Figure of Manjushri, Nepal, Malla period, 14th century, gilt-bronze.
Friso ten Holt, Familie op het strand.
Fu Shan, Horsemouth cliff, circa 1659, album leaf, ink on paper.
Gijsbert Hanekroot, David Bowie, Rotterdam Ahoy, 1976.
Jean Dufy, Place de la Concorde, oil on canvas.
Joaquin Sorolla y Bastida, Viejo pescador en una barca (Old fisherman in a boat), 1895.
Sommige mensen hebben een hekel aan zijn werk. Le Courbusier, High Court, Chandigarh, India.
Niet alle foto’s van Angkor Wat in een blog.
Maar verspreid over 10 dagen de foto’s die ik begin
januari 2017 gemaakt heb van deze World Heritage site.
Versieringen aan de dakranden van de ommuringen.
Iedere toegang tot de ommuring is uitgebreid versierd met beeldhouwwerk. Het is allemaal heel indrukwekkend.
Gustave Caillebotte, Voiliers au mouillage sur la Seine, a Argenteuil (Sailboats at anchor on the Seine at Argenteuil), 1883, oil on canvas.
James Mc Nabb, Composure, 2017, sculpted compoisition in walnut.
Michael Brennand-Wood, Facebook – The Honey Trap.
Bruce Rae, Fern, 2017, photograph.
Edvard Munch, Girl’s head against the shore, 1899, detail of a color woodcut.
Rembrandt, Virgin and Child with the cat and the snake, 1654, etching.
Jozef Israëls, Geschilderde schets voor een schilderij met als onderwerp ‘David en Saul’, 1899.
Een van de toren van Angkor Wat. Uiteindelijk zullen we die torens niet heel dicht bij benaderen. Je kunt naar een hogergelegen plateau maar dat gaat via smalle en steile trappen. Daar worden maar beperkt mensen op toegelaten. Dat is verstandig maar het resultaat is dat er lange rijen toeristen in de brandende zon staan te wachten. Als we bij die rijen aankomen besluiten we door te lopen.
De haardracht is steeds weer anders.
De galerijen zijn hoog en druk.
Ook voor de watervoorraad is gezorgd. Het deel wat Angkor Tom genoemd worden en dat we na Angkor Wat gaan bezoeken, had een bevolking van 1 miljoen bewoners. Dus dan jeb je stedelijke voorzieningen nodig.
Het plafond tussen twee pilaren.
Bovenkant pilaar.
Van mijn bezoek aan het Stedelijk Museum in Amsterdam
op eerste kerstdag 2016 heb ik nog niets laten zien.
We waren er omdat we de dag erna naar Vietnam zouden vliegen.
Veel foto’s heb ik er niet gemaakt.
Het was er erg druk.
De belichting was prima.
Dat levert wel mooie beelden op.
Jean Tinguely, Meta matic, 1959.
Toch schitterend, al die schaduwen?
De catalogus heb ik toen niet gekocht. Om die mee te nemen naar Vietnam en Cambodja leek me geen goed idee.
Als een middeleeuws miniatuur.
Mengele Totentanz. Prachtige opstelling.
Ook voor Angkor Wat geldt dat de heel populaire vakantiebestemmingen echt wel iets bijzonders hebben. Angkor Wat is prachting. Ondanks de enorme bezoekrsaantallen. Het valt niet mee foto’s te maken zonder al die toeristen.
In de ruimte tussen de ‘ringen’ rond Angkor Wat staan ook losse gebouwen zoals dit hier.
Gang in een poortgebouw.
Luca della Robbia, The visitation, about 1445, glazed terracotta.
Marcus Harvey, Historic head, 2016, bronze.
Marinus Boezem, Meteorieten, 2016.
Nick Cave, Until, 2016.
Stephan Balkenhol, Großer Mann mit weißem hemd und schwarzer hose, 2014, wawaholz, farbig gefasst.
Wifredo Lam, Caballo reclinada, circa 1946 – 1947, ink on paper.
Het tempel complex bestaat uit een serie ‘ringen’
rond het hart van de tempel met de vijf torens.
Poortgebouw in een van de ringen.
Ook de poortgebouwen zijn rijk versierd. Soms ook met beelden zoals deze Buddha.
Het einde van een ballustrade met de veelkoppige slang. Hier op de rug gezien.
Aneta Regel, Duo, 2017, orange and green stoneware, porcelain, volcanic rock components, glaze, slips, resin.
Adriaen van Ostade, Der Tanz im Wirtshaus, 1650 – 1655.
Alessandro di Mariano Filipepi, called Sandro Botticelli, An angel, head and shoulders, oil on panel transferred to canvas, 1495 – 1500.
Nicole Eisenman, Long distance, 2015, oil on canvas.
Om mensen niet te overvoeren met foto’s van Angkor Wat
wil ik ze wat doseren.
Op 10 januari van dit jaar bezochten we Angkor Wat.
Eigenlijk is Angkor Wat maar een van de vele tempels en
paleizen die in de buurt van Siem Reap in Cambodja staan.
Zo bezochten we op die dag:
Angkor Wat
Bayon (in het deel dat Angkor Thom heet)
Baphuon
Royal Palace en Phimeanakas tempel
Thommapon tempel
Chau Say Tevoda
Ta keo
Ta Prohm
Maar deze tiendaagse alleen foto’s van Angkor Wat en slechts
een paar per dag.
In de verte ligt Angkor Wat. Bekend om de vijf torens. Het symbool van Cambodja. Druk was het er zoals waarschijnlij iedere dag is deze tijd van het jaar.
In 1992 is Angkor Wat opgenomen in de World Heritage List van Unesco.
Angkor Wat bestaat uit in het hart van het complex een tempel met de vijf torens. Er om heen zijn er meerdere ommuringen met grote tussenruimtes. Het is dus een hele wandeling. Zeker als het heet is. Al die ommuringen hebben poortgebouwen en alles is prachtig versierd.
Een ommuring met een poortgebouw.
Kapsels doen me niet zo veel maar wat ik hier aan haardracht zag was ongelofelijk. Om nog maar niet te spreken over de kleding.
Dit was dan dag 1 van de Angkor Wat tiendaagse.
Na grote groepen studenten die vorige week de binnenstad van Breda bezochten, bleven er eerst een paar en later alleen deze NS-fiets staan op het Kasteelplein. Vanochtend heb ik deze foto getwitterd.
Tot mijn verrassing is aan het eind van de middag de fiets weg. Het Kasteelplein is weer leeg en het zicht op de KMA weer als altijd.
Al eens eerder besprak ik een boek van Jack Gravemaker.
Nu is een volgend boek verschenen dat via bol.com verkrijgbaar is.
Hier het artikel dat onlangs in de Bode is verschenen
Foto van Jack Gravemaker met het boek onder zijn arm. Foto door Eugene de Kok.
DOOR EUGÈNE DE KOK
ZOUTELANDE – “Het is toch je broer?”, zegt Jack Gravemaker
als je hem vraagt waarom hij een boek heeft gemaakt
over zijn oudste, in 2015 overleden broer
Willem Vermarke (Gravemaker), die van 1994 tot en met 2006
de Botterbar in Zoutelande runde.
In het boek haalt de Middelburger herinneringen op
aan de markante barman en aan de botter, die in 2012 is gesloopt.
Arm-17 op het Veerse Meer.
Jack Gravemaker heeft ruim twee jaar gewerkt aan het boek
‘De Botterbar, ARM-17 te Zoutelande’.
Het bestaat vooral uit foto’s, die Jack vaak zelf heeft gemaakt,
maar ook van verschillende personen heeft gehad.
Zo zie je op de eerste pagina’s de ARM-17 op zwart-wit-foto’s varen
op het Veerse Meer en in de haven van Veere liggen.
Arm-17 (jelemaal rechts) op de kust voor onderhoud.
In 1961 verkopen de broers Joos en Piet van Belzen hun botter aan
ondernemer Willem van Krugten uit Breda.
Hij is dan al eigenaar van camping Duinoord en ziet brood
in het klassieke vissersschip.
Hij mag het plaatsen onderaan de duinen in Zoutelande.
Arm-17 op transport. Vlak bij cafetaria Duinoord op de Duinweg in Zoutelande.
Met zijn vrouw Tanja van Krugten begint hij een kroeg in het schip.
“Met de netten in de mast en de Nederlandse vlag in top
leek het net alsof het schip daar was gestrand”,
schrijft Jack in zijn fotoboek.
“De groene flessen lagen voor de botter en moesten de zee voorstellen.
Als ‘s avonds de schijnwerpers er op stonden,
kwam de zee weer tot leven. Het had iets.”
Nylon
Het echtpaar runt de Botterbar tot 1985.
Negen jaar later nemen Jacks broers Kees Gravemaker en
Willem Vermarke (Gravemaker) hem over van hun neef
Johan Reindersma, die hem tot die tijd heeft bestierd.
Willem Gravemaker (Vermarke) bij zijn botterbar in september 1995.
Twee jaar later stopt Kees ermee en gaat Willem alleen verder.
“De Botterbar was alles voor hem”, zegt Jack. “Hij had het er altijd over.
Zelf ging ik er ook vaak heen en maakte dan altijd foto’s.
In de loop der jaren heb ik er heel wat verzameld.”
Jack haalt tussen de foto’s door herinneringen op aan de bar,
bijvoorbeeld over het rode licht in de mast dat om acht uur aanging
zodat mensen zagen dat hij was geopend
en over de dagelijkse stormen.
“De koperen scheepslampen aan het plafond waren door nylondraden
met elkaar verbonden. Achter de bar hing een touw.
Willem had een bandje met stormgeluiden.
Dat zette hij altijd rond een uur of elf op.
Vervolgens ging het licht op laag en trok hij aan het draadje,
eerst zacht, maar steeds harder waardoor de lampen flitsten …
het was net een echte storm.”
Hartaanval
Herinneringen aan zijn oudste broer zijn er ook volop.
Zo schrijft Jack, alles in spreektaal, over de hartaanval
die Willem in 2001 krijgt, de zware operaties die daarop volgen,
maar dat hij desondanks een paar maanden later alweer
achter de bar staat in Zoutelande, alsof er niets is gebeurd.
Vijf jaar later heeft hij er genoeg van.
Hij verkoopt de Botterbar aan de familie Los en verhuist
naar zijn geboorteplaats IJmuiden.
In 2012 gaat de Botterbar,
die dan al een paar jaar leeg staat, tegen de vlakte.
Drie jaar later komt Willem na een kort ziekbed te overlijden.
“Dit boek heb gemaakt omdat heel veel mensen de Botterbar kennen,
maar vooral ter ere van hem.”
Om het volgende boekje, gebaseerd op Dunhuang,
te maken ben ik begonnen met een linosnede met Buddha.
De afbeelding is gebaseerd op een muurschildering in de Mogao-grotten.
Tegelijkertijd maak ik gebruik van het feit dat ik de eerste helft
van het verhaal ‘De hulpvaardige reiziger’ op mijn pers heb liggen.
Ik wil na Stringing together een boekrol maken.
De tekst van de hulpvaardige reiziger heb ik nu gezet op een strook
dun papier. Eens zien hoe dat uitvalt.
Omdat ik de tekst wil drukken moet ik wel de tekst op meerdere vellen
drukken. De pers kan maximaal 50 cm aan.
Dit is de ingeinkte linosnede.
Dit is de eerste afdruk. De lino is nog niet af. Bovendien is het papier te kort. Ik heb 9 x 9 cm afgesneden maar het moet 9 x 10 cm zijn.
Dit is het eerste stuk van de tekst.
Dit is een kolom van de tekst. Je ziet nu het papier beter. Dit dunne papier heeft een heel mooie structuur. Die structuur doet me denken aan geschreven letters.
Gisteren was het feest in cafe De Beyerd.
Pier vierde dat hij 50 jaar kastelein was en zijn zoons
dat ze 25 jaar kastelein zijn.
Er was een ‘receptie’ waar we even geweest zijn
en waar wij, met als alle andere bezoekers, ook
een cadeau kregen.
Een van de boekjes die ik aan het voorbereiden ben
zal iets te maken hebben met stenen en de FutureDome.
Daarom ben ik deze week foto´s gaan maken op het terrein van de FutureDome.
Hoe ik ze uiteindelijk ga gebruiken weet ik nog niet.
Onderdeel van de boekjes zal zijn dat ik ga proberen
om een mooie titel op de kaft te krijgen.
Verschillend materiaal wil ik gebruiken voor de bekleding
van de omslag en om de titels op het boekje te krijgen ga ik
voor een korte periode op les in Breda bij een boekbindster.
Daar zal later meer over volgen maar nu eerst de foto´s die ik gemaakt heb.
Steen is een breed begrip voor mij: asfalt doet ook mee.
Bij veel foto’s vind ik de vorm leuk maar hier zijn het de kleuren die het hem doen.
En hier de vocht(?)aanslag.
De eenvoudige versiering van de gevangenismuren. Opwekkend vind ik de versiering niet echt.
Het verschil in de vensterbanken trok me.
Zie je hier het vierkant?
Het verbaasde me enorm hoeveel verschillende foto’s ik kon maken.
Dit is een soort asfaltgrafiek.
Takken en stenen.
De beslissing.
Beton is ook steen.
Een mini sterrenstelsel.
Het stroomgebied van de Nijl.
Met apestaartje.
Inderdaad. Ik had op een filmpje gezien dat het
markeren van je lino (zeker als er geen kleurverschil is tussen
de oppervlakte en het binnenwerk van de lino) kan helpen
bij het snijden van de lino. Dus ik had nog een oude markeerstift liggen.
Die maar eens gebruikt.
De Buddha is overigens van een muurschildering in Dunhuang.
Hier ligt de lino, vastgeplakt, op tafel, daarboven komt dan het carbonpapier en daarboven het origineel.
Origineel en gemarkeerde lino.
Zo wordt het origineel dan overgezet op de lino.
Het tussenresultaat.
Dit is de laatste tentoonstelling die ik pas zag
en waarover nog niets te lezen was op mijn blog.
De ‘Bijzondere Collecties’ van de Universiteit van Amsterdam
hebben een enorme collectie boeken en alles wat daar mee samen hangt.
Zo ook voldoende drukwerk in allerlei vormen om een tentoonstelling
te maken en de ontwikkelingen te tonen van het grafisch ontwerp
van 1917 tot nu.
Van deze folder bestaan drie versies. De voorkant is in alle gevallen hetzelfde maar de rest van de afbeeldingen in de vorm van ansichtkaarten, verschilt van versie tot versie.
Daarom nam ik drie versies mee maar helaas twee folders waren hetzelfde.
Naast de folder was er een korte beschrijving van ieder lot (stuk drukwerk) en een catalogus. Dus het was allemaal prima verzorgd!
Dit stuk, een affiche van Jan van Toorn, vond ik het interessantst. Natuurlijk omdat dit een poster is van het voormalige cultureel centrum De Beyerd in Breda. Een poster van de tentoonstelling Mens en Omgeving (2). Met een citaat van werk van Rodchenko.
De pagina in de catalogus met de poster van Han van Toorn.
Tentoonstellingen van de Bijzondere Collecties zijn altijd
goed verzorgd. Het is bovendien een feest om de boekhandel, die
grenst aan de tentoonstellingsruimte, te bezoeken.
Even een dag zonder ‘oude stenen’.
Even afkicken van oudheden, als een aanloop naar Angkor Wat.
De dag begon met de bamboetrein.
Nee, de trein is niet van bamboe. Trein is eigenlijk een groot woord.
Het is een toeristische attractie waarbij je over een oud spoor
van A naar B wordt gebracht.
Het begin (A) is zomaar ergens in het groen, de bestemming (B)
is zomaar een groep huizen met een paar kramen.
Kortom het is een manier voor een groepje mensen (zonder werk?)
om geld te verdienen. Er staat nog iemand bij die op een
agent lijkt maar wat hij werkelijk is…..
Iedereen zit in het complot.
Dit is het ‘station’. Links en rechts liggen de ‘treinstellen’.
Gemakkelijk zit het niet op het platform met een paar schuimrubber matjes. Na een paar minuten komt er een tegenligger aan. Er is maar een spoor. Dus hoe los je dat op?
Nou, gewoon het platform van het onderstel afhalen.
Dan het onderstel van de rails afhalen.
De tegenligger laten passeren.
Het onderstel weer op de rails.
Dan het ‘platform’ weer terug op het onderstel. De aandrijving zit op het achterste onderstel. Zie je de bamboe?
Terug in Battambang hebben we een wandeling gemaakt. Battambang is de tweede stad van Cambodja met meer dan 100.000 inwoners. Weinig tot geen hoogbouw. Dus weids.
Natuurlijk zijn daar moderne tempels die de vormentaal van de antieke tempels overnemen.
Een aantal kruispunten zijn opgesierd met grote beelden.
Dit is er een ander voorbeeld van.
Niet alle straten zijn verhard.
Omheining van een modern tempelcomplex.
Deze decoratiewijze zullen we later in Angkor Wat nog terug zien.
Dit soort gezichten ook.
Het was een mooie, rustige dag. De dag erna was een reisdag. Dan komen we aan in Siem Reap. Deze stad met vliegveld dient als uitvalsbasis voor de tempels van Angkor Wat. Angkor Wat is de naam van een van de vele, vele tempels die verspreid liggen op een gebied van vele vierkante kilometers groot. Vroeger waren er niet alleen tempels maar waren er ook koninklijke paleizen, paradeplaatsen enzovoort. Het waren enorme steden.
De derde tempel van 7 januari 2017 is eigenlijk een complex met tempels.
Boven op een heuvel.
Waar? Cambodja, in de buurt van Battambang.
Omdat we met de motortaxi gaan zien we veel van het platteland van Cambodja. Zo ook de vele typische huizen. Deze boerderijen bewoont men op de eerste verdieping. Dat wil zeggen dat de mensen daar slapen. Op de begane grond leven de mensen overdag. Daar zie je vaak de televisie staan, daar hangen de hangmatten om uit de hitte te blijven en rustig de avond in af te wachten. Daar wordt bijvoorbeeld gekookt.
Rijstvelden.
Dat daar. Die piek boven op de heuvel. Dat is Phnom Sampov. Dat is het laatste doel van de dag.
Gelukkig treffen we aan de voet van de heuvel een groep geestelijke leiders. Hen gaan we volgen.
Onderweg heb je dan bijvoorbeeld dit uitzicht.
Ssst, niet wakker maken.
We worden met vreemde taferelen geconfronteerd.
De top bereikt.
Het is een plaats voor mooie plaatjes.
Maar let wel: het is niet alles goud wat er blinkt.
Apen zijn heel vaak een dankbaar onderwerp van foto’s.
Een mooie deur op Phnom Sampov. Geliefd object om te fotograferen. Zie ook de Buddha op de olifant met drie gezichten.
Deze leerlingen zullen de Buddha niet tegenspreken.
