Vrolijke vrienden

Gisteren gelukkig tijd gehad om het boekblok van
de Vrolijke vrienden verder af te maken.
De keer ervoor was ik ongeveer halverwege gekomen.
Gisteren zijn alle katernen genaaid op drie bandjes.
Daarnaast is de rug ingelijmd. Daarmee zijn de bandjes
vast aan de rug komen te zitten.
Naast de bandjes heb ik ook een fors stuk gaas gebruikt
op de rug.
De rug en het gaas, misschien wat dubbel maar ik wil het
broze papier van de katernen zoveel mogelijk steun geven
en de eventuele krachten die op de boekband komen te staan,
zo veel mogelijk opvangen met de bandjes en het gaas.

IMG_6066JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Alle katernen ingenaaid en de uiteinden van het garen met elkaar verbonden.


IMG_6067JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Hier zijn de bandjes nog los ten opzichte van de rug en heb ik de lengte verdeeld over de voor- en achterkant van het boekblok. Straks wordt een deel bevestigd op het voorplat en het andere aan het achterplat.


IMG_6068JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

De onder- en bovenkant van het boekblok (kop en staart) laat ik zoals het nu is. Maar de frontzijde, de kant die op de foto naar boven uitsteekt, die is ongelijk. Dat is het gevolg van de nu rechte rug (die eerder rond was) en het aanbrengen van Japans restauratiepapier in de katernen. Ik denk dat ik dat recht ga snijden.


IMG_6070JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Hier ligt het intussen gelijmde boekblok met daarom heen het gaas op vetvrij papier dat op een plankje ligt. Het plankje en zijn tweelingbroer die nog zou volgen, zijn de rechte vormen waartussen het boekblok geperst gaat worden in de boekenpers. Daar laat ik het goed drogen, enkele dagen. Dat is misschien een wat lange periode maar daar is een praktische reden voor. Ik kom niet iedere dag in mijn werkplaats.


Vrolijke vrienden op Delpher

Op dit moment lees ik ‘Oude boeken, nieuwe podia’.
Een Liber amicorum voor Marieke van Delft.
Een van de artikelen gaat over ‘Decoratief papier’, papier
dat vaak gebruikt wordt als schutblad (end paper of fly leaf).
Het artikel beschrijft de geschiedenis van dat soort papier
en het gebruik ervan. Het gaat ook, zijdelings, in op
het maken van dat papier.
Voor ‘Vrolijke vrienden’ was ik al aan het nadenken over
het schutblad en waarom zou ik dat niet zelf maken?
Ik ben op Delpher (groot krantenarchief op Internet) op
zoek gegaan naar de term ‘Vrolijke vrienden’.
Daar kwam ik van alles tegen in (lokale) kranten uit
Indonesië, een socialistische krant en landelijke kranten.
Er werd aangegeven dat er 45 pagina’s waren met zoekresultaten.
De eerste tien ben ik doorgelopen en vond advertenties voor het
boek van Jan Mens en Vrolijke vrienden in de vorm van
een voetbalelftal, winnaars van 2.750.000 Yen bij de paardenraces,
Bing Crosby, Bob Hope en Dorothy Lamour onderweg naar Marokko,
een contactadvertentie, revues en feestavonden en straatmuzikanten.

Mijn selectie:

VrolijkeVrienden001


VrolijkeVrienden002


VrolijkeVrienden003


VrolijkeVrienden005


VrolijkeVrienden006


VrolijkeVrienden007


VrolijkeVrienden008


VrolijkeVrienden009


VrolijkeVrienden010


VrolijkeVrienden011


VrolijkeVrienden012


VrolijkeVrienden013


VrolijkeVrienden014


VrolijkeVrienden015


VrolijkeVrienden016


VrolijkeVrienden017


VrolijkeVrienden018


VrolijkeVrienden019


VrolijkeVrienden020


VrolijkeVrienden021


VrolijkeVrienden022


VrolijkeVrienden023


VrolijkeVrienden024


VrolijkeVrienden025


De gele markeringen in de tekst zijn van Delpher.
Misschien kun je dat uitzetten maar ik weet dat niet en
heb er nog niet naar gezocht.

Vrolijke vrienden

Vandaag wilde ik het boekblok inbinden.
Maar werken met ouder en onbekend materiaal stelt je soms
voor nieuwe uitdagingen.
Het boekblok kwam erg mooi uit de boekenpers.
Geel compact.
Eigenlijk te compact.
De katernen zaten wat vast aan elkaar.
Dat was met wat voorzichtige kracht wel op te lossen.
Maar de middelste bladen van ieder katern zaten
in de vouw vast aan elkaar.
Dat kostte meer moeite en leverde bij een blad schade op.

IMG_6056JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Dat blad moest opnieuw gerestaureerd worden. De oorzaak zat hem waarschijnlijk in de lijm die toch nog niet echt droog was (?). Dis die blad blijft nu weer een paar dagen zo drogen.


IMG_6057JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Maar dat gaf mij de tijd om de bandjes op te zetten op mijn naaibankje. Een mooi stuk gereedschap.


IMG_6058JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

De eerste helft van het boekblok ko0n ik dan toch al vast gaan naaien. Ik moet zeggen ik werk niet vaak met bandjes. Dat is misschien niet altijd nodig maar het geeft wel een extra stimulans om de katernen mooier, strakker, in te binden. Strakker is de zin van preciezer op elkaar. Dus dit was een leuke middag.


IMG_6059JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940IMG_6060JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Of ik het al genoemd had weet ik niet maar ik vind dat bij het zetwerk van Vrolijke Vrienden zulke mooie kapitalen zijn gebruikt. De eerste letter van ieder hoofdstuk gaat over meerdere regels en de tekst eromheen wordt daar heel mooi op aangepast. Ieder hoofdstuk anders.


Tot u spreekt Dr. N.S. Vleugel

inds een tijdje volg ik de stichting Desiderata en geniet ik
van hun publicaties die ik dan ook meteen voorbij laat komen
op mijn blog.
Deze keer betreft het een studie, ‘een ruiker’ zoals de
schrijver Dr. Vleugel zelf aangeeft, van de neus in
moderne Nederlandstalige streekromans.
De uitgave heet toepasselijk: ‘Met de neus in de boeken’.

MetDeNeusInDeBoeken01

Deze keer is er voor gekozen een digitale uitgave op de markt te brengen die via de website van de stichting wordt gedistribueerd. Natuurlijk kies ik er voor dit werk mooi te laten drukken en dan zelf in te binden want ik geef, als het even kan, de voorkeur aan een zelf ingebonden boek.


MetDeNeusInDeBoeken02

Aan de kwaliteit van de uitgave hoeft ook deze keer niet te worden getwijfeld. Zoals volgend voorbeeld zal aantonen is er gespeurd naar de vele verschijningsvormen van de combinatie neus en boeken in een uitgebreide reeks van boeken. Voor meer gespecialiseerd onderzoek verwijs ik graag naar de index op zinsconstructies, auteurs, algemene trefwoorden, de motivatie van genoemd nasaal gedrag en de plaatsing in de tijd. Zonder meer een aanrader!


MetDeNeusInDeBoeken03

Een van de vele in het werk besproken boeken is dat van J.W. Ooms uit 1949: Dijkleger. De term ‘Dijkleger’ kende ik helemaal niet maar is toch erg actueel: een groep vrijwilligers die helpen bij de inspectie bij droogte en wateroverlast van de dijken.


Dijkleger, J.W. Ooms:

Op Wikipedia vond ik een samenvatting van het leven en
de werken van Johannes Willem Ooms.

Daarbij vond ik de titels van de vele werken heel goed
aansluiten bij wat ik hier zoals zag:
Enkele voorbeelden:
De Veghter
Daggelders
Water over Holland
Zwarte Tinus de verliezer
De val van de vesting
En nog veel meer.

Iedere boekbespreking bevat een uitgebreid citaat
met daarin de grammaticale constructie die aanleiding
was het boek in de studie op te nemen.
Samen met een uitgebreide set bibliografische gegevens.

Uiterst interessant leesvoer.
De komende tijd kan ik me hier verder in verdiepen en ik nodig
u als lezer uit hetzelfde te doen.

Vrolijke vrienden

Gisteren ben ik natuurlijk nog even terug geweest
naar mijn werkplaats.
De vellen papier waren natuurlijk goed gedroogd.
Als er zon is dan is het al gauw warm in deze gebouwen
van een voormalige gevangenis.
Dus drogen doet het er prima.

De katernen kon ik weer in elkaar schuiven en op
de juiste volgorde leggen.

IMG_6046JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Verdikking

Je ziet dat het Japanse papier wel wat verdikking oplevert. Maar het valt best mee als je er vanuit gaat dat de rug van het boek rond gezet was (en zo meer dan 80 jaar gevouwen geweest is). Dat zorgt er vanzelf al voor dat de rug wat uit staat. Daarom gaat aan het eind van de middag het boek in de boekenpers om het zo vlak mogelijk te krijgen. Daar laat ik het dan voor een paar dagen en nachten.


IMG_6047JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Vouwen

Hier is goed te zien dat soms de vouwen weer heel goed in elkaar passen maar dat op andere plaatsen (vooral aan de rechtse kant) dat wat moeilijker gaat. De katernen mogen dus nog wat meer in elkaar opgestoten worden.


IMG_6048JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940ForeEdge

Aan de andere kant (de fore edge of voorkant) zie je dat het niet erg zou zijn als ik straks aan de voorkant er nog eens een stukje zou afsnijden met de snijmachine.


IMG_6049JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940 01

Vervolgens ben ik gaan schetsen hoe ik misschien het boekblok, de rug en de platten aan elkaar ga maken. Rekening houdend met het feit dat de oude voorkant onderdeel moet worden van de nieuwe. Ik zit te denken aan: de katernen op lintjes binden, dan een ronde rug maken en bekleden met leer, met valse ribben, dan platten maken die ik zo opbouw dat er een binnenplat komt dat met een schutblad en de linten en het leer zich verbindt aan rug en boekblok. Daar kan dan een buitenplat op worden aangebracht. Het voorplat zou dan een uitsparing hebben voor de afbeelding van de originele boekband. Wat zou dan de bekleding van de platten moeten worden? Iets dat aantrekkelijk is voor kinderen. Ergens daartussen kan dan nog kapitaalband komen. Maar dat is allemaal wat complex. Sommige zaken heb ik niet eerder gedaan.


IMG_6049JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940 02

Misschien als ik definitief weet hoe ik het wil gaan aanpakken dat ik het nog eens op een afbeelding uitwerk. Voor nu zijn dit nog maar ideeën.


Het boekblok zit intussen in de boekenpers.

Vrolijke vrienden

De foto’s zijn niet zo spectaculair en duidelijk maar
er gebeurt best wel wat.
Alle katernen van het boek Vrolijke Vrienden van Jan Mens
heb ik van elkaar los gemaakt, uit elkaar gehaald en
op de vouw schoongemaakt.
Daar zie je dat het naaigaren in de tijd en bij het uit elkaar
halen schade veroorzaakt. Het snijdt makkelijk in het
toch al broze papier.
Dat papier, daar op die vouw, probeer ik te verstevigen
met Japans restauratiepapier.

PlaatsJapansPapier

Ieder katern bestaat bij dit boek uit vier bladen papier die samen 16 pagina’s van het boek maken. Dat zijn de zwarte lijnen (bovenaanzicht) op de tekening hierboven. Het buitenste blad papier (hierboven het meest linkse) heeft het meest geleden. Daarom heb ik aan de buitenkant, op ieder buitenste blad van een katern, van boven het bovenste naaigat tot onder het onderste naaigat een strookje Japans papier aangebracht. Dat is in de lengte van de vouw. Dat heb ik hier als lichtgroen aangegeven. Omdat het buitenste blad, in dit geval, het meest beschadigd was heb ik op sommige plaatsen ook aan de binnenkant van dit buitenste blad nog een versteviging aangebracht (op de tekening rood). Niet meteen over de volle lengte van de vouw maar alleen daar waar nodig. Met de middelste twee bladen papier doe ik niets. De naaigaten zijn daar nog intact. Het binnenste blad verstevig ik aan de binnenkant van de vouw (blauw). Niet zo zeer om iets te repareren maar om extra stevigheid te geven aan de katernen. De draad waarmee ik de katernen straks weer aan elkaar naai raakt het buitenste papieren blad het meest aan de buitenkant en het binnenste aan de binnenkant van de vouw. De bladen papier die daartussen zitten, zitten er eenvoudig tussen geklemd.


IMG_6040JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

De buitenkant van de buitenste vellen papier zijn allemaal voorzien van Japans papier. Dat is waar je nu tegen aankijkt op de rug. Nu is het de beurt aan de binnenste bladen van ieder katern.


IMG_6041JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

De bladen strijk ik eerst even nadat ik nog een keer de naaigaten gecontroleerd heb op oneffenheden. Het papier wordt daarmee weer helemaal glad. De stroken Japans papier waren eerst anderhalf tot 2 centimeter breed. Die halveer ik voor de binnenkant. Dit is echt alleen ter versteviging. Niet ter reparatie.


IMG_6042JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Dan leg ik het blad op en tussen lijmvellen, lijm ik de binnenvouw in en plaats het Japans papier.


IMG_6043JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

In mijn werkplaats liggen nu overal bladen te drogen. Vandaag breng ik alle bladen weer op de juiste manier samen en gaat het boekblok in de boekenpers. Daarmee zijn de katernen bijna gereed om opnieuw ingebonden te worden.


Door Binden Verbonden

Een paar berichten geleden vertelde ik over het boek, de catalogus,
die ik tegen kwam in mijn boekenkast:
Boekbandexpositie: Door Binden Verbonden (2011).
Er staat werk in van boekbinders die betrokken zijn of waren
bij een opleiding in de buurt van Antwerpen.
De boekbinders komen uit de buurt van Breda of Antwerpen
en toonden in Breda hun werk.

Daar is heel wat inspiratie op te doen en daarom toon ik hier
van iedere boekbinder een werk.
Misschien een goede aanleiding om op internet eens op zoek
te gaan naar meer werk van de exposanten of zelf eens aan de
slag te gaan.

Twee van de exposanten heb ik ontmoet, dus misschien
ben ik bevooroordeeld.
De meesten toonden in de catalogus een aantal ingebonden
boeken en soms ook een boekobject.
De keuze die ik maakte toen ik het lijstje afbeeldingen
opschreef zou er vandaag weer anders uit zien.

BiancaPlakChineseMuur

Bianca Plak, Chinese Muur. Een boek met boekobject.


ChrisVanBastelaereHetEetbareBoek

Chris Van Bastelaere, Het eetbare boek. De volgorde van de afbeeldingen is op die van naam (inclusief voornaam). Twee boekobjecten na elkaar is dus toeval.


ElsRolléTheBalledOfReadingGaol

Els Rollé, The Balled of Reading Gaol.


ErikPalsBoekbinden

Erik Pals, Boekbinden. Ik denk dat ik dit boek opnieuw zou kiezen. Een band van perkament bewerkt met grafiet.


FlosVanIJzerenBijbel

Flos van IJzeren, Bijbel. Mooi die afwisseling van rechte vormen en vloeiende.


InekeVergeerLeMarriageDeFigaro

Ineke Vergeer, Le Mariage de Figaro. Mooi hoe de draad die gebruikt is bij het binden ook op de band een functie krijgt.


JanGabriëlsSaint-Jean-de-Luz

Jan Gabriëls, Saint-Jean-de-Luz.


KatjaClementNaarDeOordenDerOudheid

Katja Clement, Naar de Oorden der Oudheid. Mooie vlakverdeling.


SimoneDeKeersmaeckerContesDeL'Alhambra

Simone de Keersmaecker, Contes de L’Alhambra.


Vrolijke vrienden

Met het verstevigen van de katernen ben ik al even bezig
maar ik had nog geen prikmal gemaakt om later de
katernen gewoon te kunnen voorprikken en vervolgens
in te binden.
Dus daar kwam ik afgelopen woensdag wel aan toe.
Verder veel werkzaamheden die geen spannende foto’s
opleverden.

IMG_6036JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Prikmal

Een stuk papier uit de restjesbak gehaald en opnieuw gebruikt als prikmal. Dit stuk papier heeft deze functie al eerder vervuld.


IMG_6037JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Hier ligt een deel van het werk te drogen.


Kringloopavontuur (vervolg)

In de kringloopwinkel hier in de buurt
vond ik boeken die ik als ‘grondstof’ wil gebruiken
voor een paar boekbindprojecten.
Het eerste project is eenvoudig:
haal het boek uit elkaar, hergebruik voorplat en katernen
in een nieuw in te binden boek.

Het gaat hierbij om het boek ‘Vrolijke Vrienden’
geschreven door Jan Mens, geïllustreerd door Bob Uschi en
verschenen in 1940 bij de Arbeiderspers.

IMG_6024JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940TengushoNaturel

Door het uit elkaar halen van de katernen en het losmaken van het garen beschadig je het papier (voor zover dat niet al door de tijd is gebeurd). Om het bij elkaar te kunnen houden en weer in te kunnen binden moet ik de vouw van de katernen versterken. Daarvoor had ik eerder al eens Japans papier gekocht. Heel dun, heel licht en toch sterk: Tengusho Naturel van slechts 9 gram. Maar het laat zich moeilijk verwerken. Snijden met een mes kreeg ik niet voor elkaar. Het papier markeren is ook geen goed idee. Het papier is straks bijna niet te zien maar de markeringen des te beter. Dus na de eerste stroken gemarkeerd en geknipt te hebben, heb ik de volgende stroken uit de losse pols geknipt.


IMG_6025JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940ExtraSchutbladZitLos

De katernen bestaan uit 4 bladen die in elkaar gevouwen zijn. Vooral het buitenste en binnenste blad zijn beschadigd. Dus die versterk ik. Het Japanse papier is erg dun dus dat levert nauwelijks een verdikking op bij de vouw van het katern. Het buitenste blad van het eerste katern bevat een soort van extra schutblad dat aan een kant los zit. Dat is een kwestie van een beetje lijm.


IMG_6026JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940ExtraSchutblad

Het linkerblad is het extra schutblad.


IMG_6027JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940LijmAanbrengen

Leg het blad op een lijmvel (stuk glad papier) en leg bovenop nog eens twee lijmvellen. Zo kun je gericht lijm aanbrengen op het originele blad. De ruimte tussen de twee vellen is gelijk aan de strook Japans papier dat er dadelijk op komt. De stroken Japans papier zijn bijna 2 centimeter breed en de lengte is van een halve centimeter onder het onderste gat tot een halve centimeter boven het bovenste gat. Dat moet voldoende stevigheid creëren om straks weer gaten te prikken en de katernen in te naaien.


IMG_6029JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940OndersteDeelGedaan

Aan de buitenkant van het onderste deel van de stapel is Japans papier aangebracht aan de buitenkant. Daar waar het papier beschadigd was van het onderste of bovenste naaigat tot aan de rand, daar is ook aan de binnenkant een versteviging aangebracht. Van ieder katern verstevig ik zo het binnenste blad ook aan de binnenkant. die kanten hebben het meest te lijden van het garen en de beweging die altijd in een boekblok zit. Hopelijk geeft dat op termijn de meeste bescherming.


Boek gevonden voor leeslint

Kort geleden ben ik door de restjesdoos gegaan
en heb daar een aantal stukken leer uitgehaald
om te gaan gebruiken als leeslint.
Een ervan is wel erg lang maar daar kon ik me best
een toepassing bij bedenken.
Zeker als je een boek leest met een uitgebreid
notenapparaat. Dan heb je eigenlijk twee leeslinten nodig.
Dat heeft het boek waar ik het lange leeslint in
ga gebruiken niet. De noten staan op dezelfde pagina
als de tekst. Bespaart je het zoeken.
Maar het boek op zichzelf is fors genoeg om een lang
leeslint aan te kunnen.

IMG_6021OudeBoekenNieuwePodia

Oude boeken, nieuwe podia. Liber amicorum voor Marieke van Delft.


Dit pas verschenen boek bevat een 50-tal bijdragen van mensen
thuis in de wereld van manuscripten, incunabelen, prenten,
archieven, drukkers, binders, schrijvers.
Verhalen met nieuwe vondsten, verhalen over het vakgebied en
verhalen over de rol man mevrouw van Delft daarin.
Vooral veel aandacht voor de vernieuwende rol van het internet.
Een plezier om te lezen!

Dromen van een boek schrijven en de titel al weten: ‘Het wonderbare geheim van den jongen Chinees’

Dat overkomt de hoofdpersoon in het jongensboek ‘Vrolijke vrienden’,
geschreven door Jan Mens in 1940.
De uitgever was De Arbeiderspers.
Het boek verscheen in een moeilijke tijd.
De uitgeverij wordt in 1940 overgenomen door de NSB.
Dan zal een Joodse illustrator Bob Uschi 1911 – 1995
(pseudoniem van Victor Silberberg) en een opdracht aan
de ‘Nederlands schrijver, onderwijzer, socialistisch politicus
en esperantist’ Theo Thijssen niet helpen.
Ik kocht het boek in de kringloopwinkel in de buurt.
Niet om het te restaureren maar als grondstof voor een nieuw
boek.

Al komt het boek dan uit een vooruitstrevende hoek, een
eerste scan van de afbeeldingen en de tekst toont ons
dingen waarbij wij vandaag onze wenkbrauwen zouden fronsen.

Dus een restauratie wordt het niet. Het is meer een herbouw.

IMG_5937JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

De titelpagina van het boek Vrolijke vrienden. Geschreven door Jan Mens. Jan Mens zal later De kleine waarheid schrijven (trilogie, 1960 – 1964). een boek dat in Nederland heel bekend werd door de televisieserie van Willy van Hemert (1970 -1973) met Willeke Alberti als Marleen Spaargaren. Uitgegeven bij De Arbeiderspers en Bob Uschi maakte de illustraties.


IMG_5938JanMensUschiVrolijkeVriendenOverweldigdBleefJanStaan

Een echte binnenkomer: frontispice ‘Overweldigd bleef Jan staan’. Dit had ook de titel van mijn blogbericht kunnen zijn.


IMG_5939JanMensUschiVrolijkeVriendenSituatieInEenKatern

De katernen bestaan uit 4 bladen die in het midden met garen zijn ingenaaid. Het garen zit wat los.


IMG_5941JanMensUschiVrolijkeVrienden

Dat het een echt jongensboek is maken de illustraties heel duidelijk.


IMG_5945JanMensUschiVrolijkeVrienden

De meeste tekeningen zijn niet voorzien van een aanduiding van de maker. Hier is dat wel het geval.


IMG_5946JanMensUschiVrolijkeVriendenHetWonderbareGeheimVanDenJongenChinees

Hier komt de titel van mijn bericht vandaan. De hoofdpersoon fantaseert zelf een schrijver te worden en heeft ook al een titel van zijn boek bedacht: Het wonderbare geheim van den jongen Chinees. Hoe sympathiek dat allemaal mag klinken, we zouden er vandaag niet meer zo’n tekening bij maken denk ik.


IMG_5948JanMensUschiVrolijkeVriendenExlibris

In het boek zit een sticker met de naam van een vorige eigenaar. Het adres en telefoonnummer heb ik maar even weggehaald.


IMG_5961JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Rug

Het voorplat gaat eenvoudig van de boekband. Het gaas dat de band bij elkaar houdt is verduurd, is aan het vergaan. Er zit kapitaalband aan boven- en onderkant. De lijm die gebruikt is om de katernen bij elkaar te houden is hard en bruin geworden. Het voorplat schoonmaken met een beetje zeep en water is gevaarlijk. De kleur laat eenvoudig los. Zeker de rug is aan de buitenkant erg vuil. Die ga ik dan ook niet meer gebruiken. Net als het achterplat.


IMG_5962JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Voorplat

De voorplat heeft een kartonnen platkern. Geen grijsbord. De bekleding lijkt op een gaas met daarop/in een vulmiddel en vervolgens de afbeelding die er op gedrukt is. Maar hier heb ik geen ervaring mee. Ik weet niet hoe dit materiaal heet en of dat ook vandaag nog wordt gebruikt.


IMG_5963JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Voorplat

Het idee was die afbeelding van het karton af te halen. Maar dat idee moet ik al snel laten gaan. Misschien zijn er manieren om dat te doen maar ik besluit de afbeelding in een rechthoek te snijden en dan zoveel mogelijk karton langs de achterkant te verwijderen.


IMG_5964JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Dit is de voorkant van de boekband na het schoonsnijden.


IMG_5965JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940EersteKaternLos

Dan ga ik katern voor katern losmaken.


IMG_5975JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940AchterkantVoorplatSchuren

Afwisselend schuur ik de achterkant van de voorplat. Ik heb dan zoveel mogelijk laagjes van het karton weggehaald. Het schuren is dan om het zo glad mogelijk te maken waardoor de voorplat straks beter te verwerken is.


IMG_5976JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940KaternVootKaternLosmaken

De lijm is hard en ook als je die zacht maakt met een beetje water laat die zich moeilijk verwijderen. Daarmee beschadig ik dus wel het buitenste van de vier bladen van elk katern. Maar ik weet geen andere manier. Die bladen ga ik in ieder geval versterken aan de vouw voor dat ik het boekblok weer in elkaar da zetten. Het boek had iets van een ronde rug met kneep. Dus ik heb ieder katern zo glad mogelijk proberen te maken. Ik ga het zonder kneep inbinden.


IMG_5977JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940AlleKaterneneLos

Redelijk schoon maar nog niet mooi glad.


IMG_5978JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940AlleKaternenLosEnVoorplat

De grondstof.


IMG_5981JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940OpdrachtTheoThijssenMooieJ

Het boek is volgens mij met best wat aandacht gemaakt. Links zie je de opdracht aan Theo Thijssen. Bij het begin van een nieuw hoofdstuk is de eerste letter een grote kapitaal die meerdere regels groot is. Daar wordt met het zetwerk iedere keer rekening gehouden.


IMG_5982JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Opvoedend

De schrijver wil de lezer ook iets leren. In het boek komen dan (heel weinig maar toch) voetnoten voor.


IMG_5984JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

De marges zijn breed maar niet helemaal onbenut. Ik denk dat ik het boekblok opnieuw ga snijden maar dan is het wel opletten. De paginanummers staan ver genoeg van de rand van het papier maar sommige van de afbeeldingen staan op de hoek van de tekst/hoek van het papier. Veel dichter aan de rand dan de tekst.


IMG_6008JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940OuderwetseWagens

‘Ouderwetse auto’s’.


IMG_6011JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940HorasNonNumeroNisiSerenas

‘Horas non numero nisi serenas’, blijkbaar een vaker voorkomende inscriptie bij zonnewijzers. De vertaling die het boek er aan geeft ‘Ik tel slechts de heldere uren’ is misschien erg correct maar op internet vond ik ‘Ik tel slechts de onbewolkte uren’. Naar mijn smaak duidelijker.


IMG_6017JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940IMG_6019JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940IMG_6020JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940Boekblok

Nadat ik alle katernen zo vlak mogelijk heb proberen te maken is het boekblok in de boekenpers gegaan. Straks een kijken hoe het er uit komt. Dan kan de versterking van de vouwen beginnen.


Kringloopavontuur

BoekbandExpositieDoorBindenVerbonden

Eerder deze week ging ik eens door een plank in mijn boekenkast en kwam dit boekje tegen: Boekbandexpositie ‘Door binden verbonden’. Het is een boekje met werk van boekbinders die in Antwerpen een opleiding tot boekbinder gevolgd hebben/volgden. Boekbinders uit Breda en omgeving en Antwerpen en omgeving. Het boekje is uit 2011.


Dat bracht mij op het idee, waarom leg ik later nog
eens uit, om een paar boeken te gaan kopen bij een
kringloopwinkel in de buurt.
Al sinds het begin van corona was ik niet meer in die winkel geweest.
Ik kocht er vier boeken, vier avonturen.

IMG_5935VrolijkeVriendenJanMensUschi

Vrolijke vrienden, een boek geschreven door Jan Mens (1897 – 1967) met illustraties van Uschi. een boek uit 1940. Dit boek koos ik vanwege de omslag. Die ga ik hergebruiken. Het boekblok bestaat uit katernen. Jan Mens werkte in de beginjaren (vanaf 1935) een beetje onder leiding van Theo Thijssen aan wie het boek opgedragen is. Ik ga het boek uit elkaar halen en opnieuw inbinden met behoud van de voorkant. Jan Mens is bij mij onbekend maar hij was erg succesvol met ‘De kleine waarheid’. Dat ken ik dan weer wel van de televisie. Wie is precies die Uschi ?


IMG_5950OpHeteKolenInPolenJeanBruceDickBrina

Dit boek van Jean Bruce, kende ik niet. Ik ken de reeks Zwarte Beertjes. De titel is super en actueel: Op hete kolen in Polen. De omslag in van Dick Bruna. Het boekblok zijn geen katernen. Extra moeilijk voor mij want dat heb ik eerder nog niet gedaan.


IMG_5952DeAvonturenVanPinkeltjeDickLaanDokieVanAmstel

Dit boek, wie herkent het niet, zit niet best meer in elkaar: De avonturen van Pinkeltje, geschreven door Dick Laan. illustraties door Dokie van Amstel. Wie is Dokie van Amstel en is dat een pseudoniem? Boek bevat 1 illustratie op papier. Een andere papiersoort dan dat waar de tekst op staat. De illustratie zit er bij maar de vraag is waar in het boek hoort het eigenlijk thuis. Het hoort bij de tekst op pagina 163.


IMG_5966TheLastMoghalTheFallOfADynastyDelhi1857WilliamDalrymple

Toen vond ik dit. Dit ga ik zeker lezen. De Engelse (Schotland & India) geschiedkundige William Dalrymple schreef een serie van 4 boeken over India. Twee ervan heb ik gelezen. Ik ben bezig met nummer 3: Return of a king. Ik was vast van plan daarna het vierde boek te kopen: The last Mughal. Dat hoef ik dus niet meer te doen. De eerste editie van dit boek is van 2006. De paperback versie dateert uit 2007. Dit exemplaar is van dat jaar volgens een aantekening in het begin van het boek met een soort van handtekening. De boekenlegger is van ‘De Vrije Boekhandel’ in Breda. Een heel andere boekenlegger als ik er vandaag krijg. Helaas aan de bovenkant verkleurd. De kringloopwinkel is 2 straten van deze boekhandel verwijderd.


De kringloopwinkel vroeg 3 Euro 50 voor de boeken.
Dat was wel erg veel geluk op 1 dag.
Wordt vervolgd.

Mooi Marginaal (laatste)

Dit is voor nu het laatste bericht over de editie
2018 – 2019 van Mooi Marginaal, de twee jaarlijkse wedstrijd
van boekbandontwerpers, margedrukkers en boekbinders.
Zelf heb ik niet aan de wedstrijd meegedaan maar het boekje
dat in losse katernen te koop is, biedt mij veel inspiratie.

Toen ik de katernen ontving vielen de gekleurde randen
van de katernen me op. Als het boek af is zie je daar niets meer
van. Ze staan op die delen die je gaat wegsnijden om
naar het juiste formaat van het boekblok te komen.
Maar die kleuren kwamen opvallend overeen met de kleuren
van een das die een ongelukje in de wasmachine heeft gehad.
Daarom heb ik de das uit elkaar moeten trekken voor dat ik de das
kan gebruiken als bekleding voor een boekband.

IMG_5850MooiMarginaal2018-2019

Dit is de eerste foto die ik van de katernen maakte en je ziet de gekleurde randen.


IMG_5932MooiMarginaal

Dit is het eindresultaat. Het prijskaartje is het originele kaartje waarop de winkel de prijs vermeld heeft voor een complete huid. Dit eindje kan ik toch niet zomaar gebruiken op de platten van een boek maar als leeslint werkt het best.


IMG_5934MooiMarginaal

Hier ligt het boek op een willekeurige pagina open. Ik ben blij met het resultaat!


IMG_5933MooiMarginaal

Bij mijn laatste twee boeken heb ik iets meer ruimte gelaten tussen de platten en de rug. Bij dit boek heb ik daarnaast een wat zwaarder papiersoort gebruikt als schutblad. Beide acties zijn een succes. De boeken gaan beter open en het boekblok lijmt mooier in de boekband.


Mooi Marginaal

De vorige keer liet ik zien hoe ik de das
beplakte met vlieseline om de stof iets steviger te maken
maar vooral om een rechthoekig stuk stof te krijgen
dat niet alle kanten uit bolt.
Vandaag kan ik het dan op de juiste maat snijden.

IMG_5912MooiMarginaal

De das met zijn prachtig felle kleuren ligt met de mooie kant, de kant die straks in de boekenkast zichtbaar is, naar beneden.


IMG_5913MooiMarginaal

Dit is dan die mooie kant.


IMG_5914MooiMarginaal

Tegelijk was ik vooruit aan het denken aan een volgende activiteit. Die bestaat uit het maken van een reeks boekenleggers. Dus ben ik door mijn doos restanten gegaan en vond er bijvoorbeeld twee smalle stroken leer die vermoedelijk door mijn schoonvader zijn gesneden om er horlogebandjes van te maken. De twee meest linkse stroken leer. Het witte lint ga ik zelf gebruiken want ik lees regelmatig een boek waarin ik zowel de tekst als de noten wil kunnen lezen. Eén leeslint is dan onvoldoende en dit kan op twee plaatsen tussen de pagina’s gelegd worden.


IMG_5915MooiMarginaal

Langzamerhand ontstaat dan het beeld zoals het ingebonden boek er uit zal gaan zien. Hier zitten de platkernen in de bekleding gevouwen.


IMG_5916MooiMarginaal

Die platkernen kan ik op de stof bevestigen en kan ik de stof voorbereiden op de inslagen: hoekjes er af.


IMG_5917MooiMarginaal

Ook bij de scharnierplaatsen haal ik zoveel mogelijk stof weg om geen belemmering te gaan vormen bij het openen en sluiten van het boek.


IMG_5919MooiMarginaal

Zo ziet het boek er dan uit als de omslagen gemaakt zijn.


IMG_5920MooiMarginaalLeeslint

Om een van de uitstekende delen van een stuk leer met daaraan een koordje met prijskaartje te kunnen gaan gebruiken als een soort van leeslint (experiment), lijm ik het stuk leer eerst aan de bovenkant van het achterplat vast. De messing spijkertjes zitten er meer voor de sier. Stoer zijn de kleurnuances in het leer, de ruwe vorm en de wisselende kwaliteit van de rand.


IMG_5921MooiMarginaal

Hier heeft het boek met het leeslint al even in de boekenpers gezeten. Het leer heeft zich nog niet volledig gezet naar de vorm van het boek. Daarom en om de schutbladen nog verder te laten drogen is het boek weer terug in de pers gegaan. Later eens zien hoe het er uit komt. Om het leeslint mooi te laten liggen heb ik er een messing vouwbeen op gelegd om wat tegendruk te geven.

Voorheen das

IMG_5896MooiMarginaal

Het boek: “Mooi Marginaal 2018 – 2019” ben ik aan het inbinden. Vandaag haalde ik het uit de boekenpers waar het boekblok een paar dagen had liggen drogen. De kleuren die je hierboven aan de randen ziet en die dadelijk gaan verdwijnen omdat ze er af gesneden gaan worden, zijn mijn inspiratie voor de bekleding van het boekblok. De das van mijn partner die, na al vele malen in de was te zijn geweest, plotseling “bedorven” was.


IMG_5897MooiMarginaal

Dan hoop ik wel deze keer meer succes te hebben met de stof. De stof is erg vervormd omdat hij in de wasmachine is gaan vervilten. De das zat helemaal in elkaar gedrukt. Ik heb het weer uit elkaar gehaald maar de vorm van de das is nu niet meer een simpele rechthoek.


IMG_5898MooiMarginaalSchoongesneden

Eerst heb ik het boekblok schoongesneden en voorzien van een schutblad voor en achter. Eenvoudig wit, stevig tekenpapier.


IMG_5899MooiMarginaal

Dit stuk leer kocht al een aantal jaren geleden. Het was in de uitverkoop. Het originele prijskaartje hangt er nog aan. Al lang wil ik daar iets mee maar ik weet niet wat. Vandaag kreeg ik het idee. Het gaat een soort van leeslint worden. Alleen in het leer te dik om permanent in je boek te doen. Tijdens het lezen kan dat wel maar daarna versiert het de buitenkant van het boek.


IMG_5901MooiMarginaalLeerdunnen

De rand waar het “leeslint” bevestigd gaat worden heb ik een beetje gedund.


IMG_5902MooiMarginaal

Vandaag heb ik ook de kartonnen platkernen gesneden en het ruggebord.


IMG_5903MooiMarginaalPlatkernenEnBoekblok


IMG_5904MooiMarginaalVoorheenDas

Het stuk das dat ik nodig heb voor de bekleding ga ik spannen om een houten plaat. Ik ga aan de binnenkant vlieseline aanbrengen met een strijkbout maar wil er eerst zeker van zijn dat als ik het straks er uit snij er een soort van rechthoek is ontstaan.


IMG_5906MooiMarginaalBeoogdeBekleding

Langs de randen heb ik de vlieseline een beetje met boekbinderslijm ingesmeerd.


IMG_5907MooiMarginaalPlatkernenBoekblokLeeslint

Platkernen en ruggebord zijn verbonden met elkaar door kraftpapier, het boekblok en het leeslint liggen gereed. Daar moet ik morgen een heel eind mee komen. Dat prijsje is natuurlijk niet de prijs van het boek.


Speciale thee bij een speciaal boek

Op Twitter deed iemand me de suggestie aan de hand
om bij het boek ‘Return of a King’ van William Dalrymple
Darjeeling thee te drinken.
Een goed idee maar ik had die niet meer in huis.
Dus kocht in in het weekend Rohini Clonal Moonlight Darjeeling.
Gaat super worden!

IMG_5864HaveANiceTea


Intussen in de werkplaats

IMG_5859

Het inbinden van Mooi Marginaal 2018 – 2019 is gisteren afgerond. De rug is na het maken van deze foto gelijmd en het geheel zit nu in de boekenpers. Nu hard nadenken over hoe de boekband er uit gaat zien.


Return of a King

Dat is geen game of een vechtfilm of iets dergelijks.
Het is een boek van William Dalrymple.
Niet zo lang geleden kwam er een box met vier boeken uit.
Twee van die boeken heb ik intussen gelezen:
Anarchy en White mughals.

Het eerste boek vertelt het verhaal van de oprichting van de
East India Company tot dat men India onder controle dwingt.
Het tweede boek gaat over Engelsen die waardering opbrengen
voor de cultuur en gewoontes van India en daar naar gaan leven.

Het derde deel dat ik zondag ging ophalen gaat over de plannen
van de EIC om Afghanistan te bezetten.

IMG_5860WilliamDalrympleReturnOfAKingTheBattleForAfghanistan

Maar bij het afhaalpunt aangekomen was ik natuurlijk vergeten dat het pakket niet op mijn eigen naam maar die van mijn blog staat. Dat leverde kort verwarring op.


Helaas kon ik het boek niet kopen met een harde kaft.
Dat zegt niet alleen iets over de kaft maar ook over
de kwaliteit van het papier en het leesgemak.
Maar ik vermoed dat ik het met even veel plezier zal lezen.

IMG_5861WilliamDalrympleReturnOfAKingTheBattleForAfghanistan

William Dalrymple: Return of a King – The Battle for Afghanistan.


Deel van de introductie achter op het boek:

In the spring of 1839 Britain invaded Afghanistan for the first time.
Nearly 20.000 troops poured into the country and re-established Shah Shuja ul-Mulk on the throne.
But after two years of occupation, the country exploded into violent rebellion as the Afghan people rose in answer to the call for jihad.
The British troops retreated through mountain snow drifts and were utterly routed by Afghan tribesman – it was the greatest military humiliation of the nineteenth century.

Daarnaast, misschien net zo belangrijk, was de First Anglo–Afghan War
het begin van The Great Game. Het 19e-eeuwse machtsspel dat tussen
Engeland en Rusland werd ‘gespeeld’ om macht en invloed in Azië.
Een soort van voorloper de Dominotheorie en de huidige verhoudingen
russen China – de Verenigde Staten – Rusland.

Mooi normaal boek: Mooi Marginaal 2018 – 2019

De afgelopen tijd ben ik heel veel bezig geweest
met nogal afwijkende vormen van een boek.
Daarom dat ik nu weer eens een boek ‘normaal’
wil inbinden: Mooi Marginaal 2018 – 2019.

Gisteren ben ik er aan begonnen.
Al heb ik het gevoel dat ik dit boek al eens eerder
ingebonden en gelezen heb.

IMG_5850MooiMarginaal2018-2019

De drukker heeft al markeringsstreepjes op de katernen gezet zodat je weet waar het boekblok straks gesneden dient te worden. Daar kun je van afwijken maar dat beïnvloedt dan meteen de bladspiegel. De streepjes zijn klein en je kunt ze er af snijden (dat is immers de bedoeling) op de snijmachine. Ik vind het handiger de streepjes te verlengen met potlood over zowel de achterkant van het laatste katern en de voorkant van het eerste katern.


IMG_5858MooiMarginaal2018-2019

Deze keer gekozen voor relatief veel gaatjes (10) en de eerste helft is al ingebonden op het naaibankje.


Tijd

Misschien zijn er mensen die denken dat ik wel heel veel
tijd besteed aan het kijken van films maar dat is niet zo.
Daarom even stil staan bij de laatste acties die ik
uitgevoerd heb op mijn Doos van Pandora: tijd.

IMG_5855Tijd

Dit is de platte doos met inhoud en de deksel. Het begon allemaal met een wekker die ik van mijn moeder kreeg. De laatste onderdelen heb ik gisteren gebruikt. Uiteindelijk zijn alleen de buitenwanden en vier of vijf onderdelen niet in of op deze doos beland.


IMG_5856Tijd

Het handvat en een van de twee bellen zijn op de deksel gemonteerd.


IMG_5857Tijd 03

Het handvat is gelijmd en met boekbindersdraad aan de deksel bevestigd.


IMG_5857Tijd 02

Om te benadrukken dat de lino-afdrukken te maken hebben met tandraderen heb ik er één op de doos geplakt. De as is ingekort en zit net door de deksel heen.


IMG_5857Tijd 01

Vandaag zal ‘Tijd’ wel volledig droog zijn. Dan kan ik het resultaat ook een keer aan mijn moeder laten zien.