Al eens eerder besprak ik een boek van Jack Gravemaker.
Nu is een volgend boek verschenen dat via bol.com verkrijgbaar is.
Hier het artikel dat onlangs in de Bode is verschenen

Foto van Jack Gravemaker met het boek onder zijn arm. Foto door Eugene de Kok.

Eerbetoon aan eigenaar Botterbar

Jack Gravemaker schrijft boek over Willem Vermarke en bijzondere kroeg in Zoutelande

DOOR EUGÈNE DE KOK

ZOUTELANDE – “Het is toch je broer?”, zegt Jack Gravemaker
als je hem vraagt waarom hij een boek heeft gemaakt
over zijn oudste, in 2015 overleden broer
Willem Vermarke (Gravemaker), die van 1994 tot en met 2006
de Botterbar in Zoutelande runde.
In het boek haalt de Middelburger herinneringen op
aan de markante barman en aan de botter, die in 2012 is gesloopt.

Arm-17 op het Veerse Meer.

Jack Gravemaker heeft ruim twee jaar gewerkt aan het boek
‘De Botterbar, ARM-17 te Zoutelande’.
Het bestaat vooral uit foto’s, die Jack vaak zelf heeft gemaakt,
maar ook van verschillende personen heeft gehad.
Zo zie je op de eerste pagina’s de ARM-17 op zwart-wit-foto’s varen
op het Veerse Meer en in de haven van Veere liggen.

Arm-17 (jelemaal rechts) op de kust voor onderhoud.

In 1961 verkopen de broers Joos en Piet van Belzen hun botter aan
ondernemer Willem van Krugten uit Breda.
Hij is dan al eigenaar van camping Duinoord en ziet brood
in het klassieke vissersschip.
Hij mag het plaatsen onderaan de duinen in Zoutelande.

Arm-17 op transport. Vlak bij cafetaria Duinoord op de Duinweg in Zoutelande.

Met zijn vrouw Tanja van Krugten begint hij een kroeg in het schip.
“Met de netten in de mast en de Nederlandse vlag in top
leek het net alsof het schip daar was gestrand”,
schrijft Jack in zijn fotoboek.

“De groene flessen lagen voor de botter en moesten de zee voorstellen.
Als ‘s avonds de schijnwerpers er op stonden,
kwam de zee weer tot leven. Het had iets.”

Nylon
Het echtpaar runt de Botterbar tot 1985.
Negen jaar later nemen Jacks broers Kees Gravemaker en
Willem Vermarke (Gravemaker) hem over van hun neef
Johan Reindersma, die hem tot die tijd heeft bestierd.

Willem Gravemaker (Vermarke) bij zijn botterbar in september 1995.

Twee jaar later stopt Kees ermee en gaat Willem alleen verder.
“De Botterbar was alles voor hem”, zegt Jack. “Hij had het er altijd over.
Zelf ging ik er ook vaak heen en maakte dan altijd foto’s.
In de loop der jaren heb ik er heel wat verzameld.”

Jack haalt tussen de foto’s door herinneringen op aan de bar,
bijvoorbeeld over het rode licht in de mast dat om acht uur aanging
zodat mensen zagen dat hij was geopend
en over de dagelijkse stormen.

“De koperen scheepslampen aan het plafond waren door nylondraden
met elkaar verbonden. Achter de bar hing een touw.
Willem had een bandje met stormgeluiden.
Dat zette hij altijd rond een uur of elf op.
Vervolgens ging het licht op laag en trok hij aan het draadje,
eerst zacht, maar steeds harder waardoor de lampen flitsten …
het was net een echte storm.”

Hartaanval
Herinneringen aan zijn oudste broer zijn er ook volop.
Zo schrijft Jack, alles in spreektaal, over de hartaanval
die Willem in 2001 krijgt, de zware operaties die daarop volgen,
maar dat hij desondanks een paar maanden later alweer
achter de bar staat in Zoutelande, alsof er niets is gebeurd.
Vijf jaar later heeft hij er genoeg van.
Hij verkoopt de Botterbar aan de familie Los en verhuist
naar zijn geboorteplaats IJmuiden.
In 2012 gaat de Botterbar,
die dan al een paar jaar leeg staat, tegen de vlakte.
Drie jaar later komt Willem na een kort ziekbed te overlijden.
“Dit boek heb gemaakt omdat heel veel mensen de Botterbar kennen,
maar vooral ter ere van hem.”