Inderdaad ik maak weer goede sier met de veren
van iemand anders.
In dit geval is die iemand anders: Astrid Beckers.
Ze heeft een fotoboek gemaakt en gepubliceerd en
ik mocht daar een exemplaar van kopen.
De mondkapjes die op de grond slingeren zijn een goed
beeld voor de coronacrisis: rommelig, vijandig, zeer
ongemakkelijk, een beeld van verkeerde keuzes,
verkeerd gebruik, overal aanwezig als het virus,……
Met plezier gelezen en bekeken. Atelier Libri en Astrid Beckers.
Een klein foutje zie je meteen bij het afdrukken
van een lino. Jammer maar ik wil niet iedere keer opnieuw
beginnen. Maar er zitten er ook deze keer een paar in.
De lino is gesneden. Maar ik ging meteen weer experimenteren met de inkt. Soms leer ik het nooit. Resultaat was een paar slechte testafdrukken. Toen heb ik alles weer schoongemaakt maar dacht toen een paar situaties te moeten corrigeren. Enfin, eerst nog twee ‘plekjes’ die al mis waren voor het repareren.
Bij het repareren heb ik de problemen niet verholpen maar groter gemaakt. Kijk maar eens bij de afdrukken.
Zo ziet de lino er uit als hij ingeinkt is.
Dit is nog een test. Links, midden, is te donker.
De afdruk is beter maar nu worden de fouten duidelijker. Ik heb een paar definitieve afdrukken gemaakt. Eens zien of er nog met een tweede kleur overheen ga en of ik daarbij de lino nog aanpas.
Dit is de boek-in-boek constructie.
Ook de schenkelkrans (27 schenkels), gekleurd met kleurpotlood, is af. Nu zijn van 2 vellen, elk aan één zijde gedecoreerd met schenkels. De achterkanten hebben aan de uiteinden nog een redelijk groot vlak. Een leeg vlak. Idee is om daar nu ook iets te gaan maken.
Tussendoor even deze vingeroefening. Je weet nooit hoe je een nieuw idee kunt opdoen. Maar deze zijn het in ieder geval niet geworden. Ik ga toch nog een linosnede maken. Het zal helemaal bestaan uit rechte lijnen. De gele kleur op de achtergrond is gemaakt door na het linodrukken de roller uit te rollen. De vormen in de inkt op de roller zie je terug in het gele vlak. De zwarte schenkels zijn er daarna op gezet.
Zeven centimeter breed en 14 centimeter hoog. Dan eerst omtrekken van 5 schenkels op het materiaal gezet. Deze keer alleen de buitenkant van de schenkel benut.
Rechts blijft de rand recht (dat komt straks natuurlijk links). Reden is dat ik aan die kant vanuit de bovenhoek rechte lijnen laat ‘uitwaaieren’ naar de onderkant. De schenkels en de ruimtes waar de schenkels overlappen, krijgen rechte lijnen die onder een (rechte) hoek staan van de lange lijnen en van elkaar.
Links volgt de rans de grenzen van de schenkels. De lijnen snij ik uit maar ze zijn niet diep. Dat zal om meer aandacht vragen bij het in-inkten. Dit blauwe materiaal is heel zacht. Dat snijdt dus snel maar maakt het moeilijk (denk ik) om heel precies te snijden. Misschien moet ik ook eens een lino snijden met schenkels in traditioneel linoleum.
De schenkelstempels laten zich goed schoonmaken. Dit blauwe materiaal dat ik hier als basis voor de lino’s gebruikt is van een zachte kunststof. Maar daarna moet je ze wel goed droog maken anders loopt een volgende afdruk een beetje uit.
De eerste schenkelkrans is gereed. Drieëntwintig afdrukken van een schenkel.
De krans waar ik als eerste aan begon: die met kleurpotlood. Ook die nadert zijn voltooiing.
Kijken of die vanmiddag af komt.
Multatuli jaarboek 2020
Het is de eerste keer dat ik het Multatuli jaarboek
lees. Afgelopen jaar bestond het uit een verzameling
reacties, interpretaties van vooral Ideeën van Multatuli.
De stukken zijn geschreven door een heel uiteenlopende
groep schrijvers. Elk met een eigen invalshoek.
Grappig, slim, origineel, raak.
Laat ik het als motto meegeven:
‘Ik wil gelezen worden’.
Afgelopen week was mijn telefoon leeg.
Dus geen foto’s.
Vandaag nog wat bezig geweest met schenkels.
Ik heb een groot deel van de schenkels nog eens
bij elkaar gezet. Vandaar: hoeveel wil je er hebben?
Dit was de status van de ‘schenkelkrans’ die ik met kleurpotlood inkleur.
Een tweede schenkelkrans ga ik maken met afdrukken van kleine lino’s.
Dit geeft dan een beetje een idee van het boek-in-boek idee.
Restjes geel en blauwe inkt levert de groene kleur op.
Alle proefjes bij elkaar. Hoeveel wil je er hebben?
Het centrale katern in mijn schenkelboek Soep
wordt gevormd door een boek-in-boek constructie.
Dat is allemaal wel onder voorbehoud. Het zijn allemaal plannen.
Voor de volgende afbeeldingen heb ik de arceringen van de
linosnede weggehaald.
Dan hou je dit over: een grote schenkelstempel. De holle ruimtes in het midden van iedere schenkel is nog eens uitgehold. Alle lijnen die de vorm van de schenkels moeten benadrukken zijn nog eens aangezet. Daar waar in de schenkel arceringen waren is de lijn aan de binnenkant van de schenkel nog eens schoongemaakt.
Door de ‘nieuwe’ lino af te drukken een paar millimeter naast de eerste afdruk, krijg je bovenstaand effect.
Ook andere testafdrukken krijgen nog een afdruk. Deze keer dus met blauwe inkt.
Het blijft steeds een verrassing wat een nieuwe drukgang voor effect oplevert.
Op de twee boek-in-boek bladen was nog 1 bladzijde leeg. Die laatste bladzijdes hebben nu ook een eerste drukgang gekregen. Niet alle bladzijdes zullen een tweede of derde drukgang krijgen maar dat bekijk ik de volgende keer.
Intussen gaat natuurlijk het inkleuren van de schenkelrand ook door. Het aantal kleine schenkelstempels is intussen 6. Die zijn nog geen van alle gebruikt. Daar gaat de volgende keer hopelijk ook verandering in komen.
Waarschijnlijk zul je niet altijd iets leren
van elk Schenkelworkshop bericht.
Vandaag laat ik zien dat ik worstel met de inkt.
Voor lino zijn er papiersoorten die veel beter
geschikt zijn dan anderen. Maar daar wil ik
eigenlijk geen rekening mee houden.
Mijn resultaat hoeft niet perfect te zijn.
Soms leveren ‘verkeerde’ materialen ook verrassende
resultaten op.
Oude acrylverf is niet perfect om lino’s mee
af te drukken (dit is een understatement).
Maar toch.
Onder de lino en boven de afdruk met een groene acrylverf. Daar waar dekking is van de verf is die slecht,op sommige plekken zit meer verf in de uitgesneden lage delen dan op de hogere delen van de lino. Toch is het effect interessant.
Dan nog eens met een gele verf/inkt gewerkt die speciaal voor lino wordt verkocht (voor op scholen). Ik heb 4 of 5 kleuren. Tussen de kleuren zitten grote verschillen. In dekking, in dikte. Hier is met geel op een eerdere afdruk gedrukt. Dat het papier ook geel is heeft natuurlijk ook impact. De zwarte inkt is een inkt op waterbasis die ik in de Verenigde Staten kocht. Klein blik. Je hebt maar weinig nodig. Mooie kleur. Kwaliteit waar ik heel tevreden over ben. Op zich niet duur maar de verzendkosten zijn hoog. Maar ik moet eens meerdere kleuren kopen van die kwaliteit.
Met een rode kleur op een zacht blauwe ondergrond.
Met rood op een groene papier soort.
Met rood op het papier van boek-in-boek.
Vier schenkelstempels bij een echte schenkel.
De vorige keer was ik bezig met het afdrukken van een linosnede.
Een lino met als onderwerp een compositie van schenkels.
Deze keer heb ik dezelfde lino nog eens onder handen
genomen. Hier en daar materiaal weggehaald, soms
kleine oppervlaktes en een paar lijnen toegevoegd.
Maar daar zijn nog geen afdrukken mee gemaakt.
Ik was ingenomen met de titel ‘Soep’ en wilde toch nog
eens proberen met een set oudere letters (oud en versleten)
of ik daar iets mee kon.
Die letters zijn zo’n dik 10 centimeter hoog.
Waarschijnlijk zijn deze 4 letters van drie verschillende sets afkomstig. De letters P en E lijken uit dezelfde set afkomstig te zijn. De letter O heeft een andere afkomst (ander materiaal) en lijkt de slechtste drukkwaliteit op te leveren. De letter S is van een veel recentere set. Daar is nog maar weinig mee gedrukt. Maar waar het om gaat is dat het de tekst ‘SOEP’ oplevert.
Met de blauwe drukinkt lijken de verschillen al kleiner te worden. De uitdaging is tweeledig: de letters zijn te groot voor het formaat en gaat het lukken van de letters een redelijk resultaat te krijgen. De eerste stap was om de letters met schilderstape met elkaar te verbinden tot 1 grote stempel.
Voor het drukken gebruik ik de gietijzeren boekenpers. Dit is het eerste resultaat. Dat delen schraal zijn had ik verwacht. Dat is bijna altijd zo bij een eerste afdruk. Maar je ziet ook de de letters S en O niet op gelijke hoogte liggen. Daardoor wordt (vanuit de S bekeken) het eerste randje van de O niet voldoende afgedrukt op het papier. Het papier is overigens heel anders dan dat waarop uiteindelijk de soep moet belanden.
De volgende afdruk is al beter.
De derde afdruk is gemaakt op een vel papier dat, eenmaal gevouwen, net iets kleiner is dan het papier van het katern dat ik uiteindelijk wil gebruiken. Op deze manier vallen er delen van de letters S en P weg maar is het woord nog altijd leesbaar.
Omdat het om een dubbelgevouwen vel papier gaat kan het al wel dienen als een kaart.
Dit is hoe de tekst op het uiteindelijke katern is afgedrukt. De letter O is nog steeds niet compleet. Maar het kan er mee door.
Zo ziet de lino eruit na een tweede snijbeurt. Daar ga ik deze week weer mee drukken. Ben benieuwd of dat gaat werken.
De vorige keer had ik een schakeling van schenkels overgenomen
op een materiaal waarmee je eenvoudig lino’s kunt snijden.
Vandaag was het zo ver om ze ook eens af te drukken.
Vandaag ben ik ook begonnen met het uitwerken van een soort van
‘boek-in-boek’ of ‘genest’ boekblok.
Dit wordt het middelste katern van een boekblok met drie katernen. Dit katern bestaat uit drie in elkaar geschoven bladen. Dit eerste blad ga ik zeker ook benutten maar zal vooral het exoskelet van het katern worden. Uit de volgende twee vellen snijd ik een kleiner katern. Daardoor kan ik het binnenste katern straks op een andere manier behandelen dan het buitenste en kan de ‘lezer’ het kleine katern in een ander tempo lezen dan het grote katern.
Hier zie je dat er een klein katern en een groot katern ontstaat dat straks samen ingebonden wordt maar dat je onafhankelijk van elkaar kunt omslaan. Je kunt straks het eerste blad van het kleine katern omslaan terwijl het buitenste nog gewoon blijft liggen. Beide katernen worden geïllustreerd in het schenkel-thema.
De eerste stap is de lino in-inkten. Dan krijg je een eerste beeld van hoe de lino er uit ziet. Deze ga ik afdrukken op het kleine katern. Dat katern is net iets kleiner dan de lino. Daardoor kan ik er voor zorgen dat de afbeelding het hele papier beslaat. Als het drukwerk straks af is dan ga het kleine katern nog iets kleiner snijden zodat het beter past in het grote katern.
Eerste afdruk. Het papier bolt gelijk als reactie op het vocht van de inkt. Dat komt straks door het bedrukken met andere kleuren en bedrukken van de achterkant wel goed.
Hier krijg je een beetje een beeld van hoe de twee katernen in elkaar gaan passen.
En de drukker drukte voort…
De voorkanten van de twee kleine katernen. Dezelfde afbeelding, in dezelfde richting, wordt ook op pagina 3 van de kleine katernen gedrukt.
Omdat er inkt over was druk ik de linosnede ook nog af op ander papier. Een volgende keer ga ik met andere kleuren experimenteren en dan heb ik extra exemplaren nodig.
Toen raakte de inkt op. Ik toon mij weer een volgeling van de School of bad printing.
Dan als een middeleeuwse bloemenrand trek ik de contouren van de schenkelrand.
Dan ontstaat straks het volgende beeld. Een titel voor het boekje heb ik overigens ook al: ‘Soep’.
Dat is dan wat het gaat worden voor wat betreft deze bladzijde. Moet nog wel een en ander kleuren met kleurpotlood.
Nu de schenkel in de vernis zit ben ik van plan de schenkel te combineren met de gelli-plate techniek. Eenvoudig met vaak snel, leuke resultaten. Voor deze oefening gebruik ik de niet-bedrukte achterkant van een stuk pakpapier waar pas geleden een boek in bezorgd is.
De eerste laag bestaat uit twee kleuren verf. De volgende laag is veel donkerder (of meer dekkend) en daar heb ik geprobeerd de vorm van de schenkel een paar keer in te drukken.
Maar het effect van de schenkel is beperkt. Ik heb ook geprobeerd de schenkel als stempel te gebruiken. Dat viel niet mee. Dat kan te maken hebben met de verf. De verf is acryl. Die komt uit een set met misschien wel 24 kleine tubes. Al gauw 7 jaar oud. Weggooien is ook zo wat. Het kan ook zijn dat ik voor laag twee te veel verf heb gebruikt.
Het papier valt me niet tegen. Het is natuurlijk maar pakpapier met plakband en vouwen. Maar de verf pakt goed op de ondergrond. Misschien voor het schenkelboek eens nieuwe verf kopen.
Voor de volgende poging ga ik een sjabloon combineren met de gelli-plate techniek. De sjabloon is gemaakt door op een stuk papier een aantal omtrekken van de schenkel over elkaar heen te laten vallen. Daarna alles weggeknipt dat geen schenkel is. Hier ligt het sjabloon op de gelli-plate (A5) die ik heb.
Na een eerste drukgang is dit het resultaat.
Een afdruk van verf die op de achterkant van het sjabloon zat.
Hier een minder dekkende, overwegend gele afdruk, over een eerdere druk met sjabloon.
Zo ziet een kant van het sjabloon er uit na een aantal keren gebruikt te zijn.
Hier is het sjabloon gebruikt om overgetrokken te worden op materiaal dat geleverd wordt om linosnedes te maken. Het is een zachter materiaal dan het traditionele linoleum.
Dan met een raster- en lijnenspel gesneden. Wat dit gaat opleveren gaan we een volgende keer zien.
boekblok
Genoeg materiaal om er de volgende keer mee door te gaan.
Het leverde ook een idee op voor een nieuwe vorm van boekblok.
Binnenkort meer.
Al eerder schreef ik kort over de nieuwe editie van Mooi Marginaal.
De tweejaarlijkse ‘wedstrijd’ waarin de 50 beste margedrukwerken van
de afgelopen twee jaar worden geselecteerd.
Deze editie heeft plaatsgevonden in 2020 en gaat dus over 2018 en 2019.
Die selectie leidt tot een boek met de top 50, zowel ingebonden als een editie in losse katernen. Daarnaast is er een (online) tentoonstelling. In normale omstandigheden gaan de boeken naar verschillende plaatsen in Nederland en België.
Alle boeken van de zevende editie zijn hier te zien. Compleet met
van ieder boek een ‘doorblader-filmpje’.
De catalogus is een prettig boekje met heel veel inspiratie.
Een paar willekeurige voorbeelden waar mijn hand op de pagina bleef steken. Er was hier eerder werk te zien van Mizdruck. Dit is het Manifest of the School of bad printing (ik ben een soort van illegaal lid van deze school).
Dit is een voorbeeld van een boek in kleine oplage. Die is namelijk 1. Dat is bij mij ook vaak het geval. Ik krijg weer nieuwe ideeën voor het opnemen van voorwerpen in je boek. Dit boek is van Cora Rijper en heet ‘Vondsten’.
Kort geleden was hier een agenda voor 2021 te zien. Dit is een agenda gemaakt met een Risoprinter. De maakster is Marieke de Wit en Thekla Ahrens verzorgde het inbinden.
Het is Factotum Pers waar ik wat langer bij stil bij blijven staan. Van deze margedrukker kocht ik onlangs een exemplaar van het meest recente boek. Dit is de ‘Openbaring van Johannes’ met illustraties van Albrecht Dürer.
Het exemplaar dat ik kocht zat in deze fantastisch strakke doos.
Van deze titel is de tekst van Albrecht Dürer. Deze kunstenaar, al in zijn tijd succesvol, ging op reis naar de Nederlanden en hield daarover een dagboek bij. Het origineel is verloren gegaan maar er zijn kopieën/samenvattingen bekend. ‘Dagboek van de reis naar de Nederlanden’.
Het boek is prachtig gemaakt met, net als het geselecteerde boek, met een rug van perkament.
Bijna alles aan het boek is superstrak. Als dat niet zo is dan is dat een bewuste keuze van de maker.
Zo is het papier niet in een snijmachine gelijk gesneden maar het is opengesneden. Daardoor ontstaat er een mooie ‘rafel’-rand.
Het boek heb ik nog niet helemaal gelezen maar ik ben al twee watermerken tegengekomen in het papier.
Om op deze manier een boek te kunnen maken met de hand daar komt wel wat bij kijken (en waarschijnlijk veel oefening). Maar ook voor de lezer is het een avontuur om bijvoorbeeld de mooie ligaturen te ontdekken bij de woorden met een ‘ct’-combinatie.
De tekst is vertaald door Anne Pries en Peter van den Brink schreef een inleiding. Ik geniet!
Voor mensen die de eerdere stappen in het proces gezien
of gevolgd hebben: het inbinden van “Sint Veit”, de
tekst van Aart van der Leeuw met illustraties van Henri
van Straten is gereed.
Gisteren kon ik het uit de boekenpers halen en nu
kan ik het boekje laten zien.
= ingebonden in leer;
= nadat het woord ‘morgen’ met afficheletters was gedrukt
met zwarte inkt op het leer;
= nadat een linosnede met de kop van een haan was afgedrukt
over een klein stukje van de tekst, ook op het leer;
= als schutbladen werd paste paper gebruikt die ik een tijdje
geleden als experiment gemaakt had.
Nu kan ik het laten zien.
De tekst ‘morgen’ en de kop van de haan zijn gebaseerd op een zin die ik toevallig las op de eerste pagina met tekst. Daar stond: ‘Nu brak de morgen aan’. Een eerste test voerde ik uit met het woord ‘brak’ maar ‘morgen’ vond ik uiteindelijk geschikter. Gisteren, toen ik voor het eerst een stuk van de tekst las, zag ik dat op de eerste pagina ook een haan voorkomt.
Het schutblad, voor in het boekje. De schutbladen zijn gekozen vanwege hun kleur. De vormen op het paste paper speelden bij de selectie geen rol. Behalve dat ik het een goed idee vond om het drukste blad voor in het boek te gebruiken.
Titelblad met de vermelding van Uitgeverij Boekblok en Atelier de Ganzenweide, de schrijver (Aart van der Leeuw) en de illustrator (Henri van Straten).
Vandaag toon ik twee van de illustraties. Het gaat om linosnedes/houtsnedes. Dat is ook de reden waarom de haan op de bekleding van het voorplat staat.
Nog een voorbeeld. De lino’s/houtsnedes zijn mooi.
Henri Van Straten (Antwerpen, 5 oktober 1892 – spoorloos verdwenen op 7 september 1944) was een Vlaams kunstenaar.
Samen met Frans Masereel, Jan-Frans Cantré, Jozef Cantré en Joris Minne hoorde Henri Van Straten tot de bekende Vijf, die na de Eerste Wereldoorlog de Vlaamse houtsnijkunst renoveerden. Van Straten was een van de oprichters van de vereniging Lumière.
Het tweede schutblad.
Leren van wat niet goed ging en op naar het volgende project.
Naar mijn idee zit de schenkel goed in de vernis.
Dus dat wil zeggen dat ik kan beginnen met experimenteren.
Uiteindelijk wil ik een boek maken met ‘van alles schenkel’
maar daarvoor wil ik wel het een en ander uitproberen.
Het meest eenvoudige is werken met potloden.
Ik heb nog een klein stapeltje kaftjes liggen.
Op de voorkant is de tekst ‘Argusvlinder’ gedrukt met
afficheletters waaraan wel het een en ander mankeerde.
Dat was geen ramp maar die staat maar te staan (ik denk dat
het er zo’n 15 zijn). Een eerste heb ik vanmiddag gebruikt.
Gebruikmakend van de schenkel en een potlood ontstaat een soort van schenkelketting. Het zijn geen schenkels en de ‘schakels’ liggen twee-dimensionaal over elkaar. Een kant van de schenkel is gereduceerd tot een vorm.
Die schakels zijn ingekleurd met kleurpotlood. De lijnen zijn met zwarte pen benadrukt.
Mijn schenkelworkshop is anders dan andere workshops.
Je hoeft er niet voor naar mijn werkplaats te komen.
Het kost niets.
Je weet dan ook niet wat de uitkomst zal zijn.
Want dat weet ik zelf ook nog niet.
Of alle stappen nodig zijn, ook dat weet ik pas na afloop.
Wil je dingen anders doen dan hoor ik graag wat het was en
of het gelukt is.
Men neme een schenkel (inderdaad het is niet voor vegetariërs).
Kijk eens goed naar de prachtig vormen.
Mijn moeder heeft de schenkel, na er soep van gemaakt te hebben,
nog schoongemaakt met bleekmiddel.
Omdat ik de schenkel op verschillende manieren wil gaan gebruiken en ik niet wil dat straks verf zich ongewenst gaat vermengen of verkleuringen gaat afgeven, lak ik de schenkel eerst met vernis. Acrylvernis, want die heb ik staan.
De creatieve resultaten gaan straks in mijn schenkelboek ondergebracht worden. Het papier dat ik heb liggen is bijvoorbeeld 64 bij 45 centimeter. Andere maten en kleuren zijn natuurlijk allemaal mogelijk. In het uiteindelijke boek ga ik ook foto’s verwerken. Dat is nu tenminste het idee. Dus daar moet ik nog iets voor gaan bedenken.
Dus eerst even nagedacht over hoe ik het papier ga vouwen en opensnijden. Dit zal wel tegen alle regels van de looprichting zijn maar ik ga geen boek maken van honderden pagina’s.
Bij het vouwen leg ik het papier natuurlijk tegen de metalen lineaal. Dat helpt om de pagina’s gelijk aan elkaar te houden. Snij het papier los aan alle kanten behalve aan de kant die de rug gaat vormen. Doe dit voordat het papier gaat vervormen tijdens het vouwen.
Afhankelijk van de gewenste afmeting, tussentijds het papier draaien. Dit zijn natuurlijk maar wat ‘pauzefoto’s’. Ik moet het vernissen onderbreken met pauzes zodat de vernis voldoende kan drogen voor de tweede laag. Bovendien moet ik alle zijdes vernissen.
Tussendoor snijden. hier is het papier nog niet helemaal losgesneden. Uiteindelijk heb ik dat wel gedaan. Vooral omdat er straks in katernen afgewisseld moet kunnen worden met katernen met foto’s. Misschien op ander papier (met andere kleur?).
De vernis kan nu zo’n 24 uur drogen. Om er voor te zorgen dat ook de onderkant goed kan drogen heb ik kopspelden in de folie gestoken. De een over de andere. Zo blijven de spelden hopelijk een beetje omhoog.
Idee is dan dat de onderkant van de schenkel (in zoverre een schenkel een onderkant heeft) een beetje boven de folie blijft steken op de spelden en dat zo de onderkant ook kan drogen.
Morgen maar eens gaan zien of dat gelukt is.
Dan ook even bekijken of er nog een laag nodig is.
Vanochtend heb ik het boekblok met de tekst ‘Sint Veit’ van
Aart van de Leeuw in de boekband gezet.
Daarbij gebruik je lijm om de schutbladen en het gaas dat op
de rug is aangebracht te verbinden met de platten van de boekband.
Om het vocht niet in het papier van het boekblok te laten trekken
zijn tussen het schutblad en het boekblok bakpapier aangebracht.
Dus nu kan het boek 24 uur drogen in de boekenpers.
Bijna gereed om in de boekenpers te gaan. Nog even en dan kan ik eindelijk de tekst ook eens gaan lezen.
Dat ik boeken interessant vind zal niet als een verrassing komen.
Daarom volg ik ook via nieuwsbrieven wat boekgerelateerde bedrijven.
Een antiquariaat biedt (bood?) het werk aan waarvan hier wat
foto’s te zien zijn. Helaas zijn de foto’s niet van een hoge kwaliteit.
Maar voor een blog kan het er wel mee door.
Dit is een geïllustreerde uitgave van ‘Reyneke Vosz de olde, nye gedrucket, mit sidlykem vorstande unde schonen Figuren, erlüchtet unde vorbetert’. ‘Van de vos Reynaerde’ dus. De verkopers wijzen op de boekomslag met blinddruk versiering in de perkamenten band die gedateerd is als 1603. Het boek is eens opnieuw ingebonden met nieuwe schutbladen.
Dit is het titelblad van de gedrukte tekst uit 1592. Dit is een versie die door Stephan Mölleman is uitgegeven/gedrukt in Rostock. Hij zou dit gedrukt hebben voor Laurentz Albrechts, een boekhandelaar in Lübeck. We weten niet precies wie de schrijver van het oerverhaal is. Er bestaan veel teksten die lijken op het verhaal dat wij kennen als Reynaart de vos. Ze verschillen nogal van elkaar en sommige verhalen zijn voorgangers van de versie die wij vandaag lezen. De versies die wij nu kennen in moderne druk gaan vaak terug op de versie van de schrijver Willem (‘Willem die Madocke maecte‘).
Rostock-Lübeck edition of the fabulous animal epic Reynard the Fox. The Reynard stories were already established as a coherent collection in the 12th century and were first printed in 1479, in a Dutch prose edition. The numerous versions of the Reynard text show a great deal of variation, but the Dutch tradition, starting with the highly regarded and very original adaptation by Willem (author of Madoc), is the most dominant. The main story takes place in the court of a lion king, where all the other animal subjects complain to the monarch about Reynard’s trickery, which leaves room for each animal to tell a story about the fox, his wits, cunning and criminal behaviour. The stories satirize nobility, clergy and peasants alike, not shunning scatological humour.
Deze versie is met een Duitse tekst op rijm en bevat veel kleine houtsnedes (53 stuks) van karakters (bedelaars, edelmannen, edelvrouwen, handelaren, soldaten, enzovoort. Daarnaast een aantal grote houtsnedes zoals hierboven (44 stuks).
The book, in German verse, is adorned with a large number of small woodcuts of male and female costumes, of noblemen and -women, monks, beggars, merchants, soldiers, etc., often repeated. The large woodcut illustrations were made after those in the first Rostock edition of 1539, including 36 ascribed to Erhard Altdorfer.
With 17th-century manuscript inscriptions. Browned, with some marginal water stains and occasional spots. Recased with new endpapers, binding slightly soiled with some damage to outer border. Good copy. Goedeke I, p. 482; Menke VI, 17 (1); VD16, R 998 (6 copies).
De grote houtsnedes zijn gemaakt naar die van een versie uit 1539 door Erhard Altdorfer. hier wordt de beroemde/beruchte scene uitgebeeld waar een monnik zich niet aan het celibaat houdt en als gevolg daarvan wordt aangevallen in het kruis door een kat.
Dit zijn voorbeelden van de kleinere illustraties. Dit is denk ik bij het voorwoord. Een illustratie werd in die tijd niet altijd persé voor de uitgave gemaakt waarin we ze nu zien. Men ging daar nogal ‘creatief’ mee om. Soms waren ze ook al voor een oudere versie gebruikt of soms vond de uitgever ze wel bij het verhaal passen. Het oog wil ook wat en plaatjes verkopen beter.
Het was wel een dagje:
al die ophef over een avondklok die er misschien komt.
Heel veel mensen komen helemaal niet op straat in de avond en nacht
dus voor hen zal het geen probleem zijn.
De sombermannen waren weer op pad in de media.
Daarnaast was er een inauguratie in de VS met een
overtuigende speech van Biden.
Dus er was niet zoveel tijd over om aan de boekband te werken.
Deze boekband lag te drogen in de boekenpers. De volgende stap is de twee panelen van de platten waar nog geen bekleding is, een beetje gelijk te maken met het leer. Dan is zo dadelijk de overgang tussen het leer en de rest van de plat kleiner. Ik heb hier drie lagen papier geplakt aan de linkerzijde.
Hier is dat rechts ook gedaan. Nu ligt de boekband onder bezwaar te drogen.
Volgende keer ga ik het boekblok in de band zetten.
Dan is het nog een aantal uren drogen en dan is dit boek af:
Sint Veit van Aart van der Leeuw.
De uitgave in losse katernen van 2020 van Uitgeverij Boekblok,
in samenwerking met Atelier de Ganzenweide.
Aart van der Leeuw (Hof van Delft, 23 juni 1876 – Voorburg, 17 april 1931) was een Nederlands prozaschrijver en dichter.
Hij schreef niet een zeer omvangrijk oeuvre, maar zijn boeken Ik en mijn speelman uit 1927 en De kleine Rudolf uit 1930 worden gezien als klassiekers van de Nederlandse 20ste-eeuwse letterkunde. Opmerkelijk aan zijn poëzie is dat hij zich toelegde op het prozagedicht.
Eigenlijk realiseer ik me nu pas,
achter de computer, kijkend naar de foto’s,
dat ik twee dieren centraal stel bij de publicatie Sint Veit:
de leeuw van de naam van de schrijver Aart van der Leeuw en
de haan als symbool van ochtend of morgen.
Maar goed de laatste foto’s gingen over leerdunnen.
Ik ben weer een stukje verder.
Zo lagen de boekband in spé en het boekblok naast elkaar op de werktafel. De boekband lag te drogen. De platten en de rug waren al tegen de leren bekleding gelijmd.
Atelier de Ganzenweide heeft deze tekst gekozen voor publicatie
vanwege de illustraties. Die zijn van Henri van Straten.
Voordat je alles vastplakt is het goed nog even te kijken hoe het eindresultaat er uit gaat zien.
Dan plak je eerst de omslagen aan de lange kanten vast. De boekband is bijna gereed (qua bekleding).
Zo kan dan aan de binnenkant het leer gelijk gemaakt worden met de platten en dan kan het boekblok in de boekband geplaatst worden.
Het bericht zou eerst ‘Andermans veren’ gaan heten.
Maar toen bedacht ik me dat de ‘veren’ via Drukwerk In De Marge
bij me gekomen zijn.
Het was weer een heel pakket, afgelopen week.
Een hele verrassing ook.
Drukwerk in de Marge is een vereniging met margedrukkers.
Ik ben daar lid van, al was het alleen maar dat ze samen met
de Stichting Handboekbinden ieder jaar een weekend organiseren
in Leiden met margedrukkers, kalligrafen, binders, leveranciers en
belangstellenden.
Het blad van DidM lees ik met plezier maar de laatste twee versies
waren grote verrassingen.
Zo ontving ik in een waar postpakket op posterformaat het recept voor ‘Drukkersdeodorant’. ‘Allu’ genaamd. Je kunt het product zelf maken en vervolgens gebruiken. De poster was ook een beetje vanwege Koppermaandag.
Het recept vertelt niet alleen de bereidingswijze maar ook hoe je het middeltje het best kunt bewaren. Voor de pot werd er alvast een etiket bijgeleverd.
Het drukkerscollectief ‘Corps 8’ nam via een serie overpeinzingen afscheid van een van hun leden. Ze laten ons meegenieten van de verhalen en belevenissen met Kees Baart. Het druksel heet ‘Denkend aan Kees Baart’.
Nog een ander onderdeel van het pakket was een exemplaar van ‘Mooi Marginaal 2018 – 2019’. Het boek is een weerslag van de 2-jaarlijkse wedstrijd om de 50 beste bibliofiele uitgaves van België en Nederland te selecteren. De winnaars toeren dan in de vorm van een tentoonstelling door beide landen. Nu met corona zijn die ambities wat afgezwakt. Neemt niet weg dat het boek altijd een feest is om te lezen. Tegelijk wil dit zeggen dat binnenkort de losse katernen van deze uitgave te koop zijn. Weer een leuk project.
Langzaam zal ik de diverse onderdelen van het pakket doornemen met niet in de laatste plaats de nieuwsbrief van DidM. Intussen heb ik de poster voor drukkersdeodorant opgehangen voor het raam van mijn werkplaats. Misschien zijn er belangstellenden.
Argusvlinder 