Bayon, een van de tempels in Angkor, Cambodja

Op de achterkant van het boek Ancient Angkor,
geschreven door Michael Freeman (fotograaf en schrijver)
en Claude Jacques (wetenschapper) staat een inleiding op
de Khmer cultuur.
Ancient Angkor is een boek dat in Angkor Wat aan
veel toeristen verkocht wordt.
Er staat de volgende inleiding (vertaald en samengevat):

De Khmer beschaving in en om Angkor was een van de meest opmerkelijke beschavingen die opbloeiden in Zuidoost Azie.
Tussen de 11e en 13e eeuw, creëerden opeenvolgende Hindoe en Boeddhistische koningen prachtige tempels uit steen.
Hun gedetailleerde beeldhouwwerk en ingewikkelde architectuur verbaasden de eerste Europeanen die in de 19e eeuw deze plaatsen bezochten en fascineren hedendaagse bezoekers nog steeds.

In deze blog gaat het om de tempel met de naam Bayon.
Dit is een tempel die heel veel mensen zal aanspreken.
Net als een heleboel andere waarover ik nog ga schrijven.
In Wikipedia wordt Bayon onder andere als volgt geïntroduceerd:

Angkor Thom is een ommuurd gedeelte van de ruïnestad Angkor
in de Cambodjaanse provincie Siem Reap.
De ommuring van het centrale gedeelte van de stad werd
in de 12e eeuw gebouwd in opdracht van koning Jayavarman VII.

 

Buiten de ommuring ligt een greppel.
In Angkor Thom zijn een aantal van de bekendste ruïnes
van Angkor te vinden, deels ouder dan de ommuring zelf.
Voorbeelden zijn:
Bayon;
Baphuon;
Phimeanakas, mogelijk geen tempel maar een
onderdeel van het koninklijk paleis;
Terrace of the elephants, een bordes dat vanwege de reliëfs
met olifanten zo genoemd wordt;
Terrace of the leper king.

Bayon is een tempel die , zoals vaak, een soort stenen berg is.
Met dat verschil dat deze berg veel toppen heeft.
Er staan nu nog 37 spitsen. Elke ‘top’ heeft een aantal gezichten
op de zijkanten. Zo’n top heet een gopura.
Ik had al wel eens foto’s gezien van zo’n gezicht maar door deze
tempel werd ik overvallen: zo groot en dan al die
geheimzinnig lachende gezichten.
We bezochten de tempel twee maal. Pas bij het tweede bezoek
werden me de reliëfs op de ommuringen goed duidelijk.
Hun omvang, hun goede staat, de verschillende afgebeelde gebeurtenissen.
Het maakte een diepe indruk.
Daarom sta ik er nu zo uitgebreid bij stil.
Als je de tempel bezoekt zie je eerst de twee ommuringen en dan die berg.
Die berg is niet zo massief als hij van een afstand lijkt.
Je kunt de tempel in en komt dan tot de ontdekking dat er drie
niveaus zijn. Het heeft veel van een doolhof.
Op het derde niveau kijk je vanaf het terras op
het ‘centraal massief’ van de berg.

Nog even Wikipedia:

De Bayontempel is een Angkoriaanse tempel, gebouwd door koning Jayavarman VII in 1181.

 

Jayavarman VII staat bekend om de bouw van vele tempels, maar dit was zijn staatstempel.

 

In tegenstelling tot Angkor Wat is Bayon een Boeddhistische tempel. Jayavarman VII was in tegenstelling tot zijn voorgangers en nakomelingen een Boeddhistische koning. Vandaar de dubbele stijl die te herkennen is in de Bayon-tempel.

 

Er is Hindoeïstische invloed die men kan zien in:

Heuvelbouw
De gezichten van Bhrama in de torens
Zelfde raam en deurconstructies als Ankor Wat

 

De Boeddhistische invloed laat zich zien in:

Ronde centrale toren met 8 ingangen (de 8 spaken van het Boeddhistische wiel, het achtvoudige pad)
De gezichten van bodhisattva Avalokiteshvara in de torens
De sculptuur van Boeddhabeeldjes in de niches

 

Gezichten

 

Er is zijn meerdere hypotheses betreffende de gezichten op de torens:

Het zijn de gezichten van Boeddha (=Avalokiteshvara), wat logisch is gezien de boeddhistische bouwheer
Het zijn de gezichten van Jayavarman VII die naar elke windrichting van het land kijkt en zo zijn macht over het land etaleert
Het zijn de gezichten van Brahma, een Hindoeïstische hoofdgod die wel degelijk 4 gezichten heeft.

 

Hoogstwaarschijnlijk zijn bovenstaande allemaal waar en was dit gewoon een van de vele mogelijke voorbeelden van de politieke diplomatie van Jayavarman VII. De koning was dan wel Boeddhistisch, hij moest oppassen met een bevolking die voor 90% Hindoeïstisch was.

DSC_1480BayonAngkorWatSiemReapCambodha

De tempel Bayon van een afstandje. Zoals je kunt zien waren we niet de enige toeristen die dag.


DSC_1481DansendeFigurenApsaraInRelief

Je kunst op meerdere puinten de tempel inlopen. Hier liep ik door de ommuring en zag er deze Apsara (wikipedia: Een apsara is in de boeddhistische en hindoeïstische mythologie een onsterfelijke, hemelse nimf). Voor mij zijn het dansende figuren.


DSC_1482BayonAngkorThom


DSC_1483BayonAngkorThomDetail

Dan verlies je jezelf helemaal in die prachtige gezichten.


DSC_1483BayonAngkorThom

Met overal die spitsen, die bergtoppen.


DSC_1484BayonAngkorThom


DSC_1485BayonAngkorThom


DSC_1486BayonAngkorThom

Het is zo betoverend. Al snel wordt het een wedstrijd om zoveel mogelijk gezichten op een foto te krijgen.


DSC_1487EenBergMetBuddhasBayonAngkorThom

Op tentoonstellingen zie je vaak voorwerpen met hele reeksen Boeddha’s. Hier zie je ze een keer op de plaats waar ze voor gemaakt zijn.


DSC_1489BayonAngkorThom

Zo sierlijk, dat schittende kapsel, die doordachte kleding.


DSC_1492BayonAngkorThom


DSC_1493BayonAngkorThom

Om stil van te worden.


DSC_1494BayonAngkorThom


DSC_1495BayonAngkorThom


DSC_1496BayonAngkorThom


DSC_1497BayonAngkorThom


DSC_1498BayonAngkorThom


DSC_1499BayonAngkorThom


DSC_1500BayonAngkorThom


DSC_1501BayonAngkorThom

Ik weet niet meer wat ik bij deze foto’s moet schrijven. Het was zo’n overweldigende ervaring.


DSC_1502BayonAngkorThom


DSC_1503BayonAngkorThom


DSC_1504EenZittendeUitEenSerieVanDrieBayonAngkorThom


DSC_1505BayonAngkorThom

Dan is het licht weer anders, dan de schaduw. Dan weer ander mos. Andere kleuren. Dan weer een ander detail.


DSC_1506EenDanserUiteenSerieVanDrieBayonAngkorThom


DSC_1507BayonAngkorThom


DSC_1508BayonMetInHetMiddenEenBuddha

Dit is een dorpel boven een deur. In het midden de kleine figuur van Boeddha.

DSC_1508BayonMetInHetMiddenEenBuddhaDetail

Dit is de Boeddha die ik bedoelde. Beschadigd maar nog steeds prachtig.


DSC_1509BayonAngkorThom


DSC_1512BayonAngkorThom


DSC_1513HeelVeelGezichtenNietAlleenVanBuddhaBayonAngkorThom

Er waren niet alleen gezichten van de Bhrama/Boeddha te zien.


DSC_1514BayonAngkorThom


DSC_1515BayonAngkorThom

Een klein stukje van het ‘doolhof’ in de tempel.


DSC_1517ReliefBayonAngkorThom

Overal waar je kijkt reliefs, beelden.


DSC_1519ReliefBayonAngkorThom

Je hebt dan al zoveel indrukken opgedaan dat ik van de reliefs bij dit eerste bezoek er maar een paar gezien heb.


DSC_1520BayonAngkorThom


DSC_1521BayonAngkorThomZomaarEenMuur

Zomaar een deel van de ommuring?


DSC_1521BayonAngkorThomZomaarEenMuurNeeNietEcht

Nee, een hoop materiaal dat nog van pas kan komen bij een volgende restauratie. Dorpels, delen van beelden.


DSC_1522BayonAngkorThomNogTeRestaureren

Een deel van de versiering boven een deur.


 

DSC_1523ReliefMetKrijgersBayonAngkorThom

Krijgers.


DSC_1525BayonAngkorThom

Bayon.


DSC_1526BayonAngkorThom

Bayon, Angkor Thom, Siem Reap, Cambodja.


Save

Xa Loi pagode en Mariamman Hindoe tempel in Ho Chi Minh Stad

Op 29 december 2016 bezochten we te voet drie tempels.
Van de eerste tempel (Le Van Duyet) waren hier al foto’s te zien.
De andere twee tempels volgen hier.

 photo DSC_1023HoChiMinhCity.jpg

Zomaar een beeld van Ho Chi Minh Stad.


 photo DSC_1024StreetLife.jpg

Het verkeer is druk met de nodige smog. De dagen dat wij in Ho Chi Minh Stad waren was het er benauwd. Maar dat kan ook komen omdat de overgang van Nederland erg groot was.


 photo DSC_1025.jpg

Op het moment dat we aankomen bij de Xa Loi Pagode (die nog niet zo eenvoudig te vinden was) bleek die nog even gesloten te zijn. Dus dat gaf ons de kans wat rond te lopen en op adem te komen van de warmte en luchtvervuiling.


 photo DSC_1026XaLoiPagode.jpg

Dit is dan de toren bij de Xa loi Pagode. De pagode is een Boeddhistische tempel. Zoiets moet de Porseleinen pagode er ook uitgezien hebben. Die pagode wordt bijvoorbeeld beschreven in De Witte Weg van Edmund de Waal. Met een afbeelding op pagina 105 van een gravure van die pagode in Nanjing, Johan Nieuhof, 1693.


 photo DSC_1027BloemenAanDeBoom.jpg

De tempel is ook een klooster. De tempel zelf is op de eerste verdieping. Bij de tempel staat een boom met enorm grote bloemen. Hij stond in bloei.


 photo DSC_1028BloemenAanDeBoom.jpg

Zo ziet de bloem eruit als je hem in de hand houdt. Er lagen heel veel bloemen op de grond. Een echt tapijt.


 photo DSC_1031ShoreaRobusta.jpg

Dit is de naam van de boom: Shorea Robusta. Dat is de Salboom. De boom heeft een relatie met het Boeddhisme.


Wikipedia:

De salboom heeft een symbolische betekenis voor zowel hindoes als boeddhisten. In het hindoeïsme wordt de boom in verband gebracht met de god Vishnu. Boeddhisten geloven dat prins Siddartha Gautama, de latere Boeddha, onder een salboom is geboren en gestorven en nirwana bereikte. Niet alle religieuze teksten zijn eenduidig: de boom die met de Boeddha en/of Vishnu in verband gebracht wordt is soms de ashokaboom (Saraca asoca).

 photo DSC_1033EnormeBuddha.jpg

Als de tempel weer open is kunnen we de enorme Boeddha bezoeken.


 photo DSC_1035Miniatuurtuin.jpg

In de omgeving van de tempel staan een aantal ‘miniatuurtuinen’. In een grote bak staan grote rotsen, zwemmen vissen in het water, staan planten. De rotsen worden versierd met vogels en huisjes.


 photo DSC_1036Miniatuurtuin.jpg


 photo DSC_1037DeGopuramVanMariammanHindoeTempelVerstoptInHetDrukkeStraatbeeldVanHoChiMinhCity.jpg

De derde tempel ligt een beetje verstopt in het drukke straatbeeld van Ho Chi Minh Stad. Tussen de drukte door zie je de gopuram of toren boven de ingang. Deze torens zijn typisch voor Hindoetempels in vooral het zuiden van India. Hier is het een vreemde ervaring ze tegen te komen.


 photo DSC_1038TypischeHindoeversieringenOpDeMariammanHindoeTempel.jpg


 photo DSC_1039GopuramVanMariammanHindoeTempel.jpg

De gopuram van de Mariamman Hindoe Tempel.


 photo DSC_1040MariammanHindoeTempel.jpg

Binnen in de tempel waan je je in India.


 photo DSC_1041MountMeruAlsMiniatuurTuin.jpg

Ook hier een soort ‘miniatuurtuin’ maar in dit geval gaat het om een soort reconstructie van Mount Meru. Een heilige berg in de mythologie van het hindoeisme en boeddhisme.


 photo DSC_1042MariammanHindoeTempel.jpg


 photo DSC_1043KerststalVanKathedraalVanSaigon.jpg

De overgang kan bijna niet groter zijn. Op de weg terug komen we langs de kathedraal van Ho Chi Minh Stad. Deze in de Franse tijd gebouwde kerk heeft buiten een kerststal staan met een besneeuwde achtergrond.


 photo DSC_1044BasiliekVanNotre-DameVanSaigon.jpg

Dit is de Basiliek nan Notre-Dame van Saigon.


 photo DSC_1045BuuDienThanhHoofdPostkantoorHoChiMinhStad.jpg

Vlak bij deze kerk is het oude hoofdpostkantoor van Ho Chi Minh Stad, Buu Dien Than in Vietnamees.


 photo DSC_1046BuuDienThanhHoofdPostkantoorHoChiMinhStadKaartVanZuidVietnam.jpg

Binnen hangt de oude, koloniale sfeer. Al zijn er op dat moment wel heel erg veel toeristen. Hier zie je een oude kaart van Zuid Vietnam.


 photo DSC_1047BuuDienThanhHoofdPostkantoorHoChiMinhStadKaartVanSaigon.jpg

Aan de andere kant een oude kaart van Saigon. Nostalgie.


 photo DSC_1048HoChiMinhInHetHoofdPostkantoor.jpg

Ter compensatie. Ho Chi Minh heeft er ook een portret hangen.


 photo DSC_1049LijktOpBeeldVanVeraMoechinaInMoskou.jpg

Buiten het hoofdpostkantoor, een beetje verscholen in een kleine tuin staat dit beeld. Het doet me denken aan het beeld ‘Arbeider en kolchozboerin’ (Rabotsji i Kolchoznitsa) van Vera Moechina in Moskou. Maar de foto die ik van de plaat op de voet van het beeld heb gemaakt is mislukt. Dus ik kan niet meer achterhalen wat het beeld hier doet en wie het gemaakt heeft.


Het beeld in Moskou heb ik daar in 1992 gefotografeerd: Rusland in 1992

Gekocht: Heilige Steden

 photo DSC_5544WOJNieuwenkampHeiligeStedenEngelsch-Indie.jpg

W.O.J. Nieuwenkamp, Heilige Steden, Engelsch-Indie.


De website http://www.wojnieuwenkamp.nl/ over Nieuwenkamp:

Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp (1874-1950) was een veelzijdig kunstenaar: graficus, schilder, architect, scheepsbouwer, schrijver, ontdekkingsreiziger, kunstverzamelaar en etnograaf. Onder de kunstenaars rond 1900 neemt hij nog steeds een prominente plaats in.
Nieuwenkamp was eigenzinnig, trok zich weinig van anderen aan en ging zijn eigen gang.

…en even verder…

Inspiratie voor zijn werk vond Nieuwenkamp in reizen. Vóór 1897 reisde hij in Nederland en Europa, daarna in de Oost-Indische archipel, vaak gedurende jarenlange expedities. Hij bezocht op zijn reizen zes maal langdurig het eiland Bali.

Het gaat mij niet om Bali, maar om Sri Lanka en India.
Dat is namelijk waar dit boek over gaat.
‘Engelsch-Indie’staat vandaag voor de landen Sri Lanka en India.
In 1913 en 1914 reist hij daar.
Daarvan doet hij verslag middels teksten, tekeningen en etsen.

 photo DSC_5546WOJNieuwenkampHeiligeStedenEngelsch-IndieBeeldhouwwerkAanEenTempelMadoeraPotloodtekeningDetail.jpg

Beeldhouwwerk aan een tempel in Madoera, potloodtekening (detail).


Een probleempje met India is altijd de namen van steden.
Die willen nog weleens veranderen en de koloniale machten
hadden zo nogal eens huin eigen schrijfwijzes.
Ik denk (aan de hand van de kaart in het boek met de reisroute)
dat met Madoera de Indiase stad Madurai wordt bedoeld.
een stad met vele tempels. Vaak met een gopuram (gopoeram).

Het boek wat is heb gekocht heeft nummer 168 van de 500
die er in 1924 zijn gemaakt:

Heilige steden
H.P. Leopolds Uitg. Mij., Den Haag 1924.

Mijn interesse, nu, gaat vooral over Sri Lanka.
We denken er over daar op vakantie te gaan.

Wat schrijft Wijnand Nieuwenkamp zoal:

Zijn reisverhaal bevat korte notities over plaatsen en datums.
Daardoor is het boek niet lang maar vol prachtige foto’s.
Een beetje zoals mijn blog posts over India: weinig tekst, veel foto’s.

Op 12 december 1913 vertrekt hij met de trein vanuit het
Centraal Station in Amsterdam om 08:40 uur.
24 Uur later komt hij aan in Marseille (‘…stoomde ik
Marseille binnen’, of dat “stoomde” letterlijk was weet ik niet).

Op 14 december sluit zijn reisgenoot, de schilder Bartlett
en zijn vrouw vanuit Engeland zich bij hem aan.
Om 11:30 uur dezelfde dag vertrekt de boot ‘Cordillere’
van de ‘Messageries Maritimes’ naar Colombo.
Nieuwenkamp noemt het land natuurlijk Ceylon, vandaag
spreken we van Sri Lanka.

Op 31 december 1913 gaan ze om 08:00 uur aan land in Colombo.

In totaal reist hij 135 dagen waarvan hij 99 dagen in Brits Indie was.
Wel wat anders als wanneer wij daar vandaag naar toe gaan.

 photo DSC_5550WOJNieuwenkampHeiligeStedenEngelsch-IndieBeeldhouwwerkAanEenTempelMadoeraPotloodtekening.jpg

Beeldhouwwerk aan een tempel in Madoera, potloodtekening. Ik heb deze afbeelding met lamplicht en met alleen (beperkt) daglicht. Vandaar het kleurverschil.


Op Sri Lanka bezocht hij achtereenvolgens de volgende plaatsen:

31/12/1913, Colombo
Hij noemt hier met name ‘het museum’, de Hollandsche Kerk
en het Hollandsche kerkhof waar hij van een aantal zerken
de namen opschrijft. Daarvan is overigens in het boek
niets terug te vinden.

04/01/1914, Kandy
Daar bezoekt en tekent hij in de Maligawa-tempel
of de ‘Tempel van de heilige tand van Boeddha’
Anoeradhapoera (wij schrijven Anuradhapura)
Isoeroemoeniya Roto-tempel (wij schrijven Isurumuniya Roto)
Kalawewa / roeanwelli-dagoba
(wij schrijven Kala Wewa en Ruanwelli-dagoba, )
Abhayagiriya-dagoba

23/01/1914, Toeticorin
Vandaag de dag zeggen we Tuticorin, een havenplaats in Tamil Nadu.
Aan de zuidoost-kant van India.
Nieuwenkamp duidt de plaats aan als liggend in Voor-Indie.

Op 24/01/1914 komt hij dan aan in Madurai en blijft daar tot 9 februari.

 photo DSC_5552WOJNieuwenkampHeiligeStedenEngelsch-IndieHeiligeVijverMadoeraPotloodtekening.jpg

Heilige vijver, Madoera (Madurai), potloodtekening. Ik herken het nog van ons bezoek aan Zuid India een aantal jaren geleden.