Creatieve Woensdag 04

Het is zo, het duurt al heel lang.
Maar stapje voor stapje kom ik dichterbij het doel.
In de ochtend tekst aangepast en nieuwe tekst gezet.
In de avond verder gewerkt aan de letter O.
De tweede van de vier letters.
Volgende week gaan we het drukken van de tekst voorbereiden
en misschien al starten.

 photo WP_20161123_002TekstOpDeGalei.jpg

Het startpunt. De reeds gezette tekst op de galei


 photo WP_20161123_003NieuweTekstOpDeZethaak.jpg

De eerste regels nieuwe tekst op de zethaak.


 photo WP_20161123_005DeLetterO.jpg

De letter O. Dit wordt de binnenkant van de letter met deze keer ‘stralen’ (in dezelfde kleur als de binnenkant) buiten de letter. De ‘stralen’ dekken de helft van het letterbeeld op.


 photo WP_20161123_006FloraalMotief.jpg

Dit wordt het groene, floraal motief, dat boven op de letter gaat komen.


Plaat op de proefpers weghalen

De laatste keer klaagde ik over de veel te diepe moet
in het papier als gevolg van het afdrukkewn van een paar regels
met letters. De reden was dat de letters te hoog waren voor de rol
(die op mijn proefpers niet in hoogte in te stellen is).

Overleg met het Nederlands Drukkerij museum leverde op
dat de plaat die er lag bedoeld is voor de ‘Franse hoogte’.
In het tijdperkk van de loden letters waren de hoogtes van de letters
(van de loden letters) afhankelijk van de lokale standaarden.
Ze staan op internet (natuurlijk):

Letterhoogten (loden tijdperk)

Letterhoogten uit het ‘loden tijdperk’:
24,85 mm – Hollandsche hoogte, ca. 66 punten hoog.
23,68 mm – Belgische hoogte.
23,56 mm – Frans/Europese/normaal hoogte, ca. 62,66 punten hoog.
23,32 mm – Engels/Amerikaanse hoogte.
23,56 mm – hoogte handverguldletters.
06,55 mm – hoogte persverguldletters.

Dus als je pers letters verwacht van 23,56 millimeter maar
je zet er letters op van 24,85 millimeter, dan heb je een probleem.

In het geval van mijn pers was dat heel eenvoudig te verhelpen.

 photo WP_20161124_001DePlaatHoePakJeDieErUit.jpg

Eerst heb ik het zetwerk en de regletten en slotjes weggehaald. Dan komt de plaat helemaal vrij. Maar hoe krijg je die plaat er nou uit? Dat bleek erg eenvoudig te zijn. De metalen strip hierboven op de foto rechts, beweegt niet naar links of rechts. Je kunt er prima je zetwerk op vastzetten.


 photo WP_20161124_002MetalenStripRechtsVanDePlaatIsEenvoudigOpTePakken.jpg

Maar diezelfde strip kun je eenvoudig optillen emn wegnemen. Hier ligt de strip naast zijn oorspronkelijke positie.


 photo WP_20161124_003DePlaatIseenvoudigOpTePakken.jpg

Dan blijkt de plaat gewoon los te liggen. Hij is er eenvoudig uit te halen. Die plaat is niet heel dik maar dik genoeg om een probleem te maken.


 photo WP_20161124_004DePlaatIsErUit.jpg

Zonder plaat en strip ziet de pers er als volgt uit. De strip ligt inmiddels al weer op zijn plaats (niet op de foto). Gedrukt heb ik nog niet met de pers. Dat bewaar ik tot het weekend maar ik ga wel even proberen hoe de rol nu over de houten letter A gaat. Voorheen kon ik de rol daar maar met moeite overheen krijgen.


 photo WP_20161124_006LetterAOnderDeRol.jpg

Nu is er geen probleem. Sterker nog er is ruimte over. Je kijkt hier op de kop (bovenkant) van een kapitale A (hoofdletter A). Er is nog ruimte tussen de rol en de letter. Die ruimte is nodig voor het papier (en de inkt). Dikker papier vraagt meer ruimte dus kun je dat nog bijsturen door onder het zetsel enkele vellen papier te leggen of bovenop niet 1 vel maar meerdere. Dit gaat werken!


 photo WP_20161124_006LetterAOnderDeRolDetail.jpg

Detail van de vorige foto.


Leporello

Een foto van mijn leporello zat er gisteren niet meer in.
Daarom vandaag twee foto’s.

 photo DSC_0906.jpg


 photo DSC_0907.jpg

De leporello is het resultaat van een dagje linosnijden bij Cohen Boekwerk in Rotterdam waar ik een workshop volgde onder leiding van Titi Zaadnoordijk.

Volgende stap private press Argusvlinder

 photo WP_20161120_001MetReglettenEnSlotjesKanIkDeTekstBeterVastzetten.jpg

De pas gekochte regletten en slotjes maken het veel eenvoudiger en beter om de tekst vast te zetten op de proefpers.


 photo WP_20161120_002TekstCorrectiesDoorgevoerdNietTevredenOverDeMoet.jpg

Het lukt nu steeds beter duidelijk te krijgen welke letters er precies in de twee letterkasten zitten die ik pas gekocht heb. En – niet onbelangrijk – waar de letters precies in de kast zitten. Ik heb nu alle letters gezet die in de bak voorkomen. Met de afdruk kan ik dan in de letterkast kaartjes leggen met de letter, daar dan straks een foto van maken en groot laten afdrukken. Als een soort plattegrond.


 photo WP_20161120_003HerkendeCijfersEnLetters.jpg

Maar eerst even goed zien wat er in de eerste kast zit, eventueel de letters herschikken en vervolgens de letters misschien aanvullen mert de letters uit letterkast twee. Wat er in letterbak twee zit weet ik nog niet.


 photo WP_20161120_003HerkendeCijfersEnLettersDetail.jpg

Detail van de hoofdletters en wat cijfers. Je ziet ook dat niet alle vakje gevuld zijn. Overigens ben ik niet tevreden over de moet (drukkersterm voor door de letters in het papier gedrukt spiegelbeeldig reliëf, Wikipedia). Die gaat veel te diep in het papier.


Workshop linosnijden

Gisteren heb ik deelgenomen aan een workshop linosnijden.
De workshop was georganiseerd door Jonna Cohen van Cohen Boekwerk
in Rotterdam.
De workshop werd gegeven door Titi Zaadnoordijk.
De rode draad van de dag was het maken van een leporello.
Maar er was veel aandacht voor de techniek van het snijden,
hoe de afbeelding te maken, hoe het boekje samen te stellen en
er was een heerlijke maaltijd tussen de middag.

 photo WP_20161119_001InRotterdamVroegKlaarMetKerstmis.jpg

Toen ik van de tram naar het adres van Cohen Boekwerk liep zag ik deze kerstboom liggen. Ze zijn er vroeg bij dit jaar in Rotterdam!.


 photo WP_20161119_002CohenBoekwerkInRotterdam.jpg

Jonna heeft een prachtig atelier waar we de hele dag makkelijk met de groep deelnemers aan de slag konden. Ik had eigenlijk geen thema bedacht. Aan de ene kant wilde ik een drukkersvignet maken maar daarmee vul je geen leporello. Dus heb ik de fietstocht naar Meersel-Dreef er maar mee gecombineerd.


 photo WP_20161119_003MateriaalEnGereedschapKurklino.jpg

Dit is het gereedschap en het materiaal. Het leuke is dat je niet heel speciaal gereedschap nodig hebt om met kurklinoleum aan de slag te gaan. Het is veel zachter dan het traditionele linoleum. Dat levert natuurlijk tegelijkertijd ook weer zo zijn eigenschappen op: een korrelige structuur, snel kunnen werken, maar grover.


 photo WP_20161119_006GeenVerhaallijnMaarVoorMijnBoekMarkEnVis.jpg

Als je vanuit Breda naar Meersel-Dreef fietst, een vertrouwd evenement voor veel Bredanaars, dan fietsen de meesten langs de rivier de Mark. Daar zul je soms vissen zien zoals hier op mijn eerste probeersel met kurklino.


 photo WP_20161119_009Argusvlinder.jpg

Een eerste argusvlinder (te groot als drukkersvignet).


 photo WP_20161119_010DeEersteVlinderAanHetDroogrek.jpg

Hier hangt een eerste proefdruk aan het wasrek te drogen.


 photo WP_20161119_011EenArgusvlinderOpEenBladLinoMetAfdruk.jpg

Van de tweede argusvlinder zie je hier de afdruk met gelijk daarnaast de gesneden lino.


 photo WP_20161119_014OpDeFietsNaarMeerseldreefLangsDeRivierDeMark.jpg

Dit is het fietspad met rechts de Mark. Het lino werkt erg snel. Daar moet je wel aan wennen. Voor een leporello heb je zo’n 5 a 6 lino’s nodig.


 photo WP_20161119_018BijAankomstInMeerselDreefEenTrapist.jpg

Als je dan in Meersel-Dreef aankomt staat een goed glas trappist (of een ander drankje) op je te wachten. De Paterskerk, tuin en de vele cafe’s maken Meersel-Dreef een populaire bestemming op de zondagen. Vooral in de zomer.


 photo WP_20161119_019DeLinosOpdePersopDeLeporello.jpg

De linos zijn inge-inkt, vervolgens leg je de leporello op de pers en de linos daar weer bovenop. Let op leg wel de onderkant van iedere lino aan dezelfde kant. De kurklino rekt wel wat uit op de pers. Daar moet je rekening mee houden. Overigens heb je geen pers nodig om deze linos thuis af te drukken.


Mijn leporello staat nog te drogen dus het eindresultaat
zie je binnenkort.
Samenvattend was het een erg leuke dag waar
ik weer veel van geleerd heb.

Creatieve Woensdag 03

Ook deze woensdagavond ben ik weer met lino in de weer geweest.
Deze keer de drie lino’s voor de letter O voorbereid.

 photo WP_20161116_004BinnenletterO.jpg

De binnenletter. De kleur van de binnenletter gaat ook buiten de letter stralen. Niet rond heel de letter maar in het gebied boven de diagonaal die van linksboven naar rechtsonder loopt.


 photo WP_20161116_005BuitenletterOMetFloraalMotief.jpg

De buitenletter en het floraal motief ga ik op dezelfde manier behandelen als de letter H hiervoor. Zo bouw ik het een beetje op. Ik heb al een idee voor de letter N maar dat zie je binnenkort wel.


 photo ArgusvlinderAlbescensJanParieBergschenhoek17september2009ArgusvlinderZeerZeldzameVormAlbescens.jpg

Misschien ga ik morgen iets doen met deze foto. De foto is gemaakt door Jan Parie in Bergschenhoek op 17 september 2009. Het is een Argusvlinder en wel de zeer zeldzame vorm ‘Albescens’.


Creatieve woensdag: eerste resultaten

Sommige vaste bezoekers zullen al een tijdje denken “wanneer gaan
we nu eindelijk eens resultaten zien?”.
Nou vandaag zie je de eerste proefdrukken van de letter H.
Drie lino’s, drie kleuren die samen 1 beeld gaan vormen.
Ik heb bewust gekozen voor een traditionele, haast
Middeleeuwse sfeer rond deze letter.
De kleuren zijn nog even niet van belang.
Het gaat me er eerst om erevaring op te bouwen met het
afdrukken van de letters, het positioneren van de lino’s,
de overlap in kleuren enz.

 photo WP_20161109_003LinoOpPositioneringsvelHoekLinksonderStaatAangegeven.jpg

Ik heb 1 vel gemaakt waarop de positie van de lino is aangegeven. Ik geef ook aan waar de linkse hoek van de lino moet komen (die is op de achterkant als dusdanig gemarkeerd).


 photo WP_20161109_004DeLinoLigtOpHetPositioneringsvelOpdeLinoDeMal.jpg

Vervolgens heb ik een mal gemaakt om de inkt niet op de randen te laten komen. Die zijn, doordat ze helemaal weggesneden zijn, aan de zijkanten overal laag. Daarnaast heb ik naast de opening in de mal smalle stroken papier geplakt om de roller minder kans te geven op die plaatsten te komen waar het lino is weggesneden. De roller is ongeveer even breed als de lino.


 photo WP_20161109_005TweedeHRechtsLichtDeMal.jpg

Ik ga nu aan de slag met de tweede proef, nog steeds de binnenkant van de letter. Links ligrt de lino goed gepositioneerd en rechts ligt de mal.


 photo WP_20161109_006DeEersteTweeProevenEersteKleur.jpg

De eerste twee proefafdrukken. Ik vind het leuk.


 photo WP_20161109_008H3.jpg

Ik begin met drie proefdrukken vanavond.


 photo WP_20161109_009DeTweedeKleur.jpg

Het eerste resultaat van drukgang nummer 2: de buitenkant van de letter in een soort van rode kleur.


 photo WP_20161109_010TweedeKleur.jpg

De af te drukken lino en alle hulppapieren liggen op een oud stripverhaal met een harde kaft. Die gebruik ik om het geheel, zonder te verschuiven, in de handpers te zetten.


 photo WP_20161109_011GevarieerdWitWelkeIsDeMooiste.jpg

Je ziet verschillen tussen de overlap tussen de letters. Bij een is de overlap bijna volledig. Welke vind je de mooiste?


 photo WP_20161109_013DerdeKleur.jpg

De derde drukgang moet een floraal motief op de letter aanbrengen. Hier ligt het floraal motief helemaal boven op de letter. Dat kan straks anders worden. Om eerlijk te zijn ligt het motief niet goed op de letter. Ik moet nog uitzoeken wat ik fout doe.


Creatieve woensdag

In de ochtend heb ik weer gewerkt aan het zetwerk
voor mijn boekje:
‘een spokende zwarte hond met eenen sleutel in den mond’.
Het duurt nog even voordat we er de werkelijke resultaten van zien.
Dat het zetwerk nog niet af is, is voor mij nog niet zo’n ramp
want het papier dat ik wil hebben wordt maar niet bezorgd.
Aan de andere kant raken de loden letters op.
Dilemma.

 photo WP_20161109_001DeEersteRegelsVanDeDag.jpg

De eerste regels zetwerk van deze woensdag zijn gereed.


 photo WP_20161109_002CeesSmoldersBindtMijnZetselIn.jpg

Aan het eind van de ochtend bindt mijn instructeur het zetwerk op zodat ik er een volgende keer mee door kan. Dit zetwerk wordt gezet bij het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur.


Gelezen

Een paar weken terug ging ik een aantal sites af van margedrukkers
in Nederland. Gewoon om rond te neuzen.
Zo kwam ik ook op de site van Uitgeverij Vleugels.
Mijn aandacht werd getrokken naar een boek uit de Franse Reeks.
Nu ben ik niet zo francofoon ingesteld maar de samenvatting
van een van de verhalen (achteraf bleek, het eerste verhaal)
sprak me erg aan.
Van Boris Vian had ik nog nooit gehoord.
Ik kocht via het internet het boekje:
Boris Vian, De man die van het Empire State Building sprong en andere verhalen.

wp_20161108_001borisviandemandievanhetempirestatebuildingsprongenandereverhalenmargedrukkervleugels

Boris Vian, De man die van het Empire State Building sprong en andere verhalen. Uitgeverij Vleugels. Zaterdag zag ik hen nog op de Boekkunstbeurs in Leiden.


Het is een hele aparte bundel met verhalen.
Ik kende de man helemaal niet.

Wikipedia, die kent hem wel:

Boris Paul Vian (Ville-d’Avray, 10 maart 1920 – nabij Parijs, 23 juni 1959) was een Frans schrijver, ingenieur, dichter, chansonnier en jazztrompettist. Hij heeft ook onder het pseudoniem Vernon Sullivan gepubliceerd.

Als je zijn verhalen leest komt een term als surrealistisch in je op.
Het openingsverhaal vertelt van een man die van de Empire State Building
afspringt en tijdens zijn val tijd heeft om binnen te kijken.
Dan vliegt hij op etage 17 naar binnen.
Later maakt hij de vlucht nog een keer maar nu om door te blijven vliegen.

Het boek begint met een verhaal dat nog vrij luchtig is,
maar de sfeer wordt steeds donkerder. Tot aardedonker.
Dood, verderf, zinloosheid,….

Tegelijkertijd wordt je getroffen door de gebeurtenissen met
alledaagse voorwerpen en de vervreemdende sfeer die dit oproept.
Een klein voorbeeld:

Pagina 130:

Het bed begon als een kat aan de vloer te krabben, door zijn poten te kromnmen en daarna achtereenvolgens licht op te tillen en met een zekere regelmaat heen en weer te wippen. Hat parket zou morgen hellemaal beschadigd zijn en de poten zakten er langzaam in weg.
Om dat tegen te gaan ging Andre eerst staan en daarna op de grond liggen. Steeds als het bed een poot optilde, schoof hij er gauw een oude schoen onder…..

Hoe dan ook als je er aan begint dan wil je het uitlezen.
Dat is voor mij het ultime kenmerk van een goed boek (en goede vertaling).

Ook in de Volkskrant was er aandacht voor het boek.
Wineke de Boer schreef in Sir Edmund op 29 oktober 2016 het volgende:

wp_20161108_003winekedeboervolkskrantsiredmund29oktober2016-01kop

wp_20161108_003winekedeboervolkskrantsiredmund29oktober2016-02kollom1

wp_20161108_003winekedeboervolkskrantsiredmund29oktober2016-03kollom2

wp_20161108_003winekedeboervolkskrantsiredmund29oktober2016-04overzicht


Het boek is van een kleine drukkerij maar er is behoorlijk
hard gewerkt om dit boek voor elkaar te krijgen.
Dat zie je bijvoorbeeld aan het Colofon:

wp_20161108_004borisviancolofon

Vertaling: Kiki Coumans, tekstredactie: Mieke Peeters, vormgeving: Marc Vleugels, drukwerk: Drukkerij Econoom en inbinden: Boekbinderij M. van den Berg.


Enorm boek

Al een tijd terug kost ik een enorm boek:
enorm groot;
enorm interessant;
enorm oud (althans het origineel dat stamt uit 1705);
enorm mooi:

Maria Sibylla Merian
Metamorphosis insectorum Surinamensium
of ‘Verandering der Surinaamsche insecten’, 1705.

 photo WP_20161107_001MariaSibyllaMerianMetamorphosisInsectorumSurinamensiumVeranderingDerSurinaamscheInsecten1705.jpg

Hier staat het boek regen de kast. Het boek zit in een stevige doos.


Voor degene die beter het belang van het boek en van de schilderes
wil begrijpen de volgende toelichting:

Wikipedia:

Anna Maria Sibylla Merian (Frankfurt am Main, 2 april 1647 – Amsterdam, 13 januari 1717) was een Duitse kunstenares en entomologe die planten en insecten bestudeerde en daar gedetailleerde tekeningen van vervaardigde.
In haar publicaties gebruikte zij zelf nooit haar eerste naam Anna.
Haar observaties en documentatie van de metamorfose van rupsen tot vlinders zijn een belangrijke, zij het niet algemeen bekende bijdrage aan de entomologie.
Zij was voor zover bekend de eerste die de insecten tekende samen met de plant waar ze op gedijden.

 photo MariaSibyllaMerianMetamorphosisInsectorumSurinamensiumPlateLX.jpg

Maria Sibylla Merian, Metamorphosis insectorum Surinamensium, Plate LX. Dit is de 60ste en laatste plaat uit de gedigitaliseerde versie van de Nederlandse versie van het boek uit 1705.


Vervolg van Wikipedia:

In 1699 maakte Merian op 52-jarige leeftijd een reis naar Suriname samen met haar jongste dochter, Dorothea Maria Graff.
De bootreis duurde in die tijd twee maanden.
Vanuit de hoofdstad Paramaribo trokken de vrouwen in diverse excursies het binnenland in.
Merian documenteerde alles wat ze over de metamorfose van tropische insecten kon ontdekken en maakte een groot aantal tekeningen en aquarellen.
In 1701 werd ze echter ziek- wellicht had ze malaria opgelopen – en moest naar huis terugkeren samen met haar dochter.
Het was ook belangrijk om snel huiswaarts te keren omdat een oorlog tussen de Nederlanden, Engeland en Frankrijk dreigde uit te breken die het zeeverkeer voor een groot deel stil zou leggen.
Merian nam volgens de passagierslijst van het koopvaardijschip De Vrede waar ze op voeren ook “een Indianin” mee naar Nederland.
Het was in die tijd niet ongewoon om een inheemse bediende mee terug te nemen naar het thuisland.
Waarschijnlijk deed ze dit omdat zij in Amsterdam nog gebruik wilde maken van de kennis van deze vrouw voor haar Surinaamse Insectenboek.

Haar tekeningen en schetsen dienden nu als bron voor een prachtwerk in groot formaat over de Surinaamse flora en fauna.
Met behulp van verschillende Amsterdamse kopergraveurs kon het boek na drie jaar hard werk in 1705 in Amsterdam verschijnen.
Haar hoofdwerk is getiteld: Metamorphosis insectorum Surinamensium.

Ze schreef in het voorwoord:

“In het maaken van dit Werk heb ik niet eigenbaatzugtig geweest, zullende vergenoegt zyn, wanneer maar myne gedaane onkosten wederom krijg; ik heb geen onkosten in het uitvoeren van dit Werk gespaart, maar heb de Plaaten door de beroemste Meesters doen snyden, en het beste Papier daartoe genoomen, op dat zo wel aan de Kenders der Kunst, als aan de Liefhebbers der Insecten en Planten plaisier en genoegen zoude geefen, gelyk ik my dan verblyden zal, wanneer ik hoore, dat ik mijn oogmerk berykt, en te gelyk genoegen gegeeven zal hebben.”

Er verscheen een Nederlandse (‘Verandering der Surinaamsche Insecten’) en een Latijnse editie.

 photo WP_20161107_002MariaSibyllaMerianMetamorphosisInsectorumSurinamensiumVeranderingDerSurinaamscheInsecten1705.jpg

Maria Sibylla Merian, Metamorphosis insectorum Surinamensium of ‘Verandering der Surinaamsche insecten’, 1705.


Letterproef

Voilgens Het Ideale Boek – Honderd jaar PRIVATE PRESS
in Nederland, 1910-2010,
wordt de identiteit van een private press bepaald
door een aantal elementen waarvan er enkele aanwezig moeten zijn.
Die elementen bevatten onder andere:
een algemeen doel, niet commerciele drijfveren, een eigen drukpers,
een specifielke eigen naam, een eigen vignet, een eigen lettertype
of de publicatie van een letterproef, handgemaakt papier, speciale inkt,
speciale tekstkeuze, exclusiviteit van teksten, een kleine oplage,
een getrouwe kring verzamelaars, speciale nadruk op vormgeving,…..

 photo WP_20161106_012HetIdealeBoek.jpg

Het citaat hierboven is van pagina 9. Het Ideale Boek – Honderd jaar PRIVATE PRESS
in Nederland, 1910-2010


Omdat ik geen eigen lettertype heb ga ik maar een Letterproef maken.
Dat helpt mij ook om vast te stellen welke letters precies
waar in de letterbak liggen.
Ik neem aan dat het typisch Nederlandse stramien is aangehouden maar
dat zie je pas goed als je de letter afdrukt.
Vandaag een eerste afdruk gemaakt van de vier regels,
een regel voor ieder deel van de letterbak.
Terwijl ik nog niet in staat ben de letters goed vast te zetten
op de pers viel me de eerste afdruk niet tegen.

 photo WP_20161106_011Letterproef.jpg

De decoratieve lijnen heb ik gisteren op de Boekkunstbeurs gekocht. Hoofdletter B en C zijn omgevallen en de twee lijnen direct naast de letters horen er niet in thuis.


Boekkunstbeurs in Leiden

Ieder jaar organiseren Drukwerk in de Marge en Stichting
Handboekbinden de Boekkunstbeurs in Leiden. In de Pieterskerk.

De leden van Drukwerk in de Marge zijn drukkers die uit hobby
drukwerk verzorgen. Van boeken, kaarten, etsen, linosnedes,
tot literaire uitgaven. Dit jaar was er ook iemand met papieren
sierraden maar dat is iemand met fascinatie voor papier,
niet noodzakelijk een lid van Drukwerk in de Marge.

De leden van de Stichting Handboekbinen, binden, zoals de naam al zegt,
met de hand boeken in. Soms heel creatieve bindingen, soms heel
traditionele middeleeuwse bindingen.

De exposanten zijn mnaast leden van de twee organisaties vooral ook
leveranciers van papier (al dan niet handgeschept), leer,
gereedschap en kleine werktuigen.
Dus ben ik weer thuis gekomen met allerlei moois.
In willekeurige volgorde:

 photo WP_20161106_001InterliniesReglettenEnLijntjes.jpg

Interlinies, regletten en decoratieve lijntjes. Gebruikt, gekocht van een collega drukker.


 photo WP_20161106_002MultatuliHetGebedVanEenOnwetende.jpg

Twee drukwerkjes van Enkidu-pers uit Philippine. Dit boekje is uit 1995: Multatuli, Het gebed van den onwetende.


 photo WP_20161106_003MultatuliMonumentVoorTIne.jpg

De foto’s zijn vanochtend gemaakt toen nog niet iedereen op was. Boekje gemaakt bij de gelegenheid van de tentoonstelling: Monument voor Tine. De tentoonstelling opende op 4 maart 2000 in Multatuli Museum in Den Haag. Enkidu-pers. Multatuli, Monument voor Tine.


Ieder jaar is er ook een beursuitgave. Een meer of minder
bekende schrijver wordt gevraagd een kort verhaal te schrijven.
Soms wordt het verhaal voorzien van illustraties.
Iedere bezoeker ontvangt een versie van het verhaal en verschillende
leden van Drukwerk in de Marge ontwerpen en maken een omslag.
Ook dit jaar waren er dus meerdere omslagen om uit te kiezen.
In koos de omslag van Pluuspers.
Een medewerkster van Stichting Handboekbinden bedenkt dan een
binswijze en maakt een instructie.
Gedurende de manifestatie kan men het boekje onder begeleiding inbinden.
Vandaag zal de schrijver aanwezig zijn om het werk te ondertekenen.

 photo WP_20161106_004WouterKlootwijkHetHoutenWoord.jpg

Wouter Klootwijk, Het houten woord. Mijn ingebonden versie. Een leuke bindwijze met een stokje op de rug van het katern. De tekst is gezet met Sabon en Gill Sans.


 photo WP_20161106_005EricGillEenVerhandelingOverTypografie.jpg

Eric Gill, Verhandeling over Typologie. Dit is een Nederlandse vertaling van An Essay on Typography.


 photo WP_20161106_006OmarKhayyamGenootschapJaarboek7.jpg

Omar Khayyam Genootschap, Jaarboek 7, uitgegeven door Avalon Pers in 2015 bij de gelegenheid van het 25 jaar bestaan van het Omar Khayyam Genootschap.


 photo WP_20161106_007OmarKhayyamGenootschapJaarboek7.jpg

Omar Khayyam is (Wikipedia) geboren 18 mei 1048 en overleed op 4 december 1123 (aangenomen data), werd geboren in Nisjapoer in de streek Khorasan van Perzië (nu Iran) en was een Perzisch wiskundige, astronoom, filosoof, schrijver en dichter. Van Omar Khayyam wordt beweerd dat hij duizend vierregelige verzen schreef. In het Westen kreeg hij in de negentiende eeuw grote bekendheid door een kleine selectie daaruit, die door Edward FitzGerald op eigenzinnige wijze naar het Engels vertaald werd onder de titel “The Rubáiyát of Omar Khayyám” (1859).


 photo WP_20161106_008HosseinBehzad.jpg

Illustratie door Hossein Behzad.


Wikipedia:

Hossein Behzad 1894 – 13 October 1968, vooraanstaand Iraans schilder die de kunst van miniatuurschilderen oppakte om niet te laten verdwijnen.

 photo WP_20161106_009HosseinBehzad.jpg

Illustratie door Hossein Behzad.


 photo WP_20161106_010OmarKhayyamGenootschapOmarKhayyamGaramondHahnemuhleVelatoAvorioBinderijVanDijkFrontispiceHosseinBehzad.jpg

Colofon van Jaarboek 7: Avalon Pers (Jan Keijser).


Dat lijkt me weer heel wat stof tot nadenken.

Creatieve woensdag

Na de ochtendsessie volgt dan de avondsessie.
Linosnijden.
De letter H.

De eerste serie linos, op de juiste maat, zijn nu gesneden.
Volgende week ga ik daar een proefafdruk van maken.

 photo WP_20161102_003FloraalMotief.jpg

Gisteren ben ik begonnen met de laatste uit de serie van die linos die samen een driekleuren afbeelding moeten gaan vormen. Het ontwerp is misschien iets te iel.


 photo WP_20161102_004EenBeginIsGemaakt.jpg

Hier is al wat gesneden. Het eind van de avond was niet zo’n succes. Toen ik rond 22:00 uur naar huis wilde met de NS, vond er op/na Tilburg Universiteit een aanrijding plaats met een persoon. Het leek mee te vallen: verbrijzelde arm. Maar ik was pas om 00:30 uur thuis. Bijn 2 uur opgesloten gezeten in een trein waar ook nog eens een tijd het licht uitging en waarbij bij aankomst in Breda eerst de deuren niet open wilden. Weer een goede week voor de NS (vanavond 8 minuten vertraging).


 photo WP_20161102_005ZoGoedAlsAf.jpg

Zo goed als gereed.


 photo WP_20161102_007DeLetterH.jpg


 photo WP_20161102_008DrukVolgordeVanBovenNaarBeneden.jpg

In volgorde van drukken (en kleur). Van boven naar beneden. Ik vind ze zonder inkt al mooi.


Creatieve Woensdag

Ook deze week was de woensdag weer creatief.
In de ochtend het corrigeren van het handzetwerk.
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het mijn leermeester is
die de correcties in de tekst uitvoert.
Ik ben hierbij de aangever.

 photo WP_20161102_001TekstCorrigerenBlijftEenHeelWerk.jpg

De tekst. Moeilijkheid hierbij is dat er wel 4 lettertypes worden gebruikt in de verschillende teksten.


 photo WP_20161102_002CeesSmolders.jpg

Hier gebeurt het echte werk. De teksten zijn nu allemaal gecorrigeerd. Volgende week kan ik verder met het zetten en kan ik een eerste instructie aan de drukker gaan geven om de teksten gedrukt te krijgen. Intussen hoop ik dat het papier dat ik hiervoor besteld heb snel geleverd wordt.



Jaar van het boek

In het jaar van het boek zijn er allerlei activiteiten
en publicaties van boeken en boekjes.
Echt een feest van het boek.
Zo kocht ik pas geleden een klein boekje waarin PostNL
een aantal boeken en hun schrijvers even kort in het licht zet
en hun boeken via postzegels.
Eenvoudig maar leuk idee.

 photo WP_20161101_001JaarVanHetBoek-Kaft.jpg

Persoonlijk vind ik de omslag van het boekje niet mooi: de tekst ‘Jaar van het boek’ is een beetje in een hoekje gedrukt en is daardoor minder leesbaar. Dan is het logo van PostNL geen sierraad voor de omslag.


 photo WP_20161101_002JaarVanHetBoek-WerkmanWolkers.jpg

Voorbeeld van een pagina met twee postzegels. Op deze manier komen werken van Jan Wolkers (Turks Fruit), Hendrik Werkman (Chassidische legenden), Karel van Mander (Het Schilder-boeck), Anne Frank (Het Achterhuis), H. de Roos (De Schippers van de Kameleon), Herman Gorter (Mei), B. de Spinoza (Opera posthuma met Ethica), Jac P. Thijsse (Zomer), Jacob van Maerlant (Der naturen bloeme) en Max Euwe (Oom Jan leert zijn neefje schaken) aan de orde.


De letterbak is onthuld

Eerder dit jaar kocht ik twee letterbakken.
Ze bevatten loden letters van het lettertype Gill, 12 punts.
Ik was er nog niet eerder aan toe gekomen de letterbakken
uit het plastic te halen.
Vandaag is de eerste bak geinstalleerd en uit het plastic gehaald.

 photo WP_20161030_002MijnLetterbakGill.jpg

Mijn letterbak met het lettertype Gill, 12 punts. De letterbak bestaat uit 4 groepen, althans dat is zoals ik het nu even indeel. Meestal liggen de hoofdletters linksboven, cijfers rechtsboven en de kleine letters en spaties onder rechts en links. Om uit te zoeken hoe de letters in deze bak liggen heb ik 4 regels met de hand gezet. Een regel voor ieder deel van de letterbak. Dat ga ik dan eerst eens afdrukken om goed te kunnen zien wat waar ligt. Daarna ga ik de tweede letterbak eens uit het plastic halen om daarvan ook te zien wat er precies in zit. Die bak is maar deels gevuld.


 photo WP_20161030_004MijnLettersGill.jpg

De vier regels met de letters in de volgorde van de letterbak. Zoals je ziet zijn sommige van de letters nog nooit gebruikt om af te drukken.


De bok is gereed

Gistermiddag nog even gewerkt aan de bok.
De bok is niet zo zwaar maar wel onhandig groot.
Maar als hij straks helemaal staat maakt dat niet meer uit.

 photo WP_20161029_003EenOpstaandRandjeGemaaktAanHetBlad.jpg

Ik heb nog een opstaand randje aan de voorkant aangebracht. Dan kan de letterbak er straks niet afglijden.


 photo WP_20161029_006EvenDeLetterbakPassen.jpg

Even de letterbak passen. Zoals je op deze foto ook kunt zien zijn de poten verder verstevigd door ze aan elkaar te maken. Zowel rechts, links als aan de achterkant.


 photo WP_20161029_007Zo komtDeBokTeStaan.jpg

Zo komt hij dan in de nis te staan. De proefpers op zijn tafeltje past er precies onder. Nu moet ik alleen de letterbak er nog op zetten en dan kan ik de letters gaan inventrariseren. Private Press de Argusvlinder kan bijna beginnen.


De bok staat op zijn poten

Gisteravond heb ik nog even aan mijn bok gewerkt.
Het wordt een soort lessenaar waarop ik 1 letterkast
kan leggen. De letterkast moet dan op werkhoogte liggen
en de tafel met de proefpers moet onder de lessenaar passen.
De poten waren al gezaagd.
Wat een beetje tegenvalt is dat de steigerplanken
wel heel erg krom zijn. Maar het is gelukt.
Ik heb, net als alle andere verbindingen, de houten delen
aan elkaar gelijmd en met spijkers vast getimmerd.

wp_20161027_002

Houtlijm tegen het blad en de draagconstructie.


wp_20161027_003

Vervolgens timmer ik de poot aan het blad en aan de draagconstructie.


wp_20161027_004

Hier zie je de eerste twee poten aan het blad vast zitten. Bij de volgende twee poten zal ik de afwerking pas later kunnen uitvoeren. De lijm moet eerst droog zijn.


wp_20161027_005

De bok staat. De twee rechtse poten (die op de voorgrond van de foto) zitten hier nog niet aan de lessenaar vast. Dat is gisteravond nog wel gebeurd. Morgen wil ik dan nog extra versteviging aanbrengen tussen de poten onderling.


De poten voor de bok zijn gezaagd

Het idee is dat de bok schuin oploopt
uit twee steigerplanken ga ik de vier poten zagen die er voor
moeten zorgen dat het gewenste effect wordt bereikt.
Bovendien moet mijn proefpers er onder te rijden zijn.

Door onderhoud kan ik de foto’s niet uploaden naar Photobucket.
Update 27/10/2016:

 photo WP_20161026_002SteigerplankenZijnNietHelemaalRechtAfgezaagd.jpg

De steigerplanken zijn niet helemaal recht afgezaagd. Dus daar moet eerst wat aan gedaan worden. Gelukkig zijn de planken lang genoeg.


 photo WP_20161026_003TweSteigerplankenNaastElkaarNietHelemaalRecht.jpg


 photo WP_20161026_004RechteHoekAfgetekendopEenVanDeSteigerplanken.jpg

Zo gaat dat mooi recht worden.


 photo WP_20161026_005BeideSteigerplankenTegelijkAfgemetenOmZeZoveelMogelijkGelijkTeKrijgen.jpg

Dan teken ik de twee planken tegelijk af. Iedere plank levert een kleine en een grote poot op (en dan blijft er nog een stukje over).


 photo WP_20161026_006RestEindVormtHogePoot.jpg

Dus van de eerste plank is de korte poot gelijk goed op maat maar moet ik de langste nog op maat zagen. Bij de tweede plank is dat precies omgekeerd.


 photo WP_20161026_007ZaterdagKunnenDePotenGemobnteerdWorden.jpg

De vier poten zijn gereed. Eens gaan kijken of ik er vanavond nog iets aan kan doen.


Turcksche boucken

Toen ik pas in Meermanno was zag ik in de winkel een mooi
boek te koop:
Arnoud Vrolijk, Jan Schmidt en Karin Scheper, Turcksche Boucken, De oosterse verzameling van Levinus Warner, Nederlands diplomaat in zeventiende-eeuws Istanbul.

 photo WP_20161022_001ArnoudVrolijkJanSchmidtKarinScheperTurckscheBouckenDeOosterseVerzamelingVanLevinusWarnerNederlandsdiplomaatInZeventiende-eeuwsIstanbul.jpg

Turcksche Boucken, De oosterse verzameling van Levinus Warner.


Dat kon ik niet laten liggen en ik heb het net uit.

Levinus Warner is een van oorsprong Duits geleerde die een belanngrijk
deel van zijn opleiding in Leiden genoot.
In 1638 meldt Levinus Warner zich in Leiden.
Naast Latijn en Grieks kreeg hij ook onderwijs in Hebreeuws,
Arabisch, Syrisch, Aramees en Perzisch.
Het niveau van al die talen is onduidelijk.
Al in Nederland kocht Levinus Warner zijn eerste oosterse handschrift.

Later als hij als Nederlands ambassadeur is aangesteld zal hij met
het verzamelen van manuscripten doorgaan.
Zijn omvangrijke bibliotheek (38 meter plankruimte)
laat hij bij zijn overlijden na aan de Universiteit van Leiden.
Daar is zijn verzameling nog steeds een belangrijk deel
van de collectie.

Het grootste deel van de verzameling van Levinus Warner wordt gevormd
door handschriften in het Arabisch – de cultuurtaal van de Islamitische wereld.
Handschriften in het Perzisch vormden ook een groot deel –
Perzisch de literaire taal in het oostelijke deel van de Middellandse Zee gebied
(de Levant), gevolgd door teksten in het Osmaans-Turks (de bestuurstaal).

Turcksche Boucken verschijnt bij de tentoonstelling in Meermanno
met dezelfde naam die loopt van december 2012 tot maart 2013.
Een hoofdstuk ‘Het maken van boeken’, geschreven door Karin Scheper
staat stil bij aspecten die nog niet goed onderzocht zijn.
Leuk is dat ze dit recht probeert te zetten in een boek van haar hand
dat in 2015 verscheen. Dat was ik toevallig ook al aan het lezen:

 photo WP_20161022_002KarinScheperTheTechniqueOfIslamicBookbindingMethodsMaterialsAndRegionalVarieties.jpg

Karin Scheper, The Technique of Islamic Bookbinding – Methods, Materials and Regional Varieties. Een prachtig boek maar wel een tikkeltje moeilijker dan het makkelijk te lezen boek over Levinus Warner.