Dit boek werd getoond in combinatie met werk van Daan van Golden.
Daan van Golden. Diverse werken met als titels: Magrieten (circa 1963 – 1975); Compositie (circa 1974 – 1977). beide zeefdruk. Sanapaná-vrouw Paraguay, rasterdruk, circa 1975 – 1976.
Multiply, 2022, 288 pagina’s.
Hommage à Kelly, 1216 pagina’s, 2016.
Ellsworth Kelly, Landscape with paintings, August 1954, collage.
Vandaag de draad opgepakt waar ik gisteren
gebleven was. Tussendoor nog gewerkt aan een
#12DagenCreatief project maar daarover morgen meer.
Gisteren had ik een katern bijgemaakt (leeg natuurlijk)
en in de boekenpers gestopt.
Vandaag tijd om het boek op maat te snijden.
Het nieuwe katern heb ik ongeveer in het midden van het boek opgenomen. Als katern nummer 7. Misschien pas ik het nog aan en neem ik het op als laatste katern.
Ik pas de ‘proeflap’ op het boekblok. Je ziet dat zelfs het sterk verkleinde ‘borduurwerk’ meer dan genoeg ruimte overlaat voor de katernen. Vermoedelijk gaat het wel werken. Als je een volledig leeg boek maakt is het niet zo’n probleem dat een beokblok wat rui is opgezet. Maar van een gedrukt boek verwacht je dat niet. Je ziet het door mij toegevoegde katern in het midden opgenomen. De kleur van het papier wijkt af.
De drukker heeft hulpmarkeringen op het papier gedrukt. Tekens die helpen bij het correct op volgorde leggen vande vellen, waarschijnlijk ook voor het vouwen en dan nu voor het snijden. Maar afhankelijk van de volgorde van snijden (en links- of rechtshandigheid) snij je soms die tekens te vroeg weg. Daarom zet ik ze er nog eens volledig op met potlood.
Nou dat is een oudje. Ik gebruik de gum om eventuele potloodmarkeringen die er zijn blijven staan alsnog weg te halen.
Dit is de eerste keer dat ik een boek snij na de verhuis vanuit mijn werkplaats. De snijmachine staat nu wat minder ideaal. Maar het rsultaat is prima. Let op met het mengen van papiersoorten. Dat heb ik hier gedaan en het heeft meteen effect op het snijen op de snijmachine.
Dit issteeds een griezelige fase. Je kunt zo makkelijk fouten maken met de berekeningen. Dus steeds opnieuw de berekeningen nalopen en als het kan passen met het origineel. Het boek krijgt een rug van Zaansch Bord. Daarop worden later de ‘opgelegde platten’ bevestigd. Dus het let allemaal nogal.
De rug bestaat ui drie delen: de rug waarop de decoratie wordt aangebracht en dat is ook het deel van waaruit het binden van de katernen gaat plaatsvinden. Daarnaast links en rechts een stuk Zaansch Bord waar de platten later op komen en dat ook een verbinding met het schutblad (en dus het boekblok) aangaat.
Dit is de basis voor de rug. Het is een breed stuk Zaansch Bord. Daarop lijm ik een stuk gaas voor extra stevigheid en straks verbinding. Om het deel waarop de decoratie komt en waar het binden met de katernen gaat gebeuren, zo sterk mogelijk te maken een tweede laag Zaansch Bord voor de rug. Het geheel ligt nu in de boekenpers om te drogen en sterk te maken.
Binnenkort ga ik het gatenpatroon aanbrengen en kan
het ‘borduren’ beginnen.
Regelmatig lees ik de afgelopen weken over de tentoonstelling
‘BOOK! BOOM!’ in Vaticaanstad.
Maar tegelijk is er een tentoonstelling te zien in het Rijksmuseum.
Een goed samengestelde tentoonstelling van de bijzondere
boeken die Boom ontwerpt met ‘bijbehorende’ kunstwerken.
Genieten.
Overzicht en detal van The Grimmerschord Collection, 2015.
Overzicht en detal van The Grimmerschord Collection, 2015.
Deze boeken hangen naast een werk van de Nederlandse
kunstenaar Ad Dekkers.
Ad Dekkers, Relief met segment, 1967, polyester.
Een boek met 1200 (!) pagina’s met als titel: ‘James Jennifer Georgina’, 2010.
Dit boek is te zien naast een heel opmerkelijk kinetisch kunstwerk.
De foto bewijst het werk geen dienst want het is constant in beweging. Gerhard von Graevenitz, 3 Vertikale streifen, 1976, verf, hout, metaal en elektrotechnische materialen.
Mutilaties, Metamorfoze twintig jaar, 2017. Een boek waarvan de pagina’s opzettelijk ‘beschadigd’ zijn. De pagina’s zijn deels doorgesneden met verschillende aantallen/groottes cirkels.
Ad Dekkers, Variatie op cirkels IV, 1965 – 1967, polyester.
Al een tijd geleden begon ik aan een enveloppenboek.
Ik maakte een boekblok van gebruikte enveloppen die
allemaal, min of meer, dezelfde grootte hebben.
Dat boekblok ging vrij snel.
het boek kan gebruikt worden als een soort van notitieboek.
De papiersoorten verschillen en er zijn enveloppen tussen
die een venster hebben.
Tijd om het boek af te maken.
Op de BoekAmbachtBeurs kocht ik Zaansch Bord van
De Zaansche molen. Dat ga ik gebruiken.
Om de juiste maat te bepalen en om uit te vinden hoe
ik het vouwen het best kan benaderen, gebruik ik een mal
van papier van een reclameblad over vis.
Het idee is om voor de platten een dubbelgevouwen stuk Zaansch Bord te gebruiken. In de vouw past dan het buitenste blad van de buitenste envelop. Ik kan ook lijm gebruiken maar op deze manier kan het boekblok altijd nog eenvoudig vervangen worden.
De mal kan ik gebruiken om vast te stellen hoe ik het Zaansch bord het best kan snijden.
De randen van het Zaansch Bord zijn ‘rafelig’. Dat snij ik er niet af. Het voegt een extra aspect aan een boek toe.
Het Zaansch Bord laat zich gemakkelijk verwerken.
De rug wil ik versterken en de versterking dient meteen aan aanhechtpunt voor het lint waarmee het boek gesloten kan worden en de elastiek waarmee ik boekband hecht aan het Zaansch Bord.
Voor het zwarte elastiek maak ik gaten die bijdragen aan de decoratie van het boek.
De linten lopen langs beide platten. Steeds lopen de linten, afwisselend langs de buiten- en binnenkant.
Ook het elastiek loopt aan beide zijdes van de rug en dan door het midden van het boekblok waar de twee uiteindes met elkaar worden geknoopt. Het boekblok kan er nog steeds uit als het moet.
Ook het tweede boek is afgerond in deze eindejaarsvakantie.
Toen ik gisteravond het boek uit de boekenpers haalde
kon ik meteen zien dat het project geslaagd is.
De met de laser gesneden en gegraveerde kopieën
van de afbeelding van de Gebroeders Grimm zat
mooi op de voor- en achterkant van de boekband.
Het boek met de decoratie van balsahout had een afdruk achtergelaten in het kunststof waartussen ik het boek had gelegd voor het in de boekenpers te steken. Die afdruk die gaat vanzelf weer weg maar maakte het mogelijk dat het boek 24 uur heeft kunnen drogen in de pers. Dit is de afdruk van de achterkant: de twee laagjes van één millimeter, op elkaar gelijmd, zorgden voor de afdruk.
Dit is de afdruk van het gegraveerde portret.
Dit is het resultaat: Danger & Destiny geschreven door David Blamires en gedrukt door Incline Press.
Naar mijn gevoel is het boekje goed gelukt uit de boekenpers gekomen.
De groene linnen bekleding past goed bij het Danger & Destiny
in de sprookjes van Grimm. Met name als er geschreven wordt
over de rol van het bos in de sprookjes.
Maar nu is het tijd voor de kers op de taart:
de met een laser gesneden en gegraveerde portretten
bevestiging op de omslag.
Om de afbeelding op de voorkant en achterkant op
dezelfde plaats te krijgen maak ik een mal uit
een stuk papier.
De mal gaat er voor zorgen dat de afstand tot de boven- en zijkanten op de voorkant en achterkant van de boekband gelijk zal zijn. Ik begin met een stuk papier op dezelfde grootte te maken als het boek. Dan snij ik daar een raampje uit waar de laserafbeeldingen in gaan passen.
Omdat het straks misschien niet zo eenvoudig zal zijn het boek in de boekenkast te zetten vanwege de kwetsbaarheid van het balsahout werd me het idee aan de hand gedaan straks het boek zo weg te zetten dat je zowel de voor als achterknt, tegelijk, kunt zien.
Dit is de mal op de achterkant van het boek.
Hier is de afbeelding gelijmd en is de mal al weer weg.
Ik leg het boek tussen twee stukken speciale kunststof. Zo zullen de gelaserde afbeeldingen goed aangedrukt worden in de boekenpers zonder platgedrukt te worden. Morgen zien we het resultaat.
Het boek met beschouwingen op het werk, de sprookjes,
van de Gebroeders Grimm, vordert.
Het heeft weer even stil gelegen maar deze week
ben ik er weer verder mee gegaan.
Het boekje kocht/kreeg ik 6 jaar geleden van
de Engelse margedrukker Incline Press.
Voorin staat als colofon een afdruk van een ets met de
portretten van Jacob en Wilhelm Grimm.
Wat ik niet wist is dat die ets eigenlijk over
drie mensen gaat: de schrijversbroers Grimm en
de tekenaar en broer Ludwig Emil Grimm.
De twee platten en de rug, gelijmd op kraftpapier.
Als bekleding gebruik ik een groene boekbinderslinnen. Hier is die al op maat gesneden. Het boekblok past er natuurlijk in en het gegraveerde dubbelportret ligt al klaar. Het is de bedoeling dat dit portret op het boekbindlinnen wordt geplakt. dus niet hier binnenin.
De hoeken er nog af gehaald.
Dit is het beeld waar ik naar streef. Hier ligt het dubbelportret nog los op het linnen.
Zo wordt de achterkant. De vraag is hoe kwetsbaar het is. Het balsahout is erg dun en niet zo sterk. Het is wel gevernist.
Het boekblok is gelijmd in de boekband. Zo gaat het nu eerst in het boekenpers.
Mijn exemplaar heb ik opgehaald op de BoekAmbachtBeurs
bij de uitgever: Jannie de Groot van Uitgeverij Boekband.
Het draait om de uitgave ‘Meetkunstig vlakornament’
van Herman J. de Vries uit 1891.
In twee mappen werden voorbeelden van geometrische
decoraties op de markt gebracht.
Tweedimensionale decoraties.
Nu is de keuze aan de boekbinder: twee mappen, een doos
of een Japanse binding? Wat ga je maken…
Één deel, drie delen?
Het is aan de boekbinder.
Er zit een soort van handleiding bij om zelf
decoratieve ornamenten te maken en sets van vellen
papier met ornamenten in kleur die je bijvoorbeeld als
schutbladen kunt gebruiken.
Vandaag heb ik voor het eerst de inleiding gelezen
en het inspiratiedeel. Voorpret.
Ik heb er al van genoten!
De uitvoering van Jannie de Groot van de uitgave van ‘Meetkunstig vlakornament’, van Herman J. de Vries uit 1891.
De contouren van de Gebroeders Grimm ga ik lijmen op het grote duoprofiel zodat er een relief ontstaat. Hier probeer ik de lijm op de ondergrond aan te brengen waar het kan (langs de buitenkant) en op de achterkant van het lijnprofiel waarvan de positie zal worden bepaald door waar het uiteinde samenvalt met de rand van de ondergrond.
Hier moet de ‘Gebroeder Grimm’ nog ‘Gebroeders Grimm’ worden.
Gelukt! De lijm droogt onzichtbaar op (hoop ik).
Ook het tweede exemplaar probeer in in elkaar te zetten. Deze keer lijm ik de hele achterkant.
Het zal nog moeilijk worden te bepalen welke op de boekband zal komen.
De tafel heb ik vanavond niet nodig dus ik kan
de verschillende stukken balsahout breed wegleggen
en rustig vernissen.
De losse profielen van de Gebroeders Grimm.
Dit zijn de twee complete profielen en het gegraveerde exemplaar. Ik wil de verschillende delen vernissen voordat ik ze op een boekband ga bevestigen. Er stond nog wat vernis die ik voor andere hobbyprojecten gebruikt heb.
Met vernis gaan de profielen meteen een beetje bol staan.
Dat zie je ook bij de versies die niet gegraveerd zijn.
Waar ik bang voor was gebeurt ook: de lijnprofielen breken. Het balsahout was 1 mm dik en de profielen zijn heel smal. Dus het gaat snel mis. Maar omdat deze smalle profielen op de grote, complete profielen worden bevestigd, zie je er straks misschien niets van.
Links nog zonder vernis, rechts met.
Op aanraden van de medewerker van #MakersbaseBreda heb ik van de niet-gegraveerde versies twee exemplaren laten maken. Ook het smalle profiel van exemplaar twee breekt in twee stukken.
Uiteindelijk is het eerste exemplaar in drie delen gebroken. Maar zien hoe dit gaat lopen.
Toen ik afgelopen september in Florence was
besloot ik op de eerste dag eerst eens rond te lopen
en niet meteen naar een bekende attractie te gaan.
Dat wil niet zeggen dat ik nergens naar binnen ging.
De Basilica di Santa Maria Novella was een naam die ik
voor deze zomer niet kende.
Nu ging ik er naar binnen met de verwachting dat het
een grote kerk was. Het bleek een enorme schatkamer te zijn.
De Basilica di Santa Maria Novella in Florence.
Zomaar een etalageruit.
De gevel van een restaurant. Echt of namaak?
Wie wil er nog een boek (bij de Arno)?
De rivier de Arno.
Ponte Vecchio.
Uffizi Museum.
Giuliano Vangi, St. John the Baptist.
Hier gaat mijn wandeling de volgende keer verder.
Bij de Basilica di Santa Maria Novella is ook een soort
van schatkamer. Als ze hem zo niet noemen dan is dat onterecht.
De voorwerpen die er te zien zijn lijken een soort
van allegaartje maar de kwaliteit en uniciteit is hoog.
Misschien het mooiste voorwerp dat ik in Florence
gezien heb naast de ‘beroemde’ voorwerpen als de David en
de werken van Leonardo da Vinci:
Onbekende beeldhouwer uit Siena, reliekhouder in de vorm van een buste van een van de 11.000 maagden van keulen. Ursula van Keulen was een koningsdochter die heilig verklaard werd. Er bestaat een legende over haar en 11.000 maagden. Unknown Sienese sculptor, Reliquary bust, one of the eleven thousand virgins of Cologne. End 14th century. Carved polychrome and gilded wood, glass paste.
Basilica di Santa Maria Novella, Bernardo Daddi, Madonna and Child enthroned with Saints Peter, John the Evangelist, John the Baptist and Matthew, 1344. Tempera on panel.
Een ‘Laatste Avondmaal’ van een vrouwlijke schilder. Een groot indrukwekkend werk. Het hangt er in een ruimte waar recht tegenover nog een ‘Last Supper’ te zien is. Plautilla Nelli, Last Supper, circa 1560. Oil on canvas. Rood is dé kleur die er uit springt wat een bijzonder effect oplevert. Het werk hangt hoog in de ruimte en door de breedte is het moeilijk om helemaal in beeld te krijgen. Daarom volgt hier een detail.
Paolo di Dono beter bekend als Paolo Ucello, The Garden of Eden. Early 1430’s.
Paolo di Dono beter bekend als Paolo Ucello, The Original Sin. Early 1430’s.
Florentine goldsmith, Missal cover. First quarter 19th century. Embossed, chiselled and cast silver.
Dit is het andere ‘Laatste avondmaal’. In de ruimte zelf kon ik niet vinden wie de maker van dit werk was. De vorm van het werk is zeker opvallend.
Het complex van de Basilica di Santa Maria Novella omvat
een grote hal die ‘De Spaanse kapel’ (Cappellone degli Spagnoli)
wordt genoemd.
Het complex is tussen 1343 en 1355 en is ontworpen door
Fra Iacopo Talenti.
De fresco’s zijn gemaakt door Andrea di Bonaiuto.
Het is indrukwekkend. Fantastisch.
Met een boek op je schouder (midden, boven).
Christ in limo.
De fresco’s ‘lezen’ als een stripverhaal. Er staan meerdere scene’s die aan elkaar gepakt zijn. Samen vertellen ze niet alleen het leidensverhaal van Christus maar ze verwijzen ook naar de (ontstaans)geschiedenis van de Dominicaner orde.
De afgelopen tijd heb ik een aantal boeken gekocht. Opvallende uitgaves, van bijzondere uitgeverijen of bij bijzondere gebeurtenissen. Tot nu toe kwam ik er maar niet aan toe om ze te presenteren op mijn blog. Vandaag doe ik dat dan maar met al die boeken tegelijk. Ook zonder dat ik ze gelezen heb want sommige hebben een kleine oplage en als je dan zo’n titel zou willen hebben, dan kun je er maar beter snel bij zijn.
Het gaat om de volgende boeken (op alfabet van boektitel):
Artis Forma
Een serie knip-, snij-, rits- en vouwmodellen van dieren
gemaakt door Gerrit de Morée hier in een herdruk door
onder andere Patrick Horward;
Cabaretliedjes
Een uitgave bezorgd door Vic van de Reijt van cabaretteksten
van Wim Wilmink, misschien bekender als Willem Wilmink.
Het is een uitgave van de Statenhofpers;
De hel van de bibliofiel
Een uitgave van Stichting Desiderata. Vertaling van Franse
verhalen voorzien van een uitgebreide toelichting. Een
van de drie Franse verhalen is geschreven door Charles Asselineau;
Heet van de naald
Een lang gedicht van Max de Jong verschijnt opnieuw
met duiding. Een uitgave van Uitgeverij Fragment en
de duiding is geschreven door Bob Polak.
Mooie boeken maak je samen
Een verslag van de carriere van meesterboekbinder Gijs Wortel.
Het boek is geschreven en samengesteld door Gijs Wortel zelf en
Alex de Vries.
De diermodellen heb ik al gerealiseerd gezien. De laatste keer
op de tentoonstelling in Het Gele Huis.
Daar zijn de volgende foto’s van.
Leeszaal van de Artis Bibliotheek in Amsterdam.
In augustus bezocht ik twee workshops in de Artis Bibliotheek.
Ze werden georganiseerd door het Allard Pierson Museum.
De eerste van de twee workshops had als titel:
‘Monsters en meerminnen in natuurhistorische werken uit de vroegmoderne tijd’.
De workshop werd gegeven door Sophia Hendrikx.
Het was een indrukwekkende middag waarvan ik een paar foto’s heb.
Van een zeemonnik had ik nog nooit gehoord maar dit is een afbeelding van dit fenomeen. In latijn: Monstrum Marinum Effigie Monachi. Helaas waren de titels van de auteurs en boeken niet zo vanzelfsprekend voor mij. Dus die kan ik niet met zekerheid vaststellen. Ik weet zeker dat we die middag ‘Ulisse Aldrovandi, De piscibus libri V et de cetis liber I, 1640 en verzorgd door Johannes Cornelius Uiterweer’ en ‘Conrad Gessner, Historia Piscium, 1620’ zagen.
Bij gebrek aan een betere naam, dit is een zeeaap (Simia Marina).
Van sommige van de zeedieren werd verteld dat ze zo groot waren dat ze een boot konden aanvallen.
Monstra Niliaca Parei.
Op twee van deze boeken lag een briefje met de naam van het boek. Vandaar dat ik eerder twee makers en titels kon geven.
Het gaat nog beter worden.
Dat is niet alleen een donzig dier maar ook een metaal.
Tot kort geleden had ik er nooit van gehoord.
Maar zelfs Wikipedia schrijft erover.
Deze ‘schat’ met edelmetaal kwam met de post. Twee plaatjes, tien bij tien centimeter. Links de alpaca en rechts een stuk koper. Op zich heeft dit niets met boeken te maken maar af en toe zie je op mijn weblog toch een verwijzing bij edelsmeden naar boeken. De reden is dat ik deze cursus volg om (een vorm van) boekbeslag te kunnen maken.
Het messingplaatje dat je eerder zag op mijn blog is voor de cursus. Dit is mijn ‘thuisproject’. Het ontwerp is overgebracht op het koper met een stalen pen. Het zagen kan beginnen.
Met enige regelmaat koop ik boeken.
Als het kan ook nieuw margedrukwerk.
Meestal laat ik die boeken hier zien nadat ik er op
zijn minst iets in gelezen heb. In dit geval is dat
nog niet het geval maar de boeken van Factortum Pers
zijn steeds zo mooi ingebonden dat ik die graag laat zien.
Dit is het boek ‘Er is een tijd’. Het is uitgegeven door Factorum Pers, gebonden door Geert de Koning en heeft een inleiding gespreven door Marcel Möring.
Zo mooi kan ik geen boeken inbinden, zeker niet in een reeks.
Enkele fragmenten uit het bekende bijbelboek Prediker. Prediker is een scherp waarnemer en brengt treffend onder woorden wat hij om zich heen ziet. Hij filosofeert over het leven. Van hem komt ook de uitspraak: ‘Er is niets nieuws onder de zon’. Het verkopen laat ik graag over aan Factotum Pers. Ik begrijp dat deze uitvoering nog verkrijgbaar is.
De afgelopen tijd was ik in Italië.
Op zich heeft dat niets met de titel van dit bericht te maken,
maar in Italië, in Florence, in het Museo Nazionale Antropologia
ed Etnologia zag ik in de boekwinkel een boek uit 2009 liggen
dat ging over de geschiedenis van de natuurwetenschappen in Italië.
Het boek was nogal prijzig en ik had al een stappeltje
museumgidsen gekocht en dat moet dan allemaal weer
mee naar huis.
Ik bladerde het even door en zag toen de volgende foto staan.
De foto op deze pagina toont de Flora Italiana. Geschreven door Filippo Parlatore. Parlatore ontwikkelde de eerste 5 delen (1848 – 1874) die daarna compleet gemaakt werden met nog eens 5 delen door Teodoro Caruel. Hoe zou dat werk zich verhouden tot de Flora Batava? Maar goed, foto’s maken van een boek in een boek/souvenirwinkel. Ik heb het boek maar gauw teruggelegd.
Op Wikipedia vind je een artikel over Filippo Parlatore.
Ook over Teodoro Caruel bestaat er een Wikipedia-pagina.
Beide pagina’s zijn niet in het Nederlands beschikbaar.
De boeken van de Flora Italiano vind je wel op internet en een
eerste, snel onderzoek levert op dat het om niet geillustreerde
werken gaat.
Daarin zie je volgens mij dat de nadruk of op de wetenschap alleen
ligt of dat er iemand zich ook zorgen maakt om de verkoop.
Maar terug naar de Flora Batava-middag van de Summerschool
History of the Book in Artis.
Marieke van Delft liet ons het vorige project van de familie Sepp zien: Nederlandsche Vogelen door Cornelius Nozeman en uitgegeven door Christiaan Sepp en Zoon, 1770.
Het boek Nederlandsche vogelen heeft weer zo’n
fantastische titel(omschrijving):
Nederlandsche vogelen;
volgens hunne huishouding,
aert, en eigebschappen beschreeven
door
Cornelius Nozeman,
leeraer der Remonstranten
en mede-directeur van ’t Bataefsch genootschap
der proefondervindelyke wysbegeerte
te Rotterdam;
alle naer ’t leeven geheel nieuw en naeuwkeurig
getekend, in ’t koper gebragt, en natuurlyk
gekoleurd
door, en onder toezicht van
Christiaan Sepp en Zoon
Met bijzondere platen zoals deze over 2 pagina’s: Milvi Nidus, staat er bovenaan de pagina, nest van de western marsh-harrier of de bruine kiekendief. De huidige wetenschappelijke naam is Circus Aeruginosus.
Nog een voorbeeld: de Columba Aenas of holenduif.
Voor de Flora Batava (vanaf 1800 verschenen) waren er al wel flora’s. Dit is daar een voorbeeld van. David de Gorter maakte de Flora VII Provinciarum belgii foederati indigena in 1781. Maar dat is een boek zonder de prachtige afbeeldingen.
Volgens mij ligt hier het boek van David de Gorter open bij de mossen.
Tijdens de middag in de Artis Bibliotheek kon ik niet iedere keer
als eerste met de camera bij de boeken staan.
Dus gebruikte ik soms de tijd om eerder getoonde boeken nog een keer
vast te leggen zoals het mij schikte. Daar was voldoende ruimte voor.
Dus…
Dat we dezeversie uit 1735 van Linnaeus mochten hanteren vond ik wel bijzonder. Caroli Linnaei (Carl Linnaeus), Systema Naturae, 1735, Theodorum Haak, Joannis Wilhelmi de Groot. Het ziet er zo eenvoudig uit. Het is wel groot maar dat kun je van deze foto moeilijk afleiden. De impact van dit werk is enorm.
Nog een prachtige plaat uit de Flora Batava: de Aristolochia Clematitis of de Pijpbloem. Zoek eens op internet. Je zult zien dat dit soort platen, een beetje afhankelijk van kwaliteit en uit welke druk van het boek de plaat afkomstig is, gaan tussen de 300 en 1500 euro per stuk.
De titelpagina van: Beschouwing der wonderen Gods in de minstgeachte schepzelen of Nederlandsche insecten van Jan Christiaan Sepp.
Dit is de Vlaamse gaai uit Nederlandsche Vogelen van Cornelius Nozeman, Christiaan Sepp en Zoon waren de uitgever in 1770. Garrulus is de Latijnse naam.
De laatste van vandaag: 2 vogels, de spreeuw en de waterspreeuw. Nederlandsche vogelen, Cornelius Nozeman, Christiaan Sepp en Zoon, 1770, De Sturnus en Cinclus.
Er ging echt een wereld voor me open en het werd nog beter!
Het zijn drie cultuurvarianten die voorkomen in de nachtschade-familie.
Een andere variant van deze familie komt in dit stukje aan de orde.
We waren druk bezit met de Flora Batava en Linnaeus en toen kwam
een deel van de Flora Batava op tafel dat nog volledige uit losse
delen bestaat.
Dit is het voorblad van de stapel die in een daarvoor bestemde map zit die met lintjes kan worden afgesloten. Het betreft deel 6. De plant die hieronder te zien is kwam voor in aflevering 78. Zoek maar eens op op internet.
Ieder deel (ten minste dit deel) begint met onder andere een lijst met platen. Door de jaren heen wijkt dat een beetje af (vorm, lettertype), maar in grote lijnen is dat wel het geval. De plant die hier volgt heet nu ‘Bitterzoet’, maar toen ‘Klimmende Nachtschade’ of ‘Solanum Dulcamara’.
Plaat met beschrijving.
Dit is een voorbeeld van een eerdere reeks waar uitgever Sepp ervaring mee had: ‘Beschouwing der wonderen Gods in de minstgeachte schepzelen of Nederlandsche insecten’.
De hele ‘titel’ heeft nogal wat voeten in de aarde:
Beschouwing der wonderen Gods in de minstgeachte schepzelen of Nederlandsche insecten
naar hunne aanmerkelyke huishouding, verwonderlyke gedaantewisseling en andere wetenswaardige byzonderheden,
volgens eigen ondervinding beschreven, naar ’t leven naauwkeurig getekent,
in ’t koper gebracht en gekleurd
door
Jan Christiaan Sepp
Dus de platen werden eerst in koper gesneden (kopergravure)
en daarna met de hand ingekleurd. Dat was bij de Flora Batava ook.
Later zal de kleurenlithografie worden ingezet om het kleuren,
of ten minste de basis, te drukken.
Alles afhankelijk van de prijs.
De prijs per aflevering bepaalde de grootte en uitvoeringskwaliteit.
De tentoonstelling is voorbij dus is het zaak
om ook mijn reeks Boekenzoo niet te lang te laten doorlopen.
Ik pak de draad op bij de insekten.
Getijdenboek in het Nederlands. Het betreft een handschrift uit de Zuidelijke Nederlanden. Circa 1525. Insecten in de marge; en wat voor een marge!
De verhalen met allerlei monsters doen de ronde en blijven dat doen. Olaus Magnus, Historiae de gentibus septentrionalibus is een boek met dergelijke verhalen en afbeeldingen. Joannes Bellerus is de drukker van deze versie uit Antwerpen. Circa 1571. Het origineel verscheen in 1555 en Wikipedia vermeldt bijvoorbeeld dat in 1822 Sir Walter Scott er nog verwijzigen naar maakt. Dus met recht een gezaghebbend monument.
Dit zeemonster verwerkt even een heel schip!
Woorden schieten tekort.
Apenliefde van een moederaap ging wel heel ver.
Ook Vondel heeft er zo ideeen over: Joost van den Vondel, Vorstelijcke warande der dieren, Sander Wybrantsz, Jan Blom, Andries Vinck, en Aert Dircksz. Oossaen zijn de drukkers in Amsterdam in 1682.
De hele titel schijnt dan te zijn:
Vorstelijcke warande der dieren : waer in de zeden-rijcke philosophie,
poëtisch, morael, en historiael, vermakelijck en
treffelijck wort voorgestelt:
met exempelen uyt de oude historien, in prose;
ende Uytleggingen, in Rijm verklaert,
Die lange titel las ik op deze copie die op internet te vinden is. Daar kun je ook een beetje uit opmaken waarom er zoveel namen bij de drukkers/uitgevers staan.
Terug naar de moederliefde bij apen:
Dit is dan het laatste boek en de laatste afbeelding die ik heb vastgelegd. Er was nog veel meer te zien. Ik heb er veel plezier aan beleefd: Frans Coenen jr: In duisternis. Illustrator: Ferdinand Hart Nibbrig. Uitgever: LJ Veen, Amsterdam, 1902. Vleermuis op de band.
Argusvlinder 