Een bijzondere categorie in de boekenwereld

DeEersteAtlassen01

Atlassen vormen een bijzondere groep in de boekenwereld. Ze spraken en spreken, zelfs in de tijd van internet, heel snel tot de verbeelding. Ze vormen een soort van gids voor ons leven, een hulpmiddel om onze letterlijke plaats in de wereld te bepalen. Ze brengen fantasieën met zich mee over verre volkeren en landen.


Het was dan ook leuk om een tijd terug te lezen op twitter
(daar lees je ook leuk nieuws) dat er een serie postzegels uitkomt
over de makers van beroemde atlassen.

Vandaag op 23 maart is het dan zo ver.
Ik kocht een tijdje terug een setje met afbeeldingen van de
volgende reeks namen en hun kaarten:

Abraham Ortelius (1527 – 1598),
Theatre oft toonneel des aerdt-bodems:
waer inne te siene sijn die landt-tafelen der geheelder weerelt:
met een corte verclaringe der selver, 1570.

Gerard de Jode (1509 – 1591),
Speculum orbis terrarum, 1578.

Gerard Mercator (1512 – 1594),
Gli XVII provincie de gli Paesi Bassi, come Fiandra, Brabantia, Hollanda & Zelanda etc.
con gli termini de gli paesi vicini, 1585.

Jodocus Hondius (1563 – 1612),
Gerardi Mercatoris Atlas sive cosmographicae meditationes
de fabrica mundi et fabricati figura, 1619.

Willem Jansz. Blaeu (1571 – 1638),
Atlas Major, sive Cosmographia Blaviana, qua solum, salum, coelum,
accuratissime describuntur, 1662

Johannes Janssonius (1588 – 1664),
Ioannis Ianssonii Atlas contractus, sive Atlantis majoris compendium, 1666.

Wat een namen!

DeEersteAtlassen03 03

Van boven naar beneden: Gerard de Jode, Jodocus Hondius en Johannes Janssonius. De positie van ‘Nederland’ is op alle drie net iets anders.


DeEersteAtlassen02 01TheatrumOrbisTerrarumDeEersteAtlassen02 02OrteliusDeEersteAtlassen02 03GerardDeJode


De postzegels zijn ontworpen door Maud van Rossum.
Op haar website zag ik nog een paar hele mooie afbeeldingen van
de postzegels. Neem een kijkje.

DeEersteAtlassen04

DeEersteAtlassen03 01

DeEersteAtlassen02 00 TechnischeGegevens

DeEersteAtlassen03 02

Van boven naar beneden: Abraham Ortelius, Gerard Mercator en Willem Jansz. Blaeu. Van Blaeu was tot voor kort de Atlas Major te zien in het Huis van het Boek.


DeEersteAtlassen01

Met dank aan PostNL, de meeste tekst komt van hen af.


Bes in Amsterdam

Na het Rijksmuseum ben ik naar het
Allard Pierson gegaan. Ook in Amsterdam.

AllardPiersonBesEntreebewijs

In het verleden waren De bijzondere collecties van de UVA en het Allard Pierson twee organisaties die in hetzelfde gebouw zaten samen met een boekhandel. Die boekhandel (Nijhof & Lee Boekhandel) bestaat niet meer. De website van het Allard Pierson bevat nog veel links die nergens naar toe gaan. Met soms wel en soms geen foutmelding. De digitale samenvoeging is nog niet rond.


Het museum heeft een tentoonstelling over Bes, de Egyptische god,
die wordt voorgesteld in een leuke animatie.

IMG_2147AllardPiersonHerculesInDeEspressobar

In de espressobar staat deze Hercules naast de prijskaart opgesteld.


IMG_2149MannetjeBes

De god Bes in de film.


IMG_2150BesKalksteenPtolemaeischePeriode332-30VChr

Een afbeelding van Bes: Bes, kalksteen, Ptolemaeïsche periode (332 – 30 voor Christus). De jaartallen heb ik opgezocht.


IMG_2152TweeBeddempotenInDeVormVanBesHoutNieuweRijk1550–1070VChr

Twee beddenpoten in de vorm van Bes, hout, Nieuwe Rijk, 1550 – 1070 voor Christus.


IMG_2154NijlpaardPredynastischeTijd4500-3050VChr

Nijlpaard, Pre-dynastische tijd, 4500 – 3050 voor Christus.


Een leuke, kleine, speelse tentoonstelling.

IMG_2157AllardPierson

De vaste collectie van het museum deed me denken aan Meermanno en aan het Sieboldhuis dat ik later op vrijfag in Leiden zou bezoeken. Kleine historische collecties in een mooie omgeving.


London 1988. De steen van Rosetta.

 photo 095SteenVanRosettaBritischMuseum.jpg

De steen van Rosetta. Gezien in het British Museum in London. Sleutel tot het vertalen van de Egyptische hierogliefen.


Wikipedia:

De steen is een donkere granieten steen (van 112 bij 76 cm)
die in juli 1799 in Egypte door Franse genietroepen werd ontdekt bij werkzaamheden aan het fort St. Julien (nu Quaitbay) bij de Egyptische plaats Rosetta (nu El Rashid).

 

De steen is een tweetalige tekst, geschreven in drie verschillende schriften. Op de steen staat één tekst, geschreven op drie verschillende manieren:
= in het Egyptisch door middel van Egyptische hiërogliefen
= in het Egyptisch door middel van het demotisch schrift
= en in het Grieks alfabet.

 

De tekst op de steen is een dankbetuiging van de priesters van Memphis aan koning Ptolemaeus V Epiphanes.
De tekst is gedateerd op 27 maart van het jaar 196 v.C.
Er zijn nog twee andere decreten gevonden, het decreet van Canopus (1866) en het decreet van Memphis (1902).
Ook deze decreten waren tweetalig en in drie schriften en
gaven daarmee verdere informatie over het demotisch
en hiëroglyfisch schrift en de Egyptische taal.

 

De steen van Rosetta kan worden bezichtigd in het British Museum in Londen, waar hij al sinds 1802 wordt bewaard.
In Figeac, de geboorteplaats van Champollion, bevindt zich een kopie van de Steen van Rosetta evenals in het fort waar de steen in 1799 is gevonden.
In Nederland is een kopie te vinden in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en in het Allard Pierson Museum in Amsterdam.


 photo 095SteenVanRosettaBritischMuseumDetail.jpg

Details van de steen met de drie schriften.