Wafaa Bilal: 168.01

 photo WP_20170206_002WafaaBilal2016.jpg

Waar 168.01 precies voor staat weet ik niet. Maar ik herinner me de boeken in de bibliotheek nog goed. Ik heb er zelfs in mijn boekenkast staan. Het nummer doet me denken aan het nummeringssysteem van een bibliotheek. Overigens geeft hij in de Engelse tekst uitleg waar de naam vandaan komt maar ik snap de betekenis van de woorden maar begrijp toch niet waar het getal precies voor staat.


Wafaa Bilal is geboren op 10 juni 1966.
Hij is een Iraaks-Amerkaans kunstenaar,
voormalig professor aan de School of the Art Institute in Chicago
en nu associate professor op de Tisch School of the Arts
in New York University.
Grote kans dat hij nu de VS niet meer zou inkomen.

Zijn bekendste werk heet Domestic Tension,
een performance waarbij hij een maand lang in een kunstgallerie woont
terwijl hij met paintballs beschoten kan worden door internet gebruikers
die hem kunnen zien via een webcam.
‘Domestic Tension’ is vetaald Huiselijke spanningen.

In 2016 had hij een project onder handen met de naam 168.01.

Het project bestond uit een tentoonstelling waarbij de kijkers
gevraagd werden een geldelijke bijdrage te leveren
aan het plan om de Kunstacademie
van de Universiteit van Bagdad te voorzien van nieuwe boeken.
De titels werden bepaald door de faculteitsmedewerkers
van de Universiteit van Bagdad.

Boeken uit eigen collectie of boeken bestellen
uit een speciale lijst bij Amazon kon ook.
De universiteit verloor in 2003 zo’n 70.000 boeken
(de hele collectie) in een brand die aangestoken was
door plunderaars.
Om de tentoonstelling mogelijk te maken had Bilal
geldschieters nodig en daarom
startte hij een Kickstarter campagne
waar ik aan heb deelgenomen.
Als tegenprestatie kreeg ik een van de boeken
die in de tentoonstelling zijn gebruikt.
De tentoonstelling toonde een witte bibliotheekkast met witte boeken:
witte stofomslagen, witte kaften en witte bladzijden.

 photo WP_20170206_003.jpg

De tentoonstelling(en) is voorbij en vandaar dat ik kort geleden mijn boek ontving.


January 30 – April 10, 2016: The Art Gallery of Windsor, Ontario, Canada.

During the invasion of Iraq in 2003, the College of Fine Arts at the University of Baghdad lost their entire library due to looters who set fire to the collection.
More than 70,000 books were destroyed.
Over thirteen years later, students at the college still have few remnants from which to study.
In 168:01, an installation of an austere white library at the Art Gallery of Windsor serves as both a monument to the staggering cultural losses endured throughout Iraq’s history
as well as a platform for its potential rebirth.
Comprised of a series of white shelves filled with blank tomes, the library doubles as a system of exchange connecting its physical and virtual visitors in Canada and beyond to the College of Fine Arts in Iraq.
Aimed at restoring its lost archives, 168:01 positions viewers as potential donors whose contributions fund educational texts from a list compiled by faculty members.
As the installation accrues donations, the white library replaces the blank tomes with books from the faculty wishlist, becoming saturated with knowledge.
Select donors receive the blank tomes in return for their contribution.
At the end of the exhibition, all donated books are to be shipped to the College of Fine Arts, beginning the process of rebuilding.

Iraq has a long history of such cultural destruction.
During the Islamic Golden Age in the 13th century, an invading Mongol army set fire to all the libraries of Baghdad, including the famed House of Wisdom,
or Bayt al-Hikma.
Legend describes the invaders throwing the Bayt al-Hikma’s entire library into the Tigris River to create a bridge of books for their army to cross.
The pages bled ink into the river for seven days,
at the end of which the books were drained of knowledge.
The first minute after grief becomes the starting point from which 168:01 takes its name—signaling the struggle to move forward and the beginning of a cross-cultural encounter
between individuals contributing to a globally distributed effort to rebuild anew.

 

Wafaa Bilal: 168:01 is curated by Srimoyee Mitra, Curator of Contemporary Art, Art Gallery of Windsor.
This exhibition is organized and circulated by the Art Gallery of Windsor, Canada.


 photo WP_20170206_004.jpg


 photo WP_20170206_005.jpg

Ik hoef niet uit te leggen dat ik het een prachtig initiatief vond. Nu de tijden er niet beter op worden breng ik het project nogmaals onder de aandacht.


Eerste boek in de FutureDome

Al een tijd ben ik bezig met een boek dat alle
kaartjes, bonnetjes, treintickets, vliegtuigtickets,
toegangskaartjes, rekeningen enz, moet bewaren.
In het verleden fotografeerden ik ze allemaal en
ze kwamen op mijn blog terecht maar daarna gooide ik ze weg.
Het idee was om ze dit keer in een boek te bewaren
waarin de bonnetjes per plaats bij elkaar worden bewaard.
Daarvoor heb ik twee boeken gemaakt, beide met een kaft van
kurk. Maar geen traditionele rug. Dergelijke boeken kunnen
namelijk slecht met ongelijke paginadiktes omgaan.
In de winkel kun je boekringen kopen.
Die heb ik nu eens geprobeerd. het resultaat is een
soort ringband maar dan zonder de verbindende rug.
In het boek zitten enveloppen, gekocht of zelf gemaakt,
met een korte toelichting.

 photo WP_20170205_002HindustanTimesLucknow.jpg

Foto’s van de boeken volgen nog maar dit was een apart artikel wat we lazen in de Hindustan Times. De editie van Lucknow. Het vertelt van trainingen die in India gegeven worden aan roeiers en priesters. In het omgaan met toeristen. Doel is natuurlijk het toerisme te stimuleren.


 photo WP_20170205_004Patiala.jpg

Dit is de ‘envelop’ voor Patiala. Ik gebruik een zakje dat als verpakking heeft gediend voor sierraden. Niet uit India. Patiala is een plaats in de Punjab.


 photo WP_20170205_005Lucknow.jpg

De envelop voor Lucknow is gemaakt uit hetzelfde blad van de Hindustan Times als eerder genoemd artikel. Een advertentie voor huizen. Hoge prijzen voor de groeiende middenklasse en hoger. De randen van de envelop zijn verstevigd met stroken papier van een toeristenkaart van India. Het boek is net zo verschillend, afwisselend en druk als India zelf.


Creatieve Woensdag

Druk, sruk, druk, druk.
Maar op woensdag werk ik nog steeds rustig aan de tekst van mijn boek.
Bij het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur
Afgelopen week ben ik aan de laatste pagina toegekomen.
Met een beetje geluk is komende week de hele tekst gezet.
Dan kunnen we een proefdruk maken en de tekst gaan corrigeren.

 photo WP_20170201_001.jpg

Laatste blad van de kopij.


 photo WP_20170201_002.jpg

Deze galei is al bijna helemaal vol. Dit is denk ik nummer 4.


 photo WP_20170201_005.jpg

Dit is het begin van het einde.


Nederlandse geschiedenis in India

Pas geleden kocht ik het boek Holland aan de Ganges – Prins
Willem Frederik Hendrik in India (1837 – 1838).
Bauke van der Pol schreef aan de hand van nagelaten
aantekeningen en brieven een boek over het bezoek
van deze Oranje-telg aan India.
Als onderdeel van zijn ‘opvoeding’ bezocht Prins Hendrik
Indonesië en op de weg terug deed men Calcutta aan.
Dat laatste is waar het boek zich op richt: het bezoek aan Calcutta
en de reis in India die daaraan werd vastgeknoopt.
Doel was vooral de prins kennis te laten opdoen van
het leven in de marine en de koloniale praktijken.

 photo WP_20170129_001BaukeVanDerPolHollandAanDeGangesPrinsWillemFrederikHendrikInIndia1837-1838.jpg

Bauke van der Pol: Holland aan de Ganges – Prins Willem Frederik Hendrik in India (1837 – 1838). Walburg Pers.


Ik heb het boek met veel plezier gelezen.
Ben zelf in Calcutta geweest maar heb ook op andere plaatsen in India
Nederlandse begraafplaatsen of gebouwen bezocht.
Het boek geeft een goed beeld van hoe een dergelijke trip werd georganiseerd
en hoe de bemanning en de gasten werden ontvangen in India.

Het is jammer dat de Walburg Pers Bauke van der Pol niet geholpen heeft
een paar storende fouten te voorkomen.
Zeker in een geschiedenisboek is het belangrijk dat de datums goed zijn.

Op pagina 61 staat:

Verschillende heren van de Bellona schrijven over dit feest in lytische bewoordingen: Arriëns, Kattendijke en Van Rappard. Ook de Bengal Hurkura en Indian Gazette van 7 december 1937 hadden een bericht op de voorpagina over het feest dat ‘Prince Henry of Orange’ werd aangeboden….

Het feest was op 5 december 1837, ik denk niet dat men daar 100 jaar later
op de voorpagina nog een bericht over plaatst.

Op pagina 156 staat:

Ook Prins Hendrik zijn oudere broers Willem en Alexander hebben prinses Victoria al eens ontmoet toen zij met hun vader in 1936 naar Londen waren afgereisd om kennis te maken met haar als toekomstige huwelijkskandidaat…..

Victoria leefde van 1819 tot 1901.
Ze zal in 1936 niet veel meer gedanst hebben.
Jammer.

Ik kan wel doen alsof alles lukt…

… maar dat is natuurlijk niet zo.
Vandaag even verkeerd met de zaag over mijn duim ‘geaaid’.

 photo WP_20170122_001.jpg


 photo WP_20170122_002.jpg

Ik ben een houten tafel aan het maken. De bedoeling is dat de poten er bij een eventuele verhuizing afgehaald kunnen worden. Dus ik zet ‘klosjes’ onder tegen het blad. Door de klosjes en de poten boor ik een gat waar dan een lange schroef door kan die aan de achterkant vastgedraaid kan worden met een moer. Hier zie je de eerste doorboorde poot met klos. Ging prima.


 photo WP_20170122_003.jpg

De klossen zitten inmiddels al aan de onderkant van het tafelblad vast (spijkers en houtlijm). Dus later deze week kan ik hier mee verder. Zoals je ziet komen de poten in twee richtingen onder de tafel. Net als bij de tafel voor mijn letterbak voor loden letters gebruik ik steigerhout als poot.


Verhuis

Vandaag zijn al mijn handzet-, drukkerij en boekbindspullen
verhuisd naar mijn nieuwe locatie in de FutureDome.
Het is een hobbyruimte dus ik heb maar een paar vierkante meter
maar precies goed voor mij.

Vaste bezoekers van mijn weblog herkennen vast
een paar dingen die op de volgende foto te zien zijn:

 photo WP_20170121_001.jpg

Hobby handzet-, druk- en boekbindwerkplaats de Argusvlinder. De foto is vanuit de gang en door het raam gemaakt (vandaar de schittering op de foto). Vanaf morgen ga ik een tafel maken voor deze ruimte.


Handzet-, druk- en boekbindatelier

Vanaf vandaag kan ik beginnen met het inrichten
van mijn nieuw atelier.
Tot nu toe bewaarde ik al mijn gereedschap en materialen
in huis. Dus die lagen niet altijd even georganiseerd.
Nu ik dat ga verhuizen is het nodig dat wat beter
onder te brengen.
Daarom ben ik vandaag wat opslagbakken gaan kopen.

 photo WP_20170119_001PlastiekBakkenVoorHetNieuweAtelier.jpg

Zes afsluitbare bakken om te beginnen.


Gelezen: Fik Meijer – Petrus en nog een paar zaken

 photo WP_20170117_001FikMeijerPetrusLeerlingLeraarMythe.jpg

Fik Meijer – Petrus: Leerling, leraar, mythe. Dit is een hele mooie ondertitel voor dit boek omdat het precies weergeeft op welke tocht Fik Meijer ons meeneemt.


Tijdens onze recente vakantie heb ik dit boek van Fik Meijer gelezen.
De is het derde boek in een serie over Paulus, Jezus en nu dan Petrus.
Fik Meijer zoekt naar authentieke bronnen en gaat na wat daar nu
precies staat over zijn onderwerp.
In het geval van Paulus zijn dat vooral de Handelingen en de brieven
van de apostel.
In het geval van Jezus is dat vooral het Nieuwe Testament en
de geschiedenis van de Joden door Josephus Flavius.
In het geval van Petrus is dat moeilijker. Natuurlijk het
Nieuwe Testament en de Handelingen. Maar dan?
Na Pinksteren wordt het stil rond zijn persoon.

Fik Meijer schrijft interessant en geloofwaardig.
Je kunt goed zijn redeneringen volgen en met hem meedenken.

Maar terwijl ik in Vietnam en Cambodja was heb ik nog
andere dingen gelezen of gekocht om later thuis te lezen:

 photo WP_20170117_002MichaelFreemanClaudeJacquesAncientAngkor.jpg

Michael Freeman, Claude Jacques, Ancient Angkor. Een gids met onder andere een korte beschrijving per tempel in Siem Reap.


 photo WP_20170117_003ChumMeySurvivorTheTriumphOfAnOrdinaryManInTheKhmerRougeGenocide.jpg

In Phnom Penh, in de politiegevangenis Tuol Sleng of S21 werden tussen de 12.00 en 20.000 mensen gevangen gehouden, ondervraagd en gefolterd. Vanuit deze en andere gevangenissen vertrokken de slachtoffers naar de Killing Fields. Chum Mey is een van de 12 bekende overlevende van deze gevangenis.Hij schreef daarover dit boek: Survivor, the triumph of an ordinary man in the Khmer Rouge Genocide. Dit exemplaar, door hem getekend, kocht ik in Tuol Sleng.


 photo WP_20170117_008AudioRondleidingInHetNederlandsTuolSleng.jpg

De politiegevangenis is nu een museum. Er is een folder met de plattegrond van het complex in het Nederlands. De folder hoort bij de audiorondleiding.


 photo WP_20170117_004GekregenVanEenBoeddhistischeMonnik.jpg

Van een Boeddhistische monnik in Vietnam kreeg ik dit boekje met als titel Chant of the eightfold path sutra.


 photo WP_20170117_006MasterpiecesOfTheNationalMuseumOfCambodja.jpg

Masterpieces of the National Museum of Cambodja. Het Nationaal Museum van Cambodja is gehuisvest in een prachtig gebouw. De collectie is onwaarschijnlijk mooi en triest. Triest omdat een aantal van de stukken terug gehaald zijn uit het westen nadat bijvoorbeeld op veilingen bleek dat het om gestolen voorwerpen ging. Je weet dus dat er waarschijnlijk veel meer materiaal in priveverzamelingen is die het daglicht nooit te zien krijgt.


 photo WP_20170117_007SouthChinaMorningPostGeorgeMichael.jpg

Op de ochtend van ons vertrek, op Tweede Kerstdag zagen we op Schiphol, op de televisieschermen, de aankondiging van de dood van George Michael door CNN. In Hongkong aangekomen zag ik deze krant liggen met foto’s van Wham op de Chinese Muur.


Creatieve Woensdag 03

Het is voor een tijdje de laatste creatieve woensdag.
Door Kerst en Oud & Nieuw ligt het even stil.
Vandaar dat we vandaag nog even het ontbrekende deel
(op de achterkant) van een van mijn teksten gedrukt hebben.
Het drukken gebeurde tussen de activiteiten voor de
Koppermaandagprent door.
De machine die hier bij werd gebruikt heeft de naam Korrex.
Dit is een machine van de firma Max Simmel.

 photo WP_20161221_002.jpg

Het begint allemaal met het opbouwen van de machine en het positioneren van het papier.


 photo WP_20161221_004.jpg

Dit moet het zijn.


 photo WP_20161221_005.jpg

De oplage is beperkt dus de drukker is er zo mee gedraaid.


Nog even over de machine.
De officiele naam van de maker is Max Simmel uit Pforzheim / Baden.
De machine is gebouwd in 1951 en het type machine is Berlin.

 photo WP_20161221_003MaxSimmelPforzheimBadenBouwjaar1951TypeBerlin.jpg

De Korrex van Max Simmel. De Nederlanse leverancier is Mahez.


De levens van Jan Six

 photo DSC_0934GeertMakDeLevensVanJanSix.jpg

Geert Mak, De levens van Jan Six. Een familiegeschiedenis.


Als ik een boek doorneem nadat ik het gelezen heb
kun je hier een (groot) aantal citaten vinden.
Deze keer niet.
Dit is een geweldig boek. Het leesplezier spat eraf.
Als ik een citaat zou moeten opnemen zou ik het hele boek opnemen.
Dat vindt de uitgever vast niet goed.
Vandaar deze aanrader.
Geen zin in Kerst? Koop dit boek en de kerstdagen vliegen voorbij.

Gelezen: Gekrenkt & hongerig

Das Magazin gaat er een beetje vanuit dat het debut
van een schrijver in Nederland per definitie betekent
dat het boek wordt afgewezen door een uitgever.
Bij de fragmenten in Gekrenkt & hongerig is dat overigens
wel vaak het geval. Ik geloof dat er 1 fragment in staat
dat daadwerkelijk gepubliceerd is: Zeeuwse mosselen.
Dat verhaal is geschreven door Merijn de Boer
en gepubliceerd in de Penthouse.
Dat was nou ook niet het debgut waarvan kleine Merijn gedroomd had.

De uitgave van Das Mag is een soort jubileum-nummer.
Het is de twintigste uitgave van het literair tijdschrift.
Rond de twintig waren ook de meeste auteurs toen ze hun eerste werk
aanboden aan een uitgever.
De kaft is leuk: een soort prop zoals die in een prullenbak
terecht kan komen als je verhaal toch niet is wat je er van verwachtte.

 photo DSC_0932GekrenktEnHongerigDasMag.jpg

Das Magazin: Gekrengt & hongerig, de titel is een citaat uit het verhaal van Philip Huff.


De fragmenten die bij mij indruk maakten zijn:
Adriaan van Dis: De film van je leven;
Renate Dorrestein: en dan vooral haar inleiding, Een;
Rob van Essen: Een veelgemaakte fout.

Drukken op handgeschept papier (1)

Onlangs was ik bij een workshop van Marieke de Hoop:
papier scheppen.
Nu wil ik het papier dat ik toen gemaakt heb,
gaan gebruiken om op te drukken.
Maar dan loop ik tegen een paar issues aan.
Het papier is soms wel erg pluizig.
Dat komt omdat er vezels zijn gebruikt die zich niet
goed mensen en hechten aan andere vezels: vilt.
Het mooie is wel dat het vilt juist een mooie kleur geeft.

 photo DSC_0937.jpg

Een blanco, mooi vlak, stuk papier waar ik een soort bladspiegel op ga aanbrengen. Ik doe dat met een gel plate en acryl verf.


 photo DSC_0939.jpg

Dit is dan bijvoorbeeld het resultaat.


 photo DSC_0938.jpg

Dit is het resultaat bij een velletje waarbij vilt is verwerkt. Een deel van het papier blijft ‘pluizig’ (vooral de linkerzijde hier op de foto en linksonder). Door de verf zitten sommige delen al weer vaster dan voor de bewerking. Overigens blijven de achterkanten origineel. Daar komt geen verf op en is de structuur van de vezels blijvend zichtbaar.


 photo DSC_0940.jpg

Met dit vel ben ik erg blij. Dat is goed gelukt. Nu maar hopen dat ik er de tekst mooi op kan drukken.


Creatieve Woensdag 02

Vandaag werd er in het Nederlands Drukkerij museum
druk gewerkt aan kerstkaarten.
Ik werkte er aan mijn boek.

 photo WP_20161214_001CeesSmoldersAanDeKerstkaart.jpg

Hier is de handzetter druk in de weer met een tekst voor een kerstkaart. De kaart ligt op de voorgrond


 photo WP_20161214_002Voortgang.jpg

Langzaam maar zeker maak ik vorderingen met mijn tekst. Het is de laatste tekst die ik moet zetten maar dat gaat nog wel even duren.


Workshop boekbinden met leer

Gisteren heb ik de werkplaats van Toon van Camp
in Antwerpen bezocht voor een workshop lijmloze bindingen.
Omdat ik wat weinig tijd heb vandaag toon ik hier
een van de twee boeken die ik er gemaakt heb.

 photo WP_20161211_017.jpg

We werkten aan twee boeken. Het eerste kreeg ik helemaal af. Het tweede boek is ver genoeg dat ik het boek het komend weekend kan afwerken. Er volgt meer.


Sofadi folder

De proefpers die ik heb is een kleine pers van het merk Sofadi.
Via het Nederlands Drukkerij museum heb ik een folder gekregen
van dit merk, een Nederlandstalige folder!
Het merk is van orgine Frans.

 photo DSC_0916.jpg

Sofadi Showcard, de folder.


 photo DSC_0917CommercieleHandleiding.jpg

Onderdeel van de folder is een soort commerciele handleiding.


 photo DSC_0918kleinKM.jpg

Het model KM is de kleinste in de serie. Van deze proefpers heb ik een exemplaar.


 photo DSC_0919kleinKM.jpg

Vooral de foto’s zijn echt terug in de tijd. Prachtig hoe de toch wat ‘saaie’ apparaten aan de man (Letterlijk) gebracht worden.


 photo DSC_0920MiddelPL2.jpg


 photo DSC_0921MiddelGF.jpg


 photo DSC_0922Groot.jpg


 photo DSC_0923Toebehoren.jpg

De folder sluit af met een overzicht van de toebehoren. Eerlijkheid gebied te zeggen dat het systeem waarmee de letters kunnen worden gepositioneerd en de toebehoren, niet bij mijn pers aanwezig zijn. Daar pas ik zelf een mouw aan.


4 pagina’s van ‘Een spokende zwarte hond’ gedrukt vandaag

Het was vandaag weer Creatieve Woensdag.
Alleen de avondsessie viel uit door ziekte.
Maar de ochtend was daar niet minder
creatief en productief om.
Vier pagina’s van mijn boekje: ‘Een spokende zwarte hond met
eenen sleutel in den mond’ werden vanochtend gedrukt.
In kleine oplage bij het Nederlands Drukkerij Museum in Etten Leur.

 photo WP_20161207_001DeTekstIsNietLangMaarMoetWordenVerdeeldOverTweePaginas.jpg

De teksten van de verhalen zijn soms niet lang maar worden dan toch verdeeld over twee pagina’s. De witruimtes ga ik later nog opvullen met linosnedes of andere technieken.


 photo WP_20161207_002DeHandzetterHelptBijDePaginaOpbouw.jpg

De handzetter helpt bij het opbouwen van de pagina’s. Een riskant werkje dat de volle aandacht vraagt. Ik merk nu zelf, thuis, dat dit echt niet eenvoudig is.


 photo WP_20161207_003PaginaOpgebouwd.jpg

De pagina is opgebouwd.


 photo WP_20161207_004IkBenJanDeWijs.jpg

De eerste proefdruk met ‘IK BEN JAN DE WIJS’.


 photo WP_20161207_005ErIsIetsMisMetDeInktrollen.jpg

Maar de drukker is niet tevreden. De pers loopt niet goed. Het lijkt wel of er iets mis is met de inktrollen.


 photo WP_20161207_006ErIsIetsMisMetDeInktrollen.jpg

Dus dan ga je die schoonmaken of er zelfs uit halen.


 photo WP_20161207_007ErIsIetsMisMetDeInktrollen.jpg

Op de voorgrond de rollen die al schoongemaakt zijn.


 photo WP_20161207_008DePers.jpg

Dan maar even een ‘pasfoto’ van de pers tussendoor.


 photo WP_20161207_012NieuweTekstTouwtjeVerwijderen.jpg

Even later komt er een nieuwe tekst op de drukpers. Hier wordt het touwtjes dat de tekst bij elkaar houdt van het zetwerk weggehaald om de pagina goed op te kunnen bouwen.


 photo WP_20161207_013WeerEenPaginaOpgebouwd.jpg

Weer een nieuwe pagina opgebouwd.


 photo WP_20161207_014HandzetterEnDrukkerLossenProbleemOp.jpg

Er is een spatie onder de tekst geschoven. De handzetter helpt om de pagina goed te krijgen.


 photo WP_20161207_016DrukkerInActie.jpg

Drukker in actie.


 photo WP_20161207_017Tussenresultaat.jpg

Het tussenresultaat ligt te drogen.


 photo WP_20161207_018GedruktEnGereedVoorDistributie.jpg

Gedrukt en klaar voor distributie.


 photo WP_20161207_019HetColofonOpbouwen.jpg

De volgende pagina: het colofon, wordt opgebouwd.


Nobel: lettertype met iets extra’s

Als je voorvrouw Marianne Thieme van de Partij van de Dieren
gaat opvoeren als expert dan wordt het oppassen.
Weer iemand die voor zich zelf zonodig in de Tweede Kamer moet.

 photo WP_20161203_001GroeneBijbelBartRouwhorstStudioRonVanRoon01.jpg

De Groene Bijbel. Een van de zogenaamde doelgroep bijbels. Deze bijbel wil de groene elementen uit de bijbel extra onder de aandacht brengen. Het woord BIJBEL is gezet in het lettertype Nobel.


Wikipedia zegt het volgende over dit lettertype:

Nobel is een schreefloos geometrisch lettertype ontworpen door Sjoerd Hendrik de Roos en Dick Dooijes in de periode 1929-1935 voor de Lettergieterij Amsterdam, nu beter bekend als Tetterode.

Toen Lettergieterij Amsterdam een aandeel had in de Berlijnse lettergieterij H. Berthold AG, profiteerde De Roos daarvan om een revival-lettertype voor de Grotesk te maken. Nobel is een experimenteel ontwerp, slechts twee jaar na soortgelijke lettertype Futura uitgekomen, en doet wat geometrisch aan, maar bevat meer amorfe rondingen en variaties.

Nobel light vertoont veel gelijkenis met de essenties van Futura, maar in normale en vette stijl heeft het zijn eigenaardigheden en doet het minder strak aan. De ‘a’ heeft twee verdiepingen, de ‘g’ een geopende staart en de ‘t’ een kenmerkende geronde stam.

De Roos noch Dooijes beschouwden Nobel als een groot succes, maar het werd desondanks een van de bestsellers van Lettergieterij Amsterdam, en was populair tot in de zestiger jaren. Sommige naoorlogse vakgenoten, onder wie Wim Crouwel, bekritiseerden Nobel als een parodie op de negentiende-eeuwse grotesken.

 photo WP_20161203_001GroeneBijbelBartRouwhorstStudioRonVanRoon02.jpg

Het extra’s bestaat er uit dat je in de witruimte in de letter ‘ij’ een kruis kunt herkennen. Dit is een vondst van Bart Rouwhorst van Studio Ron van Roon. Met dank aan de Volkskrant.

De letters hebben hun tijd gehad.

Op de Boekkunstbeurs kocht ik een boekje dat ik inmiddels uit heb:

Eric Gill
Een verhandeling over typografie

‘An essay on Typography’ van Eric Gill verscheen oorspronkelijk in 1931, eigenhandig gezet (uit de letter Joanna) en gedrukt door Eric Gill en zijn schoonzoon Rene Hague in hun drukkerij Hague & Gill Ltd, High Wycombe.
Een licht herziene tweede uitgave verscheen in 1936 en werd onveranderd herdrukt in 1939.
In 1941 werd het boek opnieuw uitgegeven door J.M. Dent & Sons Ltd, Londen.
Deze laatste uitgave diende als basis voor de huidige vertaling.
Een Nederlandse vertaling van de hand van Jan Vermeulen verscheen in 1955 bij de Arbeiderspers onder de titel ‘Over Typografie’.
Deze nieuwe vertaling is het gezamelijke werk van Marc de Klijn, Peter van der Linde en Huib van Krimpen.
© 1986 Uitgeverij De Buitenkant, Amsterdam.

Wat is het voor een boek?
Wikipedia (vertaald uit het Engels):

An Essay on Typography is een boek uit 1931 van Eric Gill over de geschiedenis van de typografische kunst, de productie van teksten en de staat daarvan in de dertiger jaren. Het wordt vanaf de eerste publicatie gezien als een klassieker.

Eric Gill is zeker niet van onbesproken gedrag en ook op het boek
‘An essay on Typography’ is best een en ander af te dingen.
Neemt niet weg dat het interessant materiaal is.
Zijn stijl is sober, zijn commentaar op de overdaad in letterontwerp
(in de reclamewereld) is uitgesproken en in het boek bespreekt hij
zijn uitgebreid gebruik van het &-teken, hij gebruikt het
paragraafteken (¶) in de tekst zonder bijvoorbeeld op een nieuwe regel
te beginnen of in te springen.
Het niet uitvullen van de tekst tot volle regels en woorden inkorten
of met een kleiner lettertype zetten komt ook aan de orde.
Veel van zijn bevindingen zijn afgeleid uit Middeleeuwse,
met de hand geschreven werken en gewoontes.

Een paar citaten:

(Over regelbreedte en woordspatiëring)

Vastgesteld kan worden dat gelijkmatig spatiëren op zichzelf wenselijk is; dat ongelijke regellengten op zich zelf niet wenselijk zijn, dat klaarblijkelijk zowel gelijkmatig spatiëren als gelijke regellengte kan worden verkregen wanneer de zetbreedte meer dan vijftien woorden per tekstregel toestaat, maar dat de beste lengte voor het lezen niet meer dan 12 woorden is & dat het daarom beter is de werkelijk gelijke regellengte op te offeren dan het gelijkmatig spatiëren, hoewel een zeker compromis mogelijk is zodat een zichtbare gelijkmatige spatiëring kan worden verkregen zonder storende rafeligheid van de rechterzijde van de tekst. Met andere woorden, bij het hanteren van regels van 10-12 woorden is een absoluut gelijkmatige spatiëring mogelijk wanneer men de gelijke regellengte opoffert, maar aangezien dit in het algemeen een zeer rafelige rechterzijde tot gevolg heeft, kan de zetter een middenweg zoeken en zonder de spaties zichtbaar ongelijk te maken, de woordspaties in verschillende regels variëren om de rechterzijde niet onaangenaam ongelijk te maken. In ieder geval is het duidelijk dat de regel van 10-12 woorden en het gelijkmatig spatiëren tussen woorden op zichzelf van wezenlijk en van zeer hoog belang zijn, terwijl de gelijke regellengte niet van hetzelfde belang is en slechts verkregen kan worden bij een pagina van regels van 10-12 woorden wanneer de meer belangrijke zaken worden opgeofferd.

Pagina 119-120

(Over de opmaak van de bladspiegel)

We kunnen dus zeggen dat de algemene regel aldus behoort te zijn: een smal rugwit, een iets ruimer kopwit, een buitenwit minstens tweemaal zo breed als het rugwit (van één pagina) en een staartwit dat iets ruimer is dan de overige, de nauwkeurige afmetingen laten we aan het oordeel van de drukker over.

Pagina 143-144

(Over de opmaak van de bladspiegel)

¶ Bij een gewone pagina van octavo-formaat van 12½ cm breed en 19 cm hoog, & veronderstellend dat we de marges hebben bepaald op: rugwit 14 mm, kopwit 18 mm, buitenwit 25 mm, staartwit 31 mm, krijgen we een zetspiegel van 86 mm breed en 140 mm hoog (oftewel 34 regels van een 11 punts letter, compres gezet, op een breedte van 19 augustijn). Dit leidt tot een regel van 10 à 12 woorden in corps 11-een heel goede gemiddelde grootte voor een boek dat men in de hand houdt.

Pagina 144

Deze opmerkingen heb ik gebruikt om een soort raster te maken
voor op mijn proefpers.

 photo WP_20161203_004EricGillEenVerhandelingOverTypografie.jpg

Eric Gill, Een verhandeling over typografie. De marges van een bladspiegel.

Ik ben uitgegaan van een ruimte van anderhalve centimeter aan de rugzijde.
Dan is het kopwit 1,25R (= 1,875 centimeter), buitenwit 2R (= 3 centimeter)
en staartwit 2,25R (=3,375 cm).

 photo WP_20161203_007EricGillRaster.jpg

Het geplastificeerde raster dat ik op mijn proefpers leg zodat ik weet waar ik mijn tekst kan zetten als ik een pagina opmaak te grootte van een A4.


(Over de opmaak van de titelpagina)

¶ De titelpagina behoort uit hetzelfde lettertype te worden gezet als het boek en bij voorkeur in hetzelfde corps.

Pagina 145

(Over het begin van een boek)

Aldus zou bij het openslaan van het boek de eerste gedrukte pagina alleen titel en de naam van de uitgever bevatten, de volgende pagina zou de titel bevatten, de eventuele ondertitel of de inhoudsopgave & doorlopend op dezelfde pagina of bovenaan de volgende zou het boek zelf dan beginnen.

Pagina 146-147

(Over de moderne tijd)

Er bestaat geen vorm die intrinsiek lelijk is, geen kleur, geen klank geen geur. Een onaangename geur is eenvoudig een geur die wij ondergaan als kwalijk, of die we koppelen aan kwalijke dingen. Zo is het ook met kleuren en klanken. De lelijke kleuren van met anilineverf gekleurde weefsels zijn alleen lelijk omdat het menselijk oog geïrriteerd wordt door ononderbroken eentonigheid. De kleur van het neonlicht is op zichzelf een goede kleur; het stoort ons alleen zo omdat het mathematisch gelijkvormig is. Mathematische eenvormigheid is onverenigbaar met de menselijke geest; en wij zijn er afkerig van omdat het ons herinnert aan de ongeremde hebzucht van de ongelukzalige winkeliers die in onze financieel absurd chaotische tijd ons er niet toe kunnen overhalen hun armoedige koopwaar te kopen tenzij ze onze orgen volkomen verblinden. Het geluid van de claxon pijnigt onze oren – zo is het ook bedoeld- om ons voor erger te behoeden. Wanneer het zo zeldzaam was als de schreeuw van een pauw, dan zouden de associaties aangenamer zijn.

Pagina 162–163

(Maar niet heus)

De letters hebben hun tijd gehad. Voor spelling, taalwetenschap en zulke soort geleerddoenerij is in onze wereld geen plaats meer. De enige manier om de moderne letter te hervormen is haar af te schaffen.

Pagina 170

Leuk lezen en het zet je aan het denken.
Ook als je het vaak niet eens bent met Eric Gill.

Creatieve Woensdag 05

Het eerste drukwerk is gedaan.
Woensdagochtend ben ik in het Nederlands Drukkerij Museum
begonnen met de drukker aan het drukken van de teksten
die gereed zijn. We zijn begponnen met het op maat snijden
van het papier.

 photo WP_20161130_001ColorplanChinaWhiteGesneden.jpg

Het papier is Colorplan, China White. Ik heb hiervan 25 vel gekocht via Christiaan Janssen. Unembossed, 135 gsm 64×97 cm.


 photo WP_20161130_002DeBladspiegelDoornemenEnUitrekenen13CiceroInHetMidden.jpg

We zijn begonnen (nou ja, ik keek vooral mee) met het berekenen van de pagina lay-pout.


 photo WP_20161130_003DePaginaWordtOpgebouwdInHetMidden13Cicero.jpg

De teksten zijn 9 cicero en het wit tussen de teksten is 13 cicero. Voor het wit tussen de teksten nemen we groot zetwit die we op iedere pagina kunnen gebruiken. Het papier is iets groter dan een regulier A4 gesneden. Straks als alles gedrukt is, inclusief de lino’s en de boekjes zijn gebonden, snijden we ze schoon.


 photo WP_20161130_006DePaginaIsOpgebouwd.jpg

Zo wordt de pagina dan op de pers opgebouwd.


 photo WP_20161130_007HetDrukwerkIsMooiMaarDeSpelfoutenMoetenErNogUit.jpg

De eerste drukproeven zien er eigenlijk gelijk mooi uit. Er zitten alleen nog een paar tekstfouten in.


 photo WP_20161130_008SnelDeLaatsteFoutenHerstellen.jpg

Enthousiast wordt er direct ingegrepen. Dan kan het echte drukken beginnen.


 photo WP_20161130_009.jpg

De eerste pagina is af. De volgende pagina’s, zover dat nu kan, zijn komende week aan de beurt. Dan moet het zetwerk van de laatste tekst worden afgerond.


Positiebepaling

Dit wordt voor veel mensen niet het meest interessante bericht
op mijn blog maar ja, soms is het ploeteren.
Afgelopen weekend ben ik bezig geweest om mijn proefpers beter te
leren kennen. Dat heb ik gedaan met een stukje oude tekst,
een paar onduidelijke letters, een stukje nieuwe tekst en
een reeks letters die ik van mijn vader heb gekregen.

Ik wil eigenlijk een mal maken die ik op de pers kan leggen waar ik
de letters op kan positioneren op zo’n manier dat ze altijd correct
op een A4 komen.

Eerst even de serie letters die ik van mijn vader kreeg.
Eerst eens vaststellen of die de Hollandse Hoogte hebben.

 photo WP_20161127_001GeenHollandseHoogte.jpg

Niet dus. Je ziet hier op een zethaak 1 van de nieuwe letters en 1 letter (ook de letter A) die van Hollandse Hoogte is. De letters die ik van mijn vader gekregen heb zijn dus lager.


 photo WP_20161127_002GeenHollandseHoogte.jpg

Misschien zie je het hier beter. Een hele reeks nieuwe letters naast 1 letter van Hollandse Hoogte.


 photo WP_20161127_003ZoverKomtEenA4.jpg

Hier ligt een vel A4 op de proefpers. Je ziet dat niet de hele bodem bedekt wordt door het papier. Ik wil vaststellen waar op een landschap A4 de meest linkse en meest rechtse positie is waarop ik kan drukken. Links heb ik daarom een kaderlijn vanaf de meest linkse plaats gezet waar ik letters kan plaatsen. Rechts weet ik ongeveer wat de meest rechtse plaats is. Daarom zet ik daar een reeks cijfers: 1 tot en met 0.


 photo WP_20161127_005GroteLettersVanPa.jpg

Voor het eerst gebruik ik ook de nieuwe drukkersinkt die ik in Duitsland gekocht heb. Je ziet de grote letters goed. Dat zijn de letters die ik van mijn vader gekregen heb. Sommige letters zijn volgens mij een beetje versleten. De letters heb ik opgehoogd door ze op interlinies te zetten. Welk woord (of zin) er mee te zetten is, is mij onduidelijk. De inkt doet het prima.


 photo WP_20161127_006Positie7IsDeLaatstDrukbare.jpg

Positie 7 is dus de laatste rechtse positie waar ik op kan drukken (A4, landschap). Nu kan ik een soort ‘universele’ marge gaan bepalen.


 photo WP_20161127_007DeEerstePositieWaarIkKanDrukkenVreemdeLetterB.jpg

Negen millimeter vanaf de linkerrand van het papier is niet te bedrukken. Daar begint de kaderlijn. Hier zie je ook die vreemde letter B (een soort ringel-S). Het lettertype wat ik heb gekocht heeft ook een ‘normale’ hoofd- en kleine letter B, een die past bij de andere letters. Wat deze letter precies in de letterbak doet weet ik niet. Ik ga hem er voorlopig maar uithalen.