Zoals iedere week, verscheen ook vorige week zaterdag een artikel in de NRC over hoe Nederlanders hun vrije tijd doorbrengen. Afgelopen zaterdag 11 december was het tijd voor een boekbinder.
Rob Koch vertelde zijn verhaal.
Zijn atelier is veel georganiseerder en netter dan dat van mij. Maar er moet natuurlijk altijd wat te wensen over blijven.
De afgelopen dagen was ik minder actief op mijn blog
of in mijn werkplaats dan me lief is.
Vandaag kon ik weer even naar mijn werkplaats om
een wat nieuw papier te bekijken.
Het is al een paar dagen geleden geleverd maar het kwam
er eerder niet van om er naar te gaan kijken.
Als je iets koopt op internet, zeker wanneer het
een nieuw product of een nieuwe leverancier betreft,
is het altijd even afwachten wat je precies gekocht hebt.
Ook vandaag was dus een avontuur.
De aankoop betrof drie stukken papier. Dit is een stukje van het eerste stuk papier dat een bedrukte washi betreft.Tanouchi Sachiko zou de maker zijn. Voor mij gaat dit stuk een heel mooie papieren boekband vormen.
Het is een zacht papier en de achterkant laat iets zien van de kreukelige textuur en ook dat op sommige plaatsen de overheersende kleur door het papier komt. Daarom lijkt het papier gedecoreerd te zijn na de papierproductie.
Ik ben er nog niet uit maar de scherpe lijn links lijkt aan te geven dat er gewerkt is met een of meerdere sjablonen. Daar ga ik in de kerstvakantie misschien eens mee experimenteren. Met sjablonen.
Dit papier heet Hayashi Shinji Washi Kozo met bastspikkels. Bij de productie van het papier ontstaan de witte vezelslierten die je in het papier ziet zitten en het is de keuze van de papiermaker om in de papierpulp de resten van de schors (bast) van de plant in de pulp te laten zitten. Benieuwd hoe ik dit goed kan snijden.
Het papier is alleen al mooi omdat er zoveel te zien is.
Dit papier lijkt wel een textuur van leer te hebben maar laat je niet misleiden door de camera. Dit is een zacht, notenbruin papier. De kleur is heel anders dan de foto doet vermoeden en het gevoel van het papier heeft niets van leer.
Het meest recente album van John McLaughlin: Liberation Time.
Het is weer die tijd van het jaar: lijstjes van mensen
met de beste albums van 2021.
Het Twitterbericht was van Pat Metheny en die wees me via het lijstje
op de nieuwe CD van John McLaughlin.
Ooit zag ik de man met een groep optreden in Denver.
Dat was in het kader van ‘Remember Shakti’.
De club van mensen die samen spelen met John McLaughlin
is indrukwekkend:
Roger Rossignol, Vinnie Colaiuta, Gary Husband, Sam Burgess,
Nicolas Viccaro, Ranjit Barot, Julian Siegel, Jérôme Regard,
Oz Esseldin, Etienne M’Bappé, Jean-Michel ‘Kiki’ Aublette.
De muziek zet in op een hoog tempo en zoals de albumtekst en titel (Tijd van bevrijding) aangeeft gaat vooral over de Covidcrises. Dus ik moet er nog een paar keer naar luisteren voor ik mijn definitief oordeel geef. Ik raad dit luisteravontuur wel aan voor alle liefhebbers van moderne jazz gitaarmuziek.
Al een aantal jaren geleden hoorde ik van het idee
het beste van Godfried Bomans – de essays –
in een bundel uit te brengen.
Vermoedelijk van het Joost Prinsen zelf die er over
sprak bij de Taalstaat.
Prinsen ging door al het werk van Bomans dat niet als
boek verschenen was. Dat waren veel korte en langere
artikelen over allerlei onderwerpen. Sommigen actueel,
dan weer beschouwend.
Het resultaat staat in:
Godfried Bomans: In alle ernst – De keuze van Joost Prinsen
In de inleiding van deze bundel vertelt Prinsen
de ontstaansgeschiedenis.
Eerlijk gezegd heb ik niet veel van Bomans gelezen.
Natuurlijk: Erik.
Bijna verplicht, op de middelbase school, las ik Erik.
Erik of het klein insectenboek van Godfried Bomans.
Voor het eerst verschenen in 1941.
Maar nu ik net Alice in Wonderland voor het eerst heb gelezen
kijk ik toch weer anders tegen Erik aan: misschien nog
eens lezen.
Terug naar de bundel.
Als je de verhalen leest hoor je, zonder veel moeite, de typische
stem van Bomans, die je het verhaal vertelt.
Scherp is zijn logica, haarscherp.
Overal schijnt zijn onderkoelde humor tussen de letters heen.
Dan dat laatste verhaal (De man met de zwarte das).
Ik had het al meerdere keren gelezen.
Ook na deze keer lezen blijft het me onduidelijk wat Bomans
wil zeggen:
= kijk eens hoe zielig is ben?
= is het ‘gewoon’ een mogelijke verwerking van een moeilijke
relatie met zijn vader?
Bomans was te scherp in de analyse om een verhaal met de
strekking ‘kijk mij eens zielig’ te schrijven.
Dat Bomans dacht dat zijn vader een regent was, zou aan
het eind van de jaren ’60 niet moeilijk te verkopen zijn.
Daar was zo’n verhaal niet voor nodig.
‘De man met de zwarte das’ blijft ongemeen hard.
Misschien wel onnodig hard, on-Bomans hard.
Daarom is dit een van de weinige verhalen in de Nederlandse
literatuur dat blijft achtervolgen: aantrekken en afstoten.
Wat is hier de boodschap?
Eerder deze week werd er eerst nog gewerkt om de voegen direct rond de metalen elementen af te dichten.
De dag erna was er al water te zien. Spuiten is het nog niet echt. Het heeft nog het meest van opborrelen. Maar er is ook al te zien dat er gekleurde verlichting in (?) de waterstralen zit.
Toen ik dit bord zag dacht ik: zo duur zijn de pizza’s toch niet bij Il Padrino.
Dat klopt want op dit deel van de menukaart zie je de werkelijke prijzen voor pizza: 8,25 en 8,80. Wel leuke letters in drie kleuren.
Het verzamelen van teksten, afbeeldingen en andere
geheimen, is in volle gang.
De teksten ga ik voor een deel met de hand schrijven.
Daarbij wil ik wel een bijzondere kapitaal om
mee te beginnen.
Ik heb houten affiche letters, misschien gebruik
ik die ook. Maar ik kan ook wat eigen stempels maken.
Het idee is eenvoudig: bepaal de grootte van de letter (bijvoorbeeld 4 bij 4 centimeter), snij een stuk karton dat gaat dienen als basis voor de letter, ontwerp een eigen letter (let op spiegelschrift), snij die letter uit, plak de letter op de basis, vernis de letter en ondergrond een paar keer (steeds laten drogen), stempelen, eventueel de letter nog opwerken. De mogelijkheden zijn eindeloos.
Begonnen met de letter T. Alleen zag ik later dan geen van de teksten met een ‘T’ beginnen. Gelukkig kan ik daar als schrijver van sommige teksten zelf invloed op uitoefenen. Hier zie je de ‘T’ na de zoveelste vernislaag. De vernis die ik hier gebruik is acrylvernis. Ik heb die al lang en ik gebruik die heel beperkt dus kan ik hem beter bij zo’n klusje opmaken.
De letter ‘A’ ga ik zeker gebruiken. Snijden is overigens niet altijd eenvoudig. Neem je tijd.
Ook deze letter ligt te drogen. Eens zien wat ik daar mee kan doen. Er volgt binnenkort meer. Zoals je ziet schuimt de vernis nogal makkelijk. Bij het opdrogen trekken de meeste belletjes weg.
Een eerste verzameling:
Intro-tekst
Als we vandaag een boek kopen is het negen van de tien keer een roman. De kaft, de pagina’s, ze zijn de drager en de verpakking van het verhaal. Maar maak je zelf boeken, bind je zelf boeken in, dan ervaar je dat een boek ook een ding op zich zelf is. Ook de vorm van het boek vertelt een verhaal. Soms één verhaal, soms, net als middeleeuwse boeken, een hele serie van verhalen. Soms fantasieën, soms geschiedenissen, soms geheimen.
Dit boek heeft meer dan tien zakken. In iedere zak is ruimte voor geheimen. Ga op onderzoek uit. Misschien is er een verband tussen al die verhalen, misschien ook niet.
Empires of the Indus – The story of a River
The 10th anniversary edition by Alice Albinia. Reissue from 2018.
Page 89:
Until Shah Abdul Latif began composing poetry, Muslim poets and saint-versifiers in India wrote in Persian.
The antecedents of this language were great (Rumi, Hafiz), its metaphors imported (nightingales, roses), and both the poet’s persona and his subject (the Beloved) were courtly and male. Shah Abdil Latif , like Luther, spoke to the people in their own tongue. He read and quoted Rumi just as he read and quoted the Qur’an, but his subject matter was entirely local. He sang of farmers and fisher and the stars – the very being of peasant life.
It was the Indus, though, the river at the heart if Sindhj life, which was the silent protagonist of many of his songs.
In the eighteenth century the Indus was used far more than it is today – for travel, for transport of goods, for recreation as well as irrigation – and Latif describes it in all its moods: its high waves and whirlpools and treacherous quicksands, the boats that sail upon it and the pilgrims and merchants that traverse it.
He journeys, in his songs, out through the Delta and on to the high sea, across small creeks and freshwater lakes.
Water is a blessing and rain, like the Prophet, is rahmat, Divine Grace.
But the river is also dangerous, and crossing it is an allegory of the torturous passage from life to death.
Page 108:
‘Aap parne, likhne walli hain,’ she says, ‘aur nahi samjhi hain.’
You can read and write – and still you do not understand.
Return of a King: The Battle for Afghanistan
Door William Dalrymple
Paperback editie uit 2014.
Pagina 45:
Yet again, Shuja had to retreat.
Driven back by the now increasing powerful Barakzai brothers, he had no option but to return to the territories of the Company, losing more of his troops during a sandstorm on a reckless summer crossing of the desert shales between Shikarpur and Jaiselmer.
He also failed to repay the bankers of Sindh, who vowed never to lend to him again.
As Mirza ‘Ata put it, quoting a Persian proverb, ‘those once bitten by a snake fear even a twisted rope.’
Het boek is ver gereed. Dat wil zeggen, de structuur. Er is nog geen tekst opgenomen in het boek. Dat gaat nog wel gebeuren. Bij dit boek gebruik ik de Koptische binding zoals die beschreven staat bij type A in het boek van Keith Smith: Smith’s sewing single sheets. Daarnaast heb ik een blouse gebruikt om er boekbindlinnen van te maken en er de twee platten mee te bekleden. De papieren zakken heb ik gekregen van verschillende winkels in Breda bij het doen van boodschappen.
Eerlijk gezegd heb ik dit type binding nog niet kunnen maken zonder problemen met het voorplat. Je begint te binden bij het achterplat en dan voeg je pagina voor pagina toe. Tot dat je nog één pagina en het voorplat over hebt. Dan geeft de methode van Smith aan dat je moet gaan binden beredeneert vanaf het voorplat, terug naar waar je bezig was. De binding zoals ik hem nu gemaakt heb is te strak. Het kan maar net.
Om geen reclame te maken voor een specifieke winkel, de zakken komen van: Noten & noten, Dikke mik, Bakkerij Hizmet, Deva, Noordzee en DenD Delicatessen (die op vrijdag op de weekmarkt op de Grote Markt staat). Van een paar zakken weet ik niet meer van wie die komt en er staat geen naam van het bedrijf op.
Er past een tekst in 9 van de tien zakken. De tiende zak is door het strijken dicht geplakt. Bovendien zitten er op de twee platten nog twee zakken. Door het gebruik van de delen textiel van de blouse als boekbindlinnen is er niet heel veel ruimte in die twee zakken maar daar kun je best wat geheimen in kwijt.
De volgende keer zou ik uitgaan van 5 centimeter draad
per gat. Dus voor één set van twee gaten voor een boek met
10 losse bladen en een voor- en achterplat:
12 maal 5 centimeter= 60 centimeter draad voor één gat.
Voor een set gaten is dat dus 2 maal 60= 1 meter 20.
Zo heb je voor dit boek dan 4 draden nodig.
Voor wat betreft de tekst heb ik nu al het volgende lijstje:
01 Introductietekst bij het boek
02 een stuk tekst uit het boek over Afghanistan dat ik
op dit moment lees van William Dalrymple (Return of a king)
03 een citaat uit een door Joost Prinsen samengesteld
boek van Godfried Bomans (In alle ernst)
04 een foto
05 een krantenknipsel
06 een verhaal over Japans papier
07 een verhaal over hergebruik
08 een citaat uit het boek Empires of the Indus van
Alice Albinia
09, 10 en 11 zijn nog niet bepaald.
Dat is ook het geval met de volgorde. Deze lijst
lijkt een volgorde te hebben maar de telling is er
alleen maar om er voor te zorgen dat ik niet
te veel tekst heb.
Je zou denken: aansluiten op het waternet en gaan. Het zal wel iets ingewikkelder zijn.
Nee, ik heb geen aandelen in de groothandel. Maar in de ochtend is de binnenstad haast een soort van parkeerplaats.
Plots zag ik in het gras een groep paddenstoelen.
Toen ik van mijn fiets afstapte bleek dat
er meerdere groepen bij elkaar staan.
Zo’n beetje in een deel van een cirkel.
Ze staan best ver van elkaar. Of dit dus echt een heksenkring is (paddenstoelen die bij één organisme horen), weet ik niet. Ze staan in het Valkenberg. Dus je kunt gaan kijken.
Vandaag leek het alsof men de fontein vol water liet lopen maar deze foto is van gisteren. Toen werd er nog hard gewerkt aan het binnenwerk van de fontein.
Het binnenwerk.
De reguliere weekmarkt zet ik met regelmaat op de foto.
De boekenmarkt (de Kunst- en curiosamarkt, volgens de
gemeente) veel minder vaak.
Woensdag was het nog donker en nat maar men was al druk
bezig met de opbouw.
De boekhandelaar vroeg waarom ik de foto maakte en adviseerde toen de foto te maken met de boeken en bezoekers. Dus dat volgt binnenkort.
Gisteren werd de laagdrempelige priklocatie die op het Kasteelplein in Breda stond, weggereden. Actie van de GGD.
Deze speling van het licht is dubbel: de foto toont het licht dat op de muur valt en dat licht wat er niet op valt. Dat er licht niet of minder op de muur valt wordt veroorzaakt door een lamp (of een licht).
De bindwijze is de zogenaamde Koptische Binding zoals die beschreven staat in het boek Smith’s sewing single sheets van Keith Smith. Ik volg hier type A. Het is een bindwijze waarbij je geen katernen neemt als uitgangspunt voor de binding maar (stevige) losse bladen. Ik heb papieren zakken op een soort van drager geplakt, een kartonnen strook van 2 tot 2,5 centimeter breed en 34 centimeter hoog. Deze stevige drager ‘draagt’ steeds één papieren zak (van de bakker of groenteboer) en vormt de sterke basis waardoor de draad loopt en verbinding zoekt met de vorige drager.
Gezien de hoogte van 34 centimeter heb ik besloten 4 koppels van 2 gaten te maken in de bladen en de platten. Daar bind je met 4 draden en 8 naalden steeds een blad aan het vorige blad. Die duo’s van twee gaten noemt men in het Engelstalige boek ‘stations’.
De achterplat is het beginpunt van de binding en het voorplat is de laatste toevoeging. Het voorplat wordt op een andere manier verbonden met de voorafgaande bladen. Dus dat is even opletten.
Het boek zit bijna helemaal in elkaar. Ik moet alleen de einden van de vier draden nog aan elkaar knopen. Dat gaat met de platte knoop. Zoals je op de foto kunt zien vormen de dragen feitelijk de rug. De draden zijn het enige middel waarmee alle andere onderdelen aan elkaar zitten. Ik heb een enkel naaigaren gebruikt waarvan ik me afvraag of dat niet eigenlijk een te lichte draad is. Bij zo’n dunne draad, die ook nog eens zwart is, zie je het bindpatroon na afloop minder goed als bij een dikkere draad. Het boek nog eens nalezen om te zien of Keith Smith daar iets over zegt.
Het is grappig dat op de foto’s lijkt of het Turks ontwerp
op de ruggen van de dragers, samen weer een patroon vormen.
Maar dat is volledig toeval. De dragers zijn bekleed zonder
dat er rekening is gehouden met patroon of kleur.
op het Kasteelplein in Breda.
Een klein zoekplaatje. Vanachter het standbeeld van Stadhouder Willem III die te paard over het Kasteelplein gaat, kun je tussen de takken van de boom de maan zien.
Hier is sneller te zien dat de maan door de bomen schijnt.
Gisteren zag ik het bord nog aan de Haven in Breda hangen. De laagdrempelige corona priklocatie is op het Kasteelplein te vinden.
Maar je moet je haasten. Want de priklocatie wordt door de GGD gesloten (Volgens BN/De Stem). Het is beter om buiten de stad op een industrieterrein te gaan. Of anders een eind verder op in West Brabant. Alsof er niet genoeg winkels leeg staan in het centrum van Breda om een verwarmde, droge en vooral laagdrempelige priklocatie in te richten.
De eerste actie vandaag was het uit de boekenpers halen van het voorplat. Beide platten zijn zoals ik ze graag wilde hebben.
De volgende stap was een mal maken om de gaten te kunnen prikken en die dan ook daadwerkelijk te prikken. Hier zie je de els in actie.
Dat prikken gaat wel eens mis. Zie dan je werk vrij van bloed te houden.
Dan begint het binden van het boek. De binding die ik gebruik is de Koptische binding. Niet eenvoudig zoals Keith Smith die laat zien in zijn boek. Voor de details verwijs ik naar zijn boek. Deze binding is bijzonder geschikt voor boeken die uit losse bladen bestaan.
Ik kon zo gauw geen instructie vinden over de lengte van de draad garen. Dus hoop ik dat de draden lang genoeg gaan blijken te zijn. Gezien de hoogte van het boek (ongeveer 34 centimeter) zijn er vier paren met gaten nodig. Die ga je binden met vier draden en acht naalden. Hier steek ik de naalden nog tussen de onderlegger en de werktafel.
Maar het is denk ik handiger als ik ze gewoon laat hangen (to dangle). De draad ging niet eenvoudig in het oog van de naald en dat heeft als voordeel dat hij er ook niet snel uit gaat.
Bij deze methode wordt ieder ‘blad’ met zijn voorganger verbonden maar ook zelf wordt het verweven met de draad. Een ingenieuze constructie waardoor de bladen straks helemaal open kunnen. Het voorplat is dan straks weer een ander verhaal.
Argusvlinder 