Mijn indruk is dat dit niet zo mijn boekhandel is maar de etalages bekijk ik vaak met heel veel interesse.
Categorie archief: Boeken
Reisdagboek gereed!
De vorige keer was de boekband zo goed als af maar
er was nog ruimte voor een leeslint, kapitaalband en
een mooi schutblad.
Dan kan het boekblok in de band gezet worden.
Eerst maar eens gezocht in mijn papiervoorraad. Ik koop vaak papier terwijl ik er nog niet meteen een bestemming voor heb. Al een paar jaar geleden kocht ik een aantal vellen marmerpapier van Karli Frigge. Handgemaakt. Dit is nummer 141, mooi rood. Het vecht misschien een beetje met het groen van de landkaart op de omslag maar ik zal vaak naar dit prachtige papier kijken.
Een leeslint lijm ik tot nu toe steeds op de rug. Deze keer heb ik het lint genaaid aan het gaas dat rond het boekblok zit. De uiteinden van het garen heb ik wel gelijmd tegen de rug.
Dan is dit een voorproefje waar ik naar toe werk.
Ik sla wat stappen over. Die heb ik al eens eerder beschreven. Om zodadelijk meteen door te kunnen gaan naar het resultaat. Hier zitten boekblok en boekband met alles er op en eraan wat ik er bij wil hebben, in de boekenpers. 24 Uur drogen.
Dan is dit het resultaat.
Gelinieerd binnenwerk.
Speciale pagina’s om het reisschema op te vermelden.
Met schutbladen van marmerpapier.
Met twee leeslinten.
Daarnaast kan ik op de papieren bekleding van de boekband straks gewoon de reisvorderingen tekenen.
Onnodig om te zeggen dat ik blij ben met het resultaat.
Reisdagboek
Tijd om de bekleding van de boekband ‘af te ronden’.
Voor het afsnijden van de hoeken van de bekleding (in dit geval van het papier) gebruik ik dit blauwe tooltje van iBookbinding (Corner Cutting Jigs). Soms vind ik dat ik dan net iets te veel wegsnij. Daarom dat ik er deze keer een dubbelgevouwen strook, dunne karton tussen zet. Zal misschien net 1 mm extra opleveren. Trouwens een interessante website van iBookbinding. Je kunt met passen en meten ook zelf bepalen hoe je de hoek er af snijdt. Maar dit is eenvoudiger en meer constant.
Zo zijn de hoeken er af. Dan lijm je eerst het karton en het papier, dat nog buiten de platten uitsteekt, in. Dan wordt het papier zachter en eenvoudiger te vouwen. Laat het een beetje drogen. Gebruik niet te veel lijm want dan kan het papier gaan scheuren. Begin met de lange zijdes eerst. Ik heb bewust bij de rug het papier niet ingesneden. Dat geeft de band de meeste sterkte. Gebruik een vouwbeen om het papier goed op zijn plaats te brengen en controleer de hoeken goed.
Dan is dit het resultaat. Morgen de schutbladen op maat maken en dan kan het boekblok in de band gezet worden.
Dit boek krijgt twee leeslinten van dezelfde kleur. Het is een lang stuk leeslint dat ik straks dubbelvouw. De uiteinden snij ik altijd schuin af. Om de uiteinden te beschermen tegen uitrafelen breng ik op de uitinden lijm aan. Hier hanggen de uiteinden te drogen op de hoek van een glazen tafel.
Open Kaart
Al eerder liet ik keer op mijn blog de naam van deze tentoonstelling
vallen. De tentoonstelling is in het Allard Pierson in Amsterdam
en kan nog bezocht worden.
Boeken zijn voor mij heeel interresant maar kaarten hebben ook
een bijzondere aantrekkingskracht.
Als je in de gelegenheid bent, ga er dan eens kijken. Er is een heel overzicht te zien van de ontwikkeling van de kaart als hulpmiddel: van prachtige kaarten vol met afbeeldingen en theorieën over onze aarde tot het kaartje op je telefoon dat vertelt waar je nu bent en je kan helpen om op je bestemming te komen.
Aan het begin vind je deze introductie die aangeeft dat de aanleiding voor de tentoonstelling onder andere het 150 jarig bestaan van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap, het KNAG, is. Hun verzameling is in bruikleen bij het Allard Pierson.
Meteen een kaart die behoorlijk afwijkt vanhet traditionele beeld van de kaart of atlas. Een kaart die de hoogteverschillen toont in Amsterdam. Leuk voor alle bezoekers, veel informatie op een grafische manier.
Met toelichtingen in de rode basis van de verschullende grachten, dijken, straten en gebouwen in Amsterdam. Vergeet de metro niet! De kaart is van Willem Aalders, De hoogteligging van Amsterdam, 1980.
Bij de kaart als informatiedrager hoort aandacht voor het in de tentoonstelling overbrengen van informatie. De informatieborden zijn heel overzichtelijk gemaakt.
Joan Blaeu, Amstelodami celeberrimi Hollandiae, 1649 – 1652.
Even terug in de tijd. De kaart in dit boek is op zich zelf al oud maar de kaart is een afbeelding van een veel ouder exemplaar. Geograpgiae opus novissima, Claudius Ptolemaeus, 1513.
Op een van de schilderijen van Vermeer op de tentoonstelling in het Rijksmuseum zag je al de voor de moderne kijker vreemde orientatie van de kaart. De waddeneilanden niet bovenaan maar meer naar reachts.
De ene ster (Ptolemaeus, Blaeu) heb je net gezien en de volgende kondigt zich al aan: Theatre de l’univers (Theatrum orbis terrarum) gedrukt door Plantijn, gemaakt door Abraham Ortelius, 1598.
De zeven provinciën kennen de meeste mensen wel maar er was ook een periode met in onze regio een verband met 17 provincies: Septendecim Provinciae Germaniae Inferior, Petrus Schenk, 1710. Iets meer dan 40 jaar duurde dit verband.
Binnenkort meer over deze tentoonstelling.
Reisdagboek
Afgelopen weekend nog gewerkt aan de boekband
voor mijn reisdagboek.
De basis voor de boekband is gereed maar is de boekband
wel sterk genoeg straks met alleen een papieren bekleding.
Zelfs als het papier stevig is?
De eerste folder, waarop ook geschreven was, heb ik al op maat gemaakt en vervolgens ook al een keer gevouwen rond de basis van de boekband. Zonder het papier aan de rug te lijmen. Dat ga ik nu wel doen en dus pak ik een nieuwe folder en snij die op maat.
Vervolgens teken ik de contouren van de boekbandbasis af aan de binnenkant van het papier. Het papier is dik genoeg om niet meteen een streep door te laten schijnen aan de ‘goede’ kant.
De tyvek lijkt zich minder goed te houden dan ik hoopte. Ik wil nu ook niet gaan uitproberen tot hoever ik kan gaa. Dus besluit ik een brede strook boekbinderslinnen tegen de buitenkant van basis te lijmen. Over het tyvek.
< Pas daarna lijm ik de basis op het papier. Vervolgens gaat de basis met bekleding nog eens 24 uur in de boekenpers.
Al na een paar uur haalde ik de boekband uit de boekenpers maar het papier was nog niet gladgetrokken. Het geheel is zwaarder uitgevoerd dan normaal en het moet door en door droog worden. Dus gaat het geheel weer snel in de pers. Maar het beeld is goed.
Pas aan het eind van vanmiddag haal ik de boekband opnieuw uit de pers. Dit keer glad papier en alles voelt droog aan. Binnenkort de omslagen afwerken en dan papier voor de schutbladen kiezen (rood!) op maat maken en het boekblok kan in de band gezet worden. Nu nog een sticker of iets dergelijks, om de reclame weg te werken.
100 jaar
Vandaag is het 100 jaar geleden dat Louis Couperus overleed.
Een goed moment er even bij stik te staan.
Ik laat een deel van mijn boekenverzameling en vooral recente
aankopen.
Louis Couperus, Den Haag, 10 juni 1863 – De Steeg, 16 juli 1923.
Een paar weken geleden gekocht. Mooie verzameling foto’s en verhalen over het leven van Louis Couperus. Caroline de Westenholz, Louis Couperus een verwende vagebond.
Ibrahim R. Ineke, Louis Couperus, Hooge Troeven.
Flora Batava
Een laatste serie foto’s gemaakt toen ik de tentoonstelling
gezien had (?) en terug liep naar de uitgang.
Missaal, Gent, 1363 – 1366. Geniet van de volgende foto’s met details.
Even iets heel anders. Ook prachtig. Marek Šindelka, Klimaatverdriet.
Bijenorchis, Ophrys apifera, Flora Batava, deel 24 (1915). Handgekleurde litho naar ontwep van Pavord Smits.
Alleen hiervoor zou ik nog een keer teruggaan.
Durf, ontdek, beleef
Dat is de slogan van de reisorganisatie waarmee ik binnenkort
op vakantie hoop te gaan.
Voor die vakantie maak ik een reisdagboek en gebruik voor
de bekleding aan de buitenkant van de boekband een folder
van hen. De folder is een groot formaat met aan een kant een
deel van de wereld waar zij zich op richtten.
De corona en vooral de oorlog in Oekraïne hebben er een
grote impact op.
De treinreizen gingen door Rusland en China.
Tijdens corona waren beide geen goed idee en China lang
onmogelijk.
Met de oorlog in Oekraïne is reizen door Rusland onmogelijk.
Maar van de folder heb ik drie exemplaren, genoeg voor
1 model, het boekje voor de voorbereiding hier in Breda en
het boekje dat ik wil meenemen op mijn reis.
De vorige keer was te zien hoe ik de katernen met twee planningsschema’s heb ingebonden en de platten alvast had gesneden. Vandaag heb ik het boekje even onder de snijmachine gehad om de voorkant mooi gelijk te krijgen. De onder- en bovenkant heb ik met rust gelaten.
Na het snijden van de ruggen kan ik beginnen de basis voor de eerste boekband ik elkaar te zetten. Daarbij gebruik ik kraftpapier. Het is wel warm voor het lijmen.
De basis zit in elkaar.
Dit is de folder nadat ik de delen die ik niet nodig heb had weggesneden. Als ik de omslagen omvouw kan ik proberen een idee te krijgen van hoe het boek er uit kan komen te zien. Rechtsonder moet misschien nog een sticker of iets dergelijks komen.
Het model. De folder was al gevouwen. Die vouwen vallen straks niet samen met waar ik de vouwen wil hebben. Er is al een stuk ingescheurd bij de scharnieren, bij de rug. Omdat het boek mee op reis gaat en het groter is dan een klein notitieboekje, ben ik bang dat de kans groot is dat het boek beschadigd raakt. De bekleding is een zwaardere papiersoort maar dat is natuurlijk kwetsbaarder dan bijvoorbeeld boekbindlinnen. Darom had ik eerst het idee om de boekband te verstevigen met een strook linnen. Dat is zeker sterk maar je zult dat waarschijnlijk wel zien. Ik herinnerde me dat ik nog een vel tyvek had liggen. We kennen dat allemaal van de polsbandjes op festivals enz. Licht in gewicht maar best sterk.
Aan de buitenkant lijm ik een stuk tyvek net zo groot als de buitenkant van de boekband. Zonder omslagen. Dat kan natuurlijk wel maar dat vraagt allemaal ruimte. Ik waag het er op zonder omslagen. Tenslotte komst straks hier de folder nog op en omgevouwen.
Zo ziet de boekband er aan de binnenkant uit. Die zit nu in de boekenpers om goed te drogen.
H3H
In Sint-Catharinadal hing tegen de muur een kaart.
Een kaart van het terrein, in vogelvlucht.
Geen onderdeel van H3H maar niet minder interessant.
De kaart is overigens heel goed op internet te raadplegen.
Er zijn 4 versies van deze kaart van Jan Kampen, 1650.
Op de kaart staat heel wat tekst. Vooral tekst die toelicht wat er gemeten is en getoond wordt. Onderaan de kaart staat beschreven in wiens opdracht de kaart gemaakt werd en door wie. Die beschrijving begint met: ‘Caerte ende metinge van t clooster tot Oosterhout voormaels genaemt de blauwe camer Gemaeckt by my ondergeschreven gesworen lantmeter ten verzoeck van mynheer B. Cruyt proost der selver clooster inden jare 1650’.
Die meneer Cruyt is:
1635-1655 Baltasar Cruijt, abdij: St. Michiels Antwerpen
‘Proost’ is een beroep:
Een proost (lat: praepositus) is een geestelijk leider van een rooms-katholieke instelling, tegenwoordig vooral in Vlaanderen maar in het verleden ook in Nederland. Men vindt de ambtstitel in uiteenlopende organisaties en bevoegdheden
Het centrale gebouw, het slot, is goed te herkennen. Maar er is nog veel meer te zien.
Kaarten zijn niet zo mijn ding maar dit is een leuke manier om de schaal op de kaart te vermelden: ‘Desen passer begrypt vyf Bredasche roeden’.
De roede is een meeteenheid. Die kon verschillen van stad tot
stad of van streek tot streek.
Breda (+ Baronie van Breda) (Stad en Lande van Breda, Noord-Brabant)
uitgezonderd Roosendaal en Etten; 1 roede = 20 voet.
Een roede= 5,68 m
Nipper, p. 206: ook korte roede = 3,10 m = 12 voet
Waarbij ik vermoed dat ‘Nipper’ verwijst naar:
Titel: 18 eeuwen Meten en wegen in de Lage Landen
Auteur: G.J.C. Nipper
Uitgever: Uitgeversmaatschappij Walburg Pers, Zutphen, 2004
ISBN: 90.5730.280.2
De reeks Pleurants van Folkert de Jong vond ik prachtig!
Folkert de Jong, Pleurants, 2023, gebakken klei en cement.
Flora Batava
Planten als ornament:
Theo Nieuwenhuis ontwierp deze kalenderbladen voor 1898 – 1899. De uitgevers waren Scheltema & Holkema. Het onderwerp van september was de aardappel.
Nog een ontwerp van Theo Nieuwenhuis, een perkamenten boekband. Gemaakt bij het afscheid van prof.dr. MWF Treub, Amsterdam 1905.
Op een tentoonstelling in Den Haag over planten en boeken mag het werk van Louis Couperus niet ontbreken. Hier Eline Vere met een boekband naar ontwerp van Willem Wenckebach. PN van Kampen, 1889.
Herman Gorter, Mei. Stichting De Roos, 1950. Houtgravure van Dirk van Gelder.
Boekbinden bij hoge temperatuur
Het duurt nog even maar ik wil naar China.
Daarvoor ben ik in gesprek met een reisorganisatie.
Ze hadden mooie folders die ik goed kan gebruiken
als bekleding van de twee boekjes die ik wil maken.
Een voor mijn verslag van de voorbereiding en voorpret.
Een om mee te nemen.
Al een tijd terug kocht ik gelinieerd papier. Kant en klare katernen. Kwestie van gaten prikken en inbinden en het boekblok is gereed. Bij het eerste en laatste katern bind ik twee pagina’s met kalenders mee. Daarop kan ik de route aangeven als die bekend is.
Even de gaten afplakken die ik niet mag gebruiken.
Het binden kan beginnen.
De kalenders voor het reisschema.
De platten voor beide boekjes zijn gesneden en ik ben al aan het passen wat er op de boekband komt te staan.
Het boekblok ligt in de boekenpers met een stukje gaas op de rug.
Zal morgen wel gereed zijn voor de volgende stap:
karton voor de rug snijden, boekband maken, schutblad kiezen en
het boek nog in elkaar zetten.
Maar dat is voor later.
Dag van het gele boek
Geinspireerd door het zonlicht?
Breda, Nieuwstraat.
Flora Batava
De tentoonstelling gaat niet alleen in op de Flora Batava en de
totstandkoming maar staat ook stil bij andere aspecten
van planten als onderdeel van het boek.
Bijvoorbeeld de plant als ornament.
Een voorbeeld daarvan is dit werk van John Ruskin: The Nature of Gothic – A chapter of the Stones of Venice, Hammersmith, Kelmscott Press, 1892.
Vrij naar Wikipedia:
‘The Stones of Venice’ is een verhandeling over kunst en architectuur in Venetië geschreven door John Ruskin. In ‘The Nature of Gothic’ beschrijft hij zijn ideeen over hoe de maatschappij zou moeten worden ingericht. De eerste edities van dit werk kwamen uit van 1851 tot 1853.
Wanneer hij spreekt over ‘Gothic’ dan bedoelt hij de gotiek.Onder neogotiek (Engels: Gothic Revival) wordt een 19e-eeuwse stroming in de bouwkunst verstaan die zich geheel heeft laten inspireren door de middeleeuwse gotiek. Het is een reactie op de strakke, koele vormen van het classicisme met zijn uitgesproken rationele karakter. De neogotiek ontstond uit de romantische belangstelling voor de middeleeuwen.
William Morris, Sidney C. Cockerell, A note by William Morris on his aims in founding the Kelmscott Press, Hammersmith, Kelmscott Press, 1898.
Dit is dan een mooi voorbeeld van middeleeuws gebruik van planten als ornament: Werner Rolevinck van Laer, Fasciculus Temporum, inhoudende die cronijcken van ouden tijden, Utrecht, Johan Veldener, 1480. De vertaling van Fasciculus Temporum die ik op internet las is: “Little bundles of time”.
Gelezen
Een nostalgie-dubbelslag: Biggles en getekend door Willy Vandersteen. Van Biggles had ik in het verleden al pockets. Die las ik graag. Misschien binnenkort nog eens laten zien. Daarnaast las ik ‘Bessy’ en natuurlijk ‘Suske en Wiske’.
De reeks met Biggles liep maar een paar jaar en de tekenstijl
is van de Studio Vandersteen. Herkenbaar, helder.
Het tekenen is zeker een belangrijk onderdeel van de kunst van
stripverhalen. Maar het vertellen van het verhaal is dat
zeker ook. In dit eerste deel van de volledige reeks
met verhalen uit 1965 – 1967 is de verhaallijn niet
altijd vloeiend.
Daarmee bedoel ik dat er plots, tegen het eind van het verhaal,
heel veel, soms ook minder logische gebeurtenissen plaatsvinden
die een soort van plotselinge versnelling in het verhaal opleveren.
Niet altijd prettig voor de lezer en vaak niet erg doordacht.
Dat is jammer maar ze zijn stiekem meer dan 50 jaar oud.
Dus nostalgie, leuk om nog eens te lezen.
Flora Batava
Op de tentoonstelling waren een paar strooiranden te zien. Ze zijn altijd weer een lust voor het oog.
De strooiranden van Getijden- en gebedenboek, Zuidelijke Nederlanden, eind 15e eeuw. De annunciatie, de aankondiging aan Maria van haar zwangerschap. In een getijdenboek worden de gebeden ‘georganiseerd’ naar de tijd waarop de gebeden dienen te worden gebeden. De metten in de Mariatijd zijn de plaats waar de aankondiging aanleiding geeft tot overpeinzingen.
Gebedenboek van Libertus Schaloun, Sint-Truiden, circa 1570 – 1580.
Getijdenboek, Zuidelijke Nederlanden, begin 16de eeuw.
De enige in Nederland die de Flora Batava zelf mag opensnijden?
Vandaag kwam dit grote en vooral dikke boek met de post: Flora Batava – De wilde planten van Nederland. Een uitgave van de Koninklijke Bibliotheek waar Esther van Gelder en Norbert Peeters de redactie vormen.
Het is een fors boek maar gaat dan ook terug op een geschiedenis van meer dan 130 jaar. De originelen verschenen als feuilleton, de losse uitgaves kon je dan zelf laten inbinden. Of de klanten toen kun boek nog moesten opensnijden vertelt het verhaal niet. Maar bij mij bleek na een paar bladzijden omslaan dat het wel het geval is.
Met dat hoekje is wat mis. Bij het vouwen is de hoek in de knel gekomen en als gevolg daarvan niet helemaal goed gesneden. Het papier zat naar binnen gevouwen en dus zie je dit niet meteen.
Terugsturen is zoveel gedoen en kost natuurlijk heel veel tijd. Bovendien heeft mijn exemplaar, hopelijk als enige, twee pagina’s met een extra flapje. Een héél bijzonder exemplaar.
Denkend aan Holland – Boem….paukeslag
Deze week kocht ik drie t-shirts. Twee ontving ik vandaag.
Normaal zou ik daar niets van vermelden.
Ik ben tenslotte geen influences, een beinvloeder, maar
er zaten zulke leuke kaartjes in de t-shirts.
Dus kon ik het niet laten.
Het linker literaire t-shirt heeft als opdruk: ‘Denkend aan Holland’ een fragment van een gedicht geschreven door Hendrik Marsman. Rechts zie je ‘Boem….paukeslag’. Het begin van het gedicht met die naam in ‘ritmiese typografie’ uit de bundel Bezette stad van Paul van Ostaijen. Het ontwerp van de ritmiese typografie was van Oscar Jespers. Maar kijk eens goed naar die twee kaartjes….
Als t-shirts.
Daar is geen woord Chinees bij
Voor het eerst in lange tijd weer eens een boekbindproject voor eigen gebruik. De laatste twee jaar heb ik maar weinig boeken afgerond. Nu heb ik alles om weer een nieuw te beginnen: gelinieerd papier en een vulpen.
Flora Batava
Vanmorgen waren de redacteuren van de nieuwe versie
van de Flora Batava te horen in Vroege vogels.
Die nieuwe versie komt komende week uit en dus is
de reclamecampagne gestart.
Wel of geen boek, de tentoonstelling in Huis van
het boek is de moeite waard, zoals ik probeer te tonen
in een reeks van berichten over de boekenreeks en
over boeken over de planten in Nederland in het algemeen.
De houtsneden werden steeds verzorgder zoals de komende voorbeelden proberen te laten zien. In die voorbeelden speelt het Groot Weegbree een soort van centrale rol.
Otto Brunfels, Herbarum vivae eicones ad naturae imitationem, Straatsburg, Johann Schott, 1532. Plantago Major of het Groot Weegbree zie je op de voor de kijker rechtse pagina.
Nog meer weegbree maar ook bramen.
Herbarum arborum fruticum frumentorum ac leguminum images … ad viuum depictae, Frankfurt, Christian Egenolph, 1546.
Abraham Munting, Naauwkeurige beschrijving der aardgewassen, Leiden, Pieter van der Aa, 1696. Parietaria of Glaskruid staat hier centraal.
Flora Batava
Op de tentoonstelling Flora Batava in het Huis van het boek zie je een prachtige reeks waarvan hierboven de eerste: Herbarium Latinus, Mandragora is de naam van de plant, het boek is gedrukt in Leuven door Johan Veldener in 1484.
Dit boek heeft dezelfde afbeelding. Dezelfde houtsnede maar hier is die niet ingekleurd en afgedrukt in spiegelbeeld. Zelfde titel, zelfde jaar, andere plaats, andere drukker: Herbarium Latinus, Mandragora, Mainz, Petrus Schoeffer, 1484.
Nog een boek, dezelfde houtdruk maar deze keer niet in spiegelschrift. Andere drukker, andere plaats en ander jaar: Herbarium Latinus, Mandragora, Passau, Johannes Petri, 1485.
Nog een prachtig boek met mooie afbeeldingen: Lambert van St. Omaars, Liber Floridus, Lille, 1460.
Misschien een idee om dit alles met eigen ogen te gaan
bekijken in Den Haag?
Argusvlinder 