Schilderkunst in boeken – ook voor kinderen

Posted on maart 29, 2018 by Argusvlinder

Miniaturen zijn kleine schilderwerken in boeken.
Ze kunnen hele pagina’s beslaan of
een lege plaats in een letter opvullen of
prachtige randen aan je bladzijden vormen.

In Museum Catharijneconvent is er een prachtige tentoonstelling
met miniaturen in Nederlands bezit die afkomstig zijn
uit Zuid-Nederland (dat wil zeggen delen van het huidige
Noord-Franktijk, Belgie en Zuid-Nederland).

Een Voorbeeld:

Dit is een paginagrote miniatuur. Ik heb deze foto gemaakt omdat hier zo prachtig de gouden versiering uitkomt. Je ziet hier de evangelist Johannes met zijn symbool de adelaar. Op de achtergrond zie je als je goed kijkt twee grote letters: de I en de N. Soms is het lezen van zo’n boek net het volgens van een spannende detective. Dat zijn de twee eerste letters van het eerste woord van zijn evangelie. Voor de kenners: dit doet denken aan de Ottoonse stijl. Die term ken ik niet maar wel de term Byzantijns.Die twee termen wijzen in dezelfde richting. Overigens, de evangelist heeft hier precies de schrijfhouding die monniken aannamen bij het schrijven van boeken. Evangeliarium Maasland, circa 1150 – 1175, De evangelist Johannes met zijn symbool de adelaar.

Het Museum Catharijneconvent heeft niet alleen een groot boek
bij de tentoonstelling uitgegeven met ingewikkelde teksten maar ook
een veel eenvoudiger, gratis rondleiding.

Om het proces van het maken van miniaturen wat duidelijker te maken
en leuk voor kinderen, kun je zelf met stempels een rand met allerlei
figuren aan een blad toevoegen.

Stempel zelf een marge. Later kun je de afbeelding op het midden van het blad aanbrengen en kleuren.

Een bijzondere vorm van randen aan een tekst zijn de zogenaamde
strooiranden. De bloemen zijn er als het ware op gestrooid.
Nou dat kun je in het museum ook doen met plakplaatjes op een gouden rand.

Wil je wel iets lezen over miniaturen maar is een catalogus te veel?
Er is een bijzondere uitgave van De Boekenwereld.
De grotere artikelen in dit kwartaalblad gaan over miniaturen.

De Boekenwereld: Magische miniaturen.

Weer genoeg ideeen voor het komende weekend.
Weer voldoende leesstof voor de komende tijd.

Magische miniaturen

Posted on maart 27, 2018 by Argusvlinder

Bij de tentoonstelling is een prachtig boek verschenen.
Het maakt de werken ook thuis toegankelijk.
Ik heb het over de tentoonstelling Magische Miniaturen in
Museum Catharijneconvent in Utrecht.

Natuurlijk, de werken zijn ook wel on-line te vinden,
maar de zoekmogelijkheden laten nogal wat de wensen over.
Kijk maar eens naar de website Medieval Illuminated Manuscripts
Een website van de Koniklijke Bibliotheek.
De website is Engelstalig en heeft als doel:

This database contains all kinds of information about the illuminated medieval manuscripts of the Koninklijke Bibliotheek and the Museum Meermanno-Westreenianum.

De pagina met de hoogtepunten van deze collectie
brengt je snel bij een hele serie prachtige boeken.
Veel ervan zijn nu op de tentoonstelling.
Maar dat is de meest toegankelijke pagina.
Zoeken op het unieke nummer van een boek gaat sneller via
Google dan via de zoekpagina.
Probeer maar eens ‘Ms. 133 D 11’ via Google en kies dan
onderaan de pagina bijvoorbeeld ‘images only’.

Het boek is een prachtige combinatie van afbeeldingen,
introducties, gedetailleerde uitleg, noten en referenties.

Zuid-Nederlandse Miniatuurkunst – De mooiste verluchte handschriften in Nederlands bezit. Anne Magreet W. As-Vijvers en Anne S. Korteweg.

Zo komt er op pagina 68 aan de orde wat er allemaal
met een bepaald boek is gebeurt waarvan er nu 1 blad
in de collectie Nederland aanwerzig is:

Blad uit een antifonarium (Zuid Vlaanderen, Doornik, circa 1325).

Het blad in Amsterdam is afkomstig uit een koorboek dat ooit in bezit was van John Ruskin (1819 – 1900), die het uit elkaar sneed en van vijftien bladen (op twee na alle met gehistorieerde initialen) een apart boekje maakte.
Dat werd in 1913 geveild bij Sotheby’s en vervolgens uit elkaar gehaald door een Londens antiquaar.
Adeleide Bennet heeft de huidige bewaarplaats van acht bladen weten te achterhalen, waaraan nu dit blad kan worden toegevoegd.
Het blad met de Opstanding, voorheen Ms. 60 in de C. L. Rickettscollectie te Chicago en later verkocht door Bruce Ferrini, bevindt zich tegenwoordig is het Nationaal Museum voor westerse Kunst te Tokyo.
De locatie van de overige zes bladen, waarvan twee dus met alleen kleine initialen, is onbekend.

Wikipedia (https://nl.wikipedia.org/wiki/Antifoon):

Een antifoon of beurtzang is een vers dat gezongen wordt als inleiding op en ter afsluiting van een psalm tijdens de mis en het getijdengebed.
Het woord antifoon is samengesteld uit de Griekse woorden anti, ‘tegen’, en phone, ‘stem’.
Een handschrift of muziekuitgave waarin antifonen zijn bijeengebracht, heet een antifonarium of antiphonale.

De beperking van de tentoonstelling en het boek is dat het gaat om
boeken in Nederlands bezit. Maar dat levert al zo’n grandioos overzicht op.
Het boek bevat een paar boeken meer dan de tentoonstelling.
Ik ben er nog niet achter waarom dat is.
Nog even doorzoeken.
Als ik de kans krijg ga ik later dit jaar nog voor een tweede keer
naar deze tentoonstelling.

Magische miniaturen

Posted on maart 26, 2018 by Argusvlinder

Afgelopen zaterdag ben ik naar de tentoonstelling
Magische miniaturen geweest.
Naar mijn gevoel krijgt deze tentoonstelling
veel te weinig aandacht in de media.
De tentoonstelling is in het Catharijne Convent in Utrecht.

Dansende figuur, in breviarium, Bute-meester. Noordoost Frankrijk, circa 1270 – 1280. Deze verluchter (schilder) is herkenbaar aan de bol-vormige neuzen van zijn figuren!

Dat terwijl er een indrukwekkende hoeveelheid kunstwerken
worden getoond op deze tentoonstelling.
Prachtige schilderingen in boeken.
Allemaal uit Zuid Nederland (Bourgondie).

Wat te denken van dit Getijdenboek. Dit boek is uit 1530 en we kennen de namen van de persoon die het boek geschreven heeft (Met de hand!) en van de persoon die de prachtige schilderingen gemaakt heeft. Super. Getijdenboek, Brabant, circa 1530. De kopiist (schrijver) is Franciscus Verheyden en de verluchting (schilder) is de Meester van Morgan. Foto van mij.

Dit is de bladzijde van de maand juni. In het getijdenboek zit een altijddurende kalender met ten minste een bladzijde voor iedere maand. Deze foto is ingescand van de catalogus.

Deze afbeelding is van dezelfde maand als de eerste in de reeks. Waarom drie keer bijna dezelfde afbeelding? Om aan te geven dat we nu de unieke kans hebben deze werken met eigen ogen te zien. Je ziet aan de foto’s dat de helderheid, de kleur enz, steeds anders is. Zelf gaan kijken. There’s nothing like the real thing.

Op de tentoonstelling zijn een kleine 70 boeken te zien.
De meeste aandacht gaat uit naar de ontwikkeling
die de schrijvers en schilders van deze boeken hebben doorgemaakt.
Hoe men begon met eenvoudige met de hand geschilderde hoofdletters
en uiteindelijk hele schilderijen met diepgang wist te realiseren
in de hoofdletters of naast/om de tekst of op speciale pagina’s.

Dit boek ‘Enguerrand De Monstrelet Chroniques, Deel I, Brugge. Circa 1495. Verluchter: Meester van de gebedenboeken’ is eigendom geweest van Engelbert II van Nassau. Hij was graaf van Nassau, Dietz en Vianden, heer van Breda en de Lek, Roosendaal, Nispen en Wouw.

De afbeelding (miniatuur) is eigenlijk een soort actiefoto. Het toont de moord op Jan zonder Vrees (Jan I van Bourgondië), hertog van Bourgondië, graaf van Vlaanderen, Artesië en Charolais, paltsgraaf van Bourgondië, heer van Mâcon, Chalon, Mechelen en verscheidene andere plaatsen, hij was een prins uit het Huis Valois-Bourgondië. Tegenwoordig zou je zo’n afbeelding op nu.nl, het journaal of in de krant verwachten. Let eens op de diepte van de afbeelding.Hoe de gebouwen en de rivier je de afbeelding ‘intrekken’ naar de blauwige horizon. Het gebruik van de blauwe kleur om diepte te creeren zien we bijvoorbeeld ook bij de Mona Lisa.

Het was enorm genieten.
Ik raad iedereen aan een kijkje te gaan nemen.

Roos Holleman

Posted on maart 21, 2018 by Argusvlinder

Juli 2012 schreef ik een mailtje naar Roos Holleman.
Ik had werk van haar gezien bij de afstudeertentoonstelling St. Joost.
Een Vuurgoudhaantje.
Het contact leidde niet tot een koop van een tekening.

Gisteren ontving ik een nieuwsbrief van haar waarin
ze aankondigt dat ze 30 pasteltekeningen verkoopt
als crowdfunding actie voor een boek dat later dit jaar zal verschijnen.
1125 Euro per stuk.

Te duur voor mij maar ik blijf het mooi vinden. Roos Holleman, Aviarmy nummer 27 van 30.

Orchha: Raja Mahal

Posted on januari 28, 2018 by Argusvlinder

We waren laat aangekomen in Orchha
dus de volgende morgen gingen we gelijk op pad
om het kantoor te zoeken waar kaartjes verkocht worden.
Een combi-ricket voor zowat alle bezienswaardigheden.
Echt een plan hadden we niet maar we begonnen
na het vinden van de kaartverkoop aan de Raja Mahal.

Raja Mahal
The construction of the Raja Mahal was started in 1531 AD by Raja Pudra Patrap (1503 – 1531 AD) and was completed by the year 1539 in the reign of Bharti Chandra (1531 – 1554 AD) later on, his successor Madhukar Shah (1554 – 1592 AD) made some alteration and additions giving it a final shape, designed on a aquare plan, the palace is devided into two wings, with five storeys on three sides and four storeys on one side. The Darbar-I-Am and Darbar-I-Khas are quite imposing. The subjects if the paintings are mainly the life and deeds of Lord Rama and Krishna. The incarnations of the god Vishnu have also been painted. Nayak / Nayikas, Rag- Raginies, wrestling folk, hunting and vignettes and royal amusement have also found place in the depictions.

Korte samenvatting/vertaling:
De bouw van de Raja Mahal begon in 1531 door Raja Pudra Patrap.
Zijn opvolgers zullen het werk afmaken en hier en daar nog
wijzigingen aanbrengen.
Basisvorm voor het paleis is het vierkant.
Het paleis heeft twee vleugels met aan drie kanten vijf
verdiepingen en aan een kant vier verdiepingen.
De Darbar-I-Am en Darbar-I-Khas zijn indrukwekkend.
Deze zalen worden ook wel durbar genoemd en zijn de officiele
zalen voor de heersers.
De schilderingen hebben Lord Rama en Krishna als onderwerp en
de verschijningsvormen van Vishnu zijn er ook geschilderd.
Allerlei activiteiten zoals andere goden uit het Hindoeisme,
de jacht, worstelaars en koninklijk
amusement zijn te vinden in de schilderijen.

Op zoek naar de kaartverkoop koem we bij een van de grote poorten van de Orchha citadel.

Vooral in de Raja Mahal zien we veel schilderingen. De staat waarin ze verkeren verschilt nogal.

Hier een detail van een plafond met een vogel.

Nog meer vogels en planten in een hoek van een plafond.

Dit is het plafond waarvan de vorige twee foto’s details zijn.

Het complex is indrukwekkend met vele mooie doorkijkjes. In de ochtend, gelijk na ons ontbijt zijn er nog maar weinig toeristen. Die zullen later op de dag wel komen als het warm wordt.

Je ziet goed dat de zon al fel is en dat het een beetje nevelig is. Dat komt waarschijnlijk ook omdat we dicht bij de rivier zijn.

Altijd mooi.

De binnenplaats van Raha Mahal. Op de foto’s van de binnenplaatsen is te zien dat het van buiten zo imposante gebouw in werkelijkheid aan twee zijdes vooral een brede muur is.

Je moet natuurlijk wel een groot balkon hebben om het volk toe te spreken.

Alles is prachtig versierd. Beschilderd of zoals hier met mooi stucwerk. Veel bloemmotieven als decoratie.

Dit is de beschildering van de onderkant van de dakgoot.

Nu volgen een serie plafondschilderingen. Vaak een ruim beeld van het plafond gecombineerd met een detail.

Bloemen en een jacht (?) of zijn het strijders?

Elke ruimte lijkt wel een eigen patroon te hebben op het plafond.

Heel vaak mag je in India alle verdiepingen en alle ruimtes bezoeken, behalve als de voormalige koninklijke familie er nog woont.

Uitzicht van de Raja Mahal naar de Ram Raja tempel.

Dit is de beschildering met bloemen van de boog op de volgende foto.

Hier zie je een deel van de verdedigingswerken van de citadel, de gracht er om heen, de vaste brug naar het poortgebouw van de citadel en het dorp.

Dat is nog eens architectuur. We zullen nog veel bijzondere architectuur zien in deze vakantie.

Deze tekst en zijn samenvatting waren aan het begin van deze blog post al te lezen. Wat een ervaring!

Bhopal State Museum, deel 3

Posted on januari 25, 2018 by Argusvlinder

Het museum bevat ook archeologische vondsten van de Indus-beschaving. Dat zie je niet zo vaak. Hier een zegel waarvan de betekenis waarschijnlijk niet bekend is. Bij de zegels hing in ieder geval geen toelichting.

In deze blog post probeer ik een beetje te laten zien hoe veelzijdig het museum is. Naast de fantastische sculpturen zien we er miniaturen, restanten van de Indus-beschaving, beelden in metaal, koninklijke kledingstukken, teksten in steen (!), enz.

Indus-beschaving, kopje. De werken die je hier ziet vind ik stuk voor stuk prachtig. Maar er zit 1 juweeltje tussen. Een prachtige prent.

Indus-beschaving. Iets dergelijks heb ik eerder gezien en toen werd dit aangeduid als speelgoed.

Pawaya (plaats in Madhya Pradesh). Ik had twee van deze hoofdjes apart gefotografeerd maar het was te donker en dus waren de foto’s bewogen.

Radha, 18th – 19th century AD, Gwalior.

Dit is het eerste van de metalen beeldjes waarvan het museum een hele grote collectie heeft. Palna, 18th – 19th century AD, Gwalior.

Dhola-Maroo (Dhola-Maru is een romantisch verhaal uit Rajasthan over twee geliefden), 18th – 19th century AD, Gwalior.

Mahavir, 11th century AD, Bhopavar.

Bhairav, 18th century AD, Depalpur.

Stone Insciption, Pawaya.

On a loose slab found at the northern edge of the village this 10 line inscription in Persion, mentions the construction of Sikandarabad on the orders of the minister Safdar Khan during the reign of Sikander Shah Lodi.

De teksten die we hier zien zijn voor mij,
naast belangrijke stukken geschiedenis, kunstwerken.
De taal is zo mooi gebruikt om een inscriptie van te maken.
Kalligrafie met een grote ‘K’.

Persian Inscription.

This Persian record was inscribed in the appreciation of one Abdul Muzffar Mehmood Shah (date is not available).

Stone Inscription, Singhpur.

On a slab recovered from a tank near Singhpur palace, this 11 lines Persian inscription records that during the King of this world and conqueror of Orissa and Jai nagar Shah Husain Malik Hayat Nizam Jashghuri excavated this flowing beauty (ie. the tank) in the name of Shaykh Burhan, son of Yaqub.

Stone Inscription Chanderi

This Persian inscription of 6 lines refers to the construction
of a building by one Umar, son of Husain Shah-Al-Asam who worked in the army of Hushang Shah, the Sultan of Malwa.

Dit is wat mij betreft het juweeltje. Pari holding an unique animal, 19th century AD, Rajput style. Kijk maar eens goed naar het ‘unieke dier/unique animal’.

Het unieke dier is zo uniek omdat het zelf opgebouwd is uit heel veel andere figuren.

Amir Taimoor, 19th century AD, Mughal style.

Een tulband. Turban, Holkar ruler.

Tulband, bovenaanzicht.

Bhopal State Museum, deel 2

Posted on januari 24, 2018 by Argusvlinder

Voor mensen die niet van Aziatische kunst houden
is mijn weblog de laatste tijd niet aangenaam.
Ik realiseer me dat al de namen in het Hindoeisme en Boeddhisme
niet eenvoudig zijn en ingewikkeld te plaatsen
in de godenwerelden van beide religies.
Zelf kan ik dat ook allemaal maar moeilijk een plaats geven
maar dat neemt niet weg dat de beelden en andere kunstwerken
een hoge kunst en kunsthistorische waarde hebben
waar ik van kan genieten.

De tweede en voorlaatste reeks van het Bhopal State Museum
omvat weer een serie beelden.

Gajasur Vadh (een verschijningsvorm van Shiva, 10th century AD, Pipaldhar.

Jain Padpeth, 13th century AD, Indore.

Het interieur van het museum.

Sadhu, 18th century AD, Tewar.

Een dergelijke afbeelding had ik eerder nooit gezien.

Dit is een vergelijkbare afbeelding als het vorige beeld. Hiervan weet ik wel de naam en de datering: Nag couple, 11th century, Unknown.

Sadashiva, 11th century AD, Gyaraspur.

Padmini, 11th century AD, Suhaniya.

Birth of Krishna, 11th century AD, Hinglajgarh.

Er was een hele gallerij met beelden die rivieren verbeelden. Hier: Yamuna, 7th – 8th century AD, Keldhar.

Ganga (of Ganges), 10th century AD, Rewa.

Vaishnavi & Kaumari, 10th century, Mandsaur.

Panchmukhi Ganesa, 9th century AD, Unknown. Zo had ik een Ganesha nog nooit gezien.

Ganesa, Kalchuri period (Kalachuri dynasty, 6th – 7th century), Jabalpur. In deze verschijningsvorm heb ik Ganesha eerder gezien. Vaak zelfs.

Pedestal, 12th – 13th century AD, Shivpuri. Dit is waarschijnlijk een dorpel van een deur of raam. Het is werkelijk schitterend.

Dit is het middendeel met waarschijnlijk Boeddha.

Dit is een van de afschrikwekkende fantasiedieren. Heel mooi gemaakt.

Zo had men er nog een: Pedestal, 12th – 13th century AD, Shivpuri. Door dat ik experimenteerde met de belichting zie je soms een natuurlijkere belichting dan in andere gevallen.

Het Bhopal State Museum is een museum met een fantastische collectie.
Bezoek het museum als je in de buurt bent.
Ik bezocht het museum 25 februari 2016.

Bhopal State Museum

Posted on januari 22, 2018 by Argusvlinder

Lonely Planet:

This first-class archaeological museum spread over 17 galleries includes some wonderful temple sculptures as well as 87 10th- and 11th-century Jain bronzes unearthed by a surprised farmer in western Madhya Pradesh.

Het museum heeft een hele serie collecties. Een aantal daarvan heb ik bezocht.
Daar heb ik foto’s van gemaakt en een eerste reeks komt vandaag aan bod.
Deze foto’s zijn van hun tentoonstelling:
‘Masterpieces of Madhya Pradesh’.

Natesh. De beelden staan hier bijna allemaal achter glas. Dat maakt het moeilijker voor de fotograaf.

Gauri, 10 century AD, Bhanpura.

Als het me lukt gewef ik een toelichting.
Die toelichting is dan niet van mij maar bijvoorbeeld
van Wikipedia:

Gauri (beter bekend als Parvati) is een Hindoeïstische godin.
Parvati wordt meestal gezien als de belangrijkste hulp,
en echtgenote, van Shiva.
Shiva en Parvati hebben samen twee zoons gekregen, Ganesha en Skanda (Kartikeya).
Zij worden vaak met z’n vieren afgebeeld op de berg Kailash.

Shiva, 5th century AD, Bhatura.

Kartikeya, 3rd – 4th century AD, Gajendraghat (stad in Karnataka).

Wikipedia:

Kartikeya is een god uit de Hindoeïstische mythologie.
Hij is de god van oorlog en overwinning en de patroonheilige van Tamil Nadu.
Hij is de zoon van Parvati en Shiva en de broer van Ganesha.
Ze wonen op de berg Kailash.

Bij dit beeld speelt de lichtinval een spelletje met de toeschouwer. De onderste ‘kop’ ving een straal zonlicht terwijl de rest van het beeld in het licht van de museumverlichting staat. Chamunda head, 10 Century A.D. Vidisha.

Chamunda head, 10 Century A.D. Vidisha.

Trimurti, 10th century AD, Padhawali (Morena).

Yakshi, 2nd century BC, Bharhut.

Wikipedia:

Yakshini (also known as Yakshi) are mythical beings of Hindu, Buddhist, and Jain mythology.
Yakshi is the female counterpart of the male Yaksha,
and they are attendees of Kubera, the Hindu god of wealth
who rules in the mythical Himalayan kingdom of Alaka.
Yakshinis are often depicted as beautiful and voluptuous,
with a chauri (fly-whisk) in right hand, fleshy cheeks,
with wide hips, narrow waists, broad shoulders,
knotted hair and exaggerated, spherical breasts.

Varahi, 3rd – 4th century AD, Hinglajgarh.

Nravaraha (incarnation of Vishnu), 9th – 10th century AD, Kanvla.

Masterpieces of Madhya Pradesh

‘Masterpieces of Madhya Pradesh’ is an attempt to present some of the best sculptural pieces of the land before you. From the days of the folk based artistic endeavours under the Sungas to the classicist Guptas, and the subsequent
changes and continuities in theme and decoration under the Prathiharas, Kalachuris, Paramaras, Chandelas and Kachhapaghatas as the feudal society with its distinctive social codes, beliefs and behavioural styles developed,
the journey of the sculptural art has been shown in a thematic manner.
Changes in the pattern and style of patronage, the opulence and ostentatious pleasure seeking culture of feudal society, the increasing popularity of Vaishnavism and Shaivism and decline and absorption of Buddhism within the Hindu pantheon, the increasing importance of Shakti cult and tantricism in certain regions have all formed the structural context within which art styles under particular dynasties developed its idioms and norms. The place of acquisition of the particular sculpture has been given to help students and
research scholars.

Shiva, 10th century AD, Barhad.

Kuber, 12th century AD, Hinglajgarh.

Kunstvaria

Posted on januari 12, 2018 by Argusvlinder

Diego Rivera, Baile en Tehuantepec, 1928.

Irving Penn, Leontyne Price, New York, 1961.

Paul Gauguin, Fleurs d’ete dans un gobelet, 1885, oil on canvas.

Sir Marc Aurel Stein, Serindia: Detailed report of explorations in Central Asia and Westernmost China, First edition, Oxford, 1921.

Vincent van Gogh, Daisies, Arles, 1888, oil on canvas.

Kunstvaria

Posted on januari 10, 2018 by Argusvlinder

Jan Brueghel the elder, The entry of animals into Noah’s ark, 1613, oil on panel.

Lauren Henkin, Poppies, 2014, pigment on rag.

Liu Dan, Sunflower, 2002.

Parmigianino, Virgin with Child, St. John The Baptist and Mary Magdalene, about 1530 – 1540.

Peter Schuyff, Untitled, 2016, oil on canvas.

Rene Magritte, Philosopher’s lamp, 1936.

Kunstvaria

Posted on januari 8, 2018 by Argusvlinder

Cat, Ptolemaic period, 332 – 30 BC, bronze.

Claude Monet, Norvège, Les maisons rouges a Björnegaard, 1895, huile sur toile.

Gerald Laing, Wheel and smoke, 1964.

Lawren Harris, Rocky Mountains, 1926.

Pablo Picasso, The rehearsal, 21 – 26 February 1954, lithograph.

Kunstvaria

Posted on januari 6, 2018 by Argusvlinder

Alexander Calder, Embracing arms (Upraised arms), 1944 – 1969.

Juan Carreño de Miranda, Charles II.

Artist / maker unknown, Kota, copper, brass and wood.

Jean Béraud, Bois de Boulogne, 1893.

Rembrandt Harmensz. van Rijn, The unconscious patient (An allegory of the sense of smell), about 1624, oil on panel.

Ugo Rondinone, Seven Magic Mountains, Las Vegas, Nevada, 2016.

Mikhail Larionov, Still life with fish and flowers, 1909.

Kunstvaria (de eerste van 2018)

Posted on januari 4, 2018 by Argusvlinder

Andrea della Robbia, Saint Michael the archangel, circa 1475, glazed terracotta in a wood frame.

Fred Geary, The birthplace of Jesse James, Not dated, etching on paper.

Nova Legenda Anglie, first edition, London, Wynkyn de Worde, 1516.

Wikipedia:

Wijnand (Wijnkijn) de Worde (gestorven 1534) was drukker en uitgever in Londen, die samenwerkte met William Caxton en hem ook opvolgde.

Zijn geboorte- en overlijdensdata zijn niet bekend. Vermoedelijk is hij overleden rond 1534. Wijnkijn de Worde werd geboren in Wœrth in de Elzas. Mogelijk vergezelde hij Caxton toen deze in 1476 van het vasteland naar Engeland terugkeerde. De Worde heeft sterk bijgedragen aan de groei en populariteit van de drukpers en zijn werk was zeer in trek. Tot zijn dood publiceerde hij ongeveer 750 werken van zeer uiteenlopende aard, waarvan nog slechts enkele zeldzame exemplaren bestaan. Hij publiceerde onder meer werk van Stephen Hawes, Alexander Barclay en delen van de autobiografie van de mystica Margery Kempe.

In 1500 verplaatste hij het bedrijf naar Fleet Street, dat veel later, in de 18e eeuw, zou uitgroeien tot het centrum van de Engelse pers. In 1509 opende hij een eigen winkel voor de verkoop van zijn werk in St. Paul’s Churchyard. In 1524 was hij de eerste die in Engeland het cursieve lettertype toepaste.

Wijnkijn de Wordes naam leeft voort in de in 1957 opgerichte ‘Wynkyn de Worde Society’.

Paul Ranson, Tigre dans les jungles, color lithograph, 1893.

Sam Francis, Untitled, 1961, ink on paper.

Prettige kerstdagen en het allerbeste voor 2018!

Posted on december 25, 2017 by Argusvlinder

Gerrit van Honthorst, Adoration of the shepherds, 1622.

Kunstvaria

Posted on december 24, 2017 by Argusvlinder

Anselm Kiefer, Winter landscape, 1970, watercolor, gouache and graphite on paper.

Chang Yu (Sanyu), 1930, oil on canvas.

Houmam El Sayed, Noah, 2015, oil on canvas.

Miriam Schapiro, Egg series #6, 1961.

Mutaz Elemam, Unyielding river.

Paul Signac, The ponton de la Félicité at Asnières, Opus N143, 1886.

Sir Peter Lely, Self portrait, 1655 – 1660, black and coloured chalks.

Gezien: Rembrandts Meesterleerlingen

Posted on december 17, 2017 by Argusvlinder

Vorige week zag ik in Amsterdam de duo-tentoonstelling over
Ferdinand Bol en Govert Flinck.
De tentoonstelling is verspreid over twee museums:
het Museum Rembrandthuis en het Amsterdam Museum.

De ruimte in het Rembrandthuis is een probleem.
Daar zijn zoveel toeristen en het huis is naar hedendaagse begrippen
niet heel groot om als museum te dienen.
Daar heeft het Amsterdam Museum minder last van.
Heel mooi worden de werken van Bol en Flinck afgewisseld en zien we
de invloed van Rembrandt en ook waar men weggaat van Rembrandt.
Super!

Charlotte Salomon

Posted on december 10, 2017 by Argusvlinder

Charlotte Salomon was een Joodse vrouw, geboren in Berlijn in 1917.
Ze heeft een opvallende familiegeschiedenis en moet op de
vlucht voor de Nazi’s.

Charlotte Salomon, zelfportret.

In Zuid-Frankrijk vindt ze tijdelijk een plaats om te leven
totdat ze er wordt opgepakt om vermoord te worden
in 1943 in Auschwitz.
Op het eind van haar leven gebruikt ze haar schildertalent
om een soort totaalkunstwerk te maken met de titel
Leven? Of theater?
Dat werk is nu, integraal, te zien in het Joods Historisch Museum
in Amsterdam. Voor het eerst.
Gisteren was is daar.

Met als basisidee en een structuur van een toneelstuk met zang
zie je honderden gouaches als ontwerpen voor toneelscene’s voorbij komen.
Allerlei emothies komen in het verhaal voorbij.
Tekst speelt daarbij een belangrijke rol.
Direct als onderdeel van de voorstelling of als een extra laag
op doorzichtig papier. Met eigen vorm en boodschap.
Een verhaal dat op veel plaatsen wringt. Wat mij betreft hét kenmerk
van een goed kunstwerk.

Natuurlijk maakte ik ook een paar foto’s.
De foto’s proberen niet een overzicht te geven van het werk Leven? Of theater?
Op zijn best geeft het een eerst indruk van de werkwijze van
Charlotte Salomon.

Charlotte Salomon. Een pagina met heel veel tekst. Ieder figuur heeft tekst op zich geschreven.

Charlotte Salomon, Na habe Ich euch nicht ehre gemacht…Was geht mich ihr singen an. Soms als een stripverhaal.

Charlotte Salomon. Soms zijn de pagina’s donker en dromerig. Ontbreekt tekst.

Charlotte Salomon. Soms gebruikt ze lichtere kleuren. Is dat weemoed?

Charlotte Salomon, Lieben sie mich rigentlich. Twijfel, persoonlijk.

Charlotte Salomon, Gefaulenzt habt ihr genug in eurem leben. Beschouwend, met afstand. Tekst van de vijand gebruikend. Confronterend.

Het is geen wandelingetje in het park.
Het is aangrijpend en overweldigend.
Meer dan een bezoek is aan te raden.

Of misschien de speciaal opgezette website:

Banteay Srei, Angkor

Posted on november 9, 2017 by Argusvlinder

De oppervlakte van deze niet-koninklijke tempel
is relatief klein. De gopuras zijn relatief klein,
Het bouwplan is eenvoudig: een weg leidt naar een vierkant,
ommuurd gebied met daarbinnen kapellen.
De versiering is overdadig.
Iedere centimeter is bedekt.
Je kijkt je ogen uit.
Vandaag een eerste serie foto’s.
Ze zijn vooral van de weg naar de tempel.

Er zijn veel toeristen die dag.
Vooral Japanse toeristen.
Dat maakt foto’s maken al moeilijk maar
dan is er ook nog de felle zon.
Je mag niet overal lopen dus sommige foto’s hebben een
lichtinval die ik liever niet gezien had.

Direct zie je de typische versiering van de deuren. Zowel de deurstijlen, soms rijk gebeeldhouwde pilaren alsook de ruimte boven de deur. Het beeldhouwwerk gaat soms bijna verder dan een strikt relief. Sommige elementen worden bijna driedimensionaal uitgevoerd. Het doet bijna barok aan als dat geen aanduiding was voor westerse kunst.

De hier gebruikte restauratietechniek heet ‘anastylosis’.
Een manier van werken die niet zonder nadelen is.

Wikipedia:

Anastylosis (from the Ancient Greek: αναστήλωσις, -εως; ανα, ana = “again”, and στηλόω = “to erect [a stela or building]”) is an archaeological term for a reconstruction technique whereby a ruined building or monument is restored using the original architectural elements to the greatest degree possible. It is also sometimes used to refer to a similar technique for restoring broken pottery and other small objects.

Anastylosis has its detractors in the scientific community. In effect, the method poses several problems:

No matter how rigorous preparatory studies are, any errors of interpretation will result in errors, often undetectable or incorrigible, in reconstruction.
Damage to the original components is practically inevitable.
An element may be, or may have been reused in, or may have originated in, different buildings or monuments from different periods. To use it in one reconstruction obviates its use in others.

Helaas kon ik deze tekst niet in het Nederlands vinden.
Maar het komt neer op een restauratietechniek die bij
een ruine de overgebleven delen zoveel mogelijk hergebruikt
om een reconstructie te maken.

Nadelen zijn dat zelfs bij een goede voorbereiding,
er fouten gemaakt worden die je niet snel zult zien.
Daarnaast zal er altijd origineel materiaal verloren gaan.
Dat lijkt me het belangrijkste argument.
Dan kom je ook nog op het punt dat vondsten op zich
hergebruikt kunnen zijn geweest van eerdere bouwprojecten.
Iets wat je verwerkt in reconstructie ‘B’ kan niet
gebruikt worden bij de reconstructie van ‘A’.

Gevolg is wel dat je een heel mooie indruk krijgt
van hoe het misschien had kunnen zijn.
In dit geval zijn een deel van de originele beelden
vervangen. De originele beelden zijn in Phnom Penh
of andere verzamelingen.

Detail van de versiering boven de deur. Als ik de gids goed interpreteer is dit een afbeelding van Indra op de olifant met drie hoofden, Airavata.

De tempel is geconsecreerd (plechtig in gebruik genomen) op 22 april 967. (Is dus 1050 jaar oud)

Kapiteel langs de kant van de weg.

Gezicht op de weg met de grensstenen die de weg markeren.

De kop van een fantasiedier. We zullen hem nog vaak zien. Misschien heeft hij een naam. De wereld van het Hindoeisme is nog greotendeeld een mysterie voor mij.

Narasymha grijpt Hiranyakasipu.

Wikipedia:

Narasimha (man-leeuw) is beschreven als de vierde avatara (incarnatie) van Vishnoe in de oudere teksten van het hindoeïsme. Hij heeft een menselijk onderlichaam, het bovenlichaam van een leeuw en heeft ook de klauwen en de kop van een leeuw.

Details van een deurstijl.

Daar ligt dan de tempel Banteay Srei. Binnenkort meer.

Breda Photo / Graphic Matters

Posted on oktober 15, 2017 by Argusvlinder

Beide organisaties houden dapper vast aan hun festivals
maar stonden ze tot voor kort overal in de binnenstad
van Breda, nu worden ze verbannen naar een leegstaand gebouw.

Breda Photo / Graphic Matters.

Vanmiddag bezocht ik hun tentoonstellingen.
Dan loop je zo van de een in de ander.
Breda Photo organiseerde ‘mixing / Memory and desire’.
Graphic Matters organiseerde ‘The Design of Dissent’,
‘Speak up!’, ‘Dreaming of Mass Behaviour’,
‘Wall flowers are blooming’ en ‘Grid the gap’.

Zo was er een eerbetoon aan Klaus Staeck.
Met bijvoorbeeld:

Dit is een poster die een werk van Albrecht Dürer uit 1498 als uitgangspunt nam.

Albrecht Dürer, The four horsemen from the apocalypse, woordcut, 1498.

Klaus wie?

Klaus Staeck.

Van Breda Photo (!) was dan deze film: Lisa Spilliaert & Clara Spilliaert, Hotel Red Shoes.

Lisa Spilliaert & Clara Spilliaert.

Deze foto van Tom Callemin is inderdaad schitterend. Bovendien hing ‘Free fall’ erg mooi.

Tom Callemin.

Van foto’s naar posters was een kleine stap. Deze poster van 1995 van John Yates is in de VS nog steeds actueel.

Twee mooie werken van een moderne designer die in een project oude technieken kon leren en toen het volgende maakte:

Nick Liefhebber, Terrarium.

Nog een van Nick Liefhebber.

De voorbereiding voor een optocht volgende week: In 50 days I hope…..

Ja, meer kunst!

Michel Walpot.

Dogan Arslan.

Save

Anton Heyboer

Posted on oktober 8, 2017 by Argusvlinder

Anton Heyboer, Documenta III, 1963, ets. Deze afbeelding wordt gevormd door twee grote bladen, twee grote etsen.

De tentoonstelling die ik afgelopen vrijdagmiddag
in het Gemeente Museum in Den Haag zag
van het werk van Anton Heyboer is zonder twijfel,
een van de moeilijkste tentoonstellingen die ik dit jaar heb gezien.
Misschien wel van de afgelopen jaren.
Ook ik ken de filmpjes van die rare man met vijf vrouwen
die in heel primitieve omstandigheden woont.
Die zich er niet voor schaamt, nee,
die met zijn manier van leven te koop loopt.
Die de kunstwereld te kijk wil zetten als een vreemde
wereld, maar die zelf heel, heel vreemd overkomt.

Dan nu, serieus naar zijn werk gaan kijken.
Vooroordelen proberen los te laten
(ze zitten al heel lang in dat hoofd).
Moeilijk.

Het interview door Netty Rosenfeld (1921 – 2001),
‘Een mens is ook maar een mens’ uit 1969,
in zwart-wit, helpt.
Je ziet daarin een man die weet wat er in de wereld gebeurd
maar die bewust zijn eigen keuzes maakt.
Niet meegaat in wat algemeen geaccepteerd is maar
eigen regels opstelt en die naleeft.
Regels opstellen is tot daar aan toe, maar naleven,
daar is durf en doorzettingsvermogen voor nodig.
De keuzes die hij maakt zijn alles behalve eenvoudig.
Dit is geen dwaas.

Foto’s maken met je telefoon was moeilijk. Het licht is waarschijnlijk prima voor de werken op papier maar voor de camera minder geschikt. Anton Heyboer, Het goede moment, 1963, ets. Je kunt zeggen wat je wil van Heyboer maar dit is niet zomaar in elkaar geflanst. Dit zijn 27 grote etsen die samen 1 afbeelding vormen. 5 Meter breed, ruim 3 meter hoog. Je hoeft het niet mooi te vinden of te begrijpen maar dit maak je niet even op een achternamiddag zonder na te denken.

Dat dit ontwerp in een eenvoudige multomap zit vind ik mooi.

Nog twee ontwerpen, overdenkingen. Op briefpapier van J.H. Piers, plastisch chirurg in Amsterdam.

De haast obsessieve manier waarop Anton Heyboer duidelijk wil maken dat een werk van hem is, doet me denken aan de rode stempels op Chinese kunstwerken. Daar zie je vaak zo’n afdruk van een stempel voorzien van tekst die er met de hand bijgeschreven is. Hier zie je ook die rode kleur, tekst en oets dat op vingerafdrukken lijkt. Op de tentoonstelling zie je steeds andere manieren om duidelijk te maken door wie het werk gemaakt is, om echtheid vast te stellen. Dit is van lang voor de opname met Andre van Duin in 1996.

Op de foto’s die op de tentoonstelling hangen zie je dit merkteken. Heyboer Goats milk & cheese, Den Ilp, Noord Holland.

Anton Heyboer, Parapsychologie, 3de schilderij, 1962, zink en teer op hout.

Een voorbeeld van de foto’s die of Anton Heyboer zelf maakte of een van de vrouwen. Vervolgens beschildert Anton Heyboer de foto met ‘het systeem’.

Anton Heyboer, Zonder titel, 1975, olieverf en lakverf op doek. Op veel van zijn werk zie he dingen terug van zijn systeem. Nummers, cirkels, elkaar kruisende lijnen en eenvoudige mensverbeeldingen.

Teksten, heel veel teksten. Daar zit ook wel een probleem. Niet dat Anton Heyboer teksten gebruikt op zijn werk maar de interpretatie ervan is een probleem. Vaak is de naam van het werk een van de teksten. Zoals hier. Anton Heyboer, World, 1976, olieverf op doek. Maar die teksten zijn niet eenduidig. Wat is de belangrijkste tekst. Wat wordt er bedoeld.

Anton Heyboer, Me is to exist I is creation, 1974, olieverf op doek.

Anton Heyboer, Zonder titel, 1975, olieverf op doek.

Anton Heyboer, To fall is reason to life, 1974, olieverf op doek.

Op hetzelfde doek staat: Life and living is the moving of excistence, Anton Heyboer, 197x (datering mij onduidelijk).

Anton Heyboer, To fall is reason to life, 1974, olieverf op doek. Detail.

Ondertekening van: Anton Heyboer, Mens zonder illusies, 1966, ets.

Anton Heyboer, Mens zonder illusies, 1966, ets.

Een voorbeeld van hoe Anton Heyboer bezig was de echtheid van zijn werk duidelijk te maken. Op een van de eerste etsen zijn later stukken papier toegevoegd. Door Anton zelf. Dat wil zijn handtekening in ieder geval bewijzen. Anton Heyboer, Man ziet naar zijn bloed, 1970, ets en collage op papier.

De handtekening is over de toevoegingen en het eerste werk aangebracht.

Het systeem van Anton Heyboer. In de catalogus is de tekst uit 1976 van Hans Locher opgenomen waarin hij probeert het systeem van Anton Heyboer en de ontwikkelingen daarin te volgen.

Anton Heyboer, Etsplaat van het systeem.

Een van de vijf panelen van het werk met de titel Vrij lijden van Anton Heyboer uit 1967, ets.

Anton Heyboer, Vrij lijden, 1967, ets.

De ondertekening van Anton Heyboer met de aantekening: Eigen druk.

Bij de tentoonstelling verscheen ook een mooie catalogus met veel stof tot nadenken.

Velen zien Anton Heyboer (1924 / 2005) als de belangrijkste volkskunstenaar van Nederland.
Hij is niet alleen beroemd door zijn werk, maar vooral ook om zijn leven.
Desondanks is het veertig jaar geleden dat in een groot Nederlands museum een tentoonstelling van zijn werk te zien was.
Heyboer staat vooral bekend als die dwaas met vijf vrouwen, zijn persiflage van het kunstenaarsgenie en om zijn handelsmerk: de kip.
Maar wie weet nog dat zijn werk in de jaren zestig wordt aangekocht door het Museum of Modern Art in New York?
Dat hij in 1964 op Documenta III exposeert en dat hij met Francis Bacon (1909 – 1992), David Hockney (geb. 1937) en Jean Dubuffet (1901 – 1985) in 1975 in het Los Angeles County Museum of Art wordt gepresenteerd als een van de belangrijkste Europese schilders van dat moment?
En dat zijn werk tot halverwege de jaren zeventig actief wordt aangekocht en geëxposeerd door het Gemeentemuseum Den Haag en Stedelijk Museum Amsterdam?

Save

Argusvlinder

De avonturen van de Argusvlinder

Categorie archief: Kunst

Schilderkunst in boeken – ook voor kinderen

Magische miniaturen

Magische miniaturen

Roos Holleman

Orchha: Raja Mahal

Bhopal State Museum, deel 3

Bhopal State Museum, deel 2

Bhopal State Museum

Kunstvaria

Kunstvaria

Kunstvaria

Kunstvaria

Kunstvaria (de eerste van 2018)

Prettige kerstdagen en het allerbeste voor 2018!

Kunstvaria

Gezien: Rembrandts Meesterleerlingen

Charlotte Salomon

Banteay Srei, Angkor

Breda Photo / Graphic Matters

Anton Heyboer

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen: