Kunstvaria

Een korte maar daarom niet minder gevarieerde kunstvaria.
Een paar van de afbeeldingen zijn highlights
van veilingen die de afgelopen weken hebben plaatsgevonden.

Photobucket
Claude Monet, Nympheas, 1905, oil on canvas.


Photobucket
Henri Matisse, Bedouine au grand voile, aquatint, 1947, on annam appliquxe9 to wove paper.


Photobucket
Ian Fairweather, Bus stop, 1965.


Photobucket
Jan Havicksz. Steen, The prayer before the meal / Het gebed voor de maaltijd, 1660.


Jan Steen toont ons op dit schilderij zijn levensfilosofie.
Op het stuk papier tegen de muur staat het volgende:

Drie dingen wensch ick en niet meer.
Voor al te minnen Godt den heer,
Maar wens om tgeen de wijste badt
Een eerlyck leven op dit dal-
In deze drie bestaet het al.

Ik wens drie dingen:
– god aanbidden
– dat waarom de wijste mens bidt
– een eerlijk leven
Uit deze drie dingen bestaat alles.

Catalogue Note
In a domestic interior with a view out through an open window to a house and trees, a couple with an infant are about to have a simple meal of bread, cheese and ham. While the mother holds her child still and closes her eyes, her husband removes his hat and holds it before his face to say grace. The inscription on a placard hanging from a nail on the wall behind them is loosely adapted from Proverbs, XXX, 7-9, and serves as the familyx92s creed: “Three things I desire and no more/ Above all to love God the Father/ Not to covet an abundance of riches/ But to desire what the wisest prayed for/ An honest life in this vale/ In these three all is based”. The interior is a plain one, and reflects the modest simplicity of the life the family leads. Reminders of the transitory nature of human life on earth are found in the skull and extinguished candle placed on the shelf near a large book (probably a Bible), and the message is reinforced by the inscription on a piece of paper hanging over the shelf which reads: Gedenckt te sterven (x93Think on Deathx94). The wreath of wheat surmounting the skull is an emblem of resurrection, since the plant must die and be buried in the earth to yield a new plant. Originally Steen painted a large cross above the fatherx92s head (still visible as a shadow of a pentimento), but he painted it out and replaced it with the shelf and the objects on it that provide richer and more subtle allusions to death and resurrection. The key hanging behind the father is an emblem of his trustworthiness. Above the family hangs a belkroon – a chandelier with a bell hanging in the middle, an emblem of watchfulness, on which are inscribed words from the Lordx92s Prayer: u wille moet geschieden (“Thy will be done”). Few Dutch 17th Century paintings, even those by Jan Steen, are so laden with pious texts, which appear as part of the natural interior of the room rather than as superimposed messages.
That he was a catholic, and presumably had catholic patrons, may explain the crucifix that Steen first painted affixed to the wall. Its replacement with vanitas emblems on the shelf is not only a compositional improvement but also deepens the meaning of the painting and reinforces its mood of modest pious humility.
In its quiet mood of unadorned dignified piety this is an unusual work by Jan Steen, and a highly remarkable one. As Arthur Wheelock wrote in his entry for the painting in the Jan Steen exhibition catalogue, “Much of the forcefulness of Steenx92s image results from the surety of his painting technique. Rarely did he convey weight and texture so intently. He carefully modelled his figures with light and shade, endowing them with classical grandeur. He meticulously rendered the woven pattern of the frayed cloth over the barrel, and the crisp folds in the clean white table cloth under the bread and cheese. Finally he convincingly suggested the worn appearance of the fatherx92s chair and the rough wood of the window frame.”1 In few other works did Steen attain the same level of attention to detail and understanding of light and texture.
The subject itself is not unknown in Dutch art. Both protestant and catholic families commissioned portraits of themselves in prayer, often with biblical texts displayed, as here. As Peter Sutton observed and Arthur Wheelock reiterated, Steen was probably influenced by Adriaen van Ostadex92s etching of the same subject, which dates from 1653 (see fig. 1). Though unusual in Steenx92s oeuvre, the subject was evidently in demand from him, since this picture was the earliest of at least four treatments of it by him, all compositionally different. One of these, a work on canvas from circa 1663-65 in the collection of the Duke of Rutland, Belvoir Castle, includes three more figures, but has the same text on a placard above the fireplace.2 In both the Sudeley and Belvoir pictures, and in a version in the John G. Johnson collection in Philadelphia, also from circa 1662-66, passages from the Lordx92s Prayer are inscribed on the belkroon.3
In 1660 Steen was living in Warmond, just outside Leiden, but he had spent part of the previous decade in Delft. The understanding of space in the Sudeley picture, and in particular the diagonal view through the open window to a house and beyond it trees, may well have been inspired by works that he had seen by artists working there, including Pieter de Hooch, although the most analogous works by De Hooch probably date from after Steen moved back to Leiden. The interest in the internal space and the fall of light on the plaster wall and on the different woods of the window frame and shutters may also reflect Steenx92s understanding of developments made by painters in Delft, including Vermeer as well as De Hooch. As Wheelock and others have noted, the open window serves a multiple purpose. It admits light into the room and controls the lighting within it, but it also admits a free flow of fresh air, emphasizing the physical as well as spiritual healthiness of the family, who live within the community represented by the house and trees beyond to which they are linked by the open window, as well as within the internal bonds of the family.
The title given here is an English translation of the traditional Dutch title given to pictures of this subject: Gebed voor de Maaltijd. In England the traditional title is “Grace before Meat,” but in not all pictures of this subject is meat on the table. A painting by Jan Steen of this title, painted in the mid-1660s is in the National Gallery, London.4

This picture has always been catalogued as in the collection of Edmund Phipps, London, where noticed by Gustav Waagen, the second of two works there by Jan Steen, and described as ‘A man, a woman, and child. Also animated, clear and delicate’.5 This must however have been a different picture, either another composition entirely, or another version or copy of this one, because the present picture had been lent by James Morrison to the British Institution in 1848, and Waagen did not begin his visits to British collections until the spring of 1850.
Gustav Waagen did however see this picture a few years later, when he admired it in the collection of James Morrison in Harley Street. Waagen, who had clearly not set eyes on it before was struck by the paintingx92s unusually tranquil and reflective mood as well as its outstanding quality: “A remarkable specimen of the fact that this uproarious master could also occasionally represent the touching scenes of humble but happy domestic life. In other respects also, excellence of drawing, decision of forms, equal carefulness of execution in a solid impasto and great transparency, this picture belongs to the finest works of the master.”6
Although Mary Dent-Brocklehurst inherited the present picture from her father James Archibald Morrison in 1934, by which time her husband John Henry Dent-Brocklehurst had inherited Sudeley Castle, it was lent by her elder brother Simon Archibald Morrison to the Royal Academy exhibition in 1938, perhaps because the latter lived in London.
A copy after the Sudeley picture was in the Alfred Wallach sale in Paris, 3 April 1962, lot 17, reproduced in the catalogue. Wybrand Hendriks made a drawn copy of it in the late 18th century, probably while it was in the collection of Johannes Enschedxe9 in Haarlem, where Hendriks lived (now in the Rijksmuseum, Amsterdam).


Photobucket
Jan Havicksz. Steen, The prayer before the meal (detail.


Photobucket
U kijkt naar ruim 40 miljoen euro: Pablo Picasso, Nature morte aux tulipes, 1932.


Photobucket
Paul Signac, Les Andelys, Chateau-Gaillard, 1921, oil on canvas.

Jan M.M. de Meere: Petrus van Schendel

Bij het prachtige boek over Petrus van Schendel
– Een leven tussen licht en donker –
zit een schijfje met daarop een heel schetsboek.
Hierbij alvast een van de afbeeldingen.

Photobucket
Petrus van Schendel, Het wonder van Niervaart, (vermoedelijk) schets.

Dalmeyer Volksuniversiteit: De groote Kelk van Antiochië

Photobucket

Dalmeyer Volksuniversiteit, nummer 5 van 1926: De groote Kelk van Antiochië


De “Antioch Chalice,” (Kelk uit Antiochië) eerste helft 6e eeuw
Byzantijns; Gemaakt in Antiochië of Kaper Koraon
(historische plaats in Noord Syrië,
de hedendaagse stad daar heet Kurin)
Zilver, zilververguldsel

Photobucket

In het begin van de twintigste eeuw werd deze kelk
ontdekt (waarschijnlijk ergens tussen 1908 en1910).
Toen werd geclaimd dat deze Kelk gevonden was in Antiochië.
Antiochië is voor de vroegchristelijke gemeenschap
een belangrijke stad.
De stad stond op gelijke hoogte met Rome en Alexandrië
als religieuze plaatsen die je moest zien.
De zilveren binnenkant van de kelk werd toen aangewezen
als de Heilige Graal, de kelk die werd gebruikt door Christus
tijdens het Laatste Avondmaal.
Er bestaan inmiddels wel vier kelken wereldwijd
die deze toeschrijving te beurt vallen.
Aangenomen werd dat de rijk versierde voet, die om de kelk
was aangebracht, kort na de dood van Christus was aangebracht.
De wijnranken met druiventrossen vormen het decor voor vogels
(onder andere een adelaar) en dieren zoals een lam en
een konijn en twaalf menselijke figuren die geschriften vasthouden
en in hoge zetels zitten.

Photobucket

Twee van de menselijke figuren werden aangewezen
als afbeeldingen van Christus.
De andere tien figuren werden geïdentificeerd als tien
van de twaalf apostelen of als klassieke filosofen
zoals de profeten die Christus komst voorspeld hebben
in het Oude Testament.
Door de jaren heen is de aanwijzing van de kelk
als de Heilige Graal komen te vervallen.
Er zijn zelfs vragen gerezen rond de echtheid
van de ouderdom van de kelk.
Algemeen wordt aangenomen dat het om een kelk uit de zesde eeuw
gaat die bedoeld was voor de eucharistie.
Recent is echter vastgesteld dat het om een staande lamp gaat.
Zijn decoratie verwijst naar de uitspraak van Christus:
‘Ik ben het licht van de wereld’
De redenering is dat de lamp onderdeel uitmaakt van de kerkschat
van de Kerk van de Heilige Sergios in Kaper Koroan,
ten zuidoosten van Antiochië.
De parochianen zijn waarschijnlijk naar Antiochië gereisd
om daar de lamp te kopen als een geschenk voor hun kerk.

Photobucket

(Van de web site van het Metropolitan Museum in New York)

Petrus van Schendel: Brabantse meester van het avondlicht

De uit Breda afkomstige Petrus van Schendel heeft een uitzonderlijk schilderstalent. Hij zal uitgroeien tot een van Nederlands best betaalde schilders uit de negentiende eeuw. Bredax92s Museum exposeert voor het eerst een overzicht van zijn oeuvre. Bruiklenen komen uit heel Europa, want Van Schendel had in zijn tijd een internationale reputatie.

Photobucket

Petrus van Schendel komt op 21 april 1806 in Terheijden ter wereld. Na de dood van vader Gijsbertus gaat moeder Geertruida Brocx naar Breda waar de jonge Petrus al snel een uitzonderlijk tekentalent etaleert dat wordt ontdekt door een gepensioneerde Bredase officier. Maar wil je als Brabander in het begin van de negentiende eeuw gedegen kunstonderwijs volgen, dan moet je de provincie uit. Daarom vertrekt de jonge Petrus in 1822 naar Antwerpen. De academie daar is ideaal: dichtbij, het onderwijs is gratis en je kunt er, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Brussel of Luik, zowel met de Nederlandse als de Franse taal terecht.Ook Van Schendels stadgenoten, de schilders Willem Reinhardt Kleyn, Jacobus Huysmans en zijn zoon Constantinus Huysmans bezoeken de Antwerpse academie.

Weg uit Brabant
Na zijn studie stort Van Schendel zich volledig op de schilderkunst. Hij is zeer ambitieus en wil snel carrixe8re maken. Hoewel hij commercieel talent heeft, vinden zijn werken aanvankelijk weinig aftrek. Hij wordt er wanhopig van en zoekt heil bij de Haagse kunsthandelaar Johannes Immerzeel. Deze ziet er wel brood in, maar wil voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Wegens voortdurend geldgebrek is Van Schendel gedwongen zijn schilderijen ver onder de vraagprijs te verkopen. Hij accepteert overigens niet alles. Als Immerzeel opmerkingen maakt over fouten in het perspectief wijst Van Schendel hem terecht met de opmerking dat hij in 1828 op de academie een gouden medaille voor doorzichtkunde (perspectief) heeft ontvangen. De jonge Van Schendel blijft overtuigd van zijn kwaliteit en voorspelt Immerzeel dat zijn werk in de toekomst veel geld gaat opleveren. En hij krijgt gelijk, al tijdens zijn leven. Tussen 1858 en 1872 zal Van Schendel, samen met onder andere Jozef Israxebls, Diederik Jamin en Philip Sadxe9e, tot de best betaalde schilders van Nederland behoren.
Om door te dringen tot het kunstcircuit ziet Van Schendel zich genoodzaakt de provincie te verlaten. Maar hij verliest Brabant niet uit het oog. Hij exposeert in 1845 en 1863 in Breda en de parochiekerk van Terheijden schenkt hij het werk ‘Nachtbezoek van de H. Paulus aan de H. Antonius’.
Vanaf 1830 woont hij achtereenvolgens in Amsterdam, Rotterdam en in Den Haag. In 1845 vestigt hij zich met zijn gezin definitief in Brussel. Op dat moment heeft deze stad een grote internationale uitstraling.

Monsier Chandelle en zijn marktgezichten bij avond
In Brussel gaat het beter. Van Schendels atelier in Brussel bestaat uit twee kamers: een helverlicht vertrek voor het eigenlijke schilderwerk en een ruimte die hij kan verduisteren en kunstmatig belichten.
Van Schendel verwerft internationale roem als fijnschilder van kaars- en lamplichttaferelen. Dit in zijn tijd zeer gewaardeerd genre zal hij zijn hele leven trouw blijven. Ook Johannes Rosierse en Petrus Kiers, de Bredanaars Wilhelmus Kerremans en Andreas Vermeulen alsmede de Bosschenaren Jan Hendrik Grootvelt en Thomas van Leent zijn belangrijke vertegenwoordigers van deze stroming. Het kaarslicht wordt zijn handelsmerk en levert hem in Belgixeb en Frankrijk de bijnaam x91Monsieur Chandellex92 op. Ook noviteiten op het gebied van kunstlicht, zoals de elektrische booglamp, neemt hij in zijn werk op.
Het loont Van Schendels schilderijen lang te bekijken. Alleen zo zie je de fabelachtige wijze waarop hij kleding, personen en voorwerpen weergeeft. Zelfs in de donkere partijen ontdek je van alles. De lichtval klopt altijd. Van het felle schijnsel van de kaarsvlam tot het meest subtiele restje licht.
Het schilderij x91Jaarmarkt op de Grote Markt van Bredax92 is een realistische weergave van deze tweejaarlijkse markt zoals die in de negentiende eeuw in Breda werd gehouden. De stad heeft nog weinig winkels en de jaarmarkt is de gelegenheid voor aankopen en ontmoeting. We zien de plaatselijke bevolking in klederdracht, maar ook een muzikant uit Tirol waarvan we weten dat die op de jaarmarkten actief waren. Ook de Bredase Grote Markt met de huizen en de kerk op de achtergrond, is zeer natuurgetrouw weergegeven. Overigens is dit realisme in Van Schendels werk uitzonderlijk. Veel vaker maakt hij van zijn marktgezichten composities waarin hij elementen van verschillende herkomst tot een romantisch geheel combineert of waarin zijn figuren veel meer lijken te poseren. Voorbeeld daarvan is ‘De vogelverkoper in de Wagenstraat in Den Haag’ uit 1844, een schilderij dat koningin Victoria in 1845 kocht als verjaardagsgeschenk voor prins Albert en nu als bruikleen van de Royal Collection op de tentoonstelling te zien zal zijn.

Industrixeble revolutie
Breda’s Museum weet in 2008 de hand te leggen op een ander belangrijk schilderij van Van Schendel. Met steun van de Vereniging Rembrandt koopt het museum een werk waar de Engelse uitvinder van de stoommachine, James Watt, op is afgebeeld.
Wie zien de vijftienjarige Watt een haardtang tegen de tuit van een kokende waterketel houden waarbij hij de kracht van stoom ontdekt. Van Schendel legt het eureka-moment vast dat het begin inluidt van een nieuw tijdperk.
Van Schendel onderscheidt zich zelf ook als uitvinder op werktuigkundig gebied. In 1841 wordt hem een octrooi verleend voor zijn uitvinding tot verbetering van de schepraderen van stoomvaartuigen. Ook publiceert hij technische oplossingen ten behoeve van de droogmaking van de Haarlemmermeer. Veel erkenning voor de uitvindingen komt er echter niet. Hij spoort zijn zoon Thxe9odore aan een ingenieursstudie te volgen, in de hoop dat hij het met een goede achtergrond wel zal redden. En het feit dat hij deze Thxe9odore liet poseren voor de figuur van James Watt heeft daar waarschijnlijk alles mee te maken.

Photobucket

Meester van het perspectief
Techniek is een belangrijk aspect in de schilderkunst van Van Schendel. Hij ontwikkelt een methode om met behulp van wiskundige berekeningen te bepalen waar en hoe groot figuren in een tafereel moeten worden geplaatst. In de tentoonstelling zien we de methode terug in vele bewaard gebleven voorstudies: eigenlijk technische tekeningen voor zijn composities. In 1861 verschijnt de methode in boekvorm.
Zijn faam als kaarslichtschilder staat een bredere erkenning van andere facetten van zijn oeuvre een beetje in de weg. Op de tentoonstelling zijn ook mooie landschappen en portretten van zijn hand te zien. Kunstcritici verwijten hem teveel eenvormigheid met zijn markten bij kaarslicht. Daar hebben ze wel gelijk in, maar het neemt niet weg dat de schilder in dit genre zijn allermooiste stukken heeft gemaakt.
Petrus van Schendel sterft 28 december 1870 in Brussel, nadat hij drie maal in het huwelijk is getreden en twee vrouwen en menige zoon en dochter heeft overleefd. Op zijn laatste zelfportret schildert hij zichzelf met een stapeltje boeken. Op zijn revers zien we de Belgische koninklijke onderscheiding, die hij ontvangt nadat hij dit portret heeft voltooid. Van Schendel heeft die onderscheiding er dan ook later bij geschilderd. Tekenend voor zijn zucht naar erkenning als technisch begaafd kunstenaar en de wetenschappelijke aanpak die hij daarbij aan de dag legde.

Boijmans van Beuningen

Overtuigend gemaakte tentoonstelling.
De uitdaging was groot.
Hoe maak je een grote publiekstentoonstelling over een moeilijk
onderwerp met als hoogtepunt een kunstschilder
waar maar weinig werken van of bestaan,
of nog vervoerbaar zijn?
Het Boijmans van Beuningen is er in geslaagd.
Goed verhaal!

Enig punt van aandacht: de opzet van de ruimte.
Het idee van een cirkel (of set cirkels) in een grote rechthoekige ruimte
met langs de kanten allerlei nissen met werken.
Het oogt mooi maar de nissen zijn klein.
Al heel snel staan er te veel mensen in zox92n nis.
Hierdoor crexeber je meer wachttijd dan strikt nodig.

Extra bijzonder was het toen twee mensen, volledig verzonken in hun
digitale apparaat, naar fotox92s op het apparaat van de audiotour stond te kijken.
fotox92s van het werk waar ik ook naar wilde gaan kijken.
Ik kreeg weinig kans want de twee mensen blokkeerden het zicht.
Maar ze keken niet naar het werk voor zich.
Nee, ze keken in de telefoon.
Audiotour is mooi maar misschien is het tijd voor een
audiotour etiquette?

De weg naar Van Eyck

Petrus van Schendel: grote internationale tentoonstelling in Breda

Aan de vooravond van de grote internationale tentoonstelling
over Petrus van Schendel drie werken.
Ze zijn afkomstig van de site van het Bredax92s Museum.
Na het weekend kennen we waarschijnlijk de namen van de werken
en de bijbehorende jaartallen en achtergrondverhalen.
Althans, dat hoop ik.
Naast de tentoonstelling komjt er een boek uit over
Petrus van Schendel van de hand van J. de Meere.
Ik kijk er erg naar uit.

Photobucket

Petrus van Schendel

Photobucket

Photobucket

De weg naar Van Eyck

Gistermiddag naar de tentoonstelling x91De weg naar Van Eyckx92 geweest.
Een prachtige tentoonstelling in het Boijmans van Beuningen
in Rotterdam, die met heel veel zorg gemaakt.
Binnenkort een uitgebreide log hierover.
Nu een paar indrukken.

Bij twee schilderijen sprong de verenpracht van de vleugels
van de engelen meteen op:

Detail van x91De zwangere Maagd met de heilige Jozefx92, circa 1425 x96 1450, walnotenhout.

Of wat te denken van de eye catcher van de tentoonstelling:

Jan van Eyck, Annunciatie, circa 1430 x96 1435, eikenhout na 1864 overgebracht op doek.

Bij de tentoonstelling werd aan iedereen de tentoonstellingstekst uitgereikt.
Prettig om tijdens de tentoonstelling te lezen wat je gezien hebt of gaat zien.

Voor mij handig om direct aantekeningen te maken:

Bij de tentoonstelling hoort een mooie catalogus.
Daar begin ik vanavond in.

 

Raphael

Topstuk op papier in de Argusvlinder Rijksstudio van het Rijksmuseum
en tegelijkertijd een tentoonstelling in Teylers Museum in Haarlem:


Raphael, Hoofd van een vrouw, naar links, 1517 (Detail).

Petrus van Schendel in Breda

Zaterdag is het dan zover.
Al lang geleden aangekondigd maar vanaf zaterdag
is in Breda een grote, internationale tentoonstelling te bezoeken
met werken van de Bredase (Terheijden) kunstschilder
Petrus van Schendel.

De afgelopen jaren heeft het Bredax92s Museum zijn collectie
weten uit te breiden met een aantal werken van deze schilder.
Vooral dankzij de kennis en contacten van Dhr. Jan M. M. de Meere
is deze collectie aangevuld met werken uit andere musea
of particuliere verzamelingen.

Ik zal er zeker naar toe gaan.

Het vernieuwde Stedelijk Museum

Het museum is weer een prachtig gebouw geworden
maar of je er zoveel jaren (sinds 2004. Bron NOS) dicht voor moet zijn geweest?
Erg druk.
Zo druk dat er geen plaats was in het cafxe9 of in het restaurant in het museum.
Dat restaurant was trouwens vanuit de tentoonstellingsruimtes van
het museum niet te bereiken.
Slecht georganiseerd.
Druk is het er, Nederlanders, Belgen, Fransen, Amerikanen, overal vandaan.
Terecht, want de collectie is super!
Mooi, HM (Hare majesteit, een portret van Beatrix) van Luc Tuymans.

De Stedelijke Badkuip in volle glorie.


Er is een prachtig wandtapijt aangebracht tegen een van de nieuwe muren van de Badkuip. Het is ontworpen door Petra Blaisse en Marieke van den Heuvel. Het heet Inside Outside.


Petra Blaisse en Marieke van den Heuvel.


Onder de badkuip.


Karel Appel, wandschildering van het voormalig restaurant van het Stedelijk Museum, 1956, minerale verf op pleister, raam met glasapplique.


Julio Gonzales, La Montserrat, 1935 – 1937. Het licht maakt fotograferen moeilijk in het Stedelijk. Gelukkig is de close-up van het beeld beter.


Julio Gonzales, La Montserrat, 1935 – 1937.


Marc Chagall, Le violoniste, 1912 x96 1913, olieverf op doek.

Er hangen twee grote werken van Chagall.
Deze vind ik het mooist.
Chagall heeft een heel eigen beeldtaal. De volgende twee detailfotox92s
laten daar wat van zien.


Marc Chagall, Le violoniste, detail.


Marc Chagall, Le violoniste, detail.


Karel Appel.


Dan Flavin, Untitled (to Piet Mondrian through his preferred colors, red, yellow and blue) en Untitled (to Piet Mondrian who lacked green) 2, 1986.


Sol Lewitt.


Henri Matisse, Le perruche et la sirene, 1952 x96 1953, gouache op papier, uitgeknipt en geplakt op papier, gemonteerd op doek.


Jean Tinguely, Gismo, 1960.

Helaas komt deze ook niet goed over op de foto.
Daarom nog twee detailfotox92s.
Een van dat leuke karretje dat bij de installatie hoort.


Jean Tinguely, detail.


Jean Tinguely, detail van het karretje.


Yayoi Kusama, Aggregation on thousand boats show, 1963, mixed media.


Yayoi Kusama, detail.


Lee Bontecou, Untitled, 1961.


Simone Forti, Angel, 1975 x96 1977, holografische print, gloeilamplicht, kunststof, hout.


Jasper Johns, Untitled, 1964 x96 1965, olieverf, bezem en linialen op doek.


De ruimte onder de Badkuip en onder de grond. Waarom de ruimte zo hoog is, weet ik niet. Volgens mij hadden dit ook twee verdiepingen kunnen zijn.



Sigmar Polke, Farbtafelen, 1986 – 1987.


Sigmar Polke, Farbtafelen.


Petrus van Schendel

Heel veel kan ik er niet over zeggen,
maar deze week ontving ik van de schrijver,
de heer Jan de Meere, een afbeelding met de omslag
van zijn boek dat op 10 november van dit jaar het licht zal zien.
Voor mij is het boek ook nog in het donker.
Ik heb er nog niets van gelezen, laat staan gezien.
Maar op 10 november zal het boek gepresenteerd worden
bij de opening van een tentoonstelling over het werk van Petrus van Schendel
in het Bredax92s Museum.
De omslag ziet er schitterend uit.

Jan M.M. de Meere: Petrus van Schendel; een leven tussen licht en donker..


Kunstvaria

Even weg geweest.
Ik ben te druk geweest de afgelopen weken.
Daardoor was er onvoldoende tijd om te werken aan Kunstvaria.
Het feit dat de weblog leverancier nogal eens performance problemen
heeft helpt natuurlijk ook niet.
Neemt niet weg dat dit weer een mooie serie is
met 20 werken waaronder tweemaal Richter
en nog een paar meer van Picasso.

al bij al veel kunst waar de afgelopen weken
veel mee aan de hand was.
Werden ze niet gestolen (Picasso)
dan werden ze wel beschreven (Rothko)
of ze bereikten de hoogste prijs ooit (Richter).

Los van al die ellende: Geniet!

Gerhard Richter, Abstraktes Bild 809 x96 4, 1994, oil on canvas.


Elizabeth Frink, Fallen warrior, 1963, charcoal on paper.


Gerhard Richter, Prag1883 x96 1983, oil on canvas.


Giovanni Savoldo, Piet with three saints, 1529, oil on canvas.


Illustration to a Ramayana series Rama and Lakshmana confer with the monkey army.


Joseph Mallord William Turner, A coast scene with fishermen hauling a boat ashore, The Iveagh Sea-piece, circa 1803 x96 1804, oil on canvas.


Large pair of imperial cloisonnxe9 enamel cranes and 19th century censor.


Mark Rothko, No 1, royal red and blue, 1954.


Aboriginal art, Mawalan 1 Marika figure, male, Djangkawu ancestral being, Dhuwa Moiety, Australia, 1960, human hair, bark fibre, feathers, natural pigments on wood.


Maya vase with seated Lord with rattle, circa 725 – 735.


Pablo Picasso, Bust of a woman arms raised (Buste de femme, les bras levs), Dinard, summer 1922.

Picasso special vanwege een tentoonstelling over zijn werk
in zwart/wit: Picasso Black and White in het Guggenheim New York.


Deze is gewoon mooi: Pablo Picasso, Femme a la fenetre (Marie-Therese), 1936.


Deze is fantastisch: Pablo Picasso, Marie-Therese face and profile (Marie-Therese face et profil), Paris, 1931.


Pablo Picasso, The kitchen (La cuisine), Grands-Augustins, Paris, november 9, 1948, oil on canvas.


Ronnie Tjampitjinpa, Tingari cycle Wilkinkarra, Lake Mackay, 2007, acrylic on linen.


Silver decadrachm of Acragas (modern day Agrigento), Sicily, 406 BC.


Goed, misschien geen kunst. Wel heel schrijnend. Timothy H. Ox92Sullivan, printed by Alexander Gardner: A harvest of death, Gettysburg, July 4, 1863, albumen print.


Virgin and child with saints Dominic and Francis, Italian, circa 1280 – 1290.


Wassily Kandinsky, Studie for improvisation 8, painted in 1909 in Murnau, oil on cardboard laid down on canvas.


William Kentridge, Drawing for the film history of the main complaint, 1995 – 1996.


One liners: Pas op de crisislijders niet voeren

Crisislijders niet voeren.


One Liners is een kunstproject in Breda dat uit gaat van de actualiteit
en dan met een (1) kreet daarop commentaar wil geven.
De plaats van dit werk vind ik wel grappig.
Het is aangebracht op een hek langs het park.
In het park gaan mensen de kippen, eenden en duiven voeren.
Verder zit gelijk achter het werk een theehuis.
Daar laten mensen zich voeren.


Pas op de crisislijders niet voeren. Een voorbeeld van de ‘Plekgedichten’ van het Kunstenplan Openbare Ruimte Tilburg (KORT).


Er komt best wel wat bij kijken. Hier staat bijvoorbeeld x91NIETx92.


Maar het is goed te zien dat het hek niet geverfd is maar dat het slechts oranje plakband is..


Eens een ander beeld van de Grote Kerk van Breda

Vandaag een serie met grotere en kelinere details van de Grote Kerk in Breda.


De Grote Toren.


De meeste fotox92s zijn gemaakt vanuit de Torenstraat.


Of net vanaf de Grote Markt.


Zeer atletisch.


In detail.


De helpende engeltjes.



Wakkere haan.


Florale motieven.




Nog meer engeltjes.



.


Papier biënnale, Museum Meermanno, deel 1

Je kunt niet om het werk van Alicia Martin heen.
Het stroomt het museum uit, de bezoeker tegemoet.
Boeken, boeken, boeken en nog eens boeken.

Alicia Martin, Biografias, 2012.


Alicia Martin.




Alicia Martin.


De Papier biënnale is te zien verdeeld over twee locaties: Museum Rijswijk
en Museum Meermanno in Den Haag.
Beide locaties zijn gevestigd in en rondom twee bijzondere huizen.
In het geval van Meermanno in een statig Haags herenhuis
dat vroeger het eigendom was van een baron.
Zijn ‘spulletjes’ vormen het bestaansrecht van het museum.
Daarover later meer.
Maar nu eerst deel drie van de Papier biënnale.


De catalogus van de Papier Biënnale 2012.


De tentoonstelling weet echt welt e verrassen.
De catalogus doet dat niet.
Eenvoudig weergegeven, tweetalig.
De eenvoud past niet bij een biënnale rond een dergelijk
bijzonder materiaal waar veel over te vertellen valt.
Als papier je thema is, dan verwacht je van het stuk papier
dat de bezoekers mee naar huis nemen, iets bijzonders.
Zeker als de tentoonstelling slechts om het jaar is.
Niet alle werken van de tentoonstelling staan in het boek.
Detailbesprekingen ontbreken dan ook en dat is jammer.
Je organiseert iets bijzonders, dan heb je, naar mijn gevoel,
ook de verplichting, dat feit uit te dragen.
Wat er nu ligt is een soort glossy voor kunstenaars.
Geen samenhang, geen duiding, geen techniek.
De helft in het Engels.
Ik snap dat we in een crisis zitten,
maar beide museums hebben hun entreeprijs verhoogd.
Negentien euro vijftig is misschien niet veel voor een catalogus
maar je hebt dan als resultaat ook niet veel.
Je zet als het ware geen papier oeuvre neer.
Een gemiste kans.


Ros Rixon, Sphere x96 Lady Chatterleys lover, 2012.


Ros Rixon, zoek de titel.


Meermanno presenteert zich als ‘Huis van het boek’.
Bij de Papier Biënnale in Meermanno staat dan ook
papierkunst met boeken/tekst meer centraal dan in Museum Rijswijk.


Ros Rixon, The meaning of Art (De betekenis van kunst).


Mijn foto was onduidelijk maar op de site van Rixon heb ik deze foto gevonden. Een haast gefileerd boek.


Laura Behar. Authentieke teksten, handgeschreven op verschillende soorten papier. Gemaakt in Israel.

Dit is een voorbeeld van een van haar ‘Scrolls’. Papier met schrift geinspireerd door de Dode Zee-rollen. Papier gemaakt van verschillende materialen. In haar geval bijvoorbeeld woestijnplanten.


Ebon Heath, Quite dog bite hard, 2011.


Ebon Heath, Home, 2009, laser cut paper, nylon threads, metal crimps.


In de tuin, recht tegenover de vier hondegraven: Alicia Martin, Parasitos, 2012.


Met het museum op de achtergrond.


De Papier Biennale: Museum Rijswijk, deel 2

Museum Rijswijk had ik nooit eerder bezocht.
Het is een klein museum in ‘Oud Rijswijk’.
Een paar straten rond een mooie kleine kerk.
Het bestaansrechts van het museum is twijfelachtig.
Zeker het oude deel van het museum is mooi.
Een oude boerderij omgebouwd tot landhuisje.

De dichter Hendrik Tollens heeft er gewoond.
Wie?, zegt u.
Hendrik Tollens, de dichter van ‘Wien Neêrlands bloed’.
Moet ik dat kennen? zegt u.
Nou dat zou kunnen.
Dit was namelijk het Nederlands volkslied
tussen 1817 en 1832 en later van 1832 tot 1932.

Maar goed een museum?
Leuk maar te klein voor een eigen directeur en staf.

Mijn eerste indruk van de tentoonstelling:

23/09/2012 Museum Rijswijk
Het museum ligt in ‘Oud Rijswijkx’.
De tentoonstelling toont allerlei vormen van kunst met papier.
Papier in de vorm van pulp, maar ook in ruimtelijke werken
gecombineerd met planten, schelpen, zand, enz.
Een combinatie van ambachtelijk en creatief werk.
Het museum bestaat uit twee delen.
De voormalige woning van dichter Tollens en een moderne aanbouw.
Een mooie combinatie met verrassende kunstwerken.
Nu naar Den Haag.

Deel twee bestaat uit foto’s van werken die in het oude deel
van het museum te zien zijn.

Katsumi Hayakawa, Fata morgana, 2012.


Katsumi Hayakawa, Fata morgana, detail.


Katsumi Hayakawa, Fata morgana, detail.


Georgia Gremouti, Colonies, 2012.


Sophie Arup, Paper Pyramid, 2012.


Sophie Arup, Untitled (Black and gold), 2007.

Dit werk ziet er opde foto vlak uit.
Maar ik werkelijkheid is dit een driedimentionaal werk.
Met de volgende foto probeer ik dat een beetje zichtbaar te maken.


Sophie Arup, Untitled (Black and gold), 2007.


Drew Cameron and Drew Matott, Breaking rank, combat paper, 2008.

Combat paper is papier gemaakt van Amerikaanse legeruniformen.
De makers gebruiken hun methode voor hun eigen werk
maar ook om therapeutische sessies te houden voor veteranen.


Drew Cameron and Drew Matott, Heavens ascent, combat paper, 2010.


Georgia Gremouti, Colonies, 2012.


Georgia Gremouti, Colonies, 2012.


Johnny Beerens, Verdronken land IV, 2005 x96 2006, mixed handmade papers, watercolour.


Marleen van Wijgaarden, Untitled, 2009, paper on canvas.


Frits Achten, Stekelbes, 2005 x96 2006, papier-mache.


Johnny Beerens, Terra Creta, 2008 x96 2009, aquarel op diverse soorten zelfgeschept acquarel papier vermengd met schelpen, schelpengruis, vulkanisch zand.


Idem, van opzij.


Johnny Beerens, Verdronken land VII, 2012, aquarel op diverse soorten acquarel papier vermengd met schelpen, schelpengruis, haaientanden, nylondraad van aangespoelde visnetten. Het volledige werk.


Johnny Beerens, Verdronken land VII, detail.


Johnny Beerens, Verdronken land VII, detail. Zelfportret van de schilder.


Johnny Beerens, Verdronken land VII, detail.


Katrien Vogel.


Peter Bes, Natassja, 2009, cardboard, paper, wire, acrylic paint.

Ik meende er Fabiola in te herkennen.


Anne van der Pals, Hangende Christus, 2012, cut art book.


Eric Gjerde, Voronoi, study 1, abaca paper.


Mijn museumboek.


Papier Biënnale: Museum Rijswijk, deel 1

Afgelopen zondag ben ik naar de Papier Biënnale geweest
en heb zowel het Museum Rijswijk als het Museum Meermanno
in Den Haag bezocht.
Hier een eerste fotoverslag van mijn bezoek aan Museum Rijswijk.
Hoewel maar een kort overzich, geeft het direct een indruk
van de veelzijdige benaderingen die op de tentoonstelling
samen zijn gebracht rond het medium papier.

Frits Achten, Larf, 2009 – 2011.


Frits Achten, Larf, 2009 – 2011.


Johnny Beerens, Wering der zee, variant II, 2009 – 2012.


Jacqueline Overberg, Smitt & Wesson N3, 2009.


Peter Bes, Whatx92s going on, 2010 – 2011.


Peter Bes, Whatx92s going on, 2010 – 2011.


Marleen van Wijngaarden, Zonder titel, 2010.


Michael Hansmeyer, Negatief van de Constructed Column: de binnenkant


Michael Hansmeyer. De Buitenkant.


Het posterproject, Kasteelplein Breda

Affiches zijn het traditionele medium van grafisch ontwerpers
waarmee in xe9xe9n beeld een boodschap wordt verkondigd.
GDFB heeft 45 internationale ontwerpers gevraagd
speciaal voor het festival een poster te maken.
Uitgangspunt voor alle ontwerpers is de stelling
van bioloog Frans de Waal x91Greed is out, empathy is inx92.
Door dit gelijke uitgangspunt, vormt het totaal een mooi overzicht
van hoe hedendaagse ontwerpers hun creativiteit
en vaardigheid inzetten bij het verbeelden van een boodschap.

Daar heb ik dan weer mijn eigen selectie uit gemaakt.
Die is hier natuurlijk te bezichtigen.

Jan van Randoald, Thumbs up (Duimen omhoog, op de verzamelposter hangt de poster op zijn kop, of is de poster op het Kasteelplein verkeerd opgehangen?).


Kenzo Mayama Kramarz, Brink of collapse (op de rand van instorting).


Marcel Hausler, Geben ist denn Seeliger nehmen.


Met een Bijbelcitaat in vele talen.


Raymond Lemstra, Mask.


Aron Vellekoop Leon, Our Inner Ape.


Studio Naam, Cooking Canyon.

Mooi, qua thema wat algemener.
Maar niet minder toepasselijk.


Greed detail. Op de poster met afbeeldingen van alle posters (?) die er te zien zijn komt deze niet voor.


Greed (Hebzucht).


Alfons Hooikaas, Moneytree (Geldboom).


Judith vd Velden, Lady Empathy.


Ludwig Volbeda, We tried to build a new God, but they kept stealing our wood (We probeerden een nieuwe God te bouwen, maar ze stalen steeds ons hout).


Ludwig Volbeda (detail).

Dit is een hele mooie poster.
Ik gebruikte bijna spontaan het woord prent.
Dat komt omdat deze poster de uitstraling heeft van een ets.


Gezicht op het Kasteelplein en de sokkel van het standbeeld van Stadhouder Willem III.


Rejane Dal Bello, Totalitarian States (Totalitaire staten).

Is ook wat minder direct al laat de uitleg zich eenvoudig raden.
Prachtige poster.


Genis Carreras, Geometric Greed.


James Victore, Greed is out, Empathy is in.


Ook nog even langs het Huis van de Beeldcultuur gelopen. En jawel, de papierrecycleposter was afgerond. Mooi resultaat toch!.


Claudia Sola: Two fingers

Inmiddels was het vlak voor zonsondergang, het licht
verdween alsof een film van een westerse zonsondergang
versneld werd afgespeeld. x91Kijk eens naast je,x92 zei mijn
reisgenoot op gedempte toon. Ik draaide mijn hoofd en
zat oog in oog met een vrouwelijke chimpansee van
middelbare leeftijd. Zodra ze zag dat ik haar had
opgemerkt, stak ze haar rechterarm in mijn richting.
De palm van haar hand was naar boven gekeerd, haar
enorme vingers waren naar binnen gekromd. Voordat ik
het wist had ik mijn rechterhand uitgestoken en met mijn
vingers de hare omklemd. Daarop trok ze mijn arm naar
zich toe en drukte haar zachte lippen op de rug van mijn
hand, een klassieke handkus. Vervolgens liet ze mijn hand
weer los. Ze draaide zich om en bleef enkele ogenblikken
staan, daarbij steunend op de knokkels van haar handen.
Ten slotte verdween ze in het bos.

Deze chimpansee had me gegroet, een doodgewone
begroeting. Een mens is zonder nadenken in staat een
redelijke geslaagde chimpanseegroet uit te voeren.
We hadden niet de indruk dat mijn reactie een geweldig
misverstand veroorzaakte. Ik had er nooit bewust op
gelet hoe chimpansees elkaar groeten, laat staan dat ik
overwogen zou hebben hoe ik zou reageren op een
begroeting door een in het wild levende chimpansee.
Op zox92n moment valt de tijd even weg x96 mijn voorouders
en de hare zouden elkaar x miljoen jaar geleden, toen
nog als soortgenoten, ook gegroet kunnen hebben. Een
Chinese schrijver wiens naam ik vergeten ben, maakte
ooit een opmerking die alleen een Chinees kan maken:
hij verwonderde zich erover dat de Duitsers zulke goede
componisten hebben voortgebracht. Pas zo kort uit het
bos en nu al van die mooie muziek. Zo is het ook. De aap
is net uit het bos, inclusief de voorlijke Chinezen.

Tijs Goldschmidt

Te zien in Lokaal01 in het kader van BredaPhoto


Claudia Sola: Two fingers.





Claudia Sola: Two fingers.