Afgietsel

Misschien heeft het woord ‘afgietsel’ een negatieve bijsmaak.
Voor mij geld dat niet bij de afgietsels in het Allard Pierson.
Al heel lang wilde ik de afgietsels zien in de collectie
van het Allard Pierson Museum in Amsterdam.
De afgietsels werden gemaakt en gebruikt als tekenmodel
in kunstacademies.
De laatste keer dat ik het Allard Pierson bezocht was voor de
coronacrises en er was een verbouwing in volle gang.
Twee weken geleden kreeg ik de kans ze eens te zien.
Een grote collectie, heel indrukwekkend.

DSC03533AllardPierson

Overzicht van een deel van de collectie.


DSC03534AllardPierson

Afgietsel van een deel van de westfries van het Parthenon met een ruiter en een paard. Anders alleen te zien in Londen en hoewel ‘maar een afgietsel’ completer dan het origineel dat in Londen terecht is gekomen.


Lees ook deze blog.

Allard Pierson: manuscripten

Handgeschreven boeken, daar gaan de meeste foto’s over
in dit bericht.
Het Allard Pierson heeft in de collectie ook de
Bijzondere collecties van de Universiteitsbibliotheek
van Amsterdam.
Een schitterende verzameling heel uiteenlopende voorwerpen:
van circuspamfletten tot middeleeuwse, handgeschreven boeken.
Ik zag er een paar maar was eigenlijk al te moe om
de tentoonstelling ‘Amsterdam creatieve stad’ de volledige
aandacht te geven.
Wie weet binnenkort.

DSC03536AllardPiersonBijbelDeel2ManuscriptAmsterdamCa1425

Allard Pierson, Bijbel, deel 2, manuscript, Amsterdam circa 1425.


AllardPiersonBezoekersgids


DSC03537AllardPiersonBijbelDeel2ManuscriptAmsterdamCa1425

Allard Pierson, Bijbel, deel 2, manuscript, Amsterdam circa 1425. Zelfde boek/blad, ander perspectief.


DSC03537AllardPiersonBijbelDeel2ManuscriptAmsterdamCa1425 01DSC03537AllardPiersonBijbelDeel2ManuscriptAmsterdamCa1425 02


DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 01

Allard Pierson, Getijdenboek met een miniatuur van de Aankondiging, manuscript, Haarlem – Utrecht, circa 1448.

DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 05 Initiaal


DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 02 Penwerk

Penwerk en bladgoud. Getijdenboek, manuscript, Haarlem – Utrecht, circa 1448.


DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 03 Aankondiging

Miniatuur van de engel Gabriël die Maria aankondigt dat ze zwanger zal worden. Getijdenboek, manuscript, Haarlem – Utrecht, circa 1448.


DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 04 Initiaal

Versierde hoofdletter. Getijdenboek, manuscript, Haarlem – Utrecht, circa 1448.


DSC03539AllardPiersonGetijdenboekManuscriptHaarlem-LeidenCa1475-1500 01

Allard Pierson, Getijdenboek met kruisiging, manuscript, Haarlem – Leiden, circa 1475 – 1500.


DSC03539AllardPiersonGetijdenboekManuscriptHaarlem-LeidenCa1475-1500 02

De pelikaan die zijn borst open pikt om zijn jong te voeden als symbool voor Christus. In de marge van Getijdenboek met kruisiging, manuscript, Haarlem – Leiden, circa 1475 – 1500.


DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 01

Allard Pierson, Koorbijbel, deel 5, manuscript, Amsterdam, circa 1450 – Haarlem circa 1480.


DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 02

Detail van Koorbijbel, deel 5, circa 1450 – Haarlem circa 1480.


DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 03

Detail van Koorbijbel, deel 5, circa 1450 – Haarlem circa 1480.

DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 04DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 05


En dan, van veel later in de geschiedenis….

DSC03531AllardPiersonAlbumAmicorumVanCathaeinaWassenberghSouvenirDeLAmitie

Allard Pierson, Album amicorum van Catharina Wassenbergh: Souvenir de l’amitié.

DSC03531AllardPiersonAlbumAmicorumVanCathaeinaWassenberghSouvenirDeLAmitie 01


Irma Boom

Irma Boom is een internationaal bekende, Nederlandse,
boekontwerpster.
Ze maakt boeken in opdracht die op zich zelf
kunstwerken zijn.
Het Allard Pierson in Amsterdam beheert haar archief
en heeft een tentoonstelling over de manier waarop
Irma Boom haar boeken ontwerpt.
Dat gaat met veel dummy’s gepaard, dus exemplaren die al heel
erg lijken op het uiteindelijke boek maar waar nog een
heleboel dingen aan kunnen veranderen.

DSC03529IrmaBoomDummys

Dit is een voorbeeld van een dummy. De tekst doet er nog niet toe maar de kleuren van de band, de dikte van het boekblok en de plaats van de tekst op de band is al wel bepaald.


De tentoonstelling toont een aantal voor kenners
bekende boeken (hoor ik niet bij).
Een er van is ‘Elements’ een boek gemaakt voor een
tentoonstelling van werk van Rem Koolhaas op de
2014 Venice Architecture Biennale.
Zoals een gebouw is opgebouwd uit allerlei elementen,
zo is dat ook met het boek. In de vorm van hoofdstukken
komen floor, wall, ceiling, roof, door, window, facade,
balcony, corridor, fireplace, toilet, stair, escalator,
elevator en ramp aan bod.

DSC03530ElementsRemKoolhaasIrmaBoom2014

Tussenfase in het ontwikkelen van het boek Elements door Irma Boom.


De tentoonstelling is in een van de gangen van
het museum. Niet een van de meest geschikte ruimtes
zou ik denken.
Het museum heeft in klein formaat, knipoog naar
eerder werk van Irma Boom, het boekmanifest beschikbaar
gemaakt voor bezoekers.
Ik zou graag meer informatie over het werk hebben willen
zien want er valt veel te leven bij Irma Boom.
Nu blijft het vooral gissen.

IMG_7476IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7477IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7478IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7479IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7480IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7481IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7482IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7483IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7499IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7486IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7487IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7488IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7489IrmaBoomBookManifestAllardPierson

Het Book Manifest van Irma Boom (in twee talen).


IMG_7490AllardPierson


Een bijzondere categorie in de boekenwereld

DeEersteAtlassen01

Atlassen vormen een bijzondere groep in de boekenwereld. Ze spraken en spreken, zelfs in de tijd van internet, heel snel tot de verbeelding. Ze vormen een soort van gids voor ons leven, een hulpmiddel om onze letterlijke plaats in de wereld te bepalen. Ze brengen fantasieën met zich mee over verre volkeren en landen.


Het was dan ook leuk om een tijd terug te lezen op twitter
(daar lees je ook leuk nieuws) dat er een serie postzegels uitkomt
over de makers van beroemde atlassen.

Vandaag op 23 maart is het dan zo ver.
Ik kocht een tijdje terug een setje met afbeeldingen van de
volgende reeks namen en hun kaarten:

Abraham Ortelius (1527 – 1598),
Theatre oft toonneel des aerdt-bodems:
waer inne te siene sijn die landt-tafelen der geheelder weerelt:
met een corte verclaringe der selver, 1570.

Gerard de Jode (1509 – 1591),
Speculum orbis terrarum, 1578.

Gerard Mercator (1512 – 1594),
Gli XVII provincie de gli Paesi Bassi, come Fiandra, Brabantia, Hollanda & Zelanda etc.
con gli termini de gli paesi vicini, 1585.

Jodocus Hondius (1563 – 1612),
Gerardi Mercatoris Atlas sive cosmographicae meditationes
de fabrica mundi et fabricati figura, 1619.

Willem Jansz. Blaeu (1571 – 1638),
Atlas Major, sive Cosmographia Blaviana, qua solum, salum, coelum,
accuratissime describuntur, 1662

Johannes Janssonius (1588 – 1664),
Ioannis Ianssonii Atlas contractus, sive Atlantis majoris compendium, 1666.

Wat een namen!

DeEersteAtlassen03 03

Van boven naar beneden: Gerard de Jode, Jodocus Hondius en Johannes Janssonius. De positie van ‘Nederland’ is op alle drie net iets anders.


DeEersteAtlassen02 01TheatrumOrbisTerrarumDeEersteAtlassen02 02OrteliusDeEersteAtlassen02 03GerardDeJode


De postzegels zijn ontworpen door Maud van Rossum.
Op haar website zag ik nog een paar hele mooie afbeeldingen van
de postzegels. Neem een kijkje.

DeEersteAtlassen04

DeEersteAtlassen03 01

DeEersteAtlassen02 00 TechnischeGegevens

DeEersteAtlassen03 02

Van boven naar beneden: Abraham Ortelius, Gerard Mercator en Willem Jansz. Blaeu. Van Blaeu was tot voor kort de Atlas Major te zien in het Huis van het Boek.


DeEersteAtlassen01

Met dank aan PostNL, de meeste tekst komt van hen af.


Bes in Amsterdam

Na het Rijksmuseum ben ik naar het
Allard Pierson gegaan. Ook in Amsterdam.

AllardPiersonBesEntreebewijs

In het verleden waren De bijzondere collecties van de UVA en het Allard Pierson twee organisaties die in hetzelfde gebouw zaten samen met een boekhandel. Die boekhandel (Nijhof & Lee Boekhandel) bestaat niet meer. De website van het Allard Pierson bevat nog veel links die nergens naar toe gaan. Met soms wel en soms geen foutmelding. De digitale samenvoeging is nog niet rond.


Het museum heeft een tentoonstelling over Bes, de Egyptische god,
die wordt voorgesteld in een leuke animatie.

IMG_2147AllardPiersonHerculesInDeEspressobar

In de espressobar staat deze Hercules naast de prijskaart opgesteld.


IMG_2149MannetjeBes

De god Bes in de film.


IMG_2150BesKalksteenPtolemaeischePeriode332-30VChr

Een afbeelding van Bes: Bes, kalksteen, Ptolemaeïsche periode (332 – 30 voor Christus). De jaartallen heb ik opgezocht.


IMG_2152TweeBeddempotenInDeVormVanBesHoutNieuweRijk1550–1070VChr

Twee beddenpoten in de vorm van Bes, hout, Nieuwe Rijk, 1550 – 1070 voor Christus.


IMG_2154NijlpaardPredynastischeTijd4500-3050VChr

Nijlpaard, Pre-dynastische tijd, 4500 – 3050 voor Christus.


Een leuke, kleine, speelse tentoonstelling.

IMG_2157AllardPierson

De vaste collectie van het museum deed me denken aan Meermanno en aan het Sieboldhuis dat ik later op vrijfag in Leiden zou bezoeken. Kleine historische collecties in een mooie omgeving.


London 1988. De steen van Rosetta.

 photo 095SteenVanRosettaBritischMuseum.jpg

De steen van Rosetta. Gezien in het British Museum in London. Sleutel tot het vertalen van de Egyptische hierogliefen.


Wikipedia:

De steen is een donkere granieten steen (van 112 bij 76 cm)
die in juli 1799 in Egypte door Franse genietroepen werd ontdekt bij werkzaamheden aan het fort St. Julien (nu Quaitbay) bij de Egyptische plaats Rosetta (nu El Rashid).

 

De steen is een tweetalige tekst, geschreven in drie verschillende schriften. Op de steen staat één tekst, geschreven op drie verschillende manieren:
= in het Egyptisch door middel van Egyptische hiërogliefen
= in het Egyptisch door middel van het demotisch schrift
= en in het Grieks alfabet.

 

De tekst op de steen is een dankbetuiging van de priesters van Memphis aan koning Ptolemaeus V Epiphanes.
De tekst is gedateerd op 27 maart van het jaar 196 v.C.
Er zijn nog twee andere decreten gevonden, het decreet van Canopus (1866) en het decreet van Memphis (1902).
Ook deze decreten waren tweetalig en in drie schriften en
gaven daarmee verdere informatie over het demotisch
en hiëroglyfisch schrift en de Egyptische taal.

 

De steen van Rosetta kan worden bezichtigd in het British Museum in Londen, waar hij al sinds 1802 wordt bewaard.
In Figeac, de geboorteplaats van Champollion, bevindt zich een kopie van de Steen van Rosetta evenals in het fort waar de steen in 1799 is gevonden.
In Nederland is een kopie te vinden in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en in het Allard Pierson Museum in Amsterdam.


 photo 095SteenVanRosettaBritischMuseumDetail.jpg

Details van de steen met de drie schriften.