Shaikh Zain Ud-Din

Omdat ik beloofd had om met enige regelmaat een
voorbeeld te laten zien van de prachtige Indiaase
kunstwerken die in opdracht van medewerkers van de
East India Company zijn gemaakt, vandaag een voorbeeld.

De East India Company is een navolger van de VOC,
de Verenigde Oostindische Companie.
Dus ook een privé onderneming die begint als handelsonderneming
door schepen te financieren en uit te sturen naar verre oorden
om met veel kostbare vracht terug te komen en zo veel winst
te genereren voor de aandeelhouders.
Als snel bleek het een goed idee te zijn om in die verre
oorden vertegenwoordigers te stationeren en ook geweld
werd al snel onderdeel van het palet van activiteiten.

Handelswaar beperkte zich al snel niet meer tot peper of
specerijen, textiel of bijzondere voedingsmiddelen.
Slavernij, gedwongen arbeid en bijvoorbeeld roof waren
aan de orde van de dag.

Uiteindelijk gingen dit soort bedrijven vaak ten onder aan
hun eigen succes en door het enorme economische belang
nam de staat de activiteiten over.
Zo ontstonden koloniën.

Zo rond 1750 was er onder de mensen die zich vestigden in wat
we nu India noemen en die werkten voor de East India Company,
mensen die verbaasd en geïnteresseerd
waren in de prachtige natuur die men in India aantrof.
Camera’s waren er nog niet dus liet je, als je dat zelf niet kon,
tekeningen, schilderingen, maken door lokale kunstenaars.

Een van die kunstenaars was Shaikh Zain Ud-Din.
Voor het verhaal achter het werk verwijs ik naar het boek
‘Forgotten Masters’.

IMG_3773ShaikhZainUd-DinIndianRollerOnSandelwoodBranchImpayAlbumCalcutta1779OpaqueColoursAndInkOnPaperSmallPartOfOriginalSize

Het originele werk is ruimer op een vel papier getekend dan hier te zien is. Shaikh Zain Ud-Din, Indian Roller on Sandelwood Branch, Impey Album, Calcutta, 1779, opaque colours and ink on paper.


Shaikh Zain Ud-Din op Wikipedia.

Inbinden van losse bladen

Volgens de methode van Keith Smith zijn er per blad
twee stappen te nemen: ‘attach’ en ‘link’.
Met ‘attach’ bind je de pagina’s als het ware aan elkaar.
Bij de ‘link’-stap verbind je het losse blad aan het blad
dat je net ervoor hebt ingebonden (soort van kettingsteek).
De twee platten ondergaan hiervan afwijkende handelingen.
Als je dit mechanisme eenmaal door hebt, gaat het best snel.

IMG_3757SmithsSewingSingleSheetsAttachingAndLinking

Keith Smith in Smith’s Sewing Single Sheets legt het principe van ‘attach’ en ‘link’ uit.


IMG_3758SmithsSewingSingleSheetsNuHetVoorplatNog

Hier ben ik al bij het laatste in te binden losse blad. De kartonnen bladen die ik gekozen heb zijn allemaal van verschillende dikte en dat gaat met deze bindwijze prima. Het enige waar je op moet letten is dat je de draad niet te strak trekt want daarmee beschadig je makkelijk het karton.


IMG_3759SmithsSewingSingleSheets

Dit is dan het eindresultaat. Het vreemde aan het boek is dat ondanks de omvang het zo goed als niets weegt.


IMG_3760SmithsSewingSingleSgeets

Het boek valt mooi open. Dan kun je het naaiwerk goed zien. De dikte van de draad zorgt er voor dat in mijn voorbeeld je de structuur op de rug van het boek niet benadrukt. Maar veel dikkere draad bind denk ik moeilijker. Je ziet goed dat de draad de ‘drager’, de ‘structuur’ van het boek geworden is.


IMG_3761SmithsSewingSingleSgeets

Omdat het boeken zijn (ik wil alle methodes uitproberen) om te oefenen heb ik zelf niets aan de inhoud gedaan behalve dat ik verschillende opdrukken gezocht heb op het karton.


IMG_3762SmithsSewingSingleSgeets

Sommig karton is gevonden tijdens de hittegolf van dit jaar: ‘Ijskoud pakketje voor jou’.


IMG_3764SmithsSewingSingleSheetsDeBindingIsDeRug


IMG_3765SmithsSewingSingleSheets


Soms begint het met een enkele zin….

AntiquariaatForumAdherRareBooksIndiaAndSriLankaCatalogueCover

Een tijdje terug vroeg ik de India and Sri Lanka catalogus aan van Antiquariaat Forum. Voor alle duidelijkheid: ik heb niet het geld om daar boeken te kopen. Maar dat neemt niet weg dat ik daar pareltjes van boeken zie. Ik kan het iedereen aanraden een kijkje op hun website te nemen. Ik werd aangetrokken door de omslag. Ik schreef er een maand of wat geleden al eens hierover.


AntiquariaatForumAdherRareBooksIndiaAndSriLankaCatalogueIntroNawazSinghFaizabad1770Detail

De foto op de omslag is afkomstig uit dit boek: Nawaz Singh, Peintures touchant l’Indoustan, Faizabad, 1770. De aankondiging belooft veel: Magnificent Company School style paintings showing the traveling court of the Mughal Emperor.


AntiquariaatForumAdherRareBooksIndiaAndSriLankaCatalogueNawazSinghFaizabad1770

Met prachtige voorbeelden.


AntiquariaatForumAdherRareBooksIndiaAndSriLankaCatalogueNawazSinghFaizabad1770Detail

Het ene zinnetje stond aan het eind van de beschrijving: published in: William Dalrymple, Forgotten Masters, Indian Painting for the East India Company, (2020), pp 143 – 144, figure 36. Dat boek kende ik niet. Had ik nog nooit over gelezen. Op zich niet vreemd maar het was voor mij aanleiding om het boek te bestellen. Overigens is het verband tussen het boek van Nawaz Singh en de tekst in het boek ‘Forgotten Masters’ nog niet helemaal duidelijk.


IMG_3766ForgottenMastersIndianPaintingForTheEastIndiaCompanyEditedByWilliamDalrymple

Nu een paar weken later is het boek bezorgd, heb ik het gelezen/bekeken en ben ik onder de indruk.


Dit boek is verschenen bij een tentoonstelling in Londen
en bevat een aantal essays met steeds een serie van werken
die in het essay genoemd worden.

De schrijvers van de essays mogen genoemd worden:
Rosie Llewellyn-Jones
Andrew Topsfield
H.J. Noltie
Malini Roy
Lucian Harris
Yuthika Sharma
J.P. Losty

De essays geven veel informatie, verhelderen de term
‘Company School’, beschrijven de rol van de geldschieters en
de route die de werken afgelegd hebben van het midden van
de 18e eeuw tot nu en brengen de kunstenaars zelf onder de aandacht.

IMG_3767YellapahOfVelloreC18321835OpaqueWatercolourOnPaper

Dit is een soort van selfie van een van die kunstenaars: Yellapah of Vellore (Yellapah of Vellore, circa 1832 – 1835, opaque watercolour on paper). En neem van mij aan: de toelichting op dit prachtige werk wil je lezen!


Omdat de kunstenaars die in dit boek weinig aandacht krijgen,
wil ik er de komende tijd een paar presenteren.
Alvast een klein voorbeeld:

IMG_3771AttributedShaikhZainUd-DinSambarDeerImpeyAlbumCalcutta1779-1780GouacheOnPaper

(Attributed) Shaikh Zain Ud-Din, Sambar Deer, Impey Album, Calcutta, 1779 – 1780, gouache on paper.


De tentoonstelling is er een die ik heel graag had willen bezoeken.

DSC02986AntiquariaatPlantijnGinnekenMarktBreda

Toeval bestaat niet maar het laatste zetje om dit bericht te schrijven was de etalage van Antiquariaat Plantijn. Ik zag hun etalage op de Ginnekenmarkt tijdens een fietstocht vorige week.


DSC02987AntiquariaatPlantijnGinnekenMarktBreda

Vooral de prachtige prenten van planten en fruit in de etalage waren een extra motivatie om het boek Forgotten Masters hier onder de aandacht te brengen.


Boek van losse kartonnen bladen

Terwijl Sjaalman ligt te drogen kan ik verder met
mijn Koptische binding van losse bladen.

Soms komt het voor dat je iets wilt inbinden
dat niet te vouwen is in een katern.
Bijvoorbeeld een reeks afdrukken van lino.

Daarvoor is een speciale techniek die beschreven staat
in een van de vele boeken van Keith Smith.
Een beetje omslachtig beschreven, dat wel.
Het boek heet Smith’s Sewing Single Sheets.
Smith beschrijft twee soorten bindingen:
bindingen aan de rug zonder extra ondersteuning en
bindingen met ondersteuning.
Eerst beschrijft hij drie methodes van bindingen zonder
ondersteuning.
Ik volg nu methode A.

IMG_3749KeithSmithsSewingSingleSheetsBoardAttachmentForSingleSheetCopticsSewnAcrossTheSpinePage109

Keith Smith, Smith’s Sewing Single Sheets, hoofdstuk Board attachment for single sheet coptics sewn across the spine (Pagina 109).


IMG_3750SmithsSewingSingleSheetsGatenGepriktMetPrikmal

Eerst met behulp van de prikmal de gaten geprikt.


IMG_3751SmithsSewingSingleSheetsAvontuurMetVierNaalden

Het boek geeft aan een draad van 120 centimeter te nemen voor een boek. Omdat dit de eerste keer is dat ik dit probeer te maken heb ik draden (één draad voor een set van twee gaten) geknipt van 150 centimeter. Gewaxte draad. Om te testen gebruik in een halfronde naald aan één kant van de draad en een rechte naald aan de andere kant.


IMG_3752SmithsSewingSingleSheetsDraadInBandAanbrengen

Je begint met het aanbrengen van een draad in de achterplat, één draad door twee gaten. Bij methode A begin je daarvoor aan wat straks de binnenkant van het achterplat zal worden. Bij het binden doe je per blad twee acties: als eerste het binden van het individuele blad en als tweede het linken van het blad aan het vorige blad. Bij de eerste stap zorg je ervoor dat de twee draad-uiteinden steeds tussen de gaten eindigen en bij de tweede stap ga je buitenom en komen de draad-uiteinden weer tussen de gaten eindigen.


IMG_3753SmithsSewingSingleSheetsSteedsTweeGatenEenDraadTweeNaalden

Het eerste blad binden (stap één). Bovenlangs het blad, door het gat en dan tussen de gaten de draad-uiteinden voeren.


IMG_3754SmithsSewingSingkeSheetsBandEnEersteSheet

In mijn boek heb ik twee sets met gaten. Die bind je na elkaar. Ik begin bij de linkse set en dan volgt de rechtse set gaten.


IMG_3755SmithsSewingSingleSheetDragenBinnenDeGaten

Na de twee stappen bij beide sets gaten, volgt een volgend blad. De draad dient haaks op de achterzijde van de rug te lopen.


Sjaalman

Voor mijn letterzuil ben ik een decoratie aan het maken.
De letters die ik opberg in de letterzuil stellen me
in staat teksten te zetten in vrijheid.
Dat gevoel van vrijheid spreekt voor mij uit ‘het pak van Sjaalman’
en daarom is de decoratie de tekst ‘Sjaalman’.
Gemaakt met papier-mâché, deels wit geverfd met gesso en deels
gekleurd met ecoline.
Nu heb ik de decoratie op maat gesneden en is het voorzien
van een eerste laag acrylvernis.
De acrylvernis zorgt er voor dat de ecoline een beetje uitloopt.
Sommige kleuren meer dan andere.

IMG_3748SjaalmanMetEersteLaagjeAcrylVernis

Sjaalman. Karakter uit de Max Havelaar van Multatuli.


Sjaalman of sjamaan

Toen ik nog niet alle letters had gevormd lag er op mijn werkbank
een woord dat kon uitgroeien naar Sjaalman maar
evengoed sjamaan kon worden.
Dat idee speelt al die tijd in mijn hoofd.

IMG_3736Sjaalman2eGessoLaag

Er is een tweede laagje gesso aangebracht, ik heb wat aan de ‘L’ gedaan zodat het geheel meer een eenheid wordt en ik heb de tweede ‘A’ een gat teruggegeven.


IMG_3737SjaalmanSjamaan

Dit gaat toch de kant uit van een sjamaan.


IMG_3738SjaalmanSjamaan


Sjaalman opgedroogd

IMG_3733SjaalmanDroog

´Het pak van Sjaalman´ droogt natuurlijk nooit op. Maar mijn papier-mâché ´Sjaalman´, de decoratie voor de letterzuil, die doet dat gelukkig wel.


IMG_3734DeDonkerePlekkenZijnNogNietDroog

Maar als je goed kijkt zie je dat na bijna 24 uur het nog niet helemaal droog is. Als je op de achterkant kijkt zie je de donkere, vochtige plekken.


IMG_3735MetGessoKomtSjaalmanTevoorschijn

Met een eerste laagje gesso komt de Sjaalman te voorschijn. De ‘L’ zal op een andere manier nog wel wat meer aangezet moeten worden om de eenheid in het beeld te verbeteren.


Extreme krachten

FelixVonPapenEenVonPapenSpreekt

Felix von Papen: Een Von Papen spreekt.


Dit boek is de Nederlandse vertaling van een aanklacht
tegen het nationaalsocialistische Duitsland.
Eind 1938 verscheen de brochure:
Ein von Papen spricht….über seine Erlebnisse im Hitler Deutschland.

Felix von Papen was oomzegger van Franz von Papen.
Franz von Papen was een Duits politicus (katholiek, Zentrumspartei) die rijkskanselier
was in 1932 en die dacht Hitler in de hand te kunnen houden.
Daarom werd hij vicekanselier onder Hitler in 1933 – 1934.

Al op 6 december 1933 werd Felix von Papen opgepakt en gevangen
gezet door de Gestapo in het Columbia-Haus.
In 1934 werd hij overgebracht naar Oranienburg, een SA concentratiekamp.

Via allerlei omzwervingen komt Felix von Papen in Nederland terecht.
Dit was na maart 1938.
In februari 1942 werd hij in Nederland verraden en opgepakt.
In oktober 1942 is hij naar concentratiekamp Buchenwald afgevoerd.
Op 7 april 1945 sterft hij.

Felix von Papen was lid van een vooraanstaande Duitse familie.
Een man met connecties en geloof in de rechtstaat.
Zijn verslag geeft een beeld van wat er gebeurt als extreme krachten
het in een land overnemen: rechtmatigheid verdwijnt en criminaliteit
neemt het over.

Franz von Papen sterft in Obersasbach, West Duitsland, op 2 mei 1969.

Papier-mâché twee

IMG_3726Opstelling

Dit is de opstelling van mijn werkblad: vuilniszak onderop om het vocht niet op het werkblad te laten komen. Daarop de letters op de positie geplakt waar ik ze wil hebben. In een ‘sjaalvorm’. Rechts daarvan mijn spiegel om te kunnen kliederen en daarop de bak met lijm. Het feest kan beginnen.


IMG_3728Sjaalman

De letters.


IMG_3729DeEersteLetters

Ik merk al gelijk dat het schuimrubber voor- en nadelen heeft. Het liet zich eenvoudig snijden en ik heb het in twee hoogtes maar het papier blijft er niet makkelijk aan kleven. Vormen worden daardoor uit zichzelf minder scherp. Ik merk ook dat krantenpapier en krantenpapier twee dingen kunnen zijn. Het papier in mijn geval komt vooral van de NRC. Dat is heel glad krantenpapier. Het heeft waarschijnlijk een soort van coating toegevoegd gekregen in de productie. Dat zorgt er nu voor de de lijm er minder vat op heeft dan ik graag zou hebben. Maar zien hoe het gaat als het goed gedroogd is.


IMG_3730SchuimrubberLijktMoeilijkTeBeplakken

Eerste laag bijna gereed.


IMG_3731AfwachtenEnZienHoeDitOpdroogt

Tweede laag ook gereed. De ruimtes tussen en langs de letters zijn ook met papier-mâché belegd. Op die manier kan ik straks het deel waar ik mee verder wil uitsnijden.


Prikken en binden kan beginnen

IMG_3721PrikkenEnBindenKanBeginnen

De platten zijn gereed en ook de losse bladen. Dus het wordt tijd om de gaten te voorprikken en dan kan het binden beginnen. Maar op dit moment neemt de ‘Sjaalman’ nog even te veel plaats in op mijn werkbank.


Papier-mâché

Het is de bedoeling om de letterzuil aan de buitenkant
nog te voorzien van een decoratie.
Die wil ik gaan maken met papier-mâché.
Dat heb ik niet meer gedaan (het werken met papier-mâché)
sinds ik op de kleuterschool een masker van papier-mâché
heb gemaakt. Toen had de kleuterjuf de papier-mâché
gemaakt. Afgelopen najaar zag ik nog in Lecce (Italië)
hoe men met stroken papier en lijm er prachtige werken mee maakten.
Veel kerststallen.

Mu moet ik dat zelf eens gaan proberen.
Het begint er mee dat ik een idee moet hebben voor
de decoratie. Letterzuil, Afficheletters, Letters dus.
Welke letters?

IMG_3719MVanSjaalman

In ieder geval doet de letter ‘M’ mee. Gesneden uit schuimrubber afkomstig uit een weggegooide doos uit de afvalcontainer. Ik weet niet hoe precies ik de letter moet snijden. Welke details je straks nog ziet nadat er papier-mâché over gaat. Heb vooral voor dit materiaal gekozen vanwege de dikte.


Onlangs las ik weet iets over de Max Havelaar.
Daar komt de persoon Sjaalman in voor.
Die brengt te beoordeling een pak met manuscripten
maar een potentiële geldschieter. De geldschieter is handelaar in koffie
en komt een geschrift tegen dat naar zijn idee over koffie gaat.
En zie de ‘Max Havelaar’ is geboren.

IMG_3720SjaalmanInWording

Het woord dat ik ga maken is dus ‘Sjaalman’. Daarbij wil ik vooral wijzen naar het ‘Pak van Sjaalman’.


Het vrije woord staat in Nederland behoorlijk onder druk.
Er waren altijd al groepen van buiten Nederland die er
druk op proberen uit te voeren. Maar de druk wordt steeds meer opgevoerd,
steeds dichter bij huis. Nu in Nederland zijn het de
boeren, viruswaanzinnigen en extreem-rechtse partijen
die proberen daar inbreuk op te doen.
Het ‘Pak van Sjaalman’ staat voor mij voor de vrijheid
meningen te formuleren en te uiten.
Over allerlei onderwerpen, maar zonder daarbij de vrijheid van
anderen te proberen te beperken.

Wikipedia zegt het zo:

De Ideeën van Multatuli (in diens eigen spelling Ideen) zijn een reeks van 1282 genummerde, overwegend aforistische en essayistische overwegingen en stellingnames, die in omvang uiteenlopen van enkele zinnen tot enkele bladzijden, en tussen 1862 en 1877 werden gepubliceerd in zeven bundels. Tussen de overpeinzingen is ook andersoortig werk opgenomen, zoals de volledige roman De geschiedenis van Woutertje Pieterse en het toneelstuk Vorstenschool. Het dominerende beschouwende gedeelte betreft voornamelijk maatschappijkritiek. In de stijl ervan schudt hij oude vormen van zich af, zich uitdrukkend in een directe spreektaal, die niettemin van een grote taalbeheersing getuigt.

IMG_3722Sjaalman

De letters snij ik uit de hand. Ik gebruik verschillend materiaal: dun schuimrubber in combinatie met karton. De ene keer ligt de letter bovenop. Een andere keer wordt de letter opgebouwd. Ik gebruik een stuk van een hemd. Een stuk van een doos. Ik gebruik stukken bamboe en een deel van een riem. Wat van de details straks overblijft weet ik nog niet. Dat gaan we zien. Het idee is papier dat helemaal in de lijm is geweest, in drie lagen aan te brengen. Iedere laag in een bepaalde richting zodat ik weet hoe ver ik ben.


IMG_3723StrokenKrantenpapier

De stroken krantenpapier liggen al netjes gescheurd te wachten. Op de kleuterschool hadden we kleine stukken papier een nacht in de lijm laten staan zodat er een brij ontstond waarmee je bijna kon boetseren.


IMG_3724Sjaalman

Nu nog even uitzoeken hoe ik de letters ten opzichte van elkaar ga leggen. De afficheletters, drukletters in het algemeen, stellen je in staat om ideeën te formuleren en te uiten in drukvorm.De riem moet nog mooi plat komen te liggen.


IMG_3725Sjaalman

Dit gaat het worden. Of de letters te dicht bij elkaar liggen? Ik ga het ervaren. De letters (op twee na, die drogen nog) heb ik vastgeplakt op een stuk papier ter grootte van een zijkant van de letterzuil. Dus als ik straks de ‘Sjaal’ ga uitsnijden en uithollen (de vormen er langs de achterkant uit ga halen) dan zou het moeten passen op de letterzuil.


Letterzuil – Single sheet binding

Intussen was ik al weer wat verder met de letterzuil
en met het voorbereiden van de platten voor mijn eerste
oefening uit Smith’s Sewing Single Sheets.
Een boek van Keith Smith waarin hij methodes beschrijft
voor het inbinden van boeken met losse bladen in plaats van katernen.
Daarbij geeft hij methodes aan voor het inbinden zonder
en met ondersteuning aan de rug van het boek.
Ik begin zonder ondersteuning en vele zullen dit herkennen
als een Koptische binding.

IMG_3695VoorkantVoorplatZietErGoedUit

De voorkant van de voorplat is nog niet helemaal af maar is mooi opgedroogd. Bij deze bindwijze maak je de afwerking van de platten voordat je gaat inbinden. Achteraf is het namelijk onmogelijk een mooie bekleding aan te brengen. Zoals je ziet heb ik er voor gekozen de bekleding met papier uit te voeren vrij naar het ontwerp van Keith Smith.


IMG_3696AchterzijdeVoorplatZietErMinderUit

Zo ziet de achterkant er dan uit. Dat is natuurlijk niet goed. Eens vochtig laat dit papier zich niet meer snijden. Met de schaar kun je het nog wel kleiner maken maar daarmee bereik je niet de precisie die je met een mes kunt bereiken. Gelukkig is de achterkant niet mooi want daar moet toch nog een afwerking op aangebracht worden. Dus kan ik dit nog wel ‘verstoppen’.


IMG_3698LetterzuilLadesMetNaamstrokenOrganiseren

Voor de letterzuil ben ik de lades aan het sorteren en beschrijf ik de inhoud van de lades op de naamstrook. Ik heb de lades ook genummerd van 1 tot 15.


IMG_3699LetterzuilLadesMetNaamstroken

Compleet.


Losse bladen binden

IMG_3686AlleDelenVoorHetVoorplatZijnGesneden

Alle delen die dadelijk de compositie moeten gaan vormen zijn gesneden. Ik kan al wel vertellen dat je meteen de hoekjes van de inslagen moet snijden. Als straks het papier vochtig is van de lijm zal dat niet zo eenvoudig gaan en gaat het makkelijk scheuren en als je mes niet vlijmscherp is opstroppen. Dat is mij dus al overkomen. Maar zover was ik hier nog niet.


IMG_3687VoorplatVochtigMaken

Eerst heb ik het voorplat vochtig gemaakt. Keith Smith geeft aan dat je de compositie in één keer moet afmaken. Voor- en achterkant. Dat snap ik wel want het papier en karton zal door het vocht gaan vervormen. Maar bij mij in de werkplaats droogt nu alles zo snel dat ik na het centrale deel het voorplat eerst onder bezwaar laat drogen. Heb je meer ervaring hiermee (deze lijm, dit papier en karton en deze compositie) dan zal dat inderdaad beter gaan.


IMG_3688HetBeginIsGemaakt

De eerste strook is een soort van ankerpunt voor de volgende stroken. De plaats waar deze strook moest komen was dan ook afgetekend op het voorplat.


IMG_3689IederDeelEvenGoedInDeLijmZetten

Steeds ieder stuk goed insmeren met lijm. Het papier is een zwaar papier waarvan ik ooit een pak kocht bij de Hema. Een pak met verschillende kleuren papier om kaarten te maken. Dus niets bijzonders maar wel zwaarder dan bijvoorbeeld printerpapier. Ik lijm op een stuk spiegel. Glas werkt denk ik ook goed: eenvoudig schoon te maken en glad.


IMG_3690ZienHoeDatErUitZietAlsHetGedroogdIs

Het centrale deel is geplakt. So far, so good. Nu heb ik het even laten drogen.


IMG_3692Letterzuil10LadesHebbenEenNaamstrook

Het werk aan het voorplat heb ik afgewisseld met het plakken van de naamstroken op de lades in mijn letterzuil.


IMG_3693MiddenVoorplatBeplakt

Eenmaal opgedroogd ziet het centrale deel er goed uit.


IMG_3694AlleLadesHebbenNuEenNaamstrook

Morgen misschien meer over het voorplat. Dit is de laatste lade die een naamstrook kreeg. Steeds heb ik alle lades eerst nat gemaakt. De strook papier ten minste twee keer in de lijm gezet. Anders droogt het gewoon te snel in mijn werkplaats.


Losse bladen binden (Sewing single sheets)

Al een tijdje zoek en verzamel ik karton, van consumentenverpakkingen
tot een doos waarin flessen wijn gezetten heeft, om daar
losse bladen uit te snijden.
Om die losse bladen in te kunnen binden heeft
Keith Smith in zijn boek ‘Smith’s Sewing Single Sheets’ drie methodes
beschreven voor het inbinden zonder extra ondersteuning.
Die wil ik eens gaan proberen dus heb ik 3 stapels met elk 10 bladen
bij elkaar geharkt.

IMG_3671VerschillendKartonDikDunBedruktLeeg

Dit zijn de bladen voor het eerste boek. Heel verschillend materiaal, verschillende diktes en sterktes. De sterkte van het papier/karton kan een probleem worden. Maar dat gaan we ervaren. De afmetingen zijn ongeveer 17 x 28 centimeter.


IMG_3672ZelfLijmMaken

Er zijn veel verschillende soorten lijm. Voor boekbinden zijn er eigenlijk maar twee keuzes: PVA of een bloempasta. PVA gebruik ik tot nu toe steeds maar ik wil ook ervaring opdoen met een bloempasta. Die heb ik ooit eens gemaakt en het probleem was dat de lijm al heel snel niet meer bruikbaar was door schimmel. Daarom gebruik ik nu een middel dat ik in een hobbywinkel heb gekocht en dat gebaseerd is op cellulose. Ik ga het niet op belangrijke boeken uitproberen maar op deze testboeken van losse bladen en op de naamstroken op mijn letterlades. De glazen pot is precies 250 ml water en het schepje dat er bij ligt is het maatschepje dat in de verpakking van de lijm zit. Het lege verfblik wordt mijn lijmpot.


IMG_3673SingleSheetKeithSmith

Dit is de stapel karton met de twee platten. Je ziet de verschillende maakwijzes van het karton, de diktes en het materiaal. Aan één kant steken de platten uit: de voorkant van het boek (fore edge). Aan de rug komt geen versteviging dus als je de platten laat uitsteken aan de boven- en onderkant dan gaat je boekblok op den duur doorzakken als het in een boekenkast staat.


IMG_3674SingleSheetsKeithSmithDePlattenStekenMaarAamEemKantUit


IMG_3675SingleSheetsKeithSmith

En nog een bovenaanzicht.


IMG_3679DeWerkplaatsIsZoDroogDatikHetKartonNatMaakVoordatIkKanPlakken

De platten ga ik bekleden met papier. Het is in mijn werkplaats nog zo droog en warm dat ik de platten helemaal bevochtig om het drogen van de lijm niet te snel te laten verlopen. Het achterplat krijgt één kleur. Op de voorplat komt een soort van compositie in 5 kleuren. Het ontwerp staat in het boek van Keith Smith.


IMG_3680Prikmal

Ook de prikmal heb ik al voorbereid.


IMG_3681VierVanDeVijfKleuren

Als ik mijn berekeningen wil tonen kan ik die maar beter niet meer met potlood maken. Dit zijn vier van de 5 kleuren voor het voorplat.


IMG_3682KeithSmithPagina92

Het ontwerp van Keith Smith staat op pagina 92 van zijn boek.


IMG_3683MaarHetVoorbeeldVanKeithSmith

In het ontwerp in het boek gaat Smith uit van een portrait ontwerp. Dus een compositie die op een oppervlak komt dat hoger dan breed is. Bij mij is dat niet zo: mijn boek wordt breder (28 centimeter) dan hoog (17 centimeter). Dat noem je tegenwoordig ‘landscape’. Die afmetingen zijn puur toeval. Consumentenverpakkingen zijn meestal niet zo groot en ik wilde zoveel mogelijk van de afbeeldingen op de losse bladen krijgen. In het boek van Smith staat niet in welke volgorde je de stukken papier het best kunt snijden. Ik werk van het midden naar buiten. De stroken papier aan de buitenkant gaan om de randen van de voorplat heen. Als die op de achterkant straks 1 millimeter meer of minder zijn is niet zo’n probleem. Dat zie je straks niet meer. Maar je wilt geen open ruimtes op de voorkant van je boek.


Letterzuil

IMG_3665LetterzuilMetVastePlankenEnDeLades

Gisteren heb ik de planken tussen de zijkanten van de letterzuil bevestigd met spijkertjes. Toen was het moment gekomen de lades er in te plaatsten om te kijken hoe het wordt. Het resultaat zie je op de foto. Ik besloot de buitenkant nog een keer te verven. Dan zitten ook alle kopjes van de spijkers onder de verf. Daarna kan ik weer terug naar de lades. De dozen krijgen nog een ´naamstrook´.


IMG_3666LetterzuilNaamstroken

Deze stroken bevestig ik aan de buitenkant van de lades. De ‘Naamstroken’. Daar schrijf ik dan op welke letters in de lade liggen. Het is tenslotte een letterzuil. Daarnaast krijgen de drie groepen lades elk een kleur. Ook met een strook stevig papier. Op die manier blijven de lades die bij elkaar horen makkelijker bij elkaar. Bovendien verstevigen de stroken de lades natuurlijk weer. Als laatste stap zit ik er aan te denken letters aan de buitenkant van de letterzuil te gaan bevestigen. Daarover binnenkort meer.


IMG_3669VolgendProjectKeithSmithSmithsSewingSingleSheet

De afgelopen weken ben ik bezig geweest om mijn volgende project voor te bereiden. Ik heb diverse afvalcontainers geraadpleegd. Ik was op zoek naar interessant karton. Verschillende diktes, bedrukking, beplakking, materiaal enz. Daarvan heb ik stukken gesneden zodat er ‘single sheets’ ontstaan. De bindwijze haal ik uit het boek van Keith Smithg: Smith’s single sheet binding. Op de foto de eerste 10 enkele stukken karton en het boek van Keith Smith.


IMG_3670LetterzuilStaatTeDrogenVanLaatsteVerfbeurt

Intussen staat de letterzuil te drogen van de laatste verfbeurt.


Begin gemaakt met het in elkaar zetten van de letterzuil

IMG_3655LetterzuilExtraSteuntjeZoekenInBoekenpersBijBevestigenWand

De binnenkanten heb ik niet allemaal voor een tweede keer in de verf gezet. Eerlijk gezegd vind ik dat niet het leukste karwei. Maar de buitenkant is twee keer in de verf gezet. Sommige randen van het multiplex moeten misschien nog wat aangestipt worden. Ik ga de wand vastlijmen en vastspijkeren aan de bodem. Daarbij heb ik een extra steuntje nodig en de boekenpers kan daar prima bij helpen.


IMG_3656LetterzuilZijkantEenGespijkerdEnGelijmd

De eerste zijkant staat. Moet nog wel wat drogen natuurlijk.


IMG_3657LetterzuilDeZijkantenStaanAl

Ook de tweede wand is vastgezet. De planken kan ik er al wel inleggen maar die heb ik gisteren niet meer vastgezet. Ik wil eerst de zijkanten goed laten drogen. Naast het drogen van de houtlijm heb ik bijvoorbeeld de koppen van de spijkertjes nog een keer in de verf gezet. Ook dat kan nu drogen.


IMG_3658Letterzuil

Zo gaat dat er dan uit zien. De planken moeten vast gezet worden want toen ik gisteren de kartonnen lades in de letterzuil plaatste merkte ik dat alles bij elkaar toch een aardig gewicht is geworden. Dan is het beter dat de planken vast liggen.


IMG_3659Letterzuil

Vanuit dit perspectief lijkt de zuil erg hoog maar de zuil is maar 65 centimeter hoog.


IMG_3660Letterzuil

Dit is meer het perspectief dat je zult hebben als je straks in mijn werkplaats bent.


Volgende stapje met de Letterzuil

IMG_3649AlleDelenWarenGedroogdTweedeVerfbeurtKanBeginnen

De eerste verfbeurt was goed gedroogd.


IMG_3650TweedePlankGezaagdVoorHetEerstGeschilderd

Tweede plank gezaagd en die voor een eerste keer geverfd. De buitenkanten van de andere delen nog even voor een tweede keer geverfd.


Er was weer werk aan de letterzuil

De geverfde delen waren allemaal goed gedroogd.
Ze konden weer op een stapeltje gelegd worden om de
nog ongeverfde achterkanten een eerste verfbeurt te geven.

IMG_3636GereedVoorEersteLaagAchterkant

Van een afstand ziet het er prima uit maar ze krijgen nog een tweede laag. Niet vandaag. Ik concentreer me vandaag even op de achterkanten waar nog geen verf op zit.


IMG_3637DePaginasVoorSingleSheetSewing

Tussen het verven door heb ik het meeste karton dat ik de afgelopen tijd verzameld heb op maat gesneden. Met 10 stukken karton van heel verschillende dikte en opdruk, ga ik een boek binden. Daarvoor ga ik de methode gebruiken van Keith Smith beschreven in zijn boek Smith’s Sewing Single Sheets (Non-adhesive Binding Volume IV).


Voor geïnteresseerden:
het gaat om ‘Single sheet coptics sewn across the spine type A’.
In het boek staan drie types beschreven die enkele vellen
kunnen inbinden in plaats van het binden van katernen.
Deze drie types hebben geen extra voorziening aan de rug
van het boek waaraan de bladen genaaid worden.
De meeste mensen zullen dit kennen als een Koptische binding.
De andere manier is op bandjes.
Maar een en ander zal duidelijker zijn als ik de binding ga maken
en ik er foto’s van ga tonen.

IMG_3638ErLigtWeerVanAllesTeDrogen

Mijn werkplaats ligt vol met geschilderd hout. Hier twee stukken.


Weer een stapje gezet met de letterzuil

IMG_3592LetterzuilEersteZijkantGereed

Allereerst heb ik de eerste zijkant compleet gemaakt. De bovenste twee dwarslatten gaan de twee planken dragen. Zo kan ik op drie niveaus straks de lades met letters wegzetten: op de bodem en op de twee planken daarboven. Ieder heeft dan ongeveer 20 centimeter voor de 5 lades die samen zo’n 16 centimeter hoog zijn.


IMG_3593LetterzuilTweedeZijkant

Dit wordt de tweede zijkant. Doordat ik drie rechte stroken gebruik, heb ik hier minder materiaal voor nodig dan voor de eerste zijkant. Deze tweede zijkant is ook van de dwarslatten voorzien (nog niet op deze foto).


IMG_3594LetterzuilVanLinks

Dan kan ik eens proberen de losse onderdelen in elkaar te zetten. Dan ziet het er zo uit vanaf links. Een plank ontbreekt nog want daar moet ik nog wat hout voor zoeken.


IMG_3595LetterzuilVanRechtsAfGezien

Zo kijk je er dan tegenaan vanaf rechts. Je ziet dat ik de zuil een beetje help met blijven staan, door er wat flessen en metalen driehoeken tegen en op te zetten en leggen.


IMG_3596LetterzuilDeLosseDelen

Maar het is nog steeds een stapeltje hout. Tijd om deze houten delen eens in de verf te gaan zetten.


IMG_3597LetterzuilBodemEersteSchilderbeurt

De bovenkant van de bodem. Ik zal natuurlijk het hout in meerdere sessies moeten verven al was het maar dat je niet boven en onderkant tegelijk kunt verven. De verf is op waterbasis. Geen idee hoe lang dat moet drogen in mijn behoorlijk warme werkplaats. Bovendien dekt de verf niet in een keer.


IMG_3598LetterzuilEerstePlanjSchilderbeurt

Dit is een van de toekomstige twee planken.


IMG_3600LetterzuilZijkanteersteSchilderbeurt

Eerste verfbeurt voor zijkant nummer 1.


IMG_3601LetterzuilZijkantEersteSchilderbeurt

Zo ziet zijkant nummer twee er uit. De aantekeningen met zwarte stift gaan er in ieder geval niet in een verfbeurt onder komen.


Letterzuil: het wordt serieus

Een timmerman ben ik niet en zal ik nooit worden.
Maar de 15 lades die ik gemaakt heb van karton
hebben nog een betere bescherming nodig.
Daarom ga ik een soort van letterzuil maken
waar in drie lagen, steeds 5 lades, vrij,
kunnen worden opgeborgen.

De afgelopen weken had ik eigenlijk zonder bedoeling,
de lades die gereed waren op een oude plank van
een meubel uit de douche geplaatst.
Die plank had de juiste breedte: 35 centimeter.
De lades zijn 30 c 30 cm.
Dus kon ik die lades makkelijk oppakken.

Daarom ga ik die plank gebruiken als de bodem voor mijn
letterzuil. Maar de plank is niet diep genoeg.
Die zaag ik nu in twee stukken en zet daar kleine balkjes
onder om het weer een geheel te maken.

IMG_3585LetterzuilBodem

De bodemplaat is er nu twee geworden.


IMG_3587Letterzuil5LadesOpVerbreedeBodem

De eerste 5 lades staan op de bodem die op twee balkjes staat. Op dit moment staan alle 15 lades weer op de bodem. Maar intussen begin ik aan de zijkanten. Die zijkanten gaan de twee andere leggers dragen. Er stond nog hout dus probeer ik dat zoveel mogelijk op te werken. De gleuf die in de bodem gekomen is gaat straks in de diepte van de letterzuil komen te liggen. Als ik dan de lades er terug in schuif blijven ze niet steken in die gleuf.


IMG_3588LetterzuilBodemEnWand

Hier pas ik de bodem op de twee delen die samen een van de zijkanten gaan vormen. De andere zijkant krijgt een andere vorm. Dat moet wel want ik heb onvoldoende hout om nog eens 65 bij 25 cm uit te zagen.


IMG_3589LetterzuilBodemEnEenZijkant

Ander perspectief, dezelfde delen voor de zijkant (onder) en de bodem van mijn letterzuil (opstaand). Om het geheel wat meer samenhang te geven heb ik vanmiddag ook al even verf gekocht. Dan ga ik de nu nog losse delen eerst in de verf zetten. Verf op waterbasis.