs. Longhurst, Stoney, Kay and Beardsell, have been so very kind as to assist the author with photographs of images in their respective collections and to accord their gracious permission to reproduce them: to these gentlemen, the author offers his grateful thanks.
For reasons which need not be explained here, it was not possible for the author personally to supervise the printing of the work throughout so as to ensure the presentation of an absolutely correct text; he had therefore to entrust the task to the printers themselves. In spite of the care and trouble ungrudgingly bestowed by them in the midst of their multifarious duties, a number of errors have unavoidably crept in. Though such of them as have been subsequently noticed are noted in the errata list, it is likely many more have escaped detection, for which the author craves the indulgence of his readers.
Madras,
January 1916. THE AUTHOR.

VOORWOORD (Copilot)

Bij het uitbrengen van het tweede deel van de Elements of Hindu Iconography koestert de auteur de oprechte hoop dat het dezelfde gunstige ontvangst zal krijgen als het eerste deel, dat zowel door geleerden als door de pers zo welwillend werd ontvangen. Hij maakt graag van deze gelegenheid gebruik om daarvoor zijn hartelijke dank uit te spreken.

Uiteraard is geen moeite gespaard om deze uitgave zo informatief en boeiend mogelijk te maken, voor zover dat mogelijk is bij het tamelijk moeilijk toegankelijke onderwerp van de iconografie. Hoewel de afbeeldingen in dit deel geenszins ontoereikend zijn voor het hoofddoel van het werk, zijn zij niet zo talrijk en zo volledig als die in het eerste deel. Een korte toelichting hierover lijkt daarom niet misplaatst.

Tot zijn grote spijt heeft de auteur ditmaal niet kunnen beschikken over de ruime financiële steun die voor de voorbereiding en publicatie van het eerste deel werd verleend. Vanwege de huidige financiële beperkingen van de staat Travancore werd deze steun niet opnieuw beschikbaar gesteld. Daardoor was hij niet in staat zoveel illustraties op te nemen als hij oorspronkelijk had gepland. Het was zijn bedoeling geweest die persoonlijk in verschillende delen van India te verzamelen, om het publiek een representatieve reeks voor te leggen van de uiteenlopende beeldhouwkunst uit de verschillende regio’s van het land.

De Durbar van Travancore heeft echter, uit waardering voor de moeite en arbeid die met de voorbereiding van dit deel gemoeid waren, toestemming verleend om het werk op kosten van de auteur zelf te publiceren. Hiervoor betuigt hij zijn eerbiedige en oprechte dank aan de Dewan, de heer Dewan Bahadur M. Krishna Nair, B.A., B.L.

Hier mogen enkele bijzonderheden van het boek worden vermeld die de aandacht verdienen. In de inleiding wordt een gezamenlijk overzicht gegeven van de karakteristieke opvattingen en gebruiken van enkele Śaiva-sekten waarmee het grote publiek tot dusver vrijwel onbekend is geweest, evenals van bepaalde andere culten die spoorloos zijn verdwenen.

De aard van de liṅga-verering is kritisch onderzocht aan de hand van oorspronkelijke teksten uit belangrijke bronnen zoals de Śaivāgama’s, Śaivistische filosofische verhandelingen, Purāṇa’s en Itihāsa’s. Daarnaast is rekening gehouden met bewaard gebleven sculpturen uit alle perioden waarin dit vereringssymbool voorkomt. Het onderwerp is uitvoerig besproken en heeft geleid tot wat de auteur waagt te beschouwen als een onbevooroordeelde conclusie.

In de hoofdstukken van het boek worden bovendien verschillende onderwerpen behandeld die zelfs voor goed geïnformeerde hindoes nieuw zullen blijken te zijn. Om één voorbeeld te noemen: iedereen weet dat Śiva met de gebroken schedel van Brahmā om voedsel bedelde als boetedoening voor de zonde dat hij een van Brahmā’s hoofden had afgeslagen. Maar het is twijfelachtig of algemeen bekend is waarom juist deze merkwaardige vorm van boetedoening door Śiva werd gekozen om van zijn schuld verlost te worden.

Eveneens is het dankzij een grondige bestudering van het grootste deel van de wetenschap van de Nāṭya-Śāstra, samen met de daarop geschreven commentaren, mogelijk gebleken de vele dansvormen van Śiva uitvoerig te behandelen. In de āgama’s en andere werken worden immers slechts acht of negen van deze vormen beschreven.

De auteur hoopt dat de lezer nog veel meer voorbeelden zal aantreffen van nieuwe informatie over onderwerpen die tot dusver min of meer in het duister zijn gebleven.

De auteur kan de eigenaars van de Law Printing House niet genoeg danken voor de buitengewone zorg en inspanning die zij aan het drukken en de algemene uitvoering van het boek hebben besteed, evenals voor hun bereidwilligheid om op het juiste moment hun hulp aan te bieden. Zonder hun steun zou dit deel niet hebben kunnen verschijnen.

Evenmin mag de auteur nalaten zijn dankbaarheid uit te spreken jegens dr. A. K. Anandakumāraswāmi, M.A., D.Sc., die hem bereidwillig toestemming verleende om het waardevolle artikel over de dans van Śiva over te nemen dat enige tijd geleden door deze geleerde werd gepubliceerd in de Siddhānta-Dīpikā.

Ook vermeldt hij met groot genoegen zijn waardering voor de hulp die zijn pandit, de heer V. Śrīnivāsa Śāstri, Smritivisārada, bereidwillig heeft verleend. Zonder diens onvermoeibare inzet en intelligente samenwerking zou dit werk niet zo spoedig tot een succesvolle voltooiing zijn gebracht.

Verder zijn de heren Longhurst, Stoney, Kay en Beardsell zo vriendelijk geweest de auteur foto’s ter beschikking te stellen van beelden uit hun respectieve verzamelingen en hem toestemming te geven deze te reproduceren. De auteur betuigt ook hun zijn oprechte dank.

Om redenen die hier niet nader hoeven te worden uiteengezet, was het voor de auteur niet mogelijk het drukproces van begin tot einde persoonlijk te begeleiden om zo een volkomen foutloze tekst te waarborgen. Hij moest deze taak daarom aan de drukkers overlaten.

Ondanks de zorg en toewijding die zij, te midden van hun vele andere werkzaamheden, aan het boek hebben besteed, zijn onvermijdelijk een aantal fouten in de tekst geslopen. Hoewel de fouten die later werden ontdekt in de erratalijst zijn opgenomen, is het waarschijnlijk dat er nog meer aan de aandacht zijn ontsnapt. Hiervoor vraagt de auteur om de welwillende toegeeflijkheid van zijn lezers.

Madras, januari 1916
De auteur

Aantekeningen uit Musée Guimet (7): Shiva en Parvati

Het beeld werd aan het Musée Guimet geschonken
door Jean-Pierre Schotsmans
ter nagedachtenis aan zijn echtgenote Janine Schotsmans-Wolfers.
Zij was kunsthistorica, hoofd van de afdeling India en Zuidoost-Azië
van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel
en publiceerde over Indiase kunst.
De schenking verbindt dit Zuid-Indiase brons
niet alleen met de religieuze en artistieke cultuur van Tamil Nadu,
maar ook met de geschiedenis van het Europese onderzoek naar Indiase kunst.

DSC08104 01 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
Parijs, Musée Guimet, Shiva et Parvati, Tamil Nadu, 13th – 14th century CE, bronze, don J.-P. Schotsmans en souvenir de Janine Schotsmans-Wolfers. MA 6056.

Shiva en Parvati zijn gezeten op afzonderlijke kussens
op een rechthoekig platform.
Shiva bevindt zich links voor de beschouwer
en is iets groter weergegeven dan Parvati.
Hoewel hun houdingen elkaar spiegelen,
is de compositie niet volledig symmetrisch.
Bij beide figuren rust één been gevouwen op het kussen,
terwijl het andere ontspannen over de voorzijde afhangt.
Beide godheden behouden daarbij duidelijk een eigen plaats
binnen de voorstelling.
Zij raken elkaar nergens en lijken als afzonderlijke figuren
op het platform te zijn geplaatst.
Of deze ruimtelijke scheiding een bewuste artistieke keuze was
of samenhangt met de technische opbouw van het ensemble,
valt op basis van het beeld alleen niet vast te stellen.
Het resultaat is in ieder geval een voorstelling
waarin Shiva en Parvati als paar optreden
zonder hun individuele aanwezigheid te verliezen.

DSC08104 02 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
DSC08104 03 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
DSC08104 04 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056

Shiva neemt binnen de compositie de meest prominente plaats in.
Hij is vierarmig weergegeven en draagt in zijn opgeheven handen
een bijl en een hert,
traditionele attributen die hem onmiddellijk identificeren.
Meerdere halssnoeren, borstornamenten en parelsnoeren
volgen de contouren van het bovenlichaam
en benadrukken schouders en borst.
Opvallend is hoe verschillende snoeren
boven een centraal borstornament samenkomen.
Van daaruit lopen drie parelsnoeren verder naar beneden,
waarvan er twee lijken aan te sluiten bij de sieraden rond de heupen.
Het resultaat is een opvallend lijnenspel
dat zich uitstrekt van de hals tot onder de navel.
Toch blijft de anatomie opmerkelijk rustig gemodelleerd.

DSC08104 05 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
Shiva.
DSC08104 06 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
Parvati.
DSC08104 07 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
Shiva.
DSC08104 08 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
Parvati.
DSC08105 01 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
DSC08105 02 ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
DSC08107ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056
DSC08108ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056

Ook in het hoofd keert het contrast tussen een rustig gemodelleerd gezicht
en een rijk uitgewerkte kroon terug.
Het gezicht met zijn langgerekte ogen, rechte neus en volle lippen
straalt rust uit, terwijl de hoge kroon veel rijker is uitgewerkt.
In de opgestoken haardos zijn verschillende symbolische elementen verwerkt,
waaronder vermoedelijk de halvemaan.
Grote cirkelvormige oorsieraden begeleiden de overgang
van hoofd naar lichaam.
Achter het hoofd zijn bovendien wielvormige schijven zichtbaar,
die het silhouet verder accentueren

DSC08109ParijsMuseeGuimetShivaEtParvatiTamilNadu13th-14thCentCEBronzeDonJPSchotsmansEnSouvenirDeJanineSchotsmans-WolfersMA6056

Parvati vormt een rustiger tegenwicht voor Shiva.
Zij is met twee armen weergegeven en haar kroon is eenvoudiger van opbouw
dan die van Shiva.
Dat betekent echter niet dat zij minder rijk is versierd.
Ook Parvati draagt talrijke sieraden rond hals, schouders,
bovenarmen, middel en benen.
Haar gestalte is zorgvuldig gemodelleerd,
waarbij vooral de nadrukkelijk weergegeven borstpartij
haar een sterke aanwezigheid binnen de compositie geeft.
De verschillen tussen beide figuren liggen daardoor
minder in de rijkdom van de uitwerking
dan in de iconografische nadruk die aan Shiva wordt gegeven.

Pas bij nadere beschouwing blijkt dat het rechthoekige platform
meer is dan een sokkel.
Aan de zijkanten bevinden zich grote ringen,
terwijl aan de voorzijde ronde openingen zichtbaar zijn.
Welke functie deze constructieve elementen precies vervulden,
valt op basis van het beeld alleen niet vast te stellen.
Zij suggereren echter dat het platform een functie had
die verder ging dan het vormen van een basis voor de beide figuren.


Niet in delen, maar in spanningen

Een volgend object uit de Indiase kunst van Museum Rietberg

Naar mijn overtuiging zijn verschillen tussen mensen
in verschillende culturen veel kleiner dan vaak gedacht.
Dat zie ik steeds opnieuw, voorbij tijd en plaats.

Misschien is dat waarom ik steeds opnieuw probeer
een beter beeld te krijgen van andere culturen.
Ook in dit bericht zie je een beeld dat op het eerste gezicht
misschien vreemd en onverklaarbaar overkomt.

De zaaltekst en het beeld

DSC05401ZürichMuseumRietbergGoddesDurgaKillingTheBuffaloDemonMahishaIndiaTamilNaduCholaDynasty11th-12thCentGranitTxt

Dit is de zaaltekst bij het beld van Durga.


Origineel (Duits):
Die Skulptur zeigt die Furcht erregende Göttin beim Töten eines Dämons. Sie hält in ihren Händen die Attributen Dreizack, Schädeltrommel, Opfermesser, Schlinge, Schild, Glocke und Blutschale.

Vertaling (Nederlands):
De sculptuur toont de angstaanjagende godin terwijl zij een demon doodt. In haar handen houdt zij de attributen: drietand, schedeltrommel, offermes, strik, schild, bel en bloedkom.

Die opsomming van attributen lijkt misschien technisch,
maar elk detail draagt een symbolische lading die het verhaal van Durga verdiept.

Wat vertellen deze attributen ons?

De attributen van Durga

Deze attributen zijn symbolisch en
komen uit de beeldtaal van Durga,
de krijgersgodin in het hindoeïsme.
Ze belichamen haar rol als vernietiger van het kwaad en
beschermer van de kosmische orde.

Dreizack (drietand / trishula)
Symbool van Shiva, staat voor vernietiging van onwetendheid en
het doorbreken van illusies.

Schädeltrommel (schedeltrommel / damaru)
Een kleine trommel, vaak geassocieerd met Shiva.
Het ritme symboliseert de schepping en vernietiging van het universum.

Opfermesser (offermes / khadga of kris)
Het zwaard of mes waarmee Durga demonen verslaat.
Staat voor het doorsnijden van ego en illusie.

Schlinge (strik / pasha)
Een lasso of strik waarmee ze vijanden kan binden.
Symboliseert beheersing over destructieve krachten.

Schild (khetaka)
Bescherming en verdediging,
benadrukt haar rol als beschermer van de gelovigen.

Glocke (bel, ghanta)
De bel verdrijft negatieve energie en
roept goddelijke aanwezigheid op.

Blutschale (bloedkom / kapala)
Een schedelkom, vaak geassocieerd met tantrische rituelen.
Staat voor de transformatie of het omzetten
van dood en vernietiging
in levenskracht,
een bron van voortdurende vernieuwing.

Kosmische strijd en parallellen

Durga wordt vaak afgebeeld in het gevecht tegen Mahishasura, de buffeldemon.
Dit verhaal is een kernmythe in het hindoeïsme:
het kwaad dat zich steeds opnieuw manifesteert
wordt uiteindelijk door de godin verslagen.
De attributen die ze draagt zijn niet willekeurig,
maar representeren de krachten van verschillende goden
die haar hun wapens schonken,
zodat zij als ultieme vrouwelijke kracht het kwaad kon vernietigen.

Het doet denken aan het eeuwige gevecht tussen goed en kwaad
zoals de engelen en duivels in de Christelijke leer.

Daarbij zijn er een aantal parallellen:

Kosmische strijd

In het hindoeïsme: Durga wordt door de goden gezonden
om Mahishasura, de buffeldemon, te verslaan.
Hij staat voor destructieve krachten die de wereld bedreigen.

In het christendom: engelen strijden tegen duivels,
bijvoorbeeld in het verhaal van Michaël
die de draak (Satan) uit de hemel verdrijft (Openbaring 12).

Symbolische wapens

Durga draagt attributen van verschillende goden:
drietand, zwaard, bel, trommel.
Elk wapen staat voor een kracht die het kwaad overwint.

Michaël en de engelen worden vaak afgebeeld met zwaarden en schilden,
symbolen van goddelijke bescherming en gerechtigheid.

Mythische functie

Beide tradities tonen dat kwaad niet zomaar verdwijnt,
maar telkens opnieuw bestreden moet worden.
Het kwaad is cyclisch en hernieuwt zich en
de goddelijke orde moet steeds opnieuw bevestigd worden.

Het gevecht is dus niet alleen historisch of mythisch,
maar ook existentieel:
het speelt zich af in de kosmos én in de mens zelf.

Er zijn ook verschillen in toon:
In de hindoeïstische traditie is Durga een vrouwelijke kracht,
een godin die de energie van alle goden bundelt.
Het kwaad wordt overwonnen door een collectieve,
maar ook vrouwelijke energie.

In de christelijke traditie is de strijd vaak mannelijk gecodeerd
(Michaël, Christus, engelen), en
het kwaad wordt voorgesteld als een gevallen engel of demon.

Wat beide tradities delen, is dat ze het kwaad niet wegpoetsen
maar erkennen als een reële kracht.

Voor het beeld zelf

DSC05394 01 ZürichMuseumRietbergGoddesDurgaKillingTheBuffaloDemonMahishaIndiaTamilNaduCholaDynasty11th-12thCentGranit

Zürich, Museum Rietberg, Goddes Durga killing the buffalo demon Mahisha, India, Tamil Nadu, Chola dynasty, 11th – 12th century, granit.


Maar zodra ik voor het beeld sta, verschuift de aandacht
van de mythe naar de materie zelf:
het verweerde graniet, de herkenbare en onherkenbare attributen.

De drietand is eenvoudig te herkennen.
Maar in de overige handen links herken ik alleen het offermes, bovenaan.

DSC05394 02 ZürichMuseumRietbergGoddesDurgaKillingTheBuffaloDemonMahishaIndiaTamilNaduCholaDynasty11th-12thCentGranit Detail

In de handen rechts herken ik de attributen eigenlijk niet.
Alleen de naar voor uitgestoken hand heeft een voor mij herkenbaar
attribuut vast: een schaaltje.

Uitgeteld ligt de demon op de vloer.

DSC05395ZürichMuseumRietbergGoddesDurgaKillingTheBuffaloDemonMahishaIndiaTamilNaduCholaDynasty11th-12thCentGranit DeDemon

Achter het hoofd van Durga een vlammend aureool.
Op haar hoofd een klassieke Chola-makuta,
een soort van kroon.
Opzij van het hoofd cirkelvormige versiering
met bloemen.
In dit ene beeld verenigen zich
vernietiging en scheppende kracht.

DSC05396ZürichMuseumRietbergGoddesDurgaKillingTheBuffaloDemonMahishaIndiaTamilNaduCholaDynasty11th-12thCentGranit Hoofd

Dat aspect van de levenskracht wordt nog versterkt
door een guirlande met bloemen langs haar armen.

DSC05397ZürichMuseumRietbergGoddesDurgaKillingTheBuffaloDemonMahishaIndiaTamilNaduCholaDynasty11th-12thCentGranit Guirlande

Reflectie en afsluiting

Eerder zag ik Shiva als Ardhanarishvara, een beeld waarin
de mannelijke Shiva en vrouwelijke Parvati samensmelten tot één figuur.
Durga verschijnt hier als vernietiger én als bron van levenskracht.
Het roept de bredere vraag op:
is dit samengaan van tegenstellingen: vernietiging en levenskracht,
een terugkerend patroon in de hindoeïstische belevingswereld?

In Ardhanarishvara — de helft vrouw, de helft man —
en in Durga — vernietiger met bloemen in haar haar —
spreekt dezelfde waarheid:
dat het leven niet in delen valt,
maar in spanningen leeft.
Dat vernietiging bloei draagt,
en bloei vernietiging kent.


Beelden die blijven onthullen als je blijft kijken

Een visuele analyse van Bhairava en Ardhanarishvara in Museum Rietberg

Ik was niet van plan om van elk beeld in Museum Rietberg een blogbericht te maken.
Maar het lijkt toch die kant op te gaan.
Eerder liet ik Shiva zien als Ardhanarishvara, een beeld waarin
de mannelijke Shiva en vrouwelijke Parvati samensmelten tot één figuur.

In dit bericht zie je de Shiva Bhairava.
Een heel mannelijk beeld.
In deze voorstelling is Shiva in zijn manifestatie als Bhairava,
een een woeste en ontzagwekkende god.
Symbool voor vernietiging, bescherming en spirituele zuivering.

DSC05388ZürichMuseumRietbergShivaBhairavaIndiaTamilNaduCholaDynasty13thCentGranit

Zürich, Museum Rietberg, Shiva Bhairava, India, Tamil Nadu, Chola dynasty, 13th century, granite.

DSC05389ZürichMuseumRietbergShivaBhairavaAlsEenAngstaanjagendeEnSchrikwekkendeGodTxtDSC05390ZürichMuseumRietbergShivaBhairavaIndiaTamilNaduCholaDynasty13thCentGranit


Er zijn een aantal kenmerken waaraan je dat kunt zien:

Bhairava wordt vaak afgebeeld met kleine, naar buiten stekende slagtanden.
Dat zie je op beide foto’s van het beeld, vooral op de close-up van het hoofd.
Daar zie je duidelijk aan de linkerkant (voor de kijker)
een tand die naar beneden wijst en tussen de lippen zichtbaar is.

Achter het hoofd zie je een ‘puntige krans’.
Samengesteld uit vlammende stralen.
Het is een klassiek element in Bhairava-iconografie.
Het stelt een jvala-mala voor,
een vurige aureool die zijn transcendente energie en
vernietigende kracht uitbeeldt.

Hoewel Bhairava vaak woest wordt afgebeeld,
bestaan er ook beelden met een meer beheerste of serene uitdrukking.
De interpretatie van de blik van een dergelijk beeld vind ik moeilijk.
Daarom interpreteer ik de blik als sereen (hoewel, met die tanden…)

Bhairava wordt traditioneel vergezeld door een hond, niet door een rund.
De hond symboliseert zijn rol als bewaker van de grenzen
tussen leven en dood, en als beschermer tegen negatieve krachten.

Ik zie duidelijk een gekrulde, opstaande staart.
Typisch voor bepaalde hondenrassen en wordt in religieuze kunst vaak
gestileerd weergegeven om alertheid, kracht en waakzaamheid uit te drukken.

In de iconografie van Bhairava is de hond soms fors en gespierd,
wat kan verklaren waarom het dier op de foto qua formaat bijna op een rund lijkt.
Maar de houding van de staart is hier een doorslaggevend detail:
runderen hebben doorgaans een hangende of losse staart,
terwijl een gekrulde staart vrijwel exclusief bij honden voorkomt.

DSC05388ZürichMuseumRietbergShivaBhairavaIndiaTamilNaduCholaDynasty13thCentGranit TrommelEnScepter

Trommeltje, links en rechts de scepter.

In zijn rechterhanden heeft hij het trommeltje en een scepter.
Dat trommeltje (damaru) is een klassiek attribuut van Shiva.
Het staat symbool voor het ritme van schepping en vernietiging, de kosmische puls.

DSC05388ZürichMuseumRietbergShivaBhairavaIndiaTamilNaduCholaDynasty13thCentGranit SchotelEnLotus

In de derde hand lijkt een schoteltje te liggen voor de vlam (?).
De vierde hand houdt misschien een lotus vast maar op dat punt
lijkt het beeld niet compleet.

Er vallen me twee zaken speciaal op:

1. als we de twee beelden ‘Shiva as Ardhanarishvara’ vergelijken met
Shiva Bhairava, dan valt hun lichaamshouding meteen op.
Ardhanarishvara staat in een gebogen, vloeiende houding terwijl
Bhairava rechtop staat, zeg maar kaarsrecht.

De vloeiende houding duidt op:
⦁ harmonie tussen mannelijke en vrouwelijke energie
⦁ gratie, zachtheid en kosmisch evenwicht
⦁ een dans, verwijzend naar Shiva als Nataraja

De rechtopstaande, krachtige houding verwijst naar:
⦁ onwrikbare kracht en waakzaamheid
⦁ autoriteit en controle over de onderwereld
⦁ een geconcentreerde, frontale aanwezigheid,
eerder als bewaker dan als danser

DansEnWachterShivaAsArdhanarishvaraShivaBhairavaVloeiedRechtop

Vergelijking van de twee beelden. De Dans en de Wachter: de groene lijnen tonen de innerlijke lijn van beweging en kracht van beide beelden: Ardhanarishvara beweegt in een dans, Bhairava staat in geconcentreerde waakzaamheid.

2. Verering van Bhaivara vind zowel in het hindoeïsme
als in het boeddhisme plaats.
De wederzijdse beïnvloeding van geloofsovertuigingen
is helemaal niet zo zeldzaam als sommigen ons willen doen geloven en
Bhairava is daar een treffend voorbeeld van.

Toeval wil dat ik ook foto’s heb gemaakt van een tweede Bhairave
in de verzameling van Museum Rietberg.
Dat toeval zegt iets over mijn manier van kijken:
intuïtief, met beperkte voorkennis maar met vooral
interesse voor opvallende zaken.

Wat me toen trok?
Dat weet ik echt niet meer. Misschien de veel abstractere vorm?
De kop van de hond viel me zeker op.

DSC05392ZürichMuseumRietbergShivaBhairavaSouthIndia15thCenturyDetail

Shiva Bhairava, South India, 15th century, detail.

DSC05391 01 ZürichMuseumRietbergShivaBhairavaSouthIndia15thCentury DetailDSC05393ZürichMuseumRietbergShivaBhairavaSouthIndia15thCenturyTxtDSC05391 02 ZürichMuseumRietbergShivaBhairavaSouthIndia15thCentury Detail


Een god in balans

Over het zien zonder begrijpen in Museum Rietberg

De mythische wereld van het Hindoeïsme is buitengewoon rijk.
Langzaam begin ik elementen in de afbeeldingen te herkennen,
al kan ik ze niet echt ‘lezen’.
Toch probeer ik telkens vast te stellen wat ik zie.
Steeds opnieuw ga ik op zoek naar nieuwe informatie.
Wat blijft, is mijn artistieke bewondering.

DSC05385ZürichRietbergMuseumGodShivaAsArdhanarishvaraAManWhoIsHalfWomanIndiaTamilNaduCholaDynasty12th-13thCent

Zürich, Museum Rietberg, God Shiva as Ardhanarishvara, a man who is half woman, India, Tamil Nadu, Chola Dynasty, 12th – 13th century.

De stier (Nandi) is er onmiskenbaar aanwezig.
Nandi is het rijdier van Shiva en symboliseert kracht en toewijding.
Hij kijkt omhoog naar de godheid.

De persoon lijkt aan de rechterkant een vrouw,
oorsieraad, borst en sari.
Dat is de kant van Parvati.

Links is het een man.
naakt oor, platte borst, korte lendendoek.
Shiva.

Dat is ook wat de naam Ardhanarishvara zegt:
– “Ardha” = half
– “Nari” = vrouw
– “Ishwara” = heer
Gecombineerd betekent dat dan de god die half vrouw is.
Een symbool van eenheid en complementariteit.

DSC05386ZürichMuseumRietbergGodShivaAsArdhanarishvaraAManWhoIsHalfWomanIndiaTamilNaduCholaDynasty12th-13thCent

Verder is het beeld vooral sierlijk.
Sieraden aan hals, armen en gordel.
Vier armen.
De lotus voor de kijker rechts.
Links herken ik niet de drietand of trommel,
die zo typisch zijn voor Shiva.

DSC05387ZürichMuseumRietbergGodShivaAsArdhanarishvaraAManWhoIsHalfWomanIndiaTamilNaduCholaDynasty12th-13thCent

Zijn de ogen gesloten?
Glimlacht het beeld?
Hoe het gezicht spreekt is belangrijk bij dit soort beelden
maar voor mij moeilijk te interpreteren.
Zeker omdat het gezicht beschadigd is.

Het is een moeilijk beeld.
Ik heb niet vaak deze uitvoering van een beeld
van Shiva en Parvati gezien.

Over de schenker van het beeld kon ik geen informatie vinden.
Nog een extra mysterie.

Een goddelijke versmelting
Het beeld van Ardhanarishvara stamt uit de Chola-dynastie (9e–13e eeuw), een periode waarin Zuid-India een ongekende bloei kende op het gebied van kunst, religie en filosofie. De Chola’s waren toegewijd aan Shiva en maakten deel uit van een religieuze stroming die het Shaivisme wordt genoemd — de verering van Shiva als hoogste god. Aanhangers van deze stroming worden Shaivieten genoemd.

Binnen hun artistieke traditie kreeg Ardhanarishvara een bijzondere plaats: een god die zichzelf toont als man én vrouw, Shiva én Parvati in één lichaam. Deze voorstelling is niet zomaar een visuele curiositeit. Ze verbeeldt een diep filosofisch idee: dat het goddelijke de dualiteit overstijgt. In het hindoeïsme zijn Purusha (bewustzijn, mannelijk) en Prakriti (energie, vrouwelijk) samen verantwoordelijk voor de schepping. Ardhanarishvara is hun versmelting — een symbool van kosmische balans.

Wat in de 12e eeuw een spirituele en metafysische boodschap was, krijgt vandaag een nieuwe lading. In een tijd waarin vragen over genderidentiteit, non-binariteit en inclusiviteit centraal staan, biedt Ardhanarishvara een eeuwenoud alternatief voor rigide hokjesdenken. Het beeld stelt dat mannelijk en vrouwelijk niet tegenover elkaar staan, maar elkaar aanvullen. Het goddelijke is niet óf het een óf het ander — het is beide.


Het jaar 1000

Dit wordt het laatste bericht over deze mooie tentoonstelling
in Leiden in het Rijksmuseum van Oudheden (RMO).
De tentoonstelling geeft een beeld van de archeologische vondsten
in het gebied dat we vandaag Nederland noemen van rond
het jaar 1000. Daarbij worden die vondsten in hun (vaak ook
internationale) context geplaatst.
Het is leerzaam maar zeker ook heel mooi.
Mijn berichten geven een beperkt beeld van de tentoonstelling
want je ziet hier alleen dat wat mij opviel.

DSC09091RMOHetJaar1000MCEscherPrentMetDeSanMicheleDelFrisone1922LithoRome1932

In de internationale context speelt Rome een grote rol. In de tentoonstelling wordt dat getoond door onder andere deze prent: MC Escher, Prent met de San Michele del Frisone (de Friezenkerk), litho. Het beeld de situatie in Rome uit voordat de kerk in 1084 wordt verwoest. De huidige kerk is dus van een latere datum.

DSC09092RMOHetJaar1000DeFriezenkerkSSMicheleEMagnoTxt


DSC09093RMOHetJaar1000HerbariumVanPseudo-ApuleiusMetPlantenDierenEnRecepten900-1000HandschriftOpPerkamentHerkomstOnbekend

Rijksmuseum van Oudheden (RMO), Het jaar 1000, Herbarium van ‘Pseudo-Apuleius’ met planten, dieren en recepten, 900 – 1000, handschrift op perkament, herkomst onbekend.


Wikipedia:

Pseudo-Apuleius is the name given in modern scholarship to the author of a 4th-century herbal known as Pseudo-Apuleius Herbarius or Herbarium Apuleii Platonici. The author of the text apparently wished readers to think that it was by Apuleius of Madaura (124–170 CE), the Roman poet and philosopher, but modern scholars do not believe this attribution. Little or nothing else is known of Pseudo-Apuleius.

The oldest surviving manuscript of the Herbarium is the 6th-century Leiden, MS. Voss. Q.9. Until the 12th century it was the most influential herbal in Europe,……

DSC09095RMOHetJaar1000AantekenboekVanAdémarVanChabannes1023-1025LimogesDSC09096RMOHetJaar1000AantekenboekVanAdémarVanChabannes1023-1025LimogesNotALion

#Notalion

DSC09097RMOHetJaar1000AantekenboekVanAdémarVanChabannes1023-1025LimogesDSC09098RMOHetJaar1000AantekenboekVanAdémarVanChabannes1023-1025Limoges

Aantekenboek van Adémar van Chabannes, 1023 – 1025, Limoges. Er bestaan een reeks aantekenboekjes. Deze aantekeningen gaan over sterrenbeelden. Adémar van Chabannes was een Franse monnik die werkte als copiist. Belangrijk werk schreef hij over muziek.


DSC09100RMOHetJaar1000MaccabeeënEnEpitomaReiMilitarisCa925HandschriftOpPerkamentSanktGallenEnReichenauDSC09101RMOHetJaar1000MaccabeeënEnEpitomaReiMilitarisCa925HandschriftOpPerkamentSanktGallenEnReichenau

Maccabeeën en Epitoma Rei Militaris, circa 925, handschrift op perkament, Sankt-Gallen en Reichenau. De Maccabeeën waren een Joodse priesterfamilie die een opstand leidde in 167 voor Christus en we kennen de naam ‘Maccabeeën’ misschien beter als de naam van het bijbelboek. De ‘Epitoma Rei Militaris’ is een boek van de laat-Latijnse schrijver Publius Flavius Vegetius Renatus over Romeinse oorlogvoering en militaire principes. De re militari werd een militair handboek in de Middeleeuwen. (info van Wikipedia). Overigens is het opnemen van meerdere teksten in 1 band een normaal verschijnsel in de Middeleeuwen.

DSC09102RMOHetJaar1000MaccabeeënEnEpitomaReiMilitarisCa925HandschriftOpPerkamentSanktGallenEnReichenauDSC09103RMOHetJaar1000MaccabeeënEnEpitomaReiMilitarisCa925HandschriftOpPerkamentSanktGallenEnReichenau


DSC09111RMOHetJaar1000MuhammadIbnAl-LaitTraktaatOverRechthoekigeDriehoeken900-1000HandschriftOpPerkamentHerkomstOnbekend

Muhammad Ibn Al-Lait, Traktaat over rechthoekige driehoeken, 900 – 1000, handschrift op perkament. Herkomst onbekend. Een boek met tabellen. Het boek is het oudste boek in Nederlandse collecties waar het getal ‘0’ in voor komt.


DSC09113RMOHetJaar1000RibVanEenKameelMetMagischeTekst800-1000HandschriftOpBeenEgypte

Perkament was niet het enige materiaal waar mensen op schreven. Dit is een rib van een kameel met een magische tekst, 800 – 1000, handschrift op been, Egypte.

DSC09114RMOHetJaar1000RibVanEenKameelMetMagischeTekst800-1000HandschriftOpBeenEgypte


DSC09116RMOHetJaar1000AbuBakrMuhammadIbnAbdallahIbnAbdAlAzizEigenschappenVanDeProfeetMohammedKitabKhalqAl-NabiWa-

Sommige mensen vinden dat je niet mag schrijven in de marges van een boek maar hier heeft waarschijnlijk de bibliotheek een strook wit papier in het boek geplakt. De informatie op die strook papier vertlt wel iets over waar dit boek de laatste honderden jaren is geweest: in Leiden, als onderdeel van de collectie van Levinus Warner. Abu Bakr Muhammad Ibn Abdallah Ibn Abd al Aziz, Eigenschappen van de Profeet Mohammed (Kitab khalq Al-Nabi Wa-khulqih), 1049 – 1052, handschrift op perkament, Ghazni, Afghanistan.

Hoe kwam dat boek in Leiden?

Wikipedia:

Levinus Warner, (c. 1618 – 22 June 1665) was a German-born Orientalist, manuscript collector and diplomat for the Dutch Republic in the Ottoman Empire.
..
During his twenty years of permanent residence in Istanbul, Warner acquired a private collection of slightly over 900 manuscripts in Middle Eastern languages (about two-thirds of which are in Arabic), 73 Hebrew manuscripts, some Greek manuscripts and two manuscripts in Armenian. Interesting but not unique is his collection of 218 Hebrew printed books. Warner acquired his manuscripts and books through the lively antiquarian booktrade in Istanbul, receiving help and advice from Arabs originally from Aleppo such as Muhammad al-‘Urdi al-Halabi (c. 1602-1660),….
..
Under the terms of his will his entire collection, which came to be known as the Legatum Warnerianum, was left to Leiden University. Several copies of his will are preserved in the National Archives in The Hague (Archive inventory 1.01.02, file no. 6910). The first consignment arrived in Leiden in December 1668; other shipments followed until 1674. The first inventory was drawn up in 1668 by the Danish orientalist Theodorus Petraeus from Flensburg, which was later expanded by the Armenian copyist Shahin Qandi…

In 2007 werd nog een overzicht gemaakt van de collecties in Leiden
en daar vond ik de volgende boekbeschrijving met een hele leuke
verwijzing naar Zuster Lucie H. Gimbrere. In 2017 heeft deze zuster
die in het klooster in Oosterhout woonde, een koninklijke onderscheiding
ontvangen voor haar werk als boekrestaurateur (Ridder in de Orde
van de Nederlandse Leeuw).

Dat overzicht vond ik hier.

DeelUitJanJustWitkampDeInventoryOfTheOrientalManuscriptsOfTheLibraryOfTheUniversityOfLeidenVol1oaCollectionLevinusWarner

Een klein deel uit Jan Just Witkamp, Inventory of the Oriental Manuscripts of the Library of the University of Leiden.

DSC09118RMOHetJaar1000AbuBakrMuhammadIbnAbdallahIbnAbdAlAzizEigenschappenVanDeProfeetMohammedKitabKhalqAl-NabiWa-


DSC09119RMOHetJaar1000IbrahimIbnAlSa'idAstrolabium1086MessingValenciaSpanje

Een instrument dat een van de voorlopers van de sextant was, hét navigatiemechanisme voor op zee. Ibrahim Ibn Al Saîd, astrolabium, 1086, messing, Valencia, Spanje.

DSC09120RMOHetJaar1000IbrahimIbnAlSa'idAstrolabium1086MessingValenciaSpanjeDSC09121RMOHetJaar1000IbrahimIbnAlSa'idAstrolabium1086MessingValenciaSpanjeTxt


DSC09122RMOHetJaar1000WijdeWereldDSC09123RMOHetJaar1000ReliefMetShivaEnParvatiMetEngelenAchterHen900-1100ZandsteenRajasthanIndiaDSC09124RMOHetJaar1000ReliefMetShivaEnParvatiMetEngelenAchterHen900-1100ZandsteenRajasthanIndiaDSC09125RMOHetJaar1000ReliefMetShivaEnParvatiMetEngelenAchterHen900-1100ZandsteenRajasthanIndiaTxt

Dus voor de duidelijkheid. Het Westen was niet het ‘centrum van de wereld’. Dat was Azië. Relief met Shiva en Parvati met engelen achter hen, 900 – 1100, zandsteen, Rajasthan, India.


Hals

Gisteren kon ik de Frans Hals-tentoonstelling bezoeken
in het Rijksmuseum in Amsterdam.
Maar voordat ik daar ging kijken bezocht ik nog snel
even de eerste ruimte van het Aziatisch Paviljoen.
Dat doe ik eigenlijk altijd.

IMG_1964AmsterdamMetroRichtingZuid

Met de metro, richting zuid.

Ommetje

Dit was mijn Ommetje in Amsterdam.


IMG_1966FransHalsRijksmuseumAmsterdam


DSC09499RijksmuseumUmaOfParvatiIndiaTamilNaduBrons15-16eEeuw

Rijksmuseum, Uma of Parvati, India, Tamil Nadu, brons, 15-16e eeuw. Voorzijde.

DSC09501RijksmuseumUmaOfParvatiIndiaTamilNaduBrons15-16eEeuwDSC09502RijksmuseumUmaOfParvatiIndiaTamilNaduBrons15-16eEeuw

Daar moet ik devolgende keren beter op letten. Geen idee wat de schijf aan de achterzijde van het hoofd is.

DSC09503RijksmuseumUmaOfParvatiIndiaTamilNaduBrons15-16eEeuwTxt


DSC09504RijksmuseumShivaNatarajaIndiaTamilNaduBrons12deEeuwCholaStijl

Dit beeld was al vaker op mijn blog te zien: Shiva Nataraja, India, Tamil Nadu, brons, 12de eeuw, Chola stijl.

DSC09505RijksmuseumShivaNatarajaIndiaTamilNaduBrons12deEeuwCholaStijlHandenDSC09506RijksmuseumShivaNatarajaIndiaTamilNaduBrons12deEeuwCholaStijlHetDwergjeDSC09507RijksmuseumShivaNatarajaIndiaTamilNaduBrons12deEeuwCholaStijlTxtDSC09508RijksmuseumShivaNatarajaIndiaTamilNaduBrons12deEeuwCholaStijlAlDieArmenEnHanden

Al die armen en handen. Prachtig.

DSC09510RijksmuseumShivaNatarajaIndiaTamilNaduBrons12deEeuwCholaStijlDetailDSC09511RijksmuseumShivaNatarajaIndiaTamilNaduBrons12deEeuwCholaStijlDetail


DSC09512RijksmuseumVrouwlijkeNatuurgeestIndiaUttarPradeshMathuraZandsteen2deEeuw

Vrouwlijke natuurgeest, India, Uttar Pradesh, Mathura, zandsteen, 2de eeuw.

DSC09513RijksmuseumVrouwlijkeNatuurgeestIndiaUttarPradeshMathuraZandsteen2deEeuwDSC09514RijksmuseumVrouwlijkeNatuurgeestIndiaUttarPradeshMathuraZandsteen2deEeuwDSC09515RijksmuseumVrouwlijkeNatuurgeestIndiaUttarPradeshMathuraZandsteen2deEeuwTxt


Mooie beelden uit het British Museum

Uit Klein-Azie en India.

160 DSC_4384LondenBritishMuseum

Stond een beetje opzij. Er is ook zoveel te zien. Ik ben vergeten het bordje te fotograferen maar het roept beelden op van de Ishtar gate.


161 DSC_4385ChinaBritishMuseumLondenSancaiFiguresTombOfLiuTingxunDiedAD728 01

China, Sancai figures from Tomb of Liu Tingxun who died AD 728.

161 DSC_4385ChinaBritishMuseumLondenSancaiFiguresTombOfLiuTingxunDiedAD728 02


Wikipedia:

Sancai (literally: “three colours”) is a versatile type of decoration on Chinese pottery using glazes or slip, predominantly in the three colours of brown (or amber), green, and a creamy off-white. It is particularly associated with the Tang Dynasty (618–907) and its tomb figures, appearing around 700.

Sancai of letterlijk ‘drie kleuren’ is een aardewerk in bruin (of amber),
groen en een roomkleurig wit. Wordt in verband gebracht met de Tang dynastie,
in het bijzonder bij grafbeelden.

162 WP_20180909_11_02_51_ProIndiaBritishMuseumLondenShivaMaheshvaraGreenChloriteAD700-900Kashmir

Shiva Maheshvara, green chlorite, AD 700 – 900, Kashmir.


163 WP_20180909_11_04_59_ProIndiaBritishMuseumLondenVishnuAndHisConsortsWithinAnArchedTempleNichePalaDynastyAboutAS1000EastIndia01

Vishnu and his consorts within an arched temple niche, Pala Dynasty, about AD 1000, East India.

163 WP_20180909_11_04_59_ProIndiaBritishMuseumLondenVishnuAndHisConsortsWithinAnArchedTempleNichePalaDynastyAboutAS1000EastIndia02

Detail.


164 WP_20180909_11_06_14_ProIndiaBritishMuseumLondenTheDivineCoupleShivaAndParvati1200-1300OrissaIndia

The divine couple Shiva and Parvati, 1200 – 1300, Orissa, India.


165 WP_20180909_11_07_33_ProIndiaBritishMuseumLondenTheThreePuriGodsJagannatha(right)Balabhadra(left)AndSisterSubhadra(Centre)1700-1800PuriOdisha

The Three Puri Gods, Jagannatha (right), Balabhadra (left) and Sister Subhadra (centre), 1700 – 1800, Puri, Odisha.


166 WP_20180909_11_11_57_ProIndiaBritishMuseumLondenStonePanelOfAnElephantAndRidersAbout1200-1300Karnataka

Stone panel of an elephant and riders, about 1200 – 1300, Karnataka, India.


Super mooi!
Er volgt nog meer.

Van Lucknow naar Haridwar met de trein

DSC_9153LucknowOpHetStationWachten

Vanuit Lucknow gaan we naar Haridwar. Gelegen aan de Ganges is dit een van de zeven plaatsen in India die de Sapta Puri worden genoemd. De heiligste plaatsen voor de Hindoes. Maar eerst moeten we er met de trein zien te komen. Het wordt veel wachten. We zijn niet de enige die naar deze bedevaartsplaats toe willen (of er weer vertrekken).


Wikipedia (vertaald):

De Sapta Puri zijn zeven heilige pelgrimsplaatsen in India. De tirthas (bedevaartsplaatsen) zijn: Ayodhya (Rama), Mathura (Krishna), Haridwar (Vishnu), Varanasi (Shiva), Kanchipuram (Parvati), Ujjain (Shiva) en Dwarka (Krishna).

DSC_9155LucknowStationAndereTrein

Een andere trein.


DSC_9156LucknowStationWachten

Soms moet je gewoon wachten.


Bhopal State Museum

Lonely Planet:

This first-class archaeological museum spread over 17 galleries includes some wonderful temple sculptures as well as 87 10th- and 11th-century Jain bronzes unearthed by a surprised farmer in western Madhya Pradesh.

Het museum heeft een hele serie collecties. Een aantal daarvan heb ik bezocht.
Daar heb ik foto’s van gemaakt en een eerste reeks komt vandaag aan bod.
Deze foto’s zijn van hun tentoonstelling:
‘Masterpieces of Madhya Pradesh’.

DSC_8424BhopalStateMuseumNatesh

Natesh. De beelden staan hier bijna allemaal achter glas. Dat maakt het moeilijker voor de fotograaf.


DSC_8425BhopalStateMuseumGauri10CenturyADBhanpura

Gauri, 10 century AD, Bhanpura.


Als het me lukt gewef ik een toelichting.
Die toelichting is dan niet van mij maar bijvoorbeeld
van Wikipedia:

Gauri (beter bekend als Parvati) is een Hindoeïstische godin.
Parvati wordt meestal gezien als de belangrijkste hulp,
en echtgenote, van Shiva.
Shiva en Parvati hebben samen twee zoons gekregen, Ganesha en Skanda (Kartikeya).
Zij worden vaak met z’n vieren afgebeeld op de berg Kailash.

DSC_8426BhopalStateMuseumShiva5thCenturyADBhatura

Shiva, 5th century AD, Bhatura.


DSC_8428BhopalStateMuseumKartikeya3rd-4thCenturyADGajendraghat

Kartikeya, 3rd – 4th century AD, Gajendraghat (stad in Karnataka).


Wikipedia:

Kartikeya is een god uit de Hindoeïstische mythologie.
Hij is de god van oorlog en overwinning en de patroonheilige van Tamil Nadu.
Hij is de zoon van Parvati en Shiva en de broer van Ganesha.
Ze wonen op de berg Kailash.

DSC_8429BhopalStateMuseumChamundaHead10CenturyADVidisha

Bij dit beeld speelt de lichtinval een spelletje met de toeschouwer. De onderste ‘kop’ ving een straal zonlicht terwijl de rest van het beeld in het licht van de museumverlichting staat. Chamunda head, 10 Century A.D. Vidisha.


DSC_8430BhopalStateMuseumChamundaHead10CenturyADVidisha

Chamunda head, 10 Century A.D. Vidisha.


DSC_8431BhopalStateMuseumTrimurti10thCenturyADPadhawaliMorena

Trimurti, 10th century AD, Padhawali (Morena).


DSC_8433BhopalStateMuseumYakshi2ndCenturyBCBharhut

Yakshi, 2nd century BC, Bharhut.


Wikipedia:

Yakshini (also known as Yakshi) are mythical beings of Hindu, Buddhist, and Jain mythology.
Yakshi is the female counterpart of the male Yaksha,
and they are attendees of Kubera, the Hindu god of wealth
who rules in the mythical Himalayan kingdom of Alaka.
Yakshinis are often depicted as beautiful and voluptuous,
with a chauri (fly-whisk) in right hand, fleshy cheeks,
with wide hips, narrow waists, broad shoulders,
knotted hair and exaggerated, spherical breasts.

DSC_8434BhopalStateMuseumVarahi3rd-4thCenturyADHinglajgarh

Varahi, 3rd – 4th century AD, Hinglajgarh.


DSC_8435BhopalStateMuseumNravaraha9th-10thCenturyADKanvla

Nravaraha (incarnation of Vishnu), 9th – 10th century AD, Kanvla.


DSC_8438BhopalStateMuseumMasterpiecesOfMadhyaPradesh


Masterpieces of Madhya Pradesh

‘Masterpieces of Madhya Pradesh’ is an attempt to present some of the best sculptural pieces of the land before you. From the days of the folk based artistic endeavours under the Sungas to the classicist Guptas, and the subsequent
changes and continuities in theme and decoration under the Prathiharas, Kalachuris, Paramaras, Chandelas and Kachhapaghatas as the feudal society with its distinctive social codes, beliefs and behavioural styles developed,
the journey of the sculptural art has been shown in a thematic manner.
Changes in the pattern and style of patronage, the opulence and ostentatious pleasure seeking culture of feudal society, the increasing popularity of Vaishnavism and Shaivism and decline and absorption of Buddhism within the Hindu pantheon, the increasing importance of Shakti cult and tantricism in certain regions have all formed the structural context within which art styles under particular dynasties developed its idioms and norms. The place of acquisition of the particular sculpture has been given to help students and
research scholars.

DSC_8439BhopalStateMuseumShiva10thCenturyADBarhad

Shiva, 10th century AD, Barhad.


DSC_8442BhopalStateMuseumKuber12thCenturyADHinglajgarh

Kuber, 12th century AD, Hinglajgarh.


Hindoeïsme en Hindoekunst

Via een Tweet van het Metropolitan Museum of Art,
een groot en belangrijk museum in New York,
kwam ik op de introductiepagina voor Hindoekunst van het museum.
De afbeeldingen die ik hier gebruik komen ook van die pagina.
De link naar die pagina is
http://www.metmuseum.org/toah/hd/hind/hd_hind.htm?utm_source=Twitter&utm_medium=tweet&content=20140828&utm_campaign=toah

De tekst is geschreven door Vidya Dehejia (professor op het gebied
van Indiase en Zuid Aziatische kunst aan de Universiteit van Columbia).

Over Hindoeïsme en Hindoekunst schreef ze het volgende (in Nederlandse
vertaling/samenvatting. De volledige tekst staat hieronder).

In de visie van de Hindoes heeft het leven op aarde vier doelen en ieder
mens zou die vier doelen moeten nastreven:
– dharma, oftewel een moreel leven;
– artha, oftewel materiële welvaart door het uitvoeren van een beroep;
– kama, oftewel menselijke en seksuele liefde;
– moksha, oftewel zelfverwezenlijking.

Deze allesomvattende visie komt ook terug in de
artistieke productie van India. Hoewel een Hindoetempel toegewijd is
aan de glorie van een godheid en er op is gericht om de gelovige
te helpen om moksha te bereiken, is het toegestaan dat de muren beeldhouwwerken
bevatten die zich richten op de verwezenlijking van de drie andere doelen.
In die lijn moeten we de sensuele en schijnbaar seculiere thema’s plaatsen
die de muren van Indiase tempels versieren.


 photo LovingCoupleMithunaEasternGangaDynasty13thCenturyOrissaIndiaFerruginousStone.jpg

Loving couple (Mithuna), Eastern Ganga Dynasty, 13th century, Orissa, India, ferruginous stone.


Het Hindoeïsme is een geloofsovertuiging zonder een enkelvoudige stichter,
er is niet een (1) woordvoerder, geen enige profeet. Het ontstaan
van het Hindoeïsme komt voort uit meerdere bronnen en is complex.
Een bron voert terug op op de heilige literatuur van de Aryans,
geschreven in Sanskriet, en bekend onder de naam de Veda’s.
De verhalen bevatten lofzangen op heiligen die vaak
verpersoonlijkingen zijn van natuurelementen.
Een andere bron wordt gevormd door de dominante overtuigingen
van inheemse volkeren, met name het geloof in de krach van moedergod
en de werkzaamheid van vruchtbaarheidssymbolen.
Het Hindoeïsme zoals we dat vandaag kennen,
met de nadruk op de god Vishnu, Shiva en Shakti,
is gevormd tegelijkertijd met het begin van het Christendom.

Dat het Hindoeïsme zo veel gezichten heeft en meer goden kent, is vaak
verwarrend voor niet-Hindoes. In het Hindoeïsme wordt het Oneindige
gezien als een diamant met meerdere facetten.
Een individuele gelovige kan zich als magnetisch aangetrokken voelen
tot een van die facetten, zoals Rama, Krishna, of Ganesha.
Door een (1) individueel facet te aanbidden, ontkent de gelovige niet
het bestaan van de vele facetten van het Oneindige of de vele wegen
naar het ultieme doel.


 photo ShivaAsLordOfDanceNatarajaCholaPeriodCa860ndash1279Ca11thCenturyCopperAlloy.jpg

Shiva as Lord of Dance (Nataraja), Chola period (circa 860 – 1279), circa 11th century, copper alloy.


Goden worden vaak afgebeeld met meerdere armen, zeker als
ze betrokken zijn bij kosmische gevechten waarbij de machtige krachten
van het Kwaad moeten worden vernietigd.
De veelheid van armen benadrukt de enorme kracht van de god en haar
of zijn vermogen meerdere heldendaden tegelijkertijd te verrichten.
Voor een Indiase kunstenaar is dit een eenvoudige en effectieve manier
om de de alomtegenwoordigheid en de almacht van een godheid uit te drukken.
Het Kwaad (Duivels) wordt vaak met meerdere hoofden afgebeeld om
de bovenmenselijke kracht uit te beelden. Een enkele maal wordt ook een god
afgebeeld met meerdere hoofden. Dit komt voort uit de behoefte om meerdere
aspecten van het karakter van de god uit te beelden.
Zo wordt Shiva wel afgebeeld met drie hoofden. Het middelste hoofd
is zijn belangrijkste karakter terwijl de anderen de bedreigende
en de zalige kant van zijn karakter uitbeelden.


 photo TheGoddessDurgaKillingTheBuffaloDemonMahishaMahishasuramardiniPalaPeriodCa700ndash120012thCenturyBangladeshOrIndiaArgillite.jpg

The goddess Durga killing the buffalo demon Mahisha (Mahishasuramardini) Pala period (circa 700 – 1200), 12th century, Bangladesh or India, argillite.


De Hindoetempel.
Architectuur en beeldhouwwerk zijn onlosmakelijk
met elkaar verbonden in India.
Als men spreekt over Indiase Architectuur dan geeft men een vervormd
en incompleet beeld als men niet tegelijkertijd ook aandacht besteed
aan de weelderige gebeeldhouwde versieringen van de monumenten.
In Hindoetempels tref je grote nissen aan in de drie buitenmuren
van het centrale heilige der heilige.
Die nissen zijn voorzien van afbeeldingen die de belangrijkste eigenschappen
van de heilige tonen aan wie de tempel is gewijd.
De afbeelding in het heilige der heilige verbeeld de essentie van de god.
Een tempel gewijd aan Vishnu zal bijvoorbeeld ook zijn incarnaties afbeelden.
Een tempel gewijd aan Shiva zal de vele heldendaden tonen
terwijl een Shakti-tempel haar strijd met de vele duivels zal verbeelden.
Regionale verschillen zijn er in overvloed.
Zo zal een Shiva-tempel in Orissa vaak afbeeldingen
van zijn familie/partner bevatten; Parvati en hun zoon Ganesha
(de god die hindernissen wegneemt) en de oorlogszuchtige Skanda.


 photo SeatedGanesha14thndash15thCenturyIndiaOrissa.jpg

Seated Ganesha, 14th – 15th century, India, Orissa.


De buitenkant van de hallen en veranda’s zijn overdekt met beelden
van allerlei figuren. Een serie nissen kan gebeurtenissen in de mythologie
van de god benadrukken en vaak is er dan ook nog plaats
voor een variëteit aan andere goden.
Daarnaast bevatten tempelmuren florale motieven, beelden van vrouwen en
liefdesparen die bekend staan als mithunas.
Zo worden de positieve elementen als groei, overvloed en welvaart uitgebeeld.

Originele Engeltalige tekst:

Hinduism and Hindu Art

According to the Hindu view, there are four goals of life on earth, and each human being should aspire to all four. Everyone should aim for dharma, or righteous living; artha, or wealth acquired through the pursuit of a profession; kama, or human and sexual love; and, finally, moksha, or spiritual salvation.

 

This holistic view is reflected as well as in the artistic production of India. Although a Hindu temple is dedicated to the glory of a deity and is aimed at helping the devotee toward moksha, its walls might justifiably contain sculptures that reflect the other three goals of life. It is in such a context that we may best understand the many sensuous and apparently secular themes that decorate the walls of Indian temples.

 

Hinduism is a religion that had no single founder, no single spokesman, no single prophet. Its origins are mixed and complex. One strand can be traced back to the sacred Sanskrit literature of the Aryans, the Vedas, which consist of hymns in praise of deities who were often personifications of the natural elements. Another strand drew on the beliefs prevalent among groups of indigenous peoples, especially the faith in the power of the mother goddess and in the efficacy of fertility symbols. Hinduism, in the form comparable to its present-day expression, emerged at about the start of the Christian era, with an emphasis on the supremacy of the god Vishnu, the god Shiva, and the goddess Shakti (literally, “Power”).

 

The pluralism evident in Hinduism, as well as its acceptance of the existence of several deities, is often puzzling to non-Hindus. Hindus suggest that one may view the Infinite as a diamond of innumerable facets. One or another facet—be it Rama, Krishna, or Ganesha—may beckon an individual believer with irresistible magnetism. By acknowledging the power of an individual facet and worshipping it, the believer does not thereby deny the existence of many aspects of the Infinite and of varied paths toward the ultimate goal.

 

Deities are frequently portrayed with multiple arms, especially when they are engaged in combative acts of cosmic consequence that involve destroying powerful forces of evil. The multiplicity of arms emphasizes the immense power of the deity and his or her ability to perform several feats at the same time. The Indian artist found this a simple and an effective means of expressing the omnipresence and omnipotence of a deity. Demons are frequently portrayed with multiple heads to indicate their superhuman power. The occasional depiction of a deity with more than one head is generally motivated by the desire to portray varying aspects of the character of that deity. Thus, when the god Shiva is portrayed with a triple head, the central face indicates his essential character and the flanking faces depict his fierce and blissful aspects.

 

The Hindu Temple

Architecture and sculpture are inextricably linked in India. Thus, if one speaks of Indian architecture without taking note of the lavish sculptured decoration with which monuments are covered, a partial and distorted picture is presented. In the Hindu temple, large niches in the three exterior walls of the sanctum house sculpted images that portray various aspects of the deity enshrined within. The sanctum image expresses the essence of the deity. For instance, the niches of a temple dedicated to a Vishnu may portray his incarnations; those of a temple to Shiva, his various combative feats; and those of a temple to the Great Goddess, her battles with various demons. Regional variations exist, too; in the eastern state of Orissa, for example, the niches of a temple to Shiva customarily contain images of his family-his consort, Parvati, and their sons, Ganesha, the god of overcoming obstacles, and warlike Skanda.

 

The exterior of the halls and porch are also covered with figural sculpture. A series of niches highlight events from the mythology of the enshrined deity, and frequently a place is set aside for a variety of other gods. In addition, temple walls feature repeated banks of scroll-like foliage, images of women, and loving couples known as mithunas. Signifying growth, abundance, and prosperity, they were considered auspicious motifs.

 

Vidya Dehejia
Department of Art History and Archaeology, Columbia University

Kunstvaria

 photo BarbaraTakenagaBlueSplash2013AcrylicOnLinen.jpg

Barbara Takenaga, Blue splash, 2013, acrylic on linen.


 photo BoscoSodiUntitled2012MixedMediaOnCanvas.jpg

Bosco Sodi, Untitled, 2012, mixed media on canvas.


 photo BronzeFigureOfParvatiSouthIndiaCholaPeriodCirca1100.jpg

Bronze figure of Parvati, South India, Chola period, circa 1100.


 photo FransHalsTheSmokerDeRokerC1623ndash25OilOnWood.jpg

Frans Hals, The smoker (De roker), circa 1623 – 1625, oil on wood.


 photo GerhardRichterGreen-Blue-Red1993OilOnCanvas.jpg

Gerhard Richter, Green-Blue-Red, 1993, oil on canvas.


 photo KazimirMalevichSelf-Portrait1908Or1910-1911GouacheOnPaper.jpg

Kazimir Malevich, Self-portrait, 1908 or 1910 – 1911, gouache on paper.


 photo LucasCranachTheElderAdorationOfChristOilOnCanvas.jpg

Lucas Cranach the Elder, Adoration of Christ, oil on canvas.


 photo LucasCranachTheElderPortraitOfDesideriusErasmusC1530-36OilOnPanel.jpg

Lucas Cranach the Elder, Portrait of Desiderius Erasmus, circa 1530 – 1536, oil on panel.


 photo MasterOfJacquesDeBesanccedilonMassOfStGregoryAbout1500TemperaColorsInkAndGoldOnParchment.jpg

Master of Jacques de Besancon, Mass of St Gregory, about 1500, tempera colors, ink and gold on parchment.


 photo Millefleur-Star-Lattice-carpetLate17thEarly18thCenturyMughalIndia.jpg

Millefleur-Star-Lattice-carpet, late 17th – early 18th century, Mughal, India.


 photo NickBrandtRangerWithTusksOfKilledElephantAmboseli2011ArchivalPigmentPrint.jpg

Nick Brandt, Ranger with tusks of killed elephant, Amboseli, 2011, archival pigment print.


 photo SuShiDongrsquopoMeaningEasternSlopeTheGongFuTieCalligraphy1037-1101.jpg

Su Shi (ook Dongpo genoemd, wat betekent Eastern Slope of oostelijke helling) The Gong Fu Tie Calligraphy, 1037 – 1101.

Su Shi
Su Shi, who is also sometimes known as Dongpo,
was born in Sichuan province to a family of preeminent literatis.
As a young prodigy he came to the attention of Emperor Renzong (1010-1063),
and achieved celebrity status when he provided perfect responses
in ancient prose for his civil service exams.
For the next twenty years he held a variety of government posts,
and was particularly known for his economic policies
and construction of many public projects, including the “Su’di”,
the pedestrian causeway cross the West Lake
that’s been romanticized by poets and painters for centuries.

However, political changes meant he fell out of favour
from time to time and was banished repeatedly for his open criticism
of the dominant “New Policy Group”.
During his long exiles to the lush and remote Hubei province
and Hainan Island, Su Shi committed to Buddhist meditation
and produced some of the most wellknown poems
and calligraphy ever published in the Chinese language.
While living on a farm, he adopted his literati name,
“Dong’po”, meaning “eastern slope”.

His popularity surged after his death in 1101 as he became
the revered and mythical namesake for numerous landmarks
and the subject of countless paintings and poems.
Manuscripts by Su Shi are among the most sought-after objects
in Chinese history.

The Gongfu Calligraphy
Although just nine characters long
The Gong Fu Tie Calligraphy has resonated with scholars for centuries
who have recognized its technical sophistication as well as
the Su Shi’s humanism it so beautifully embodies.
The piece has been recorded in many of the most authoritative books
on Chinese art and been lavished with praise,
with the well-known author Weng Fanggang describing it
as ‘a divine piece of calligraphy.’
This work was completed mid-way through the artists career
in his mature period and is a goodbye letter
to Su Shi’s fellow artist Guo Gufu (1035-1113)
a close friend despite differing political views.


 photo WillemDeKooningThePrivelegedUntitledXX1985OilOnCanvas.jpg

Willem de Kooning, The priveleged (Untitled XX), 1985, oil on canvas.


 photo ZengFanzhiTheLastSupper2001OilOnCanvas.jpg

Zeng Fanzhi, The Last Supper, 2001, oil on canvas.