Rembrandt-Velázquez. Nederlandse & Spaanse Meesters

IMG_2118DoelVanDeDagRembrandt-VelázquezNederlandse&SpaanseMeesters

We zijn in Nederland zo verwend met het super Rijksmuseum. Ik maak 1 bericht maar had met gemak 3 of 4 berichten kunnen maken op basis van wat ik er vrijdag heb kunnen zien. Mijn bericht gaat dan ook dwars door de tijd, door de onderwerpen en stijlen. Maar ik heb genoten en ik raad iedereen aan dat ook te gaan doen. Regelmatig. De foto toont de pagina van de website van het Rijksmuseum waar ‘Het Lam Gods’ van Francisco de Zurbarán getoond wordt.


IMG_2119DamamsterdamVanuitDeTram

Vanuit de tram zie ik in de verte de Dam, rechts het Koninklijk Paleis en Links de Nieuwe Kerk (De Grote Suriname Tentoonstelling moet ik nog gaan zien).


IMG_2120RijksmuseumAmsterdamAangekomen

Het weer was vrijdag niet best.


IMG_2121RijksmuseumAmsterdamBinnenIsHetBeterDanBuiten

Binnen in het Rijksmuseum was het beter (Verse gemberthee met een stuk appeltaart). Mijn idee was om vandaag ook even langs de eregalerij te gaan. De nieuwste aanwinst, de gouden Diana en Actaeon Bokaal gemaakt door Paul van Vianen uit 1610 is er te zien (Bruikleen familie Wessels). Daardoor ging ik al dwalend door het Rijksmuseum. Ik kan dat iedereen aanraden.


IMG_2122RijksmuseumBibliotheek

Zo kwam ik voor het eerst in mijn leven in de bibliotheek van het Rijksmuseum terecht. Ik kende de ruimte van de foto’s. Niet in de laatste plaats door de foto’s van De Bezige Bij.


IMG_2123RijksmuseumAmsterdamBibliotheek


IMG_2124ArtusQuellinusPortretVanJohanDeWittAmsterdam1665CarraraMarmer

Vervolgens werd ik afgeleid door dit beeld en het gruwelijke schilderij dat er rechts van hangt: Artus Quellinus, Portret van Johan de Witt, Amsterdam, 1665, carrara marmer.


De laatste buste die Quellinus in Amsterdam maakte, was dit portret van Johan de Witt, raadspensionaris van Holland, de machtigste man van de Republiek.
De Witt was familie en een geestverwant van de voornaamste Amsterdamse regentenfamilies.
Nadat de Johan de Witt en zijn broer in 1762 waren vermoord, werden van deze buste diverse afgietsels gemaakt, die hun weg vonden naar de huizen van hun bewonderaars.

IMG_2126DianaEnActaeonBokaalPaulVanVianenGoud1610BadendeDiana

Diana en Actaeon Bokaal, Paul van Vianen, goud, 1610. Badende Diana op de rug gezien.


Liefde bloeit alleen onder de beste voorwaarden:dat wordt hier verbeeld.
Op het deksel is te zien dat de liefde (Venus) voldoende eten (Ceres) en drinken (Bacchus) nodig heeft.
Op de bokaal zelf wordt duidelijk dat liefde geen verraad duldt: daar wordt Diana, godin van de jacht, tijdens het baden bespied door de jager Actaeon.
Als straf verandert Diana hem in een hert, waarna hij door zijn eigen jachthonden wordt verscheurd.

IMG_2128DianaEnActaeonBokaalPaulVanVianenGoud1610

Bruikleen van mevrouw H.G. Wessels, 2019. BK-2019-27.


IMG_2129RijksmuseumAmsterdamNachtwachtRestauratie

Dan kun je natuurlijk nauwelijks om de Nachtwacht heen. In restauratie.


IMG_2131FransHalsPortretVanMaritgeClaesdrVooght1639OlieverfOpDoekSK-C-139

In de eregalerij kwam ik ook dit werk van Frans Hals tegen: Portret van Maritge Claesdr Vooght, 1639, olieverf op doek, SK-C-139. Maar mij ging het om het volgende detail:

IMG_2130FransHalsPortretVanMaritgeClaesdrVooght1639OlieverfOpDoekSK-C-139

Echt ‘een boek vol zilverwerk’ met een beschilderde boeksnede.


Frans Hals schilderde een groot aantal fraaie portretten van de Haarlemse hogere klasse; kennelijk voldeed hij aan alle eisen van zijn voorname opdrachtgevers.
Maritge Vooght, echtgenote van burgemeester Pieter Olycan, poseert hier in een traditionele houding, fier rechtop, de toeschouwer recht aankijkend.
Aan de linkerkant vermeldde Frans Hals haar leeftijd: 62 jaar.
Haar wapen daarboven werd later door een andere hand toegevoegd.

IMG_2134MartijnVanDeGriendtOnOff

Voor ik de tentoonstelling Rembrandt-Velázquez in liep ging ik nog even langs de wisselende fototentoonstelling met deze keer: Martijn van de Griendt en zijn tentoonstelling On/Off. Twee foto’s spraken me aan.


IMG_2133MartijnVanDeGriendtOnOffLowlandsFestival

De tentoonstelling gaat er over dat we tegenwoordig altijd ‘aan staan’, verbonden met het internet, bezig zijn ons zelf te tonen, op te gaan en verbergen in de grote stroom. Hier is een bezoeker van het Lowlands festival die het nodig vind om zelfs vanaf het toilet foto’s de wereld in te sturen.


IMG_2135MartijnVanDeGriendtOnOffHappinezFestivalHorseCoaching

Of je gelukkig wordt van dit Happinez festival (géén schrijffout) wordt durf ik te betwijfelen. Bovendien wat is (zie briefje tegen de paal links van het midden) ‘horse coaching’?


IMG_2136FranciscoDeZurburánDeHeiligeSerapion1628JanAsselijnDeBedreigdeZwaanCa1650

Eindelijk ben ik er dan. Hier zie je twee schilderijen waarbij sprake is van beeldrijm: Francisco de Zurburán, De heilige Serapion, 1628 en rechts Jan Asselijn, De bedreigde zwaan, circa 1650.


Volledige overgave.
Je leven geven voor een doel groter dan jezelf.
Links de heilige van Zurbarán, die met de armen omhoog gebonden zijn laatste adem uitblaast ten dienste van zijn geloof.
Daarnaast de zwaan van Asselijn, die zijn nest verdedigt met zijn leven.
Het werd hét beeld voor de vermoorde raadpensionaris Johan de Witt.
Het beeldrijm van de wijd geopende armen en vleugels, zo breed getoond in witte verf, toont een overgave in volle overtuiging.

IMG_2138JanLievensStillevenMetBoekenCa1627-1628HuidAlsPerkament

Jan Lievens, Stilleven met boeken, circa 1627 – 1628. Huid als perkament. Ook op het Spaanse schilderij (hier niet te zien) lag op de voorgrond een vers stuk brood.


IMG_2140RembrandtVanRijnLezendeOudeVrouw(profetes)1655Licht

Rembrandt van Rijn, Lezende oude vrouw (profetes), 1655. Licht.


IMG_2142AbrahamBloemaertDeAanbiddingVanDeDriekoningen1624PrachtEnHeerlijkheid

Abraham Bloemaert, De aanbidding van de Driekoningen, 1624. Pracht en heerlijkheid.


IMG_2145FransHalsRegentenVanHetHaarlemseOudemannenhuis1664WeesLiefdadig

Frans Hals, Regenten van het Haarlemse Oudemannenhuis, 1664. Wees liefdadig. Bij Frans Hals (en trouwens ook bij Rembrandt) valt me steeds op hoe impressionistisch hun werk is als je er wat dichterbij komt. Let maar eens op die witte omslag aan de pols van de figuur in het midden.

IMG_2144FransHalsRegentenVanHetHaarlemseOudemannenhuis1664WeesLiefdadigDetail

Zo ziet dat detail er van dichtbij uit.


IMG_2158DeKerstbal

Dit is de bouwplaat van een kerstbal die ik kreeg bij aankoop van de catalogus. Wederom een ontwerp van Irma Boom (de catalogus wel te verstaan).


IMG_2209Rembrandt-Velázquez. Nederlandse & Spaanse Meesters

In de catalogus ben ik nog niet begonnen maar ik heb al wel gezien dat het een prachtig kijkboek is.


De ochtend in het Rijksmuseum was geweldig.
De tentoonstelling is om jaloers op te zijn.
Als je zo met de werken in je collectie (en die van andere collecties)
te werk kunt gaan. Ik ben jaloers.

Breda in The Met

Breda in de verzameling van het Metropolitan Museum in New York.
De eerste werken waren duidelijk terug te verwijzen naar Breda.
Maar nagelang je verder komt wordt dat steeds moeilijker en steeds leuker.
Vandaag nog eens drie verrassingen.

 photo MetropolitanMuseumNewYorkCallingCardRenoir.jpg

Pierre-Auguste Renoir, calling card. Artist: Anonymous, circa. 1864–1919. Inscribed in plate across center: “PIERRE AUGTE RENOIR”; lower right: “28, rue Bréda” [crossed out in graphite]


Between the years of 1977 and 1989, F. C. Schang donated a group of 64 artists’ calling cards to the Metropolitan Museum of Art.
Schang began collecting calling cards as an accompaniment to his stamp collection;
however, the former eventually eclipsed the latter.
Now a part of the Drawings and Prints Department’s permanent collection, the calling cards are housed in an album that also includes Schang’s collection of stamps and other ephemera.
Calling cards are thought to have originated in Britain with the habit of writing messages
on the backs of playing cards. Ladies used hearts while men chose from diamonds or spades.
Special cards designed for such messages began to appear in the mid-18th century.
Printed with one’s name and, later, their address, engraved calling cards were originally used only by the nobility and upper class. Those who could not afford to have cards printed would write their names on white paper or unglazed pasteboard.
By the beginning of the 19th century, the calling card was a firmly-established social necessity.
For many, the card was used for dating, or “calling” upon a potential love interest.
But it became popular among artists as well, many of whom used them to send notes and direct potential patrons to their studio. (See: Banfield 1989, pp. 1-4.)

Korte samenvatting:
Het museum ontving een verzameling ‘calling cards’.
Dat waren kaartjes die men (adel, upper class) aan elkaar gaf om
daarmee een bezoek aan elkaar de bevestigen.
Het begon waarschijnlijk met het uitwisselen van speelkaarten met
daarop het adres geschreven.
Vrouwen gebruikten kaarten met het symbool ‘Harten’ en mannen gebruikten
‘Ruiten’ of ‘Schoppen’. Maar later werden het gedrukte kaartjes.
Een beetje zoals we nu business cards uitwisselen.
Vergeet niet dat niet alle kunstenaars zoals Van Gogh armoedig waren.

Blijkbaar woonde Renoir eens in de Rue de Breda.


 photo MetropolitanMuseumNewYorkFranciscoDeZurbaraacutenSpanishFuenteDeCantos1598ndash1664MadridTheBattleBetweenChristiansAndMoorsAtElSotilloCa1637ndash1639OilOnCanvas.jpg

Metropolitan Museum – New York, Francisco de Zurbarán, Spanish, Fuente de Cantos 1598 – 1664 Madrid, The Battle between Christians and Moors at El Sotillo, circa. 1637 – 1639, oil on canvas.

In 1370 the Spanish forces were saved from a night ambush when a miraculous light revealed the hidden Moorish troops.
This picture depicting the miraculous event was painted for the apse of the Carthusian monastery of Nuestra Señora de la Defensión in Jerez de la Frontera.
It formed part of a large, three-tiered altarpiece which comprised fourteen paintings and additional sculptures.

Op zich lijkt dit helemaal niets met Breda te maken te hebben, maar
als we het beeld beter bekijken vallen de lanzen aan de linkerkant wel op.
Lijkt wel een beetje op Velazquez (Las Lanzas).

 photo MetropolitanMuseumNewYorkFranciscoDeZurbaraacutenSpanishFuenteDeCantos1598ndash1664MadridTheBattleBetweenChristiansAndMoorsAtElSotilloCa1637ndash1639OilOnCanvasDeLanzen.jpg

In de toelichting op dit werk op de site van het Metropolitan
wordt inderdaad naar het schilderij van Velazquez verwezen.


 photo MetropolitanMuseumNewYorkEdwaertCollierDutchBredaCa1640ndashafter1707LondonOrLeidenVanitasStillLife1662OilOnWood.jpg

Metropolitan Museum – New York, Edwaert Collier, Dutch, Breda, circa 1640 – after 1707 London or Leiden, Vanitas still life, 1662, oil on wood.


Edwaert Collier is me volledig onbekend.
Maar blijkbaar is hij in Breda geboren.

Het schilderij bevat een aantal leuke details.

 photo MetropolitanMuseumNewYorkEdwaertCollierDutchBredaCa1640ndashafter1707LondonOrLeidenVanitasStillLife1662OilOnWoodJacobCats.jpg

Allereerst zien we hier een klein portret van Jacob Cats als raadspensionaris van Holland.


 photo MetropolitanMuseumNewYorkEdwaertCollierDutchBredaCa1640ndashafter1707LondonOrLeidenVanitasStillLife1662OilOnWoodAlmanakMetECEnDeRingMetEK.jpg

Op het schilderij ligt ook een almanak. Naast de titelpagina zien we de Letters EC en het jaartal 1662. EC staat voor Edwaert Collier. 1662 is het jaar waarin het schilderij gemaakt is. Op de ring die er rechtsvoor ligt staan ook twee letters EK. Volgens Wikipedia: Zijn voornaam kan ook gespeld worden als “Edward”, “Eduwaert”, “Edwart” of “Evert” en zijn achternaam als “Colyer” of “Kollier”. Voorkeurspelling is: “Edwaert Collier”.

Kunstvaria

 photo AraPetersonBlueOrangeRoll2010WoodAndAcrylicPaint.jpg

Ara Peterson, Blue/Orange roll, 2010, wood and acrylic paint.


 photo AttributedToFranciscoDeZurbaranHeadOfAMonkBlackChalkGreyWashWithTracesOfPenAndInk.jpg

Attributed to Francisco de Zurbaran, Head of a monk, black chalk grey wash with traces of pen and ink.

 photo AttributedToFranciscoDeZurbaranHeadOfAMonkBlackChalkGreyWashWithTracesOfPenAndInkDetail.jpg

Detail.


 photo BlueAndWhiteOvoidPorcelainJarWithSceneFromTheYuanZajuDramaTheSaviorYuchiGong14th-centuryYuanDynasty.jpg

Blue and white ovoid porcelain jar with scene from the Yuan Zaju drama ‘The savior Yuchi Gong’, 14th-century, Yuan Dynasty.


 photo HowardHodgkinWetEvening2009-2012PitturaAdOlioSuLegno.jpg

Howard Hodgkin, Wet evening, 2009 – 2012, pittura ad olio su legno.


 photo JanDibbetsRed1976-2012FromNewColourStudiesColourPhotographLaminatedToDibond.jpg

Jan Dibbets, Red, 1976 – 2012, from New Colour Studies, colour photograph laminated to dibond.


 photo JuanFernaacutendezElLabradorStillLifeWithFourBunchesOfGrapes1630-1635OilOnCanvas.jpg

Juan Fernandez ‘El Labrador’, StillLife with four bunches of grapes, 1630 – 1635, oil on canvas.


 photo LloydMartinShift2013OilMixedMediaOnCanvas.jpg

Lloyd Martin, Shift, 2013, oil mixed media on canvas.


 photo PaulKleeFlorTropical1920.jpg

Paul Klee, Flor tropical, 1920.


 photo RembrandtAThatchedCottageByALargeTreeAFigureSeatedOutsideAround1650.jpg

Rembrandt van Rijn, A thatched cottage by a large tree, a figure seated outside, around 1650.

Een oude boederij bij een grote boom, een persoon zit aan de deur.

Ik ben maar een leek en ken niet al deze werken.
Maar als ik zo’n beschrijvende titel tegenkom dan
probeer ik bijvoorbeeld ook even te zien
waar die figuur nu precies zit.
Dat is hieronder met fel groen aangegeven.

 photo RembrandtAThatchedCottageByALargeTreeAFigureSeatedOutsideAround1650Detail.jpg


 photo RembrandtSelf-PortraitWithShadedEyes1634.jpg

Rembrandt van Rijn, Self-Portrait with shaded eyes, 1634.

Deze week was er weer een zelfportret van Rembrandt in het nieuws.
Niet dit schilderij overigens.


 photo RenaEffendiParargeAdrastoidesBienertNearlyExtinctTalishMountainsOfLenkoranAzerbaijanPhoto.jpg

Rena Effendi, Pararge Adrastoides Bienert, nearly extinct, Talish Mountains of Lenkoran, Azerbaijan, photo.

Bijna uitgestorven vlindersoort uit Azerbaijan, gefotografeerd door Rena Effendi.
Prachtig en past natuurlijk extra goed op de Argusvlinder.


Kunstvaria

Alfred Sisley, Bridge at Hampton Court, 1874.


Alfred Sisley, Under the bridge at Hampton Court, 1874.

Dezelfde brug, een keer van opzij en een keer van onder.


Arnaldo Roche, I found him first (I’m a ghost in the theater of the subconscious), 2002.

Ik vond hem eerst (Ik ben de geest in het theater van het onderbewustzijn).
Moeilijke titel.
Maar wat vond hij dan?
Hij vond Vincent van Gogh.
Kijk maar eens goed, links op het schilderij.
Ik heb het hoofd er een beetje uitgelicht en een slag gedraaid.
Dan krijg je het volgende resultaat.

Vergelijk dat nu eens met bijvoorbeeld het volgende zelfportret
van Vincent van Gogh dat is gemaakt in 1887.


Carol Beckwith / Angela Fisher, Maasai bride, Kenya, 1995.


Claude Monet, Seine at Giverny (L’Ile aux Orties), 1897.


Eva Hild, Billow 2, 2007.


Francisco de Zurbaran, Agnus Dei, 1636 – 1640.

We gaan langzamerhand naar de Kerstdagen toe.
Dus zie je steeds meer religieuze afbeeldingen.
Al hoort dit Lam Gods meer bij Pasen.


Frank Stella, Uzlany II, 1973.

Een belangrijk werk in het oeuvre van Stella.
Hij gaat van twee naar driementionaal.
De titel verwijst naar een synagoge die door de Duitsers is verwoest in Polen.


Kees van Dongen, The wrestlers or Tabarin wrestlers, 1907 – 1908.


Miquel Barcelo, Ceiling human rights room, Geneva, 2008.

Dit is een zaal in Geneve, de zogenaamde Mensenrechten-zaal.
Het plafond is gemaakt door Miquel Barcelo.
De volgende foto toont het productieproces in actie. Spectaculair.


Morigami Jin, Reclining II, 2004.

Oude techniek, oud materiaal, moderne kunst.
Mandenvlechten met bamboe.


Mush-hushshu Dragon from Ishtar Gate, Babylon, 6th century BC.

Ik heb deze werken een keer in het echt gezien in Berlijn.
Heel indrukwekkend.
Ze komen uit het oude Babylon, het huidige Irak.
Zesde eeuw voor Christus, de Ishtar Poort.

Processional way, Striding lion, Babylon, 6th century BC.

Wandelende leeuw.


Olafur Eliasson.

Helaas alleen de naam van de kunstenaar.
Geen naam van het werk of jaartal.


Pieter Jansz. Saenredam, View of the choir of the Sint-Mariakerk in Utrecht, 1662.

Bij Saenredam weten we haast altijd en heel precies wat de afbeelding voorstelt:
Gezicht op het koor van de Sint Mariakerk in Utrecht.


Roy Lichtenstein, Interior with red wall..


Salomone de’ Grassi, The Trinity.

De drie-eenheid, eerste helft van de 15e eeuw.
Mooie engeltjes.


Seated musician, Qin dynasty, 221-206 BC, terracotta.

Zittende muzikant, terracota uit China.


Sebastiao Salgado, Workers emerging from a coal mine, Dhanbad, Bihar, India, 1989.

Arbeiders komen tevoorschijn uit een kolenmijn in de staat Bihar in India.


Stephen Dupont, Searching for weapons (in Afghanistan), 2005.

De titel van deze foto is: zoeken naar wapens.
Dat overleg in Uruzgan met de Amerikanen kan moeilijk worden.


Susan Hiller, The J-Street Project, 2002-2005.

In het kader van dit project heeft de fotograaf geprobeerd
alle straten in Duitsland waar het woord ‘Juden’ (Joden) in voorkomt
te fotograferen. Hier gaat het om een straat in Coburg: Judenberg.


William Holman Hunt, The triumph of the innocents, 1883 – 1884.

De overwinning van de onschuldigen.
Bijzondere titel want je ziet hier de vlucht naar Egypte, Maria, Jozef en Christus
en een groot aantal kinderen die kort erna vermoord worden.


William Wendt, The silent summer sea, 1915.


Yoko Ono, Sky ladder, 2008.