Ik liep in het Rijksmuseum naar het Aziatisch paviljoen, een van mijn favoriete plaatsen in het museum. Vorige keer zag ik hoe een paar ‘verloren’ plaatsen waren veranderd in een tentoonstellingsruimte. Deze keer waren er andere werken. Die van Aiko Tezuka. Hier zie je het hele werk.
Dit is een detail. Ik vind het prachtig.
Aiko Tezuka, Zekerheid / Entropie, 2015, gekleurde draden, ijzer.
In het Nederlands Steendruk Museum is ook een werkplaats
met veel lithostenen en een aantal persen.
Er is ook voldoende ruimte om een steendruk cursus te volgen.
Bij mijn bezoek kreeg ik een demonstratie.
In de hal tussen de verschillende ruimtes van het museum is ook een hele muur met lithografiestenen als decoratie.
Toen schoot me te binnen dat ik de steen van De aardappeleters niet op de foto hab gezegd. Dus dat moest ik even corrigeren.
In de werkplaats lag een steen met een zicht op Florence.
Althans dat denk ik dat je hier kunt zien.
Misschien ga ik later dit jaar daar nog even kijken.
‘Ruud’ is de medewerker die de demonstratie gaat geven en die een tekening op een steen heeft gemaakt en voorbereid. Deze steen is volgens mij al geprepareerd met Arabische gom maar om de exacte volgorde van de handelingen en de materialen te kennen is een cursus de juiste route.
Ruud vertelde dat hij afbeeldingen maakt die hij na het afdrukken gebruikt om compleet te maken met de aquareltechniek. Dat is de reden dat de afdruk niet gitzwart zal zijn. Hij kiest een zachtere tint van zwart zodat het beter werkt met de aquarelleertechniek. Overigens zien we hier een van de vroege stappen in het lithografieproces.
Vocht, etsvloeistof, terpentijnolie zijn een paar van de hulpstoffen die ik heb onthouden van de demonstratie.
Voor een ongetraind persoon zoals ik lijkt het soms wel goochelen. Hier kun je met het blote ook de afbeelding niet zien. Dat is ook de bedoeling want het wordt langzaam tijd voor de inkt.
Tijd om de pers voor te bereiden.
Inkt.
Het resultaat: mijn afdruk. Ik weet niet hoeveel afdrukken er intussen gemaakt zijn van de steen maar dit is een van de eerste met een goed resultaat. Hoe ik hem ga verwerken in een boek weet ik nog niet.
Vandaag was ik in het Rijksmuseum in Amsterdam
en zag daar de tentoonstelling XXL Papier.
Een tentoonstelling over grote voorwerpen die op
papier zijn uitgevoerd.
Dat leidde tot een verrassende selectie.
Woody van Amen, Habanera (Aria uit Bizets Carmen), 1961, beschilderd en geperformeerd karton.
Erik Andriesse, Tak met witte lelies, 1992, gouache en pen in inkt (en let op de skeletdelen).
Gebroeders Borgmann en Heinrich Heyl, Reuzen Cyclorama, circa 1853, gouache (Fragment).
Xu Yanghong (toegeschreven), Honderd Kinderen, circa 1700, pen en penseel in inkt en waterverf (Fragmenten).
De soep voor dit weekend is Courgettesoep.
Volledig vegan.
De kers op de spreekwoordelijke taart is wel de munt.
Die maakt het een heerlijk frisse soep. Top!
Het weekend begint op vrijdag met een groenteparade.
In het streven naar iets nieuws ontstond dit groentegebouw. De grootgrutter werkt bij de meeste soeppakketten naar soepen van 1 liter. Dat vind ik voor het weekend te weinig en daarom kocht ik 2 extra courgettes en een bosje lente-ui. Ik verander verder niets aan het recept waardoor de soep zeker niet te zout is. De 15 gram verse munt deed wonderen.
Met een snee maisbrood met smeerkaas (waarschijnlijk niet vegan) ziet het er dan uit zoals op bovenstaande foto.
Deze week kwam het dan, de langverwachte uitgave van
Stichting Desiderata: ‘Gerrit Komrij: de crisis in de bibliofilie’.
Een mooi verzorgde uitgave van een toespraak van Gerrit Komrij met
een analyse van Paul van Capelleveen.
Het boekje is mooie leesstof. Niet hoogdravend mar een goede analyse van de stand van het boek. Eerlijk gezegd, ik las nog niet eerder een tekst van Komrij. Deze tekst houdt me in ieder geval niet tegen om dat alsnog te gaan doen.
Bij de zending zaten twee afdrukken van een lino in
de vorm van briefkaarten.
Ivo van Leeuwen, Portret van Gerrit Komrij, linosnede.
De aanleiding van de toespraak van Gerrit Komrij was een tentoonstelling
in het Huis van het Boek, is samenwerking met de KB ontwikkeld.
Daarbij kwam een publicatie uit.
Een prachtig boek. Sterker nog…
Mijn versie van ‘Het Ideale Boek’.
Tijdens de coronajaren bleef ik mijn werkplaats in de FutureDome bezoeken. Vaak trof ik er niemand. Zeker niet in mijn eigen ruimte. Opeens stond er een folder voor het raam. Dit is er de voorkant van. Ik had al eerder van het museum gehoord maar dit was een tweede duw in de rug die leidde tot het bezoek onlangs.
Ik ben niet een grote fan van art deco of art nouveau.
Maar daar gaat de tijdelijke tentoonstelling wel over.
Een paar foto’s.
Typische foto van een boekenliefhebber: Privat-Livemont, Twee boekenleggers, Van Houten Cacao, 1897, rasterdruk.
De lithografietechniek werd veel gebruikt voor kleurig reclamedrukwerk. Privat-Livemont, Van Houten Cacao, 1897.
Privat-Livemont, Bols, Amsterdamsche fijne likeuren en zeer oude genever, 1900. Let op de lijnen rond de figuren….
Voor de andere werken zult u echt zelf moeten gaan kijken.
De bloemen van de cactus zijn heel kwetsbaar. Na zes dagen ziet het er zo uit.
De regen van vannacht hielp niet. Dus dit was de status vanochtend.
Dit is de laatste foto. Dat beloof ik. Van de eerste vier bloemen in de cactus dit jaar.
De afgelopen dagen maakte ik nog een paar foto’s
van de cactus. De kleuren veranderen en de vormen worden
minder strak. Maar wat een kleuren geel.
Dit was vanochtend.
Een paar dagen geleden was er een soort van Vuelta-evenement. Of het een groot succes was weet ik niet. Breda, Kasteelplein.
Vandaag weer voor het eerst even gewerkt aan een boek waaraan ik in mijn werkplaats al aan was begonnen: het boodschappenboekje. Dit is de stapel enveloppen zoals ik die al had in mijn werkplaats.
Dit stapeltje zijn enveloppen die nog even op maat moeten worden gemaakt zodat er nog een katern aan het envelop-boekblok kan worden toegevoegd.
In mijn werkplaats was ik altijd steendruk met het binden van
boeken en ik was toen ook geïnteresseerd in het drukproces.
Een van de mensen die toegang had tot het deel van de
FutureDome waar mijn werkplaats zich bevond, liet een
folder achter van het Nederlands Steendruk Museum.
Afgelopen weekend ben ik er op bezoek geweest.
De grootste wow-factor zat hem in de link van Senefelder via
zijn uitvinding van de steendruk, via fotolithografie en
chromolithografie naar de chip machines van ASML.
Het Carolusgebouw in Valkenswaard is een complex met meerdere culturele organisaties. Het Nederlands Steendrukmuseum is er één van.
Het museum bestaat eigenlijk uit drie delen:
= het museum dat de uitvinding van Senefelder uitlegt en de ontwikkelingen
die er daarna op zijn voortgebouwd;
= een ruimte waar lithografische (toegepaste) kunst wordt getoond
= een werkplaats met een paar machines, veel lithostenen en veel ruimte
voor workshops.
Dit is een replica van de pers die Alois Senefelder gebruikte om zijn lithostenen af te drukken.
In een vitrine ligt deze lithosteen met ‘De aardappeleters’ van Vincent van Gogh.
Het lithografisch proces begon met het maken van zwart/wit afbeeldingen. Die kon je met losse loden letters niet maken. Dat proces ontwikkelde zich via het gebruik van negatieven en later kleur, tot een middel om reclame en verpakkingsmateriaal te maken. Zoals hier op blik. Haagsche hopjes en een blauw/wit Hollands tafereel gemaakt in Moskou voor een blik met chocolade.
Hier ligt een negatief op een steen waarmee later in het proces de afdrukken kunnen worden gemaakt. De steen is de drager en het begin van het proces. De kombinatie van de eigenschappen van de steen (glad te schuren, kalk, poriën), het tekenen met een geprepareerde tekenstift, Arabische gom en nog een paar stoffen, stappen en goed kunnen tekenen maakt de steendruk.
Hier zie je hoe de belichting in zijn werk ging.
Kunstenaars gebruikten de techniek en het museum heeft er een aantal voorbeelden van. Deze sprak me aan (boek), Jan Sluijters heeft een litho ontworpen in 1919 voor de boekband in deze vitrine.
Deze Netflix avant la lettre is een thuistheater (cyclorama) met een verhaal gemaakt uit afbeeldingen die gemaakt zijn met het lithografieproces.
Het product is gemaakt door Luxus Papierfabrik Berlin. Cyclorama: An expedition through Africa, circa 1890.
Een van de vrijwilligers gaf graag een demonstratie met deze pers uit 1900. Dit is een ‘kleine’ Snelpers. De pers heeft een mechanisme om de steen in te inkten, rollen om het papier in te voeren en te bedrukken en een bed dat de lithosteen beweegt. Één persoon kon de pers bedienen.
Hier ligt de steen nog voorin…….
…..en hier ligt hij achterin.
Dit is een ‘draagbaar’ model.
Binnenkort meer over de werkplaats.
Verander de drager van steen naar silicium (zand), print de afbeelding
met een materiaal waardoor elektriciteit loopt (halfgeleider) en je spreekt
van de chip. Dat is de link naar ASML.
Mijn Parodia magnifica ontwaakt op het balkon.
Volgens Jeroen Meus is ‘WUPS’ het ezelsbruggetje van klassieke
koks voor het maken van een basis groentebouillon:
Wortel
Ui
Prei
Selderie
Voor de soep van deze week breidde ik die wups een beetje uit
met knoflook, rozemarijn, tijm en bladselderij.
De soep is deze week samengesteld op basis van een soeppakket,
een verspilzakje (ui, tomaat) en eigen aankoop.
WUPS met knoflook en de selderie is hier bleekselderie.
Dit is de extended versie met links bladselderij en rechts rozemarijn en tijm.
Dit is dezelfde extended wups maar dan gesneden. Gereed om in een beetje olie een paar minuten te bakken. In het pakket zaten ook laurierbladen. Die heb ik hier nog niet bijgedaan omdat ik deze groentemassa dadelijk met water en de bouillonblokjes wil mixen. Pas daarna voeg ik de garnering toe: laurierblad (die er voor het eten weer uit gaat), de paprika, de tomaten en de soepballetjes. Oh, ja, en een venkel.
Dit is het resultaat. De soep is heerlijk en al bijna op. Op het brood selleriesalade (puur toeval).
Dit was vanochtend terwijl de cactus nog in de schaduw staat.
Op zich is het geen nieuwe opname.
Het is een album dat een beetje in de vergetelheid
is geraakt.
Nu is er deze release.
Persoonlijk vind ik het nummer ‘Michael & Peter [2022 Mix]’
prachtig. Mooie tekst en de zang is super.
Over het algemeen is de eerste indruk dat de nummers
overgeproduceerd zijn, te veel orkest.
Een eenvoudige uitvoering met een combo of een andere
kleine instrumentale bezetting zou beter passen
bij het onderwerp, de stemming en de manier waarop
Sinatra de nummers zingt.
Frank Sinatra, Watertown. Toch maar eens luisteren zou ik zeggen.
Volgens de Volkskrant:
In maart 1970 bracht de toen de 54-jarige Frank Sinatra een album uit, Watertown, dat de geschiedenis in zou gaan als zijn grootste commerciële flop. Voor het eerst behaalde een plaat van hem niet de albumtop-100 van de Amerikaanse Billboard. Ook de critici waren niet enthousiast. Een gedesillusioneerde Sinatra zou zich na deze flop terugtrekken voor een ‘sabbatical’ die meer dan twee jaar duurde.
Inmiddels wordt Watertown beschouwd als een meesterwerk……… Watertown bleek een echt conceptalbum. Sinatra had in de jaren vijftig al furore gemaakt met thematisch geordende platen met liedjes over verliefd zijn en eenzaamheid. Maar de tien nummers op Watertown vertellen een chronologisch verhaal over een man die met zijn twee zoons achterblijft in het kleine dorpje Watertown, waar zijn vrouw hem heeft verlaten. Elk liedje is een brief aan haar. Brieven die hij nooit zal posten, maar in een la bewaart. In het een-na-laatste nummer, She Says, lijkt zij de indruk te wekken terug te keren, maar in het afsluitende The Train blijkt dit ijdele hoop. De man ziet haar niet uitstappen en ziet de trein weer zonder haar vertrekken: ‘And I know for sure I’d recognize your face’, zijn hier de laatste gezongen woorden van Sinatra.
Een aangrijpend verhaal, aangeleverd door twee heren met wie Sinatra eigenlijk geen ervaring had. Zij waren gevraagd door Frankie Valli, van de destijds populaire popgroep The Four Seasons, met wie Sinatra bevriend was. Die kwam met producer Bob Gaudio, die op zijn beurt de tamelijk onbekende singer-songwriter Jake Holmes benaderde. Sinatra kon zich goed vinden in hun idee van een conceptalbum en had zich al decennialang goed weten in te leven in eenzame, door gebroken liefdes getormenteerde mannen.
Al een paar dagen volgde in de cactus meer dan anders.
Normaal in de winter staat de cactus binnen, in de slaapkamers
waar de temperatuur min of meer constant is maar waar de
verwarming niet aanstaat.
In de zomer gaat de cactus naar het balkon waar er vooral
in de late middag zon is. Maar soms ook een forse
regenbui. Dus een keer in de zoveel tijd laat ik het water
uit de pot lopen.
Maar die knoppen, staan die daar altijd?
Parodia magnifica op het balkon. Een paar dagen geleden.
Langzaam maar zeker komt de gele kleur er door.
Een nostalgische fotoserie rond het inleveren van de
sleutels van mijn werkplaats in de FutureDome in Breda.
Sinfs begin 2017 huur ik daar een ruimte voor mijn
handboekbind activiteiten.
Dit zijn de sleutels, een laatste keer in volle glorie.
Het complex heeft meerdere ingangen maar dit is de ingang die ik het meest gebruikt heb.
Laatste buitendeur.
Luchtplaats 4. Achter de rechtbank.
Bord van luchtplaats 2.
Laatste binnendeur.
‘Mijn’ uitzicht.
‘Mijn’ gang.
Onderweg naar de vrijheid. Zonder sleutels.
Aan de goede kant van het hek.
De tunnel naar de vrijheid.
De Koepel in Breda, poortgebouw. Nu FutureDome. Nassausingel.
Gisteren vond ik een hommel tegen de pot van de cactus op het balkon.
Mooie foto’s al zeg ik het zelf.
Die vleugels!
Vanmorgen zat er een pakketje in de brievenbus. Ik ben benieuwd wat er in zit. Ik verwacht meerdere verschillende dingen.
Het is een klein boek dat nog ingebonden moet gaan worden. Dit lijkt me een prima begin voor het boekbinden bij me thuis nu ik morgen de sleutel moet gaan inleveren van mijn werkplaats. De titel van het boek is Hoe te binden? Het zijn twee vertaalde lezingen die gegeven zijn door Hector de Backer. Het is mooi gemaakt, het papier is mooi stevig en het papier is al op maat.
Je kunt dit boek kopen in losse katernen als die van mij maar er zijn ook ingebonden exemplaren beschikbaar. De tekst is vertaald door en het drukwerk is verzorgd door Boris Rousseeuw van De Carbolineum Pers. Hector de Backer, Hoe te binden, 2022.
Vanmorgen lag dit tapijt op een bank voor het Valkenberg in Breda. Wie verliest/dumpt zoiets?
Argusvlinder 