De laatste keer dat ik over de dummy voor
Denken over oorlog en vrede schreef, had ik een plan:
Plan van aanpak (op basis van wat ik gelezen heb):
1. lijm de rug van het boekblok tussen de bindingen
als de bindingen niet verankerd waren op de
schutbladkaternen door de extra steken dwars door
de spitsels en achtersteeksels, dan had je die nog door
het garen van de binding kunnen bewegen
2. Laat de lijm drogen totdat hij plakkering is
of maak na het volledig drogen van de rug de lijm
een beetje vochtig
3. rond het boekblok aan beide schutbladkanten wat af
4. bepaal de grootte voor stroken perkament
die tussen de bindingen de rug gaan versterken.
Snij de stukken 3 cm breder dan de breedte van de rug
5. bepaal de grootte van de stroken shirting
die tussen buitenste binding en kop/staart komen.
Snij ze net zo breed als de perkamenten stroken
6. bevestig stroken perkament en shirting
Stap 4 is gelukt maar ik heb me nog wat meer verdiept in ‘het
rondzetten van het boekblok’ en ‘het knepen van het boekblok’.
Geholpen oor mijn moeizame ervaring en een heel duidelijke
video (Bookbinder’s Chronicle: making headbands) kan ik straks
bij het binden van het werkelijke boek, een stuk verder komen.
Daarvan ben ik overtuigd.
De termen (rondzetten, kneep maken) vond ik tot nu toe verwarrend.
De Engelse termen (rounding, backing) hielpen me ook niet.
Volgens mij zit het als volgt in elkaar:
Als je papier vouwt (probeer maar eens een paar vellen), dan zul
je ervaren dat de vouw dikker blijft dan het andere uiteinde
van het papier.
Als je dan een katern gaat inbinden met nog een aantal katernen
wordt het effect nog sterker doordat in de vouw ook nog het garen
komt te zitten. Deze zwelling is niet te voorkomen.
Rondzetten van het boekblok gaat de katernen een beetje verschuiven
zodat ze beter in elkaar passen en de totale zwelling van het
boekblok minder lijkt.
In de tekening overdrijf ik een beetje maar door de buitenste katernen door duwen en trekken en door voorzichting de hamer te gebruiken (denk aan de afbeelding uit Diehl die ik eerder liet zien), te verschuiven ten opzichte van elkaar, lijkt de zwelling minder. Boven zie je de katernen die dikker zijn aan de kant van de vouw. Onder zie je de katernen ten opzichte van elkaar verschoven. De vorm van ieder individueel katern blijft behouden. Zowel de achterkant (bij de vouw) als aan de voorkant (waar de lezer straks het boek opent) ontstaat een ronde vorm. Bol aan de rug, hol aan de voorkant.
Door het boekblok vervolgens tussen kneepplanken in een
blokpers te zetten, kun je met een hamer een rug aan het
boekblok maken, Daarbij gebeuren er twee dingen: er ontstaat
een kneep doordat de kneepplanken zich in het boekblok duwen,
en met een hamer kun je de achterkanten van de katernen
laten uitwaaieren.
De ronde vorm aan de achterijde van het boekblok wordt verder benadrukt. Voor de dummy was dit niet perse nodig maar een volgende keer ga ik dit opnieuw proberen.
Was er dan geen voortgang?
Zeker wel. Kijk maar mee.
Dit is mijn blokpers. Het ziet er erg interessant uit maar om nou te zeggen dat het een handig ding is…..
De lange kant van de metalen driehoek is rond de 42 centimeter. Ik probeer hier gevoel te krijgen hoe lang ik de kneepplanken ga maken. Copilot zei op basis van advertentieteksten dat 50 centimeter een goede lengte voor de planken zou zijn. Dat zou ook net passen in de blokpers maar ik ga voor kortere planken. Zulke grote boeken maak ik niet.
Hier ligt de driehoek op de losse katernen van Denken over oorlog en vrede: 40 cm is meer dan voldoende.
Hier zaag ik de planken op maat. Deze ga ik als kneepplanken gebruiken.
Dit is niet om te laten zien dat het garen door het papier is gescheurd bij het inbinden maar het ging me om het streepje, 6 mm vanaf de achterkant van de vouw. Dat is waar de kneepplank op komt te liggen.
Vervolgens ben ik de stukken perkament en shirting gaan snijden die straks tussen de bindingen en aan de kop en staart van de rug worden gelijmd om de rug te versterken.
Shirting (textiel), perkament, perkament en shirting.
De rug heb ik vervolgens ingelijmd en met de hand en hamer heb ik geprobeerd het boekblok een beetje rond te zetten.
Vervolgens ging het boekblok, tussen de kneepplanken (op 6 mm van de achterzijde). Dat ging in zijn geheel in de blokpers die hier met de uiteindes in de hoek van mijn l-vormig keukenblad ligt. De bindingen (met achtersteeksels) zijn vrij, ze zitten nergens tussen geklemd.
Na rondzetten en knepen plak ik de stroken perkanent en textiel op de rug. De oplettende lezer heeft gemerkt dat ik het boekblok niet meer op maat gesneden heb. Maar als je dat wel wil doen moet dat eerder gebeuren.
Ik vind het er haast uitzien als een kunstwerk.
De uit-stekende delen van de ‘achtersteeksels’ heb ik weggesneden. Nu is het tijd om de kapitaalband te gaan maken. Daarover binnenkort meer.
Als het kapitaalband is ‘bestoken’ en de bindingen zijn versmald
tot spitsels, heb ik het eerste artikel van Karin Cox uitgevoerd.
Maar nu loop ik op de feiten vooruit.
Argusvlinder 