Museo Arqueologico Rossbach

Volgens de web site van The Lonely Planet bevat dit museum onder
andere de collectie van een Duitse priester die in Chichicastenango werkte:

Chichi’s archaeology museum holds the collection of Hugo Rossbach, a German who served as the town’s Catholic priest until his death in 1944. It includes some beautiful jade necklaces and figurines, along with ceremonial masks, obsidian spearheads, incense burners, figurines and metates (grindstones for maize). A second hall features a portrait gallery of cofradía leaders.

DSC00407ChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbach

Dit boek beschrijft op deze pagina’s links in een taal die ik niet herken en rechts in het Spaans het bekendste manuscript: Popol Buj of Popol Vuh. ‘Vuh’ = boek, het boek van de raad.


Wikipedia:

De Popol Vuh (K’iche’: Popol Wu’uj) is een historisch-mythologische tekst van de K’iche’ (in de oude spelling: Quiché), een Mayavolk uit Guatemala, die kort na de Spaanse verovering voor het eerst in Europees schrift werd uitgeschreven (midden 16e eeuw). Het document werd vermoedelijk opgesteld door leden van de K’iche’-adel om in de beginnende koloniale maatschappij de eigen positie te legitimeren.

Ik ga graag in Nederland naar musea en in het buitenland
is dat niet anders. Groot of klein, dat maakt niet uit.
In de drukte van Santo Tomas en de zondagmarkt, is het even rust
in dit bijzondere museum.
De omstandigheden, verlichting en de oude vitrines zijn misschien
niet ideaal maar dat wordt goedgemaakt door de sfeer, de voorwerpen
en de toewijding van de mensen die het museum draaiend houden.

DSC00408ChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbach

Niet overal staan verklarende teksten bij. Misschien heb ik die over het hoofd gezien en waren ze er wel.


DSC00409ChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbachNicoyaPolycromo(Polychroom)SuresteDeMesoamericaPreclasicoTemprano(VroegPreklassiek)

Op het laartje staat: Nicoya Polycromo (polychroom of meerkleurig) Sureste de Mesoamerica Preclásico Temprano (Vroeg pre-klassiek).


DSC00410GuatemalaChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbachChama(vlam)ClasicoTardio(laatklassiek)TierrasBajas(laagland)

Bij dit voorwerp stond een kaartje met de volgende tekst: Chama (vlam) Clasico Tardio (laat-klassiek), Tierras Bajas (laagland).


DSC00411ChichicastenangoUitzichtVanuitMuseoArqueologicoRossbach

Ergens in Museo Arqueologico Rossbach kon je naar buiten kijken en had je dit uitzicht.


DSC00412GuatemalaChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbach

In meerdere talen hing waarschijnlijk dezelfde tekst. Dit is natuurlijk de Engelse versie. Het vertelt eigenlijk meerdere verhalen: de geschiedenis van de stad, de bevolking die hier woont en verhaalt van de verschillende gewoontes. Het beschrijft ook het belangrijkste feest in het jaar: Santo Tomas.


Chichicastenango

The name means, “place of nettles” and was founded by Quichés who fled from the destruction of Utatlán.
They settled close to Chaviar, commercial emporium of the Cakchiquels.
Today the quiché indians continue calling the town “Siguan Tinamit” which means “Place surrounded by ravines” and they called themselves “Mashenos” derived from Max which at the same time means Tomas.
Chichi, as it is popularly called, is located 145 kilometers from Guatemala City.

 

From early age the women learn the art of weaving an a waistheld loom.
The “huipiles” carry symbols that represent the universe as well as lightning, corn, cardinal points, the sun and a beveled bird.

The men weave their belts and wool jackets for their black suits.
The jacket and pants are very similar to those used by Spanish soldiers during the colony.

 

The wooden masks that dancers use and which symbolically bring them closer to their gods are manufactured in Chichicastenango.
A mask factory and a were house (warehouse?) that keeps the costumes for the dancers and rents them the outfits, is located in the last house on the trail to Pascual Abaj.

 

There are fourteen ‘cofradias’ (brotherhoods) in Chichicastenango, each with six or eight brothers of different rank and responsibilities.
Each “cofradia” is in charge of guarding a saint, which is keep (kept) in the house of the first mayor.
The saint is only taken out for processions and selected festivals.

 

The festive days of the Christian calendar are splendidly celebrated with fireworks, music and much color, and start the town’s most important fiesta, which takes place the 17th to 21st of December in honor (of) Santo Tomas.
Processions and traditional dances like La Conquista and El Torito take place.
This is one of the three towns where the daring acrobatic act “El Palo Volador”, of the pre-hispanic origin takes place, in honor of the sun.

Korte samenvatting:
De naam Chichicastenango komt van ‘plaats met brandnetels’.
De oorspronkelijke bewoners zijn de Quichés.
De vrouwen leren op jonge leeftijd te weven.
De ‘huipiles’ zijn de blouses met typische geweven voorstellingen.
Mannen maken hun zwarte pakken van wol.
De houten maskers worden gebruikt bij de dansen.
Er zijn 14 ‘cofradias’ of broederschappen of buurtschappen
in Chichicastenango en ze zijn religieuze organisaties.
Christelijke feestdagen worden met vuurwerk, processies en
traditionele dansen gevierd.
Een speciale plaats neemt ‘El Palo Volador’ in, jonge mannen
die acrobatische toeren uithalen in een hoge paal,
boven het publiek.

Wikipedia heeft een pagina over de Quiché:

De K’iche’ of Quiché zijn een Mayavolk woonachtig in Guatemala. Met ongeveer 2.300.000 zijn zij het talrijkste van de Mayavolkeren.

De K’iche’ leven in het middenwesten van Guatemala, voornamelijk in het naar hen genoemde departement El Quiché, en in de departementen Quetzaltenango, Sololá en Totonicapan. Het gebied waar de K’iche’ leven is overwegend bergachtig. Ook leven er emigrantengemeenschappen in Mexico en de Verenigde Staten.

Het woord K’iche’ betekent ‘veel bomen’ in het K’iche’, en is de benaming die zij aan hun leefgebied gaven. Van de vertaling in het Nahuatl, Cuauhtemallan, is de naam Guatemala afkomstig.

Terwijl de Maya’s van Yucatán en El Petén op hun hoogtepunt waren tijdens de klassieke periode, viel het hoogtepunt van de precolumbiaanse K’iche’ in de postklassieke periode. Het K’iche’-koninkrijk Q’umarkaj werd in het begin van de 12e eeuw gesticht, wist een groot deel van de Guatemalteekse hooglanden onder controle te krijgen, en veranderde in een welvarend handelsrijk. De 15de-eeuwse K’iche’ zijn vooral bekend uit de Popol Vuh (K’iche’: Popol Wu’uj), een inheems geschiedenisboek dat kort na de Spaanse verovering is opgesteld.

Aan het eind van de 15e eeuw werden de K’iche’ tot vazallen van de Azteken. De Spanjaarden, geleid door Pedro de Alvarado, vielen in 1523 Guatemala binnen, gesteund door de Kaqchikel, de traditionele vijanden van de K’iche’. In februari 1524 werd de laatste K’iche’-heerser, Tecún Umán, gedood door Alvarado.

In de jaren 1980 hoorden de K’iche’ tot de grootste slachtoffers van de Guatemalteekse genocide.

De mensenrechtenactiviste Rigoberta Menchú, winnares Nobelprijs voor de Vrede in 1992, is een K’iche’.

DSC00413guatemalaChicgicasrtengoMuseoArqueologicoRossbach

Deze foto geeft een beeld van het museum.


DSC00414GuatemalaChichicastenangoMuseoArqueologicoRossbachModelVanElPaloVolador

In een achterzaaltje, tegen de muur, stond een schaalmodel van de hoge paal met het ‘platform’ die gebruikt wordt bij ‘El Palo Volado’.


Altijd leuk, zo’n museum.

Zelf papier scheppen bij Marieke de Hoop

Gisteren heb ik een workshop gevolgd bij Marieke de Hoop
in Rotterdam. Het onderwerp was papier scheppen.
Hoe wordt papier eigenlijk gemaakt?

Wikipedia:

In de papiermolen werden de lompen gesorteerd. Heel vroeger gebruikten men alleen witte stoffen. Dan maakte men de lompen nat en liet ze rotten. Daarna werden ze in smalle stroken gesneden en in een kuip met water gedaan. Urenlang stampten grote houthamers, aangedreven door waterkracht, de lompen tot kleine vezeltjes die zich vermengden met het water. Dan was de papierpap klaar.

 

In 1680 vond men een machine uit die het maken van papierpap versnelde. Omdat het een Hollandse uitvinding was werd de machine een “Hollander” genoemd. In essentie was het een houten trommel bezet met messen op de trommel en messen op de wand waar de trommel doorheen draait. Door de ronddraaiende beweging worden de vezels verkort en/of gefibrilleerd (“een soort opruwen van de vezelwand”) afhankelijk van de stand van de messen tot elkaar. Hoe fijner de brij hoe gladder het resulterende papier.

 

Een vel papier werd geschept. De papiermaker (de schepper) dompelde zijn schepvorm, een houten raamwerk met een bodem van fijn gaas bestaande uit textiel of koperdraad, onder in de kuip met brij. Als hij hem eruit haalde, moest hij hem eerst heel goed schudden zodat de brij over de vorm verdeeld werd. Daarna gaf hij de schepvorm aan de man (de koetser) die het laagje papier “afkoetste” op een laag vilt. Door ieder vel op een laag vilt af te koetsen ontstond er een stapel die daarna zwaar geperst werd. De rest van het water stroomde weg. Tot slot werden de vellen aan droogstokken opgehangen om te drogen.

 

Na het drogen was het papier nog niet geschikt om bedrukt of beschreven te worden. Het moest eerst belijmd worden. Daartoe werden de vellen in een lijmbad gedompeld en opnieuw gedroogd. Daarna werden de vellen opnieuw geperst en op maat gesneden. Hierna was het papier gereed voor gebruik.

Dit proces zijn wij gisteren in vogelvlucht door gegaan:
De dag begon met de eerste toelichting aan tafel:

 photo WP_20161112_001HetBegintOm10UurRechtsMariekeDeHoop.jpg

Het begon om 10:00 uur, rechts zit Marieke de Hoop.


 photo WP_20161112_002DeHollanderHeeftTeLangAangestaanWaardoorDeZeeprestenVanZichLatenSpreken.jpg

We krijgen eerst uitleg over het maken van de pulp, de basisstof waarvan je papier maakt. Hier zie je een ‘Hollander’, een machine die kleine stukjes textiel (in dit geval oude spijkerbroeken) kneust tot een pulp. Hier heeft de Hollander te lang aangestaan waardoor de zeepresten uit de spijkerbroek zijn werk doet: bellen blazen.


 photo WP_20161112_003DeHollanderHierKneustHijSpijkerbroek.jpg

Hier zie je de geopende Hollander, je ziet de ‘messen’ die de textiel kneust tot pulp. Fibrilleren noemt Wiki dat. Opruwen, zorgen dat aan de vezels haakjes ontstaan die elkaar gaan vastgrijpen bij het drogen.


 photo WP_20161112_004Henneppulp.jpg

Het is uiteindelijk de pulp waarvan papier wordt gemaakt. Sommige mensen hebben zelf al vezels verzamelt in de vorm van brandnetels en zevenblad. In de workshop werken we met witte katioen, jeans, grove jute, fijne jute, vlas en hennep.


 photo WP_20161112_005WitteKatoenEnHennepPulp.jpg

Dit is de pulp van witte katoen en hennep.


 photo WP_20161112_006GroveJutePulp.jpg

Grove jute. In deze vorm verbindt de jute zich niet heel gemakkelijk met andere vezels maar wel met elkaar. Mooie kleur.


 photo WP_20161112_007MariekeGeeftUitlegVoorDeBakkenWaaruitWeGaanScheppen.jpg

Hier geeft Marieke nog een laatste uitleg. Op de achtergrond staan de bakken voor de pulp met de schepramen.


 photo WP_20161112_008ErIsVeelWaterNodig.jpg

Bij het maken van papier komt veel water kijken, heel veel water.


 photo WP_20161112_011WeStaanStilBijPulpbereidingDitKunJeeenvoudigThuisHetHamerenVanGekooktePlantenvezels.jpg

Thuis kun je ook pulp maken. Dat kan bijvoorbeeld op de manier die werd toegepast voordat de Hollander werd uitgevonden: hameren. Hierboven worden de gekookte brandnetelvezels gehamerd.


 photo WP_20161112_012ErZijn2SchepmethodesDitIsEenSchepraamWaarinJePapierpulgGooitOmMengingenMogelijkTeMaken.jpg

Bij Marieke zijn er twee soorten schepramen. De traditionele en deze vorm. Hierbij schep je niet de pulp uit een bak maar giet je de pulp in het raam terwijl het raam in het water wordt gehouden waardoor de pulp goed kan gaan hechten. Daardoor kun je papierpulpen mengen of meerdere soorten pulp elke hun eigen deel van het velletje papier laten maken.


 photo WP_20161112_013GoedeMaatlijdVanSoepEnSandwichesWordtAfgerondMetTaartMetOAKweepeer.jpg

Dan is het tijd voor een heerlijke lunch met soep, sandwiches en als toetje een stuk gebak met kweepeer. Heerlijk. Bereidt door Hetty de Bruyn.


 photo WP_20161112_014A5WitteKatoenEnGroveJute.jpg

Het papier scheppen ging best goed. Hier een voorbeeld van papier met witte katoen en grove jute.


 photo WP_20161112_015MislukteA3MetReparatieVanJeansWitteKatoenGroveJuteJeanVlekken.jpg

Hier maak ik een A3. Eigenlijk ging het fout. De pulk viel te snel van het schepraam af. Daarom heb ik sommige stukken gerepareerd met het koetsen van A5-jes van witte katoen en jeans, en met de hand toegevoegde grove jute en jeans.


 photo WP_20161112_016DanOpruimen.jpg

Na het scheppen wordt alles schoongemaakt en zoveel mogelijk gedroogd.


 photo WP_20161112_017DePersWordtInGereedheidGebracht.jpg

Intussen wordt een grote pers gereed gemaakt.


 photo WP_20161112_018DePersWordtGevuld.jpg

Dan kan de pers gevuld worden.


 photo WP_20161112_019HetUitpersenVanHetPapierBegint.jpg

Het persen begint, het volume van onze producten zal enorm afnemen en er komt heel wat water vrij.


 photo WP_20161112_020WaterDruppeltUitHetPapier.jpg

Water, water. Het goede nieuws uis dat het restwater niet vervuild is. Een waterterugwininstallatie kan hier wonderen doen.


 photo WP_20161112_021AlsEenKleinStapeltjeKomenDeA4senA5sUitDePers.jpg

Dan zijn dit de A4-tjes en A5-jes. Tussen elke laag papier ligt een stukje (non-woven) textiel.


 photo WP_20161112_022ZoKomtDeA3UitDePers.jpg

Dit zijn de A3-vellen. Hier liggen kussenslopen tussen het papier.


 photo DSC_0890HierZittenDeA4sEnA5sIn.jpg

Vanochtend heb ik mijn papier uitgepakt. Hier zitten de A4-tjes en A5-jes in.


 photo DSC_0891WitteKatoenMetGroveJute.jpg

Dit is een voorbeeld van een A5 van witte katoen en grove jute. Het licht nu op bakpapier zodat het dadelijk onder bezwaar gelegd kan worden en kan drogen.


 photo DSC_0892WitteKatoenMetTheebladerenUitEenZakje.jpg

Dit is een witte katoen met theeblaadjes uit een theezakje. Hoe zich dit over de tijd gaat gedragen is nog een verrassing.


 photo DSC_0893TweeWitteKatoenA4sSamengevoegdTotEen.jpg

Dit zijn twee witte A4-tjes die bij het drogen zichzelf samengevoegd hebben tot een stuk papier.


 photo DSC_0894NogNatHennepEnJeans.jpg

Nog natte hennep en jeans.


 photo DSC_0895DitIsDeA3.jpg

Hier moeten mijn A3-vellen in zitten.


 photo DSC_0896DeEersteLaagKartonBevatAlVeelWaterDeMislukte.jpg

De eerste laag karton die er gisteren om ging om het vervoer te vereenvoudigen is al helemaal verzadigd met water. Mijn ‘mislukte’ A3 komt er goed uit.


Nu ligt het papier te drogen.
De komende dagen eens kijken hoe ik ze ga afwerken en verwerken.
Het was een heel goede dag!