Ik ben niet pessimistisch over de toekomst.
Het ziet er zeker niet rooskleurig uit als je de Amazone ziet branden,
diersoorten ziet uitsterven, robots en automatisering werk ziet overnemen.
Maar ik geloof niet dat we allemaal weer met paard en wagen moeten gaan rijden,
niet meer naar verre bestemmingen kunnen, niet meer lekker kunnen eten,
niet meer warm kunnen zijn in de winter of koel in de zomer, als we dat willen.
Daar moet veel voor gebeuren. maar er is al veel gebeurd
en er zal nog veel gebeuren.
Mensen zijn slim.
Dus ‘De toekomst is handgemaakt’ neem ik niet te letterlijk.
Wel is het zo dat het leuk is om dingen met je handen te maken.
En de slogan en poster van een bijeenkomst in Amsterdam
volgende maand vind ik dan ook leuk.
Auteursarchief: Argusvlinder
Scheveningen
Er waren een paar dagen achterelkaar geen nieuwe
blog posts Dat had allerlei redenen.
Een er van is dat we twee weken geleden de inschatting
gemaakt hebben, dat het wel eens warm kon gaan worden.
Dan is een weekend aan de kust natuurlijk ideaal.
Nou ja, je moet dan het zand wel wegdenken.
Voor mij is get dan wandelen aan de waterlijn,
vis eten in een goed visrestaurant, winkelen in Den Haag,
of als ik alleen zou zijn geweest een bezoek aan Museum Meermanno,
het Gemeente museum Den Haag of het Fotomuseum Den Haag.
Oh ja, terrassen aan het strand of in de stad.
Met mijn telefoon maakte ik een paar foto’s. Niet veel.
Vroege meeuwensporen op het strand.
Puur toevallig vanaf ongeveer dezelfde plaats, maar dan een dag later.
Vanaf de pier.
Zondag was het er erg druk.
Dus ondanks de hitte, ben ik weer terug.
Eikenprocessierups
Die rupsen zijn verschrikkelijk vervelend. Onzinnige borden, zoals deze op de foto, zijn dat ook.
Stel, je gaat op de fiets van Breda naar Terheijden (of omgekeerd).
Stel, de weg heeft aan iedere kant een fietspad.
Stel, de fietspaden hebben aan beide kanten een rij eiken
naast zich staan.
Stel, bij één fietspad staan de eikenbomen zelfs aan
beide kanten van het fietspad.
Dan kom je, regelmatig, dit bord tegen.
Je wordt gewaarschuwd voor rupsen.
En dan?
Het is niet dat je voor een beer wordt gewaarschuwd.
Die zie je uit de verte, dan kun je omkeren.
Lawaai maken, over steken of iets anders.
Ik moet op de fiets naar Terheijden, ik ken geen andere weg.
De rupsen zijn er ook al zie ik ze niet meteen.
Denk je dat het zou helpen de gemeente te bellen?
Gaan die me dan helpen om in Terheijden te komen?
Burgers waarschuwen voor iets waar je geen alternatieve oplossing
voor hebt is onzinnig.
Goed bedoeld (?) geneuzel.
Tot zo ver de informatie van de gemeente.
In de Langestraat in Tilburg hangen ze de schone was buiten
Boekvondst in Luang Prabang
Op vakantie valt mijn oog ook op boeken of dingen
die met boeken te maken hebben.
Zo ook in Laos, in Luang Prabang, in Wat Aham Outama Thany.
In deze tempel liep ik eerst de ventilator voorbij.
Pas daarna zag ik waar die ventilator op stond.
Even later zag ik ook ergens een bordje staan: Manuscript boxes. Kisten om manuscripten in te bewaren.
Manuscript boxes 18th – 19th century. Wood, red and black lacquer, gold leaf.
These boxes were used by temples to hold palm leaf manuscripts, containing texts of history, chants, medicinal knowledge, and folk stories.
These are in the Luang Prabang style of art.
Please do not touch.
Korte nederlandse samenvatting:
Kisten uit de 18e of 19e eeuw.
Gemaakt van hout met rood en zwart lakwerk en bladgoud.
Dit soort kisten zijn typisch voor tempels in Laos.
Ze werden gebruikt om manuscripten die op palmbladeren zijn
geschreven te bewaren.
Typisch bevatten ze teksten met geschiedenis, liederen,
kennis van medicijnen en volksverhalen.
Zijn zijn uitgevoerd in een stijl typisch voor Luang Prabang.
Niet aanraken!
Ik was een beetje overrompeld. Daarom heb ik maar 1 foto van de twee kisten. Maar ik licht ze er toch nog even uit. Dan zie je goed dat het eigenlijk prachtige kisten zijn.
Deze heeft een hele mooie vorm. Op de foto is de tekening van de kist niet zo goed te zien.
Eerst haal je een papieren zak uit elkaar II
Alleen die eerste papieren zak gaf onvoldoende materiaal. Dus ben ik op zoek gegaan in mijn werkplaats. Ik kwam nog wat papier tegen, een papieren zak van handgeschept papier (uit Laos), een soort tas van plastic uit New Delhi en een tweetal jute zakjes. Hier begin ik het papier uit te vouwen en weer plat te maken. Daarna ga ik het strijken.
Al de afdrukken maak ik met dezelfde linosnede.
Ik maak niet graag reclame maar als ik het een prettig materiaal vind dan zeg ik dat ook. Het spul is erg zacht. Je kunt zonder veel kracht in de block snijden.
Nog wat meer materiaal. Die tas kan uit elkaar.
Gestreken ziet hij er dan zo uit.
Dit was een jute zak. Met een tornmesje open gemaakt en gestreken.
Het zwart is een echte drukinkt. De andere kleuren die ik vandaag gebruikte zijn acrylverf. Misschien niet zo geschikt maar die kleuren moeten ook op. Hier een tweede kleur op kraftpapier.
Hier een eerste tweede kleur op het jute. Voor het afdrukken gebruik ik de boekenpers.
Een tweede kleur op het boekbindlinnen. Wat ik met de afdrukken ga doen weet ik nog niet. Misschien ga ik ze in een verlengde leporello verwerken.
2 Wats, 3 schildpadden en één hond
De foto’s die ik in deze blog toon zijn van een stukje
wandeling door Luang Prabang.
De eerste Wat is Wat Aham Outama Thany. Zoals vaker is op deze foto de spelling te controleren.
Vlakbij ligt deze grote stoepa: Wat Wisunalat.
Dit zijn de drie schildpadden al geven de nummers aan dat er meer moeten zijn.
Heel uitnodigend vind ik het persoonlijk niet maar dit is het begin van een balustrade van een trap naar een tempel.
De stoepa’s zijn vaak mooi en soms bijzonder gedecoreerd.
Het weer was dreigend maar wat zijn die daken toch prachtig.
Maar het was niet alleen het weer dat er dreigde….
Zou dit de hond zijn van het vorige plaatje?
Kwartiersgezaagd, dus helemaal niet saai!
Of….
hoe is het hout uit een boom gezaagd.
De blog van gisteren moet ik toch echt even corrigeren.
Ik heb hem zelf geschreven maar wat ik bedoelde was
dat de foto’s niet echt heel spannend waren.
De avonturen om aan de juiste spijkers en hout te komen
zijn dat wel.
Ik ben blij met de messing spijkers maar de grote spijkers
hebben niet de juiste maat.
Die kan ik niet vinden.
Bouwmarkten verkopen geen messing spijkers.
Alleen vermessingd.
Ik heb messing spijkers nodig omdat die zacht genoeg zijn om zelf
te bewerken en omdat op deze manier al het beslag straks
dezelfde kleur heeft op het boek.
De twee zakjes komen dan ook van twee verschillende webshops.
Het hout was een ander avontuur.
Na tips van collega boekbinders heb ik het gekocht bij Masave,
een fijnhouthandel in Zwolle.
Ik beken: ik heb helemaal geen verstand van hout.
Ik dacht: ik koop twee plankjes eikenhout.
Even de werkelijkheid (Joost de Vree):
Kwartiers gezaagd hout is hout waarbij de boomstam eerst overlangs in vieren wordt gezaagd en daarna worden uit elk “kwartier” zó planken gezaagd dat de groeiringen (jaarringen) haaks op het oppervlak van de planken staan. De groeiringen vertonen zich op deze manier als evenwijdige lijnen.
Zuiver kwartiersgezaagd is het ideale geval van loodrecht op de jaarringen, dus naar het hart van de stam. Bij een plank van zuiver kwartiersgezaagd hout zijn de jaarringen niet alleen zichtbaar als (vrijwel) evenwijdige lijnen, maar bevinden de jaarringen aan bovenzijde en onderzijde van de plank zich op vrijwel dezelfde plaats.
Zuiver kwartiersgezaagd wordt ook radiaal gezaagd of (bij grenen/dennenhout) rift gezaagd genoemd.
Bij vals kwartiersgezaagd hout zijn de jaarringen zichtbaar als (vrijwel) evenwijdige lijnen, maar de bovenzijde van zo’n plank verschilt van de onderzijde. De kans op kromtrekken van een vals kwartiersgezaagde plank is groter dan van een zuiver kwartiersgezaagde plank.
Voor toepassingen waarbij de waterdichtheid zeer belangrijk is, wordt zuiver kwartiersgezaagd hout toegepast, zoals bij scheepsvloeren en houten badkuipen. Delaminatie van het hout bij de jaarringen (verschil vroeg en laat hout, ringscheur, “raising grain”) komt bij zuiver kwartiersgezaagd hout minder vaak voor.
Kwartierse planken krimpen voornamelijk in de dikte omdat de krimp met de groeiring mee tweemaal zo groot is als de krimp in radiale richting. Daarom is kwartiers hout, na rift gezaagd, technisch het beste: het vervormt het minst (trekt niet snel krom). Toch wordt er niet veel kwartiers hout gezaagd: dosse zagen geeft een hoger rendement uit een stam (meer brede planken).
Vandaag ontdekte ik dat ik ‘kwartiersgezaagd eiken’ had moeten vragen
De vraag is dus: wat heb ik nu gekocht?
Dat weet ik niet precies.
Ik heb geen kwartiersgezaagd hout gevraagd.
Daar had ik nog nooit van gehoord.
Ik ga dus uitzoeken wat ik precies gekocht heb.
Intussen, in foto’s:
Dit zijn de verschillende manieren van zagen: dosse, vals kwartiers of zuiver kwartiers.
Dat ziet er niet ‘dosse’ uit.
Maar ‘zuiver kwartiers’? Ik zou denken eerder ‘vals kwartiers’.
Deze tekening geeft een beeld van hoe dat zagen dan verlopen kan.
Saai? Echt niet!
Meest saaie blogbericht ooit?
Dit is misschien wel het meest saaie blogbericht ooit
dat ik op mijn blog plaats.
Maar ik probeer van mijn projecten een beetje stap voor stap
de voortgang te volgen.
Deze week ontving is eerst hele kleine messing spijkertjes,
toen wat grotere.
Vandaag kwam dan het hout dat de platkernen moeten gaan vormen
van Van den vos Reynaerde.
Spannender kan ik het niet maken. Als je dit soort materialen (en gereedschap) niet hebt en je gaat een middeleeuws boek maken zul je het ergens moeten kopen.
Dit pakket kwam vandaag van Masave (fijnhouthandel) uit Zwolle.
Wat nou, twee plankjes? Ja, twee plankjes. Ook bekend als twee eikenhouten platkernen.
Boek in blik
Het staat niet stil rond het ‘Boek in blik’-project
maar de vorderingen zijn niet spectaculair.
Hier zie je het gesneden boekblok in de boekenpers met op de rug een stukje gaas gelijmd. De katernen zitten aan één kant aan elkaar genaaid. Het gaas moet de rest doen.
Dan heb ik het blik in een bankschroef gehad en met een handboor, een oude handboor, drie gaatjes bijgemaakt. Op iedere lange kant van het blik, zitten nu twee gaatjes: één net onder de rand en één vlak bij de bodem. Het idee is om leer te bevestigen op de rug van het boekblok met aan iedere kant een gat. Dan aan de buitenkant van het blik, aan de ronde kant, ook een stuk leer te bevestigen met weer twee gaten. Een koord kan zo via de buitenkant van het blik het boekblok bevestigen. Vermoedelijk meer voor de show dan voor de stevigheid. Ik denk dat ik de achterkant van het boekblok op de bodem van het blik ga bevestigen. Maar dit zijn allemaal nog maar ideeën.
Dit is de handboor die ik gebruikt heb. In het kokertje zitten de boortjes. Het lijkt wel een echte hobby te worden.
Eerst haal je een papieren zak uit elkaar……
Dat gaat niet altijd even gemakkelijk. Daar waar de losse delen gelijmd zitten verlies je wel wat. Maar als je dan de lossen delen een beetje bijsnijdt dan heb je papier voor een volgend project. Voeg daar dan een stuk boekbindlinnen met onbruikbare afmetingen aan toe en je kun experimenteren met linosnedes op verschillende oppervlaktes.
Eerst even wat drukinkt klaar zetten. Een tijd terug kocht ik bij een hobbyzaak op internet 5 stukken van een soort blauwe kunststof dat heel goed dienst kan doen als lino. De reclame claimt strakkere lijnen. Mijn ervaring is dat dit klopt. De kunststof is veel zachter dan linoleum. Je hebt dus veel minder kracht nodig. Het onderwerp van het eerste probeersel is de ‘golvende lijn’.
De sticker en de stukken plakband die op het papier zaten heb ik bewust laten zitten. De stukken papier zijn met een lage temperatuur gestreken. Daarbij is de paarse sticker wel een beetje beschadigd. Vervolgens druk ik daar de lino op. Positie en richting: willekeurig. Het paars doet het goed bij het gitzwart.
Een tweede poging op een tweede stuk papier. Wat ik met de afdrukken ga doen weet ik niet. Ik heb het plan opgevat voor ‘Boek in blik’. Daarbij gebruik ik als boekblok een stuk dat ik van een boek moest afsnijden. Maar die pagina’s zijn blanco. ik ben dus op zoek naar een manier om die pagina’s te vullen terwijl de katernen al wel aan elkaar zitten. Of en hoe deze oefening mij bij ‘Boek in blik’ gaat helpen weet ik nog niet. De afdrukken vind ik wel mooi. Dus met de scherpe randen zit het wel goed.
Dit is het grootste van de drie stukken papieren zak. Vooral die uitstulping in het papier vind ik leuk. Dit stuk heb ik meerdere malen met dezelfde lino bedrukt (alle afbeeldingen in deze blog zijn van dezelfde lino). Steeds over elkaar heen. Misschien dat ik hier de volgende keer nog verder mee ga. Misschien met andere kleuren.
Hier liggen de 6 afdrukken bij elkaar, inclusief de druksels op boekbindlinnen. Nu moeten ze goed drogen. Ik vermoed dat ik ze daarna nog een tijd in de pers ga leggen. Misschien vraagt het linnen meer inkt. De afdrukken zijn aan de uiteindes een beetje dof. Maar de randen blijven scherp.
Eigen variant van Gado Gado
Laos – Luang Prabang
Luang Prabang is heel prettig verpozen.
Dat is misschien een ouderwets woord maar voor mijn
gevoel geeft het precies aan wat het is.
De tempels zijn er prachtig en de omgeving doet er niet
voor onder. Dan het Koninklijk Paleis!
Het enige probleem wat ze hebben is het toenemend toerisme.
Dit is Wat Paphaimisaiyaram. Een kleinere maar heel mooie tempel.
Juist, een Boeddhistische tempel.
Zo ziet een grote straat er uit in het toeristische deel van de stad.
Dit is Wat Siphouttabat Thippharam.
Een afwatering van een van de tempels/kloostergebouwen.
Ergens tegen een boom.
In Azië kunnen tempeltjes ook heel eenvoudig zijn, zomaar langs de kant van de weg.
In deze World Heritage stad kon je ook Belgisch bier krijgen.
Dat bier was te koop in dit witte gebouw.
Luciano Pavarotti
Vandaag schrok ik van het nieuws over de aantijgingen tegen
Placido Domingo. Er zijn tijden geweest dat ik geprobeerd heb
om een concert van hem bij te wonen. Wat niet lukte.
Vandaag stuitte ik op deze foto van mijn kaartje uit 2005,
toen ik in Rotterdam het concert bezocht van Luciano Pavarotti.
De glans was er wel af van Pavarotti, en het concert werd georganiseerd door
Harry Mens, die buiten de Ahoy voorbijgangers nog probeerde te
interesseren voor een gratis kaartje. Het concert was niet uitverkocht.
Luciano Pavarotti: The Farewell Tour, Rotterdam Ahoy, 16 april 2005.
The Art of Bookbinding (in het kader van Van den vos Reynaerde)
Gisteren natuurlijk gewerkt aan mijn nieuwste project.
Een middeleeuwse binding voor een boek in losse
katernen dat ik gekocht heb bij Atelier de Ganzenweide:
The Art of Bookbinding.
De versie van deze tekst dateert uit 1903 dus een
middeleeuwse band is dan niet helemaal op zijn plaats.
Zie het als een hommage.
Eén plat was gereed. Gisteren tijd om nummer twee uit te zagen.
Dat heb ik gedaan met een figuurzaag en ik moet zeggen:
ik slaag er steeds beter in de lijntjes te volgen bij het zagen,
de zaadbladen schieten minder vaak los en
de zaagbladen breken minder.
Dat betekent volgens mij dat ik de zaag beter zijn werk laat doen
en ik dus minder kracht zet.
Na het zagen volgde het schuren.
Met het eindresultaat ben ik nog niet ontevreden.
War nog moet gebeuren is dat de randen aan de buitenkant nog
wat afgevlakt moeten worden.
Hier zie je voor- en achterplat met ertussen de katernen van het boekblok.
Maar er was nog een klein karweitje: aan het boekblok,
aan de rugzijde moet een kapitaalsnede gemaakt worden.
Van ieder katern wordt een klein driehoekje van
2 x 2 millimeter afgesneden aan zowel de kop (bovenkant)
als de staart (onderkant).
Dat moet straks er voor gaan zorgen dat het kapitaal
(de bescherming tegen stof aan boven- en onderkant van
een boekblok en een kleine versiering aan het boek)
de juiste ruimte gaat krijgen.
Eigenlijk moet je dat voor het hele boekblok in één keer
afsnijden. Daar had ik geen goed mes voor bij me.
Dat gaat de volgende keer anders.
Nu heb ik steeds 4 of 5 katernen in een keer gedaan.
Dat levert verschillen op.
Tussen de platten ziet dat er dan zo uit.
Ik probeer zo veel mogelijk de werkzaamheden te doen
die ik kan doen totdat ik moet gaan boren.
Daar heb ik zelf geen machine voor en ook geen ervaring.
Dus dat wordt spannend.
Maar als je een papieren boekblok gebruikt voor deze binding
is het beter een perkamenten dekblad aan te brengen.
Een dekblad met een kim (een omgevouwen rand).
Het scharnier van de boekband schijnt het papier makkelijk
te beschadigen. Perkament is dan sterker. Dus je neemt een
stuk perkament ter grootte van een enkele bladzijde
met aan de rugzijde 1 centimeter extra.
Die extra centimeter past dan straks om het eerste katern.
Het perkamenten dekblad met aan de linkerkant een kim, een omgeslagen randje van 1 centimeter. Ik heb twee van deze dekbladen gemaakt, één voor elk buitenste katern. Die liggen nu in de boekenpers zodat de vouw er goed in zit.
Een hele kleine ramp
Parodia Magnifica, foto’s van gisteren en vandaag.
Van den vos Reynaerde / The Art of Bookbinding
The Art of Bookbinding, het klassieke boek over boekbinden,
geschreven door Joseph Zaehnsdorf en uitgegeven voor (hobby) boekbinders
door Atelier de Ganzenweide, is mijn test boek.
Dat ga ik gebruiken om ervaring op te doen met de bindtechniek
zoals die beschreven is door Peter Goddijn
in zijn boek ‘Westerse boekbindtechnieken van de Middeleeuwen tot heden’.
Hier ligt het boek in mijn snijmachine. Normaal snij je een boek dat al genaaid is. Maar ten tijde van dit boekmodel sneed men het papier of perkament nadat het boekblok aan de platkernen was vastgemaakt. Dan heb je natuurlijk het meest precieze beeld van de afmetingen. Nu kan ik alleen maar hopen dat ik niet te grote fouten maak met het zagen van de platkernen.
Dit is de eerste platkern. Dit hout is afkomstig uit een meubel dat in onze badkamer stond. Het is gemaakt om tegen vocht te kunnen. Het is dan ook geen massief hout maar het is wel 9 mm dik. Dat is de maat waarmee men in de 11e eeuw boeken bond.
Hier zie je dat het geen massief hout is. Misschien is het helemaal geen hout. Maar het is een soort geperst materiaal. Of dit bruikbaar is om een tunnel in te maken en sleuven? De tijd zal het leren.
Hier ligt de eerste plat op de katernen.
Dit is zoals Peter Goddijn het boek voorstelt in zijn boek: Band met houten platkernen, gesloten scharnieren, opliggende bindingen, vaste rug, Romaanse aanrijging, chevronkapitaal, platsluiting en titelraampje (11e eeuw).
Naast het werk in de werkplaats ben ik ook nog bezig
geweest advies in te winnen over boren en een bankschroef.
Ik heb na veel zoeken messing spijkers gekocht. Twee soorten.
Bij Masave, een fijnhouthandel in Zwolle probeer ik hout voor
de platten te kopen.
Daarnaast heb ik hennepdraad/touw/garen gekocht en een stuk gereedschap
dat mijn vouwbeen kan vervangen.
Bij de meeste dingen heb ik hulp gehad van de Facebook-groep
‘Boekbinders onder elkaar’













































































































