Sjaalman of sjamaan

Toen ik nog niet alle letters had gevormd lag er op mijn werkbank
een woord dat kon uitgroeien naar Sjaalman maar
evengoed sjamaan kon worden.
Dat idee speelt al die tijd in mijn hoofd.

IMG_3736Sjaalman2eGessoLaag

Er is een tweede laagje gesso aangebracht, ik heb wat aan de ‘L’ gedaan zodat het geheel meer een eenheid wordt en ik heb de tweede ‘A’ een gat teruggegeven.


IMG_3737SjaalmanSjamaan

Dit gaat toch de kant uit van een sjamaan.


IMG_3738SjaalmanSjamaan


Sjaalman opgedroogd

IMG_3733SjaalmanDroog

´Het pak van Sjaalman´ droogt natuurlijk nooit op. Maar mijn papier-mâché ´Sjaalman´, de decoratie voor de letterzuil, die doet dat gelukkig wel.


IMG_3734DeDonkerePlekkenZijnNogNietDroog

Maar als je goed kijkt zie je dat na bijna 24 uur het nog niet helemaal droog is. Als je op de achterkant kijkt zie je de donkere, vochtige plekken.


IMG_3735MetGessoKomtSjaalmanTevoorschijn

Met een eerste laagje gesso komt de Sjaalman te voorschijn. De ‘L’ zal op een andere manier nog wel wat meer aangezet moeten worden om de eenheid in het beeld te verbeteren.


Papier-mâché twee

IMG_3726Opstelling

Dit is de opstelling van mijn werkblad: vuilniszak onderop om het vocht niet op het werkblad te laten komen. Daarop de letters op de positie geplakt waar ik ze wil hebben. In een ‘sjaalvorm’. Rechts daarvan mijn spiegel om te kunnen kliederen en daarop de bak met lijm. Het feest kan beginnen.


IMG_3728Sjaalman

De letters.


IMG_3729DeEersteLetters

Ik merk al gelijk dat het schuimrubber voor- en nadelen heeft. Het liet zich eenvoudig snijden en ik heb het in twee hoogtes maar het papier blijft er niet makkelijk aan kleven. Vormen worden daardoor uit zichzelf minder scherp. Ik merk ook dat krantenpapier en krantenpapier twee dingen kunnen zijn. Het papier in mijn geval komt vooral van de NRC. Dat is heel glad krantenpapier. Het heeft waarschijnlijk een soort van coating toegevoegd gekregen in de productie. Dat zorgt er nu voor de de lijm er minder vat op heeft dan ik graag zou hebben. Maar zien hoe het gaat als het goed gedroogd is.


IMG_3730SchuimrubberLijktMoeilijkTeBeplakken

Eerste laag bijna gereed.


IMG_3731AfwachtenEnZienHoeDitOpdroogt

Tweede laag ook gereed. De ruimtes tussen en langs de letters zijn ook met papier-mâché belegd. Op die manier kan ik straks het deel waar ik mee verder wil uitsnijden.


Papier-mâché

Het is de bedoeling om de letterzuil aan de buitenkant
nog te voorzien van een decoratie.
Die wil ik gaan maken met papier-mâché.
Dat heb ik niet meer gedaan (het werken met papier-mâché)
sinds ik op de kleuterschool een masker van papier-mâché
heb gemaakt. Toen had de kleuterjuf de papier-mâché
gemaakt. Afgelopen najaar zag ik nog in Lecce (Italië)
hoe men met stroken papier en lijm er prachtige werken mee maakten.
Veel kerststallen.

Mu moet ik dat zelf eens gaan proberen.
Het begint er mee dat ik een idee moet hebben voor
de decoratie. Letterzuil, Afficheletters, Letters dus.
Welke letters?

IMG_3719MVanSjaalman

In ieder geval doet de letter ‘M’ mee. Gesneden uit schuimrubber afkomstig uit een weggegooide doos uit de afvalcontainer. Ik weet niet hoe precies ik de letter moet snijden. Welke details je straks nog ziet nadat er papier-mâché over gaat. Heb vooral voor dit materiaal gekozen vanwege de dikte.


Onlangs las ik weet iets over de Max Havelaar.
Daar komt de persoon Sjaalman in voor.
Die brengt te beoordeling een pak met manuscripten
maar een potentiële geldschieter. De geldschieter is handelaar in koffie
en komt een geschrift tegen dat naar zijn idee over koffie gaat.
En zie de ‘Max Havelaar’ is geboren.

IMG_3720SjaalmanInWording

Het woord dat ik ga maken is dus ‘Sjaalman’. Daarbij wil ik vooral wijzen naar het ‘Pak van Sjaalman’.


Het vrije woord staat in Nederland behoorlijk onder druk.
Er waren altijd al groepen van buiten Nederland die er
druk op proberen uit te voeren. Maar de druk wordt steeds meer opgevoerd,
steeds dichter bij huis. Nu in Nederland zijn het de
boeren, viruswaanzinnigen en extreem-rechtse partijen
die proberen daar inbreuk op te doen.
Het ‘Pak van Sjaalman’ staat voor mij voor de vrijheid
meningen te formuleren en te uiten.
Over allerlei onderwerpen, maar zonder daarbij de vrijheid van
anderen te proberen te beperken.

Wikipedia zegt het zo:

De Ideeën van Multatuli (in diens eigen spelling Ideen) zijn een reeks van 1282 genummerde, overwegend aforistische en essayistische overwegingen en stellingnames, die in omvang uiteenlopen van enkele zinnen tot enkele bladzijden, en tussen 1862 en 1877 werden gepubliceerd in zeven bundels. Tussen de overpeinzingen is ook andersoortig werk opgenomen, zoals de volledige roman De geschiedenis van Woutertje Pieterse en het toneelstuk Vorstenschool. Het dominerende beschouwende gedeelte betreft voornamelijk maatschappijkritiek. In de stijl ervan schudt hij oude vormen van zich af, zich uitdrukkend in een directe spreektaal, die niettemin van een grote taalbeheersing getuigt.

IMG_3722Sjaalman

De letters snij ik uit de hand. Ik gebruik verschillend materiaal: dun schuimrubber in combinatie met karton. De ene keer ligt de letter bovenop. Een andere keer wordt de letter opgebouwd. Ik gebruik een stuk van een hemd. Een stuk van een doos. Ik gebruik stukken bamboe en een deel van een riem. Wat van de details straks overblijft weet ik nog niet. Dat gaan we zien. Het idee is papier dat helemaal in de lijm is geweest, in drie lagen aan te brengen. Iedere laag in een bepaalde richting zodat ik weet hoe ver ik ben.


IMG_3723StrokenKrantenpapier

De stroken krantenpapier liggen al netjes gescheurd te wachten. Op de kleuterschool hadden we kleine stukken papier een nacht in de lijm laten staan zodat er een brij ontstond waarmee je bijna kon boetseren.


IMG_3724Sjaalman

Nu nog even uitzoeken hoe ik de letters ten opzichte van elkaar ga leggen. De afficheletters, drukletters in het algemeen, stellen je in staat om ideeën te formuleren en te uiten in drukvorm.De riem moet nog mooi plat komen te liggen.


IMG_3725Sjaalman

Dit gaat het worden. Of de letters te dicht bij elkaar liggen? Ik ga het ervaren. De letters (op twee na, die drogen nog) heb ik vastgeplakt op een stuk papier ter grootte van een zijkant van de letterzuil. Dus als ik straks de ‘Sjaal’ ga uitsnijden en uithollen (de vormen er langs de achterkant uit ga halen) dan zou het moeten passen op de letterzuil.


Gelezen: Wie is wie in Max Havelaar?

Uitgeverij De Buitenkant geeft een hele leuke serie uit:
Uitgelezen boeken.
Altijd onderwerpen die met het boekenvak te maken hebben.
De ondertitel van de serie is dan ook:
Katern voor boekenkopers en boekverkopers.
De uitgave van maart 2020 gaat dus over de Max Havelaar.

PhilipVermoortelWieIsWieInMaxHavelaar

Philip Vermoortel, Wie is wie in Max Havelaar?


Philip Vermoortel probeert in 60 pagina’s te achterhalen
wie er model hebben gestaan voor de verschillende personages
in de Max Havelaar.
Wie kent niet: Droogstoppel (makelaar in koffie), dominee Wawelaar,
Sjaalman of het tragische liefdespaar Saïdjah en Adinda?

Het exemplaar dat ik ontving kwam in een speciale envelop:

PhilipVermoortelWieIsWieInMaxHavelaarEnvelop


En met een mooie, losse kaart van Indonesië.

IMG_3423PhilipVermoortelWieIsWieInMaxHavelaar

The Dutch possessions coloured thus.


IMG_3423PhilipVermoortelWieIsWieInMaxHavelaarFlores

Gisteren werd ‘Flores’ niet zonder reden onder de aandacht gebracht. Zelf waren wij daar in 2006.


Het katern is een aanrader!