Sjaalman

IMG_3803SjaalmankopVanDeLVergeten

Het was een beetje stil rond Sjaalman maar na het vernissen heb ik nog eens goed gekeken en vond ik een plaats op de decoratie die ik blijkbaar overgeslagen heb en dringend reparatie nodig heeft.


IMG_3804ShaalmanInspecteren

Vanuit dit perspectief gaat het om de bovenkant van de letter ‘L’.


IMG_3805ShaalmanReparatiePapierMarche

Dus heb ik een klein beetje papier-mâché voorbereid en daar een kleine reparatie uitgevoerd.


IMG_3815ShaalmanKopVanDeLHerepareerd

Ook dat ligt nu in mijn werkplaats te drogen.


Sjaalman

Voor mijn letterzuil ben ik een decoratie aan het maken.
De letters die ik opberg in de letterzuil stellen me
in staat teksten te zetten in vrijheid.
Dat gevoel van vrijheid spreekt voor mij uit ‘het pak van Sjaalman’
en daarom is de decoratie de tekst ‘Sjaalman’.
Gemaakt met papier-mâché, deels wit geverfd met gesso en deels
gekleurd met ecoline.
Nu heb ik de decoratie op maat gesneden en is het voorzien
van een eerste laag acrylvernis.
De acrylvernis zorgt er voor dat de ecoline een beetje uitloopt.
Sommige kleuren meer dan andere.

IMG_3748SjaalmanMetEersteLaagjeAcrylVernis

Sjaalman. Karakter uit de Max Havelaar van Multatuli.


Sjaalman opgedroogd

IMG_3733SjaalmanDroog

´Het pak van Sjaalman´ droogt natuurlijk nooit op. Maar mijn papier-mâché ´Sjaalman´, de decoratie voor de letterzuil, die doet dat gelukkig wel.


IMG_3734DeDonkerePlekkenZijnNogNietDroog

Maar als je goed kijkt zie je dat na bijna 24 uur het nog niet helemaal droog is. Als je op de achterkant kijkt zie je de donkere, vochtige plekken.


IMG_3735MetGessoKomtSjaalmanTevoorschijn

Met een eerste laagje gesso komt de Sjaalman te voorschijn. De ‘L’ zal op een andere manier nog wel wat meer aangezet moeten worden om de eenheid in het beeld te verbeteren.


Papier-mâché twee

IMG_3726Opstelling

Dit is de opstelling van mijn werkblad: vuilniszak onderop om het vocht niet op het werkblad te laten komen. Daarop de letters op de positie geplakt waar ik ze wil hebben. In een ‘sjaalvorm’. Rechts daarvan mijn spiegel om te kunnen kliederen en daarop de bak met lijm. Het feest kan beginnen.


IMG_3728Sjaalman

De letters.


IMG_3729DeEersteLetters

Ik merk al gelijk dat het schuimrubber voor- en nadelen heeft. Het liet zich eenvoudig snijden en ik heb het in twee hoogtes maar het papier blijft er niet makkelijk aan kleven. Vormen worden daardoor uit zichzelf minder scherp. Ik merk ook dat krantenpapier en krantenpapier twee dingen kunnen zijn. Het papier in mijn geval komt vooral van de NRC. Dat is heel glad krantenpapier. Het heeft waarschijnlijk een soort van coating toegevoegd gekregen in de productie. Dat zorgt er nu voor de de lijm er minder vat op heeft dan ik graag zou hebben. Maar zien hoe het gaat als het goed gedroogd is.


IMG_3730SchuimrubberLijktMoeilijkTeBeplakken

Eerste laag bijna gereed.


IMG_3731AfwachtenEnZienHoeDitOpdroogt

Tweede laag ook gereed. De ruimtes tussen en langs de letters zijn ook met papier-mâché belegd. Op die manier kan ik straks het deel waar ik mee verder wil uitsnijden.


Papier-mâché

Het is de bedoeling om de letterzuil aan de buitenkant
nog te voorzien van een decoratie.
Die wil ik gaan maken met papier-mâché.
Dat heb ik niet meer gedaan (het werken met papier-mâché)
sinds ik op de kleuterschool een masker van papier-mâché
heb gemaakt. Toen had de kleuterjuf de papier-mâché
gemaakt. Afgelopen najaar zag ik nog in Lecce (Italië)
hoe men met stroken papier en lijm er prachtige werken mee maakten.
Veel kerststallen.

Mu moet ik dat zelf eens gaan proberen.
Het begint er mee dat ik een idee moet hebben voor
de decoratie. Letterzuil, Afficheletters, Letters dus.
Welke letters?

IMG_3719MVanSjaalman

In ieder geval doet de letter ‘M’ mee. Gesneden uit schuimrubber afkomstig uit een weggegooide doos uit de afvalcontainer. Ik weet niet hoe precies ik de letter moet snijden. Welke details je straks nog ziet nadat er papier-mâché over gaat. Heb vooral voor dit materiaal gekozen vanwege de dikte.


Onlangs las ik weet iets over de Max Havelaar.
Daar komt de persoon Sjaalman in voor.
Die brengt te beoordeling een pak met manuscripten
maar een potentiële geldschieter. De geldschieter is handelaar in koffie
en komt een geschrift tegen dat naar zijn idee over koffie gaat.
En zie de ‘Max Havelaar’ is geboren.

IMG_3720SjaalmanInWording

Het woord dat ik ga maken is dus ‘Sjaalman’. Daarbij wil ik vooral wijzen naar het ‘Pak van Sjaalman’.


Het vrije woord staat in Nederland behoorlijk onder druk.
Er waren altijd al groepen van buiten Nederland die er
druk op proberen uit te voeren. Maar de druk wordt steeds meer opgevoerd,
steeds dichter bij huis. Nu in Nederland zijn het de
boeren, viruswaanzinnigen en extreem-rechtse partijen
die proberen daar inbreuk op te doen.
Het ‘Pak van Sjaalman’ staat voor mij voor de vrijheid
meningen te formuleren en te uiten.
Over allerlei onderwerpen, maar zonder daarbij de vrijheid van
anderen te proberen te beperken.

Wikipedia zegt het zo:

De Ideeën van Multatuli (in diens eigen spelling Ideen) zijn een reeks van 1282 genummerde, overwegend aforistische en essayistische overwegingen en stellingnames, die in omvang uiteenlopen van enkele zinnen tot enkele bladzijden, en tussen 1862 en 1877 werden gepubliceerd in zeven bundels. Tussen de overpeinzingen is ook andersoortig werk opgenomen, zoals de volledige roman De geschiedenis van Woutertje Pieterse en het toneelstuk Vorstenschool. Het dominerende beschouwende gedeelte betreft voornamelijk maatschappijkritiek. In de stijl ervan schudt hij oude vormen van zich af, zich uitdrukkend in een directe spreektaal, die niettemin van een grote taalbeheersing getuigt.

IMG_3722Sjaalman

De letters snij ik uit de hand. Ik gebruik verschillend materiaal: dun schuimrubber in combinatie met karton. De ene keer ligt de letter bovenop. Een andere keer wordt de letter opgebouwd. Ik gebruik een stuk van een hemd. Een stuk van een doos. Ik gebruik stukken bamboe en een deel van een riem. Wat van de details straks overblijft weet ik nog niet. Dat gaan we zien. Het idee is papier dat helemaal in de lijm is geweest, in drie lagen aan te brengen. Iedere laag in een bepaalde richting zodat ik weet hoe ver ik ben.


IMG_3723StrokenKrantenpapier

De stroken krantenpapier liggen al netjes gescheurd te wachten. Op de kleuterschool hadden we kleine stukken papier een nacht in de lijm laten staan zodat er een brij ontstond waarmee je bijna kon boetseren.


IMG_3724Sjaalman

Nu nog even uitzoeken hoe ik de letters ten opzichte van elkaar ga leggen. De afficheletters, drukletters in het algemeen, stellen je in staat om ideeën te formuleren en te uiten in drukvorm.De riem moet nog mooi plat komen te liggen.


IMG_3725Sjaalman

Dit gaat het worden. Of de letters te dicht bij elkaar liggen? Ik ga het ervaren. De letters (op twee na, die drogen nog) heb ik vastgeplakt op een stuk papier ter grootte van een zijkant van de letterzuil. Dus als ik straks de ‘Sjaal’ ga uitsnijden en uithollen (de vormen er langs de achterkant uit ga halen) dan zou het moeten passen op de letterzuil.


Letterzuil: lade 7 en 8

IMG_3485DeDoosIsBijnaLeeg

De doos vol met houten letters die ik pas geleden kocht is bijna leeg. De afficheletters zijn ondergebracht in zes lades. Nu moeten de bijzondere tekens nog en de cijfers.


IMG_3486DeLaatsteTekens

Deze dus.


IMG_3487LetterzuilInWording

De eerste zes lades eens gestapeld. Dat helpt me na te denken over hoe ik dadelijk die zuil verder ga vorm geven. Daar zal wel wat hout aan te pas moeten komen. En papier-maché.


IMG_3489StrokenVan30CM

Omdat de basisplaat van de lades 30 bij 30 centimeter is en de stroken die ik gebruik voor de wanden ook 30 centimeter lang zijn en ik die wanden op de basisplaat plaats, zal bij de 2e, 3e en 4e wand de strook te lang zijn. Ik plak eerst de wand op de basisplaat en als die vast genoeg zit maak ik de wand korter. Je ziet hier de wand uitsteken.


IMG_3490MetalenDriehoek

Een metalen driehoek (Tine Noreille) is dan het ideale stuk gereedschap. Het zorgt ervoor dat de wand een opstaande kant krijgt met een hoek van 90 graden.


IMG_3491Lade7BijzondereTekens

Lade 7 met de bijzondere tekens.


IMG_3492

Actiefoto 🙂 van het maakproces van lade 8.


IMG_3493Lade8DeCijfers

Lade 8 met tools van iBookbinding.


Nieuw project: Letterzuil

De projecten tuimelen altijd een beetje over elkaar heen.
Maar al voor ik de doos opensneed met de afficheletters
dacht ik: waar moet ik die letters laten zodat ze opgeruimd
maar toch toegankelijk zijn.
Een serie grotere afficheletters zitten in twee vierkante emmers
maar dat is lastig zoeken.
Dat moet anders. In de doos zijn de letters mooi
georganiseerd.

IMG_3431DoorDezeDoosKwamIkOpHetIdeeVoorEenLetterzuil

Het eerste idee was een kartonnen kastje met lades. Maar ik ga nu voor een oplossing die minder materiaal vraagt en tegelijk meer vrijheid bij gebruik geeft.


Ik ga lage bakken maken van karton.
Dertig bij dertig centimeter. Dat is groter dan de lagen op de
foto van de doos.
Die bakken kun je eenvoudig stapelen.
Om ze dan toch bij elkaar te houden ga ik van karton een soort
van netwerk maken aan drie zijdes.
Als decoratie en voor de stevigheid komen er aan de buitenkant
letters. Van karton of misschien van papier-maché.

IMG_3428AantekeningenLetterzuil

Zo verloopt de ideevorming. Van de 24 stroken van 30 bij 3 cm heb ik er al 8 gesneden.


IMG_3430DetechniekVoorDeBakkenNogEvenNalopen

Ik heb een keer een cursus gedaan over het maken van dozen. Die techniek ga ik hier ook gebruiken. Dat levert hele sterke dozen op. Met zwart de volgorde van werken. Even tekenen om te zien hoe dat kan gaan werken.


Voor het eerst van mijn leven!

Voor het eerst van mijn leven heb ik een boormachine gekocht.
In huis gebruik ik nooit een boormachine.
Dat let het zo nauw dat ik het liever iemand anders laat doen.
in de meeste muren in mijn huis raak je niet met een gewone
boormachine.
Ik had op internet rondgekeken maar ik raakte al snel
verstrikt in allerlei discussies over wat het beste type
batterij was. Daar maak ik me niet zo druk over.
Ik wil een eenvoudige machine voor kleiner werk.
Misschien een schroef in of uitdraaien.
Ben nog naar een grote bouwmarkt geweest. Daar duizelde het helemaal.
Daar waren ‘aanbiedingen’ die zeer ruim boven het bedrag
lagen dat ik in mijn hoofd had.
Laat de Action een boormachine verkopen voor 29,95 euro.
Volgens mij een prima machine voor mijn toepassingen.

Dus het werk aan de voor- en achterplat van
‘The art of bookbinding’ (Joseph Zaehnsdorf) kon beginnen.

IMG_1716

De randen aan de buitenkant afgerond met schuurpapier en de plaatsen afgetekend waar de sleuf, de doorboring en de geul moet komen.


IMG_1717

Op beide platten en zowel buiten- als binnenkant.


IMG_1720

Hier zie je dat ruimte is uitgespaard waar het leren riempje in bevestigd wordt. Vervolgens loopt dit riempje door de plat naar de andere kant. Daar zou een soort tunnel in het hout moeten zitten. Voorgeboord met de boormachine. Maar het materiaal dat ik als plat gebruik is geen massief hout. De buitenkanten zijn van hout, een fineer. De kern is van verschillende materialen. Sommige heel zacht. Het boren van een tunnel leidde bijna gelijk in het beschadigen van de bovenkant. Dus straks. bij ‘Van den vos Reynaerde’, in het eikenhout zal ik het opnieuw proberen. Maar voor deze dummy volg ik de aanpak die ik in de eerste dummy ook gebruikte: een ruimte uitsparen aan het oppervlak waarin het riempje past.


IMG_1721

De volgende keer begin ik hier de riempjes eerst verder vast te zetten. Ik zou ook voor het basiskapitaal een tunnel moeten maken. Op de hoek. Dat ga ik, om dezelfde reden, niet eens proberen. Dat wordt een sleufje. Daar zal het perkament in moeten passen. Als dat lelijk dreigt te worden onder het leer zal ik het opvullen met papier maché.


De Papier Biennale: Museum Rijswijk, deel 2

Museum Rijswijk had ik nooit eerder bezocht.
Het is een klein museum in ‘Oud Rijswijk’.
Een paar straten rond een mooie kleine kerk.
Het bestaansrechts van het museum is twijfelachtig.
Zeker het oude deel van het museum is mooi.
Een oude boerderij omgebouwd tot landhuisje.

De dichter Hendrik Tollens heeft er gewoond.
Wie?, zegt u.
Hendrik Tollens, de dichter van ‘Wien Neêrlands bloed’.
Moet ik dat kennen? zegt u.
Nou dat zou kunnen.
Dit was namelijk het Nederlands volkslied
tussen 1817 en 1832 en later van 1832 tot 1932.

Maar goed een museum?
Leuk maar te klein voor een eigen directeur en staf.

Mijn eerste indruk van de tentoonstelling:

23/09/2012 Museum Rijswijk
Het museum ligt in ‘Oud Rijswijkx’.
De tentoonstelling toont allerlei vormen van kunst met papier.
Papier in de vorm van pulp, maar ook in ruimtelijke werken
gecombineerd met planten, schelpen, zand, enz.
Een combinatie van ambachtelijk en creatief werk.
Het museum bestaat uit twee delen.
De voormalige woning van dichter Tollens en een moderne aanbouw.
Een mooie combinatie met verrassende kunstwerken.
Nu naar Den Haag.

Deel twee bestaat uit foto’s van werken die in het oude deel
van het museum te zien zijn.

Katsumi Hayakawa, Fata morgana, 2012.


Katsumi Hayakawa, Fata morgana, detail.


Katsumi Hayakawa, Fata morgana, detail.


Georgia Gremouti, Colonies, 2012.


Sophie Arup, Paper Pyramid, 2012.


Sophie Arup, Untitled (Black and gold), 2007.

Dit werk ziet er opde foto vlak uit.
Maar ik werkelijkheid is dit een driedimentionaal werk.
Met de volgende foto probeer ik dat een beetje zichtbaar te maken.


Sophie Arup, Untitled (Black and gold), 2007.


Drew Cameron and Drew Matott, Breaking rank, combat paper, 2008.

Combat paper is papier gemaakt van Amerikaanse legeruniformen.
De makers gebruiken hun methode voor hun eigen werk
maar ook om therapeutische sessies te houden voor veteranen.


Drew Cameron and Drew Matott, Heavens ascent, combat paper, 2010.


Georgia Gremouti, Colonies, 2012.


Georgia Gremouti, Colonies, 2012.


Johnny Beerens, Verdronken land IV, 2005 x96 2006, mixed handmade papers, watercolour.


Marleen van Wijgaarden, Untitled, 2009, paper on canvas.


Frits Achten, Stekelbes, 2005 x96 2006, papier-mache.


Johnny Beerens, Terra Creta, 2008 x96 2009, aquarel op diverse soorten zelfgeschept acquarel papier vermengd met schelpen, schelpengruis, vulkanisch zand.


Idem, van opzij.


Johnny Beerens, Verdronken land VII, 2012, aquarel op diverse soorten acquarel papier vermengd met schelpen, schelpengruis, haaientanden, nylondraad van aangespoelde visnetten. Het volledige werk.


Johnny Beerens, Verdronken land VII, detail.


Johnny Beerens, Verdronken land VII, detail. Zelfportret van de schilder.


Johnny Beerens, Verdronken land VII, detail.


Katrien Vogel.


Peter Bes, Natassja, 2009, cardboard, paper, wire, acrylic paint.

Ik meende er Fabiola in te herkennen.


Anne van der Pals, Hangende Christus, 2012, cut art book.


Eric Gjerde, Voronoi, study 1, abaca paper.


Mijn museumboek.