De vijand die in ons spreekt

– Boeddha’s stilte, Māra’s dochters, Māra’s twijfel –

Voor sommige mensen is mijn blog misschien saai aan het worden.
Steeds die berichten over boeddhistische of hindoestaanse beelden.
Ik beloof dat dit niet voor altijd zal zijn, maar dat ik
deze kunst fascinerend vind, mag wel duidelijk zijn.

DSC05421 01 ZürichMuseumRietbergMārasTöchterVesucenDnBudhaPakistanGandhara-Gebiet2nd-4thCSchiefer

Zürich, Museum Rietberg, Māras Töchter versuchen den Budha, Pakistan, Gandhara-Gebiet, 2nd – 4th century CE, schiefer.


Titel
Māras Töchter Versuchen den Buddha

Herkomst
Pakistan, Gandhāra‑gebied

Datering
2de–4de eeuw CE

Materiaal
Schiefer (schist)

Provenance
Legat Georgette Boner, Museum Rietberg Zürich

Beschrijving
Het reliëf toont links de Boeddha in meditatie,
gezeten in een architectonische nis en met een nimbus achter het hoofd.
Zijn houding is verstild, de blik naar binnen gericht.
De nis is licht verdiept en vormt een stabiel,
bijna architectonisch ankerpunt binnen de compositie.

DSC05421 02 ZürichMuseumRietbergMārasTöchterVesucenDnBudhaPakistanGandhara-Gebiet2nd-4thCSchiefer BoeddhaOnverstoord

Rechts ontvouwt zich de scène van Māra’s verleiding.
Māra verschijnt als een jonge krijger, herkenbaar aan zijn zwaard
en zijn afwerende gebaar.
Hij ondersteunt zijn hoofd met de rechterhand
— een pose die twijfel en mislukking suggereert.

Naast hem bewegen zich vier vrouwelijke figuren, de dochters van Māra,
in variërende gradaties van sensualiteit en theatrale expressie:

een naakte vrouw op handen en knieën, een arm geheven,
het bovenlichaam ontbloot

DSC05421 03 ZürichMuseumRietbergMārasTöchterVesucenDnBudhaPakistanGandhara-Gebiet2nd-4thCSchiefer TheatraleDochter

een schaars geklede vrouw die haar achterlijf naar de kijker draait,
mogelijk een spiegel of offerend gebaar in de hand

een dansende figuur met beide armen boven het hoofd,
de kleding strak langs het lichaam vallend

DSC05424ZürichMuseumRietbergMārasTöchterVesucenDnBudhaPakistanGandhara-Gebiet2nd-4thCSchiefer VerleidingEnDans

een vierde, deels verscholen vrouw, gekleed,
haar aandacht gericht op Māra

Boven de vrouwen verschijnen vier koppen:
twee beschadigd,
één blazend op een instrument,
één met vertrokken demonisch gelaat.
Zij representeren Māra’s leger, dat lawaai en dreiging inzet
om de Boeddha te verstoren.

DSC05422ZürichMuseumRietbergMārasTöchterVesucenDnBudhaPakistanGandhara-Gebiet2nd-4thCSchiefer VierKoppen

Iconografie
De voorstelling verwijst naar de nacht van de verlichting
onder de Bodhiboom, hoewel de boom zelf ontbreekt
— een typisch Gandhāra‑procedé waarbij verhalende elementen
worden gecomprimeerd tot een iconografisch tweeluik:
de Boeddha in verstilling tegenover Māra en zijn gevolg in beweging en onrust.

Het zwaard identificeert de zittende man ondubbelzinnig als Māra;
Siddhartha of de Boeddha worden nooit met wapens afgebeeld.
De dochters van Māra belichamen begeerte, afleiding
en wereldlijke verleiding.
Hun poses — kruipend, torsie, dansend — versterken het contrast
met de onverstoorbare Boeddha.

DSC05421 04 ZürichMuseumRietbergMārasTöchterVesucenDnBudhaPakistanGandhara-Gebiet2nd-4thCSchiefer MāraAfwerendMetZwaardEnDochter

Interpretatie
Het reliëf toont de overwinning van innerlijke rust
op verleiding en agressie.
De Boeddha’s stilte is architectonisch verankerd;
Māra’s domein is dynamisch, gefragmenteerd, bijna theatraal.
De scène functioneert als morele en meditatieve instructie:
verleiding en angst verliezen hun kracht wanneer ze worden doorzien.

DSC05423ZürichMuseumRietbergMārasTöchterVesucenDnBudhaPakistanGandhara-Gebiet2nd-4thCSchiefer Txt

Context – Legat Georgette Boner

Naam
Legat Georgette Boner

Schenker
Georgette Boner (1903–1998), Zwitserse kunstenares, dramaturge en reiziger.

Biografische achtergrond
Geboren in Milaan, werkzaam in Zürich, Parijs, Wenen en Berlijn.
Ze studeerde Germaanse talen en drama, werkte in het Parijse theaterleven,
en had een langdurige samenwerking met de Russische acteur
en pedagoog Michael Chekhov.
Vanaf 1939 wijdde ze zich aan schilderkunst
en reisde ze herhaaldelijk naar India (1938–1981),
waar ze een diepe belangstelling ontwikkelde
voor Zuid‑Aziatische kunst en spiritualiteit.

Inhoud van het legat
Het legat omvat:

kunstwerken en objecten verzameld tijdens haar reizen,
waaronder Zuid‑Aziatische sculpturen

een omvangrijk theaterarchief (correspondentie, foto’s,
programma’s, Chekhov‑documentatie)

schilderijen, illustraties en tentoonstellingsmateriaal
uit haar eigen artistieke praktijk

Relevantie voor het Museum Rietberg
Boners langdurige betrokkenheid bij India en haar verzamelpraktijk
maken haar legat bijzonder passend binnen de Aziatische collecties
van het museum.
Het Gandhāra‑reliëf Māras Töchter Versuchen den Buddha
vormt een representatief onderdeel van deze schenking.


Waar de Yaksha’s Paard en Prins Optillen

– Over stille vluchten en het dempen van herkomstverhalen in museale context –

DSC05416 01 ZürichMuseumRietbergDie HeimlicheFluchtDasPrinzenSiddhartaPakistanGandharaGebiet3rd4tfCSchiefer

Zürich, Museum Rietberg, Die heimliche Flucht das Prinzen Siddharta, Pakistan, Gandhara-gebiet, 3rd or 4th century, schiefer.


In de stilte van de nacht verlaat prins Siddhartha het paleis
dat hem heeft gevormd en vastgehouden.
De yaksha’s tillen paard en prins van de grond,
zodat geen hoefslag de slapenden wekt;
het vertrek wordt een zwevende beweging,
een vlucht die alleen kan bestaan doordat anderen het geluid dragen en dempen.
In die gewichtloze beweging klinkt een echo van een andere stilte:
de passages in museale herkomstverhalen die niet luid willen klinken.
Dit reliëf nodigt uit om die twee stiltes naast elkaar te leggen
— de mythische en de museale — en te luisteren
naar wat er in beide wordt verzwegen.

DSC05416 02 ZürichMuseumRietbergDie HeimlicheFluchtDasPrinzenSiddhartaPakistanGandharaGebiet3rd4tfCSchiefer Chandaka

Toen ik dit reliëf zag in het museum was ik vooral
getroffen door de speelse details van het werk.
Het stokje van de begeleider dat door het kader
van de voorstelling steekt.

Nu weet ik dat de kans groot is dat dit Chandaka is.
De trouwe begeleider van Siddhartha die hem ook bij dit
avontuur weer ondersteunt.
Achter Chandaka staat de maan: een stille aanwijzing
dat we naar een nachtelijke gebeurtenis kijken.

De kleinere figuren op de grond lijken het paard
en prins op te tillen.
Dat Siddhartha al op het paard zit en zijn voeten
de grond niet raken, maakt dit gebaar
nog tederder – alsof de wereld hem voorzichtig laat gaan.

Bij nader inzien blijkt er een heel gelaagd verhaal
achter dit reliëf te zitten:
– het boeddhistische verhaal over de vlucht;
– de parallel naar andere godsdiensten die ook
vertrekverhalen kennen. De verhalen zijn niet
allemaal gelijk maar de overeenkomsten en verschillen
zijn opvallend genoeg om je aan het denken te zetten;
– en dan het herkomstverhaal van het object zelf.

Deze drie verhalen werk ik hieronder een voor een uit
in tekst en met afbeeldingen.

DSC05417ZürichMuseumRietbergDie HeimlicheFluchtDasPrinzenSiddhartaPakistanGandharaGebiet3rd4tfCSchiefer detail

De “geheime vlucht” van prins Siddhartha
– in het boeddhisme bekend als de Grote Vertrek of Great Renunciation –
is het moment waarop de jonge prins zijn luxueuze leven verlaat
om de weg naar verlichting te zoeken.
Het is een keerpunt in zijn levensverhaal en vormt het begin
van zijn spirituele zoektocht.

De beschermde jeugd van Siddhartha
Bij zijn geboorte voorspelden brahmanen dat Siddhartha
óf een wereldheerser, óf een groot spiritueel leraar zou worden.
Zijn vader, koning Śuddhodana, wilde dat hij een machtige heerser werd en
schermde hem daarom af van alle vormen van lijden:
ziekte, ouderdom, dood en armoede.
Siddhartha groeide op in extreme luxe, omringd door comfort en afleiding.

De Vier Ontmoetingen
Op 29‑jarige leeftijd verlaat Siddhartha toch het paleis en
ziet voor het eerst:
een oude man, een zieke, een dode en een rondtrekkende asceet.
Deze vier ontmoetingen confronteren hem met dukkha
– het onvermijdelijke lijden van het bestaan.

De nacht van het inzicht
Kort daarna wordt hij opnieuw geconfronteerd met de vergankelijkheid
wanneer hij ’s nachts zijn slapende hofdames ziet,
niet langer als symbolen van plezier maar als kwetsbare, sterfelijke wezens.
Dit moment versterkt zijn innerlijke onrust (saṃvega):
het besef dat zelfs het mooiste leven niet vrij is van lijden.

De geheime vlucht (De Grote Vertrek)
Omdat zijn vader hem nooit zou laten gaan,
besluit Siddhartha ’s nachts heimelijk te vertrekken.
Hij rijdt weg op zijn paard Kanthaka,
begeleid door zijn trouwe wagenmenner Chandaka.
Volgens latere tradities vallen de paleiswachten in een diepe slaap en
tillen natuurgeesten (yaksha’s) het paard op zodat zijn hoeven geen geluid maken.
Buiten de stad bereikt hij de rivier Anomiya,
waar hij zijn haar afsnijdt en zijn prinselijke kleding aflegt.
Hij stuurt Chandaka en Kanthaka terug en begint alleen aan zijn leven als asceet.

De volgende tabel vergelijkt vertrekverhalen bij 4 godsdiensten:

VierArchetypischeVertrekverhalen

De tabel noemt vier grote godsdiensten.
Eerlijk gezegd kwam de keuze voor deze vier
door toeval tot stand:
ik zag het reliëf,
moest denken aan het Bijbelverhaal van de vlucht naar Egypte,
Copilot noemde daarna de Hidjra en Exodus.

Hierna volgt een kort overzicht van nog een aantal godsdiensten.
Niet om compleet te zijn maar om stof aan te reiken
om verder na te denken over de frappante overeenkomsten en verschillen.

DSC05420ZürichMuseumRietbergDie HeimlicheFluchtDasPrinzenSiddhartaPakistanGandharaGebiet3rd4tfCSchiefer YakshasTillenHetPaardOp

Hindoeïsme
Rama’s ballingschap (Ramayana)
Onrechtmatige verbanning uit Ayodhya.
Nachtelijk vertrek met Sita en Lakshmana.
Kern van het epos: morele zuivering door een gedwongen overgang.

Krishna’s geheime overbrenging als baby
Weggedragen over de rivier om hem te beschermen tegen Kamsa.
Sterke parallellen met de Vlucht naar Egypte.

Jainisme
Mahavira’s Grote Verzaking
Verlaat in stilte zijn huis, familie en status.
Nachtelijke overgang naar ascese.
Een bijna zusterverhaal van Siddharta’s vertrek.

Sikhisme
Guru Nanak’s verdwijnen in de rivier
Drie dagen weg; terugkeer met een universele boodschap.
Geen vlucht, maar een symbolische dood en wedergeboorte.

Taoïsme
Laozi’s vertrek door de westelijke poort
Verlaat de beschaving omdat deze moreel is uitgeput.
Schrijft de Daodejing aan de grens.
Vrijwillige terugtrekking als begin van een leer.

Zoroastrisme
Zarathoestra’s vertrek na zijn visioen
Verlaat zijn gemeenschap na een goddelijke roeping.
Wordt bedreigd; moet vluchten.
Zijn leer verspreidt zich pas door deze breuk.

Inheemse tradities
Maori:
migratie uit Hawaiki — vertrek uit een onhoudbare situatie.

Navajo:
Emergence myth — verlaten van een instortende wereld.

DSC05418ZürichMuseumRietbergDie HeimlicheFluchtDasPrinzenSiddhartaPakistanGandharaGebiet3rd4tfCSchieferTxt

Het werk werd aan het Museum Rietberg geschonken
door de Zwitserse verzamelaar Berti Aschmann (1917–2005),
een van de belangrijkste verzamelaars van Himalaya‑kunst in Zwitserland.
De schenking gebeurde ter nagedachtenis aan Antoinette Koller,
over wie verder geen gegevens bekend zijn in de openbare bronnen.

De schenking van het reliëf door Berti Aschmann roept vragen op
over de herkomstgeschiedenis.
Hoewel Aschmann bekendstaat als een belangrijke verzamelaar
van Himalaya‑kunst, is over haar aankoopkanalen en netwerken
weinig gepubliceerd.
Ook over Antoinette Koller, aan wie de schenking is opgedragen,
ontbreken openbare gegevens.
Deze lacunes zijn niet ongebruikelijk in de kunsthandel van de 20e eeuw.

Over de herkomst van het vermogen waarmee Berti Aschmann
haar omvangrijke collectie kon opbouwen,
is in openbare bronnen geen informatie beschikbaar.
Deze lacune is opmerkelijk gezien de hoge kwaliteit en
omvang van de verzameling.
Het ontbreken van biografische gegevens onderstreept het belang
van verder provenance‑onderzoek naar zowel de objecten als de verzamelcontext.

DSC05419ZürichMuseumRietbergDie HeimlicheFluchtDasPrinzenSiddhartaPakistanGandharaGebiet3rd4tfCSchiefer YakshasTillenHetPaardOp

Wat begon met een foto van een reliëf
mondde uit in drie interessante verhalen:
Siddhartha gaat op de vlucht, vertrekverhalen blijken
ook bij andere godsdiensten terugkerende thema’s en
hoe dit beeldhouwwerk in de Zwitserse verzameling terechtkwam?

Drie avonturen die aanzetten tot nadenken en
waarover het laatste woord nog niet gezegd is.

Tussen mens en mythe

– Het huwelijk van Siddhartha in Gandhāra’s Grieks‑boeddhistische beeldtaal –

DSC05412ZürichMuseumRietbergDieHochzeitDesPrinzenSiddharthaPakistanGandharaGebiet3rd4thCentSchieferLeisteen

Zürich, Museum Rietberg, Die Hochzeit des Prinzen Siddhartha, Pakistan, Gandhāra-Gebiet, 3rd or 4th century, Schiefer (Leisteen).


De Gandhāra‑kunst vind ik erg aantrekkelijk.
Vermoedelijk geldt dat voor veel mensen.
De kunstwerken ogen opvallend realistisch.
Ze zijn dat niet altijd.
Dit reliëf is geen foto van de bruiloft van Prins Siddhartha.
Maar dat had het wel kunnen zijn.
Het suggereert een bijna fotografische directheid.

Prins Siddhartha staat hier als een mens tussen mogelijke gasten
en waarschijnlijke bedienden.
Je ziet hem hier als een echte man van vlees en bloed:
hij is de grootste figuur in de groep,
er staat echt iemand
met snor en een krachtig postuur — een opvallend knappe verschijning.

Een andere vermoedelijke reden dat deze kunst zo bij mij
in de smaak valt, is de Grieks-Romeinse invloed.
Die zie je goed in de bovenste zone, in de fries
met in het centrum Boeddha met assistenten.
In de buitenste hoeken van de fries zie je twee mens-dier figuren
die door de paardenbenen en hoeven meteen doen denken aan centauren.
Typische Grieks/Romeinse motieven.

De Boeddha is niet herkenbaar aan
de individuele trekken van de mens Siddhartha.
Maar aan de typische kenmerken van een Boeddha:
– zittend op een verhoogd platform
– met monastiek gewaad, schuin over de borst
– armen in rust op de benen
– gelaat naar de toeschouwer gericht
– typisch cirkelvorm in het haar – de kenmerkende
haaruitstulping (uṣṇīṣa)
– onder bescherming van een veelkoppige nāga‑slang.

Zowel links als rechts, aan de basis van het reliëf,
zitten twee Boeddhistische figuren: monniken, bodhisattva’s, devotanten?
Beide met een aureool.
Volgelingen, heiligen of Boeddha’s:
als bevestiging, illustratie en decoratie?

Dit reliëf combineert boeddhisme met Grieks-Romeinse invloeden
en toont tegelijk de kunsthistorische ontwikkeling
van de Boeddha‑icoon.

DSC05413ZürichMuseumRietbergDieHochzeitDesPrinzenSiddharthaPakistanGandharaGebiet3rd4thCentSchieferLeisteen Detail

Das relief zeigt die Hochzeit des Prinzen Siddhartha. Der zukünftige Buddha ist in der mitte deutlich zu erkennen, während rechts van ihm ein Priester Blumen wirft und die Braut and der hand führt.

Het reliëf toont het huwelijk van prins Siddhartha. De toekomstige Boeddha is in het midden duidelijk te herkennen, terwijl rechts van hem een priester bloemen werpt en de bruid bij de hand leidt.

Verder vermeldt de zaaltekst dat het reliëf een
gift betreft van de Elisabeth de Boer‑Stiftung.
Bij Museum Rietberg maakt me dat extra nieuwsgiering.
Wat ik er over kon vinden was niet zo veel.
Samenvattend:

De schenking werd gedaan door de Elisabeth de Boer‑Stiftung, een in Zürich gevestigde stichting die tussen 1977 en 2003 actief was. Hoewel de naam van de oprichtster duidelijk op een Nederlandse herkomst wijst, is over haar persoon en motieven weinig publiek bekend. Voor Gandhāra‑kunst uit deze periode geldt in het algemeen dat er risico’s bestaan rond illegale opgravingen en internationale kunsthandel, maar er zijn geen aanwijzingen voor enige relatie met nazi‑verleden of roofkunst. De documentatie van de stichting bevindt zich in het Stadtarchiv Zürich en wordt pas na 2033 volledig openbaar, waardoor verdere verificatie van de herkomst op dit moment beperkt blijft.

DSC05414ZürichMuseumRietbergDieHochzeitDesPrinzenSiddharthaPakistanGandharaGebiet3rd4thCentSchieferLeisteen ToekomstigeBuddhaDSC05415ZürichMuseumRietbergDieHochzeitDesPrinzenSiddharthaPakistanGandharaGebiet3rd4thCentSchieferLeisteenTxt


Gandhara in Zürich

Naast de serie grote beelden uit India
omvat de verzameling van Museum Tietberg
ook vele kleinere voorwerpen.
Vanaag een eerte voorbeeld.

Daar zitten ook hele mooie stukken tussen.

DSC05406ZürichMuseumRietbergTheTeachingsOfTheBudhaPakistanGandhareRegion3rd-4thCentLeisteen

Zürich, Museum Rietberg, The teaching of the Buddha, Pakistan, Gandhara region, 3rd – 4th century, leisteen.

DSC05407ZürichMuseumRietbergTheTeachingsOfTheBudhaPakistanGandhareRegion3rd-4thCentLeisteen CentraleVoorstellingDSC05408ZürichMuseumRietbergTheTeachingsOfTheBudhaPakistanGandhareRegion3rd-4thCentLeisteen DetailDSC05409ZürichMuseumRietbergTheTeachingsOfTheBudhaPakistanGandhareRegion3rd-4thCentLeisteen DetailDSC05410ZürichMuseumRietbergTheTeachingsOfTheBudhaPakistanGandhareRegion3rd-4thCentLeisteen DetailDSC05411ZürichMuseumRietbergTheTeachingsOfTheBudhaPakistanGandhareRegion3rd-4thCentLeisteenTxt


Silk Roads

In oktober 2024 ging ik naar Londen voor een paar dagen.
Het belangrijkste doel was een bezoek aan de tentoonstelling
Silk Roads is het British Museum.

Het sloot mooi aan op mijn reis kort daarvoor naar China en
met name Dunhuang en Xi’an. Schakels in de zijderoute.

Vandaag (23 februari 2025) is de laatste dag dat de tentoonstelling te zien is.

Bij de tentoonstelling verscheen een catalogus:

IMG_3202SueBrunningLukYu-pingElisabethRO'ConnellTimWilliamsSilkRoadsTheBritishMuseum

Sue Brunning, Luk Yu-ping, Elisabeth R. O’Connell, Tim Williams, Silk Roads, The British Museum. De tentoonstelling probeert af te rekenen met het beeld van 1 weg, 1 route van het Westen naar Azië en zet de volledige breedte en diepte van de Zijderoutes op de kaart. De tentoonstelling begin in Japan en Korea, en gaat via China naar de landen ten zuiden van Rusland zoals Oezbekistan, via Afghnisthan en India, Persië, het Midden Oosten en Noord Afrika, naar Turkije, het veste land van Europa, Engeland en Scandinavië. Het doorbreekt het beeld van de statische geschiedenis zonder migratie met een beeld van een dynamische, verbonden wereld. Al ver voor het Internet-tijdperk.


DSC00116LondenBritishMuseumSilkRoadsSilkRoadTxtDSC00117LondenBritishMuseumSilkRoadsNotOneRoadButManyJourneysTxtDSC00118LondenBritishMuseumSilkRoadsBuddhaMadeInSwatValleyPakistanAD500s-Mid600sExcavatedNearBuildingsDatingAD800

Londen, British Museum, Silk Roads, Buddha, made in the Swat Valley in Pakistan, AD 500s -mid 600s, excavated near buildings in Sweden dating AD 800s. Dus gemaakt in Pakistan tussen 500 en 650 na Christus en gevonden bij gebouwen in Zweden die dateren uit 800 na Christus.

DSC00119LondenBritishMuseumSilkRoadsBrodeningHorizonsPakistanInSweden


De tentoonstelling begint in het oosten.
Op een kaart zie je Japan, Korea en China.
De plaats die in China genoemd wordt, Chang’an,
kennen we vandaag als Xi’an.

DSC00120LondenBritishMuseumSilkRoadsKeyPlacesAlongTheSilkRoadsInEastAsiaMapDSC00121LondenBritishMuseumSilkRoadsConnectionsInTheEastTxtDSC00122LondenBritishMuseumSilkRoadsNaraJapanTxt

Het avontuur begint in Nara, de hoofdstad van de prefectuur Nara. Tussen 710 en 784 de hoofdstad van Japan.


DSC00123LondenBritishMuseumSilkRoadsTheDawnOfTheLandOfTheRisingSunNihonShokiImperalEditionKeichoEraJapan1599

The dawn of the Land of the Rising Sun (Nihon shoki), Imperal edition, Keicho era, Japan, 1599.

DSC00124LondenBritishMuseumSilkRoadsTheDawnOfTheLandOfTheRisingSunImperalEditionKeichoEraJapan1599Txt


DSC00125LondenBritishMuseumSilkRoadsBodhisattvaWithOneLeg600sGiltBronze

Bodhisattva with one leg, 600s, gilt bronze. Een beetje een vreemde naam voor een beeldje. Een been is goed zichtbaar omdat het opgetrokken is maar er verschijnt op een andere plaat toch echt een voet onder de kleding.

DSC00126LondenBritishMuseumSilkRoadsBuddhismTakesRootTxt

De religie waarvan de bodhisattva een uiting is komt oorspronkelijk uit India en heeft dus al een lange weg afgelegd.


DSC00127LondenBritishMuseumSilkRoadsMiniatureWoodenPagodasNaraPrefectureJapanAD764-770

Miniature wooden pagodas, Nara Prefecture, Japan, AD 764 – 770.


DSC00128LondenBritishMuseumSilkRoadsOneMillionPagodasPrintedDharaniNaraPrefectureJapanAD764-770

One million pagodas, printed Dharani, Nara Prefecture, Japan, AD 764 – 770.

DSC00129LondenBritishMuseumSilkRoadsSpreadOfBuddhismByTheCourtTxt


Aziatisch Brons

DSC00754RijksmuseumAziatischBronsBrahmaMirpurKhasProvinceSindhPakistanCa6de-7deEeuwMessing

Rijksmuseum, Aziatisch Brons, Brahma, Mirpur Khas, Province Sindh, Pakistan, circa 6de – 7de eeuw, messing.

DSC00757RijksmuseumAziatischBronsBrahmaMirpurKhasProvinceSindhPakistanCa6de-7deEeuwMessingTxtDSC00753RijksmuseumAziatischBronsBrahmaMirpurKhasProvinceSindhPakistanCa6de-7deEeuwMessingDSC00755RijksmuseumAziatischBronsBrahmaMirpurKhasProvinceSindhPakistanCa6de-7deEeuwMessingDSC00756RijksmuseumAziatischBronsBrahmaMirpurKhasProvinceSindhPakistanCa6de-7deEeuwMessing


DSC00758RijksmuseumAziatischBronsUiteindeBalustradeNortheastThailandCa1460-1490GildedBronzeDSC00759RijksmuseumAziatischBronsUiteindeBalustradeNortheastThailandCa1460-1490GildedBronze

Uiteinde balustrade (volgens mij bedoelen ze trapleuning), Northeast Thailand, circa 1460 – 1490, gilded bronze.


DSC00761RijksmuseumAziatischBronsShivasStierUsubharajaWatPhraPhutthabatProvincieSaraburiThailandCa16de-17deEeuwBrons

Shiva’s stier (Usubharaja), Wat Phra Phutthabat, Provincie Saraburi, Thailand, circa 16de – 17de eeuw, brons.

DSC00762RijksmuseumAziatischBronsShivasStierUsubharajaWatPhraPhutthabatProvincieSaraburiThailandCa16de-17deEeuwBronsDSC00763RijksmuseumAziatischBronsShivasStierUsubharajaWatPhraPhutthabatProvincieSaraburiThailandCa16de-17deEeuwBronsTxt


Aziatisch brons

Het brons komt niet alleen uit India natuurlijk.
Wat te denken van de volgende foto’s:

DSC00742RijksmuseumAziatischBronsPaardEnKnechtChinaCa2de-3deEeuwBronsMetGeschilderdeDecoratie

De beschrijving van deze twee werken vind ik niet helemaal goed. Het Engelse woord ‘groom’ betekent ‘verzorger’. Dat zou een beter woord geweest zijn dan ‘knecht’. Rijksmuseum, Aziatisch Brons, Paard en knecht, China, circa 2de – 3de eeuw, brons met geschilderde decoratie. De ‘knecht’ is natuurlijk de knecht van de eigenaar van het paard, niet van het paard. Daarnaast zijn ‘knecht’ en ‘verzorger’ niet hetzelfde, maar kan een ‘knecht’ een ‘verzorger’ zijn. Niet iedere ‘verzorger’ is een ‘knecht’. Schitterende beelden in een fantastische opstelling.

DSC00743RijksmuseumAziatischBronsPaardEnKnechtChinaCa2de-3deEeuwBronsMetGeschilderdeDecoratieDSC00744RijksmuseumAziatischBronsPaardEnKnechtChinaCa2de-3deEeuwBronsMetGeschilderdeDecoratieDSC00745RijksmuseumAziatischBronsPaardEnKnechtChinaCa2de-3deEeuwBronsMetGeschilderdeDecoratieTxt


DSC00746RijksmuseumAziatischBronsJinaTirthankaraChausaBiharIndiaCa2de-6deEeuwBrons

Jina (Tirthankara), Chausa, Bihar, India, circa 2de – 6de eeuw, brons.

DSC00747RijksmuseumAziatischBronsJinaTirthankaraChausaBiharIndiaCa2de-6deEeuwBronsTxt


DSC00748RijksmuseumAziatischBronsVishnuVaikunthaSwatDistrictPakistan7deEeuwBrons

Vishnu, Vaikuntha, Swat-district, Pakistan, 7de eeuw, brons. Een nieuwe invulling van het begrip ‘dwergwerpen’.

DSC00749RijksmuseumAziatischBronsVishnuVaikunthaSwatDistrictPakistan7deEeuwBronsDSC00750RijksmuseumAziatischBronsVishnuVaikunthaSwatDistrictPakistan7deEeuwBronsDSC00751RijksmuseumAziatischBronsVishnuVaikunthaSwatDistrictPakistan7deEeuwBronsTxtDSC00752RijksmuseumAziatischBronsVishnuVaikunthaSwatDistrictPakistan7deEeuwBrons


Argus in China

Weer een vervolg op die mooie Gandhara-kunst.
Ik zag deze collectie in het Provincial Museum of Gansu in Lanzhou.

DSC07736ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuFragmentOfACanopyDepictingFourKinnarasAmongLotus2nd-3rdCenturyPeshawarDistrictNationalMuseumOfPakistanKarachiGraySchist

China, Lanzhou, Provincial Museum of Gansu, Fragment of a canopy depicting four kinnaras among lotus, 2nd – 3rd century, Peshawar District, National Museum of Pakistan, Karachi, grey schist.

DSC07737ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuFragmentOfACanopyDepictingFourKinnarasAmongLotus2nd-3rdCenturyPeshawarDistrictNationalMuseumOfPakistanKarachiGraySchistTxt


DSC07738ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuADonorFigureWithACandle2nd-3rdCenturySwatDistrictNationalMuseumOfPakistanKarachiSchistDSC07739ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuADonorFigureWithACandle2nd-3rdCenturySwatDistrictNationalMuseumOfPakistanKarachiSchistTxt

A donor figure with a candle, 2nd – 3rd century, Swat District, National Museum of Pakistan, Karachi, schist.


DSC07740ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuKissScene3rd-4thCenturyButkaraSwatDistrictSwatMuseumSoapStone

Kiss scene, 3rd – 4th century, Butkara, Swat District, Swat Museum, soap stone.

DSC07741ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuKissScene3rd-4thCenturyButkaraSwatDistrictSwatMuseumSoapStoneTxt


DSC07742ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuMonkHoldingALamp2nd-3rdCenturyPeshawarDistrictNationalMuseumOfPakistanKarachiSchistBhiksuDharmadeva'sStatue

Monk holding a lamp, 2nd – 3rd century, Peshawar District, National Museum of Pakistan, Karachi, schist. Op de voet staat: ‘Bhiksu Dharmadeva’s statue’.

DSC07743ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuMonkHoldingALamp2nd-3rdCenturyPeshawarDistrictNationalMuseumOfPakistanKarachiSchistBhiksuDharmadeva'sStatueTxt


Wikipedia:

bhikṣu, commonly translated as “monk,” has at least three possible meanings:
(1) someone who begs;
(2) someone who has taken the highest level of Buddhist ordination; and
(3) someone who has destroyed mental afflictions.

DSC07744 01ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuBenefactorWithcylindricalReliquary2nd-3rdCenturyGandharaDistrictSwatMuseumSchist

Benefactor with cylindrical reliquary, 2nd – 3rd century, Gandhara District, Swat Museum, schist.

DSC07744 02ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuBenefactorWithcylindricalReliquary2nd-3rdCenturyGandharaDistrictSwatMuseumSchistDSC07745ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuBenefactorWithcylindricalReliquary2nd-3rdCenturyGandharaDistrictSwatMuseumSchistTxt


DSC07746 02ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuLoveSceneAndVihara1st-2ndCenturyButragSwatDistrictSwatMuseumGreySchistDSC07746 01ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuLoveSceneAndVihara1st-2ndCenturyButragSwatDistrictSwatMuseumGreySchist

Love scene and Vihara (Buddhist temple), 1st – 2nd century, Butrag, Swat District, Swat Museum, grey schist.

DSC07747ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuLoveSceneAndVihara1st-2ndCenturyButragSwatDistrictSwatMuseumGreySchistTxt


DSC07748ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuAmorinoTeasingALion2nd-3rdCenturyRamdasCollectionRawalpindiNationalMuseumOfPakistanKarachiGreySchist

Amorino (mythical figure) teasing a lion, 2nd – 3rd century, Ramdas Collection (een verzameling sculptures left by Shri Ramdas, an antique dealer of Rawalpindi who migrated to India in 1947), Rawalpindi, National Museum of Pakistan, Karachi grey schist. #notalion.

DSC07749ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuAmorinoTeasingALion2nd-3rdCenturyRamdasCollectionRawalpindiNationalMuseumOfPakistanKarachiGreySchistTxt

De tekst is waarschijnlijk niet leesbaar. Daarom: The relief shows a male lion crouching on the ground with his head raised; an amorino is riding the lion mischievously. The French scholar Alfred Foucher described this image as ‘a statue of Eros on a lion in heat’. In Hesiod’s Theogoney, Eros os the primordial god born after Chaos, Gaia, and Tartarus, who inspired the fertility of the gods.


Wikipedia:

The Theogony i.e. “the genealogy or birth of the gods” is a poem by Hesiod (8th–7th century BC) describing the origins and genealogies of the Greek gods, composed c. 730–700 BC. It is written in the Epic dialect of Ancient Greek and contains 1022 lines. It is one of the most important sources for the understanding of early Greek cosmology.

Alfred Charles Auguste Foucher (1865–1952), was a French scholar, who argued that the Buddha image has Greek origins. He has been called the “father of Gandhara studies”,

Argus in China

DSC07722ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuEarPendant1stCenturyBCSilkapTaxilaaxilaMuseumGold

China, Lanzhou, Provincial Museum of Gansu, Ear pendant, 1st century BC, Silkap, Taxila, Taxila Museum, gold. Bijzonder voorwerp. Een bloedzuiger, dat is de vertaling van het Engelse woord ‘leech’. Zou niet mijn eerste keuze zijn om er een oorbel van te maken maar het resultaat mag er zijn!

DSC07723ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuEarPendant1stCenturyBCSilkapTaxilaaxilaMuseumGoldTxt


DSC07724ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuCultOfTheTriratna2nd-3rdCenturyTakht-i-BahiMardanDistrictPeshawarMuseumSchist

Cult of the Triratna, 2nd – 3rd century, Takht-i-Bahi, Mardan District, Peshawar Museum, schist. ‘Takht-i-Bahi’ is de naam van een Buddhistisch klooster.


Wikipedia:

The Triratna is a Buddhist symbol, thought to visually represent the Three Jewels of Buddhism (the Buddha, the Dhamma and the Sangha).

DSC07725ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuCultOfTheTriratna2nd-3rdCenturyTakht-i-BahiMardanDistrictPeshawarMuseumSchistTxt


DSC07726ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuCultOfTheRelicStupas2nd-3rdCenturyTakht-i-DahiMardanDistrictPeshawarMuseum

Het was een enorm geluk dat ik de kans had deze tentoonstelling te bezoeken. Het is voor mij weer een hele nieuwe iconografie. Cult of the relic stupas, 2nd – 3rd century, Takht-i-Bahi, Mardan District, Peshawar Museum.

DSC07727ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuCultOfTheRelicStupas2nd-3rdCenturyTakht-i-DahiMardanDistrictPeshawarMuseumTxt


DSC07728ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuWorshippingEnthronedTurbanOfSiddhartha2nd-3rdCentruryGandharaDistrictPeshawarMuseumSchist

Worshipping of the enthroned turban of Siddhartha, 2nd – 3rd centrury, Gandhara District, Peshawar Museum, schist. In plaats van Boeddha zelf af te beelden kun je ook een symbool dat nauw met hem verbonden is afbeelden, zoals zijn tulband. Dit is een gewoonte in meerdere religies.

DSC07729ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuWorshippingEnthronedTurbanOfSiddhartha2nd-3rdCentruryGandharaDistrictPeshawarMuseumSchistTxt


DSC07730ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuTheBuddha'sDescentFromTheTrayastrimsa1st-2ndCenturyButkaraIMingoraSwatDistrictSwatMuseumGreenSchist

The Buddha’s descent from the Trayastrimsa, 1st – 2nd century, Butkara I, Mingora, Swat District, Swat Museum, green schist. Trayastrimsa is eenvoudig gezegd een van de 6 hemelse ruimtes in het Boeddhisme. De voetstappen onder aan de middelste ladder zijn die van Boeddha.

DSC07731ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuTheBuddha'sDescentFromTheTrayastrimsa1st-2ndCenturyButkaraIMingoraSwatDistrictSwatMuseumGreenSchistTxt


DSC07732ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuPrincelyFigureWithABunchOfLotusFlowers2nd-3rdCenturyIslamabadMuseumSchist

Princely figure with a bunch of lotus flowers, 2nd – 3rd century, Islamabad Museum, schist.

DSC07733ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuPrincelyFigureWithABunchOfLotusFlowers2nd-3rdCenturyIslamabadMuseumSchistTxt


DSC07734ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuReliefWothADonor1st-2ndCenturyButkaraSwatDisctrictSwatMuseumSchist

Relief with a donor, 1st – 2nd century, Butkara, Swat Disctrict, Swat Museum, schist.

DSC07735ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuReliefWothADonor1st-2ndCenturyButkaraSwatDisctrictSwatMuseumSchistTxt


Argus in China

DSC07706ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuGandharaHeritageAlongTheSilkRoadAPakistanChinaJointExhibition

De beschrijving van het ‘Provincial Museum of Gansu’ was heel positief. ‘Provincial’ moet je ruim zien. Gansu is een enorme provincie in China. Tot mijn verrassing was er een tentoonstelling van kunst uit Gandhara. Het resultaat van een samenwerking tussen Pakistan en China. Gandhara Heritage along the Silk Road – A Pakistan-China joint exhibition. Wat een enorm geluk om die te kunnen zien!


Voor degene die niet bekend zijn met de kunst van Gandhare, hier een
vrije samenvatting van Wikipedia:

Gandhara was an ancient civilization centred in present-day north-west Pakistan and north-east Afghanistan. The core of the region of Gandhara was the Peshawar and Swat valleys.
The region was a central location for the spread of Buddhism to Central Asia and East Asia with many Chinese Buddhist pilgrims visiting the region.
Famed for its unique Gandharan style of art, the region attained its height from the 1st century to the 5th century CE under the Kushan Empire which had their capital at Peshawar.
The Greco-Buddhist art or Gandhara art is the artistic manifestation of Greco-Buddhism, a cultural combination of Ancient Greek art and Buddhism.
Beginning with Alexander the Great’s brief invasion into the area, followed by the Mauryan Emperor Ashoka converting the region to Buddhism.
Gandhara art is characterized by Buddhist subjects, sometimes adapting Greco-Roman elements, rendered in a style and forms that are heavily influenced by Greco-Roman art. It has the strong idealistic realism and sensuous description of Hellenistic art, and it is believed to have produced the first representations of Gautama Buddha in human form.

DSC07707ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuTxtDSC07708ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuTxtDSC07709ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuGoldBowlWithImageOfBacchus1stCenturyBCGandharaDistrictIslamabadMuseumGold

Alle voorwerpen stonden achter glas. Dat is vaak niet de gewoonte in China. Lanzhou, Provincial Museum of Gansu, Gold bowl with image of Bacchus, 1st century BC, Gandhara District, Islamabad Museum, gold.

DSC07710ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuGoldBowlWithImageOfBacchus1stCenturyBCGandharaDistrictIslamabadMuseumGoldTxt


DSC07711ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuAtlas2nd-3rdCenturyGandharaDistrictPeshawarMuseumSchist

Atlas, 2nd – 3rd century, Gandhara District, Peshawar Museum, schist.

DSC07712ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuAtlas2nd-3rdCenturyGandharaDistrictPeshawarMuseumSchistTxt


DSC07713ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuTritons1st-3rdCenturyGandharaDistrictPeshawarMuseumSchist

Tritons, 1st – 3rd century, Gandhara District, Peshawar Museum, schist.

DSC07714ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuTritons1st-3rdCenturyGandharaDistrictPeshawarMuseumSchistTxt


DSC07715ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuTeachingBuddhaDSC07716ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuTeachingBuddha

Helaas weet ik niet waar en wanneer deze Teaching Buddha is gemaakt. Hij is prachtig.

DSC07717ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuTeachingBuddhaTxt


DSC07718ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuToiletTrayWithBanquetScene1stCenturyBCSirkapTaxilaNationalMuseumOfPakistanSchist

Toilet tray with banquet scene, 1st century BC, Sirkap, Taxila, National Museum of Pakistan, schist.

DSC07719ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuToiletTrayWithBanquetScene1stCenturyBCSirkapTaxilaNationalMuseumOfPakistanSchistTxt


DSC07720ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuFemaleHoldingASpear3rd-4thCenturyGandharaDistrictSwatMuseumSchist

Female holding a spear, 3rd – 4th century, Gandhara District, Swat Museum, schist.

DSC07721ArgusInChinaLanzhouProvincialMuseumOfGansuFemaleHoldingASpear3rd-4thCenturyGandharaDistrictSwatMuseumSchistTxt


Een eerste selectie.
In komende berichten meer.
Helaas was er geen catalogus van de tentoonstelling beschikbaar.
Ik ben bij meerdere souvenirshops in het museum gaan vragen.

Echo’s van de Indus (linoplank – vervolg)

Gisteren had ik beloofd te laten zien waar het afdrukken
van het tweede motief toe leidde.
Het motief is gebaseerd op voorwerpen van de Indusbeschaving.
Bij de voorwerpen werd als vindplaats Harappa genoemd.

IMG_4974MohendjodaroMotief

Hier zijn de eerste afdrukken te zien. Ik begon onder in het midden.


IMG_4975MohendjodaroMotief

Ik ben gaan afdrukken met het idee uit te vinden wat wel en wat niet kan. Hier is duidelijk dat met deze hoek van de zaagtand een cirkel niet te maken is.


IMG_4976MohendjodaroMotief

Geen enkele kleur die ik gisteren gebruikte is zoals ze uit de tube komt. Ze zijn altijd gemengd. Alle inkt komt ook steeds van dezelfde glasplaat, van dezelfde plaats. Daarom zie je kleurverloop die steeds minder wordt doordat je op de lino de inkt wil verdelen over de hele vorm.


IMG_4977MohendjodaroMonoprints

Hier zie je die plek met inkt. Nu als monoprint. Aardig is dat door meerdere malen met steeds opnieuw ander papier over de inktresten te gaan, de monoprint steeds verandert van kleur en patroon.


IMG_4978MohendjodaroMonoprintMetMotief

Op de monoprint kun je dan weer het motief aanbrengen (met het restant van de inkt die op de roller en de lino zat).


IMG_4979MohendjodaroMonoprintMetMotief


IMG_4980MohendjodaroMonoprintMetMotief


Toen heb ik de lino van het eerste motief nog eens bij gepakt.
Bijgesneden waar nodig en dan afdrukken.

IMG_4981MohendjodaroMonoprintMetMotief

De tweede, linkse rij, komt in aanraking met de rechtse, verticale rij. Dat is niet de bedoeling maar dat kreeg ik gisteren maar niet opgelost.


IMG_4982MohendjodaroMonoprintMetMotief


IMG_4983MohendjodaroMonoprintMetMotief

Ook afdrukken die je eerder in dit bericht al zag moesten er aan geloven.


IMG_4985MohendjodaroMonoprintMetMotief


IMG_4986MohendjodaroMonoprintMetMotief


IMG_4987MohendjodaroMonoprintMetMotief


IMG_4988MohendjodaroMonoprintMetMotief


IMG_4990MohendjodaroMonoprintMetMotief


Wordt vervolgd.

Linoplank (vervolg)

Afgelopen weekend heb ik een eerste poging gedaan met
de tweede inspiratiebron.
Daarbij gaat het dan om het motief op de volgende kom:

DSC_2760HarappaNationalMuseumNewDelhiMotief02

Harappa, National Museum, New Delhi.


Het proces is vergelijkbaar met de vorige keer:
Bepalen wat het motief is.
De afmetingen bepalen aan de hand van de foto.
Afmetingen afzetten op millimeterpapier.
Dan de vorm proberen na te tekenen.

IMG_4967MohenjodaroMotief

Dat zou er dan zo uit kunnen zien. Volgens mij kun je in dit deel ook 2 motieven herkennen: de rechte lijnen (zeg maar de zaagtand) en de lijnen waar ook ronde vormen in voor komen. Dat biedt dan meteen mogelijkheden met kleur. Maar misschien de volgende keer.


IMG_4968MohenjodaroMotief

Voor nu ga ik er even vanuit dat dit 1 motief is. Deze keer gebruik ik een ander lino-materiaal. Gewoon omdat wat ik nog heb van die blauwe kunststof te klein is voor deze vorm.


IMG_4969MohenjodaroMotief

Dit bruine materiaal kocht ik in een hobbywinkel. Het is niet erg hard en dus snijdt het eenvoudig en snel. De versie die ik heb is dun.


IMG_4970MohenjodaroMotief

De vertaling van het motief zoals je dat ziet en de oplossing in linoleum stelt je voor keuzes. Een volgende keer zou ik het anders doen. Maar dat zie je dan wel binnenkort.


IMG_4971MohenjodaroMotief

Omdat ik er voor kies om de grote driehoeken aan beide kanten weg te snijden kan ik die er net zo gemakkelijk afhalen. Dat het ik gedaan. Morgen toon ik hier de resultaten.


Harappa motief

Harappa of de Indus Valley beschaving is een cultuur
die in het gebied van Pakistan en Noord India gevestigd was.
Deze beschaving was actief tijdens de bronstijd.
Dat is ongeveer tussen 3200 – 1900 voor Christus.

Toen ik in 21013 in het National Museum van Delhi was
zag ik daar aardewerk met motieven die ik heel mooi vond.
Eenvoudig maar mooi.
Pas geleden waren op mijn blog daarvan foto’s te zien.

DSC_2760HarappaNationalMuseumNewDelhiMotief01

Dit was een van de aardewerk kommen (?) die er te zien waren. Je ziet hier 1 motief dat steeds naast elkaar en boven en onder elkaar herhaald wordt. Een paar jaar terug zag ik op een dag van de Stichting Handboek Binden mensen die een toelichting gaven op hoe zij met motieven en herhaling van die motieven zelf bijvoorbeeld schutbladen maakten. Eén en één bij elkaar leverde het volgende avontuur op.


IMG_4952MohendjodaroMotief

Ik besloot eerst het motief van de foto over te tekenen (op de foto rechts). Vooral om een beetje gevoel te krijgen voor hoe de vorm in elkaar zit. Vervolgens heb ik een lengte en breedte gekozen en dat uitgezet op millimeterpapier. Nu koos ik voor 4 bij 4 centimeter. Misschien was 4 hoog en 3 centimeter breed beter geweest. Op het millimeterpapier heb ik toen de vorm op overgenomen (links). Eerst met potlood, daarna met een zwarte pen.


De vorm heb ik toen uitgeknipt.
Overgenomen op een stuk lino. Zowel de buitenste vorm als
de binnenkant.
Die vorm heb ik vervolgens uitgesneden.
Als test heb ik de vorm vervolgens een paar keer afgedrukt.
Dit is het resultaat.

IMG_4953MohenjodaroMotief

Ik moet wel eerlijk zijn. De foto is op een paar plaatsen digitaal bijgewerkt. Intussen heb ik de lino op een paar plaatsen gecorrigeerd. Het afdrukken moet ook met meer zorg worden uitgevoerd dan ik vanmiddag bij deze eerste poging heb gedaan. Maar het eerste resultaat geeft goede hoop om met geometrische vormen versieringen te kunnen maken in mijn boeken.


In de vitrine in New Delhi stond nog een stuk aardewerk
waar het motief mij erg aansprak.
Dus daar ga ik een volgende keer misschien mee experimenteren.

DSC_2760HarappaNationalMuseumNewDelhiMotief02

Hier kan ik kiezen om 1 lino te maken van het volledige motief of 2 lino’s die in elkaar passen. Dat laatste geeft dan mogelijkheden om met meerdere kleuren te werken binnen één motief.


Harappa

Harappa is een vindplaats van de Indusbeschaving.
De beschaving kende een verspreiding over een gebied dat
in het hedendaagse Pakistan en India ligt.
Zelf bezochten wij ooit Lothal in Gujarat (India).

IndusValleyCivilisationJaneMcIntosh2008TheAncientIndusValleyNewPerspectivesISBN978-1-57607-907-2

Op dit kaartje zie je het verspreidingsgebied ingetekend op Pakistan en NoordWest India. De kaart komt uit het boek ‘The Ancient Indus Valley: New Perspectives’ (ISBN 978-1-57607-907-2) van Jane McIntosh. Gezien de beschikbare ruimte is de kaart verkleind. Lothal zie je middenonder, rechts van Somnath.


De voorwerpen van mijn vorige bericht, dit bericht en
een volgend bericht, komen van deze beschaving.

Wikipedia:

De Harappabeschaving, Harappacultuur of Indusbeschaving was een beschaving uit de bronstijd in het zuiden van Azië (ca. 3200-1900 v.Chr.), die zich kenmerkte door de bouw van strak geplande steden en het Harappaschrift. De belangrijkste vindplaatsen zijn Harappa en Mohenjodaro, terwijl het verspreidingsgebied vooral de vlakte van de Indus en de zijrivieren was, met uitlopers aan de kust en langs de loop van de Ghaggar-Hakra. De Harappabeschaving was samen met die van Mesopotamië en het Oude Egypte een van de eerste hoogontwikkelde beschavingen ter wereld. Mesopotamië en Egypte hadden wel iets eerder steden dan de Harappabeschaving, maar daar staat tegenover dat de Harappabeschaving het grootste verspreidingsgebied had.

DSC_2753NewDelhiNationalMuseumHarappaCultuurPolyChromeWare3000BC

Alle foto’s in dit bericht betreffen foto’s die ik in 2013 maakte in het National Museum in New Delhi. Dit soort afbeeldingen zijn heel karakteristiek voor de Induscultuur.


DSC_2757NewDelhiNationalMuseumHarappaCultuurPolyChromeWare3000BC

Ik ben jaloers op de eenvoudige maar heel effectieve decoratieve elementen op het aardewerk. Polychrome ware 3000 BC.

DSC_2758NewDelhiNationalMuseumHarappaCultuurPolyChromeWare3000BC


DSC_2759NewDelhiNationalMuseumHarappaCultuur


DSC_2760NewDelhiNationalMuseumHarappaCultuur01

Dit is schitterend. Eenvoudige vormen die heel effectief het aardewerk versieren. Binnenkort eens zien of ik dit soort motieven kan gebruiken voor de decoratie van een boekband.


DSC_2760NewDelhiNationalMuseumHarappaCultuur02


DSC_2765NewDelhiNationalMuseumHarappaBurialJar2000BCCemeteryH

Tekst bij een begrafeniskruik. De kruik is zo’n 4000 jaar oud en heel rijk versierd. Niet met de geometrische motieven die je hier eerder zag maar met geabstraheerde menselijke en (fantasie) dierlijke vormen.

A 4000 years old burial jar with paintings

LIFE AFTER DEATH

According to Hindu beliefs, after death, man, in the form of Sukshma Sarira or Atma, i.e., spirit-body, goes to stay in Svarga or the World of Fathers which is in the skies. Mid-way he has to cross a terrible river called Vaitarni. This he crosses and proceeds ahead with the help of cattle, like a cow, bull and goat, which are sacrificed or given in gift to a priest. He then reaches the gates of the court of Yama, the Lord of Death, where the guards, two ferocious dogs, attack the party. After the final judgement at the Court and undergoing the sentences, if any, the spirit-body reaches the ‘Abode of the Bliss’ which is a rediating solar world with beautiful stars, birds, fish and flowers, for final rest.

The burial jar exhibited here, some 4000 years old, from “Cemetery ‘H'”, at
Harappa, on the banks of the Ravi, is unique in the ancient world for having an elaborate painting depicting a scene which recalls the Hindu beliefs as
embodied in the Vedic and Epic literature and narrated above. Bright red pot’s of Cemetery ‘H’ belongs to late Harappan or Vedic period.

DSC_2767NewDelhiNationalMuseumHarappaBurialJar2000BCCemeteryH

DSC_2767NewDelhiNationalMuseumHarappaBurialJar2000BCCemeteryH 01

DSC_2768NewDelhiNationalMuseumHarappaBurialJar2000BCCemeteryH

Je mag het natuurlijk niet zeggen maar deze afbeelding komt mij wel een beetje bekend voor uit onze populaire cultuur (van een aantal jaren terug).


DSC_2769SealsCirca2600-20000BCBanawali

Seals, circa 2600 – 2000 BC, Banawali.

DSC_2771SealsCirca2600-20000BCBanawali


Binnenkort meer.

Wagah: de grens tussen India en Pakistan

In de avond gaan we naar Wagah.
Dart is de grens (die in 1947 is ontstaan) tussen Pakistan en India.
De grens ligt dicht bij Amritsar en het is een ware toeristische attractie.
Maar eigenlijk is het gewoon een vreemd ding.
Er loopt een weg van Amritsar naar Lahore en net voor de grens
staan aan beide kanten in India grote betonnen tribunes.
De grens zelf wordt aangegeven door een ijzeren hek.
Iedere avond wordt dan, aan beide kanten van de grens,
de vlag gestreken.
Dat gaat gepaard met zang van nationalistische liederen en
vreemde pasjes van militairen in showuniformen (misschien zijn
ze wel echt). Erg macho.

Maar het begon ‘rustig’:

DSC_9866PunjabAmritsarEvenRusten

Even rusten tussen het verkeer in Amritsar.

DSC_9867PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingOnderwegNaarDe

Met de riksja naar het hotel en vandaar met de taxi naar de grens.


Wikipedia bespreekt de plaats Wagah wel:

Wagah is de enige land-grensovergang tussen India en Pakistan en ligt op de Grand Trunk Road tussen de steden Amritsar in India en Lahore in Pakistan.
Wagah zelf is een gedeelde stad, de Radcliffe lijn loopt er dwars doorheen, met als gevolg dat sedert de onafhankelijkheid in 1947 de oostelijke helft van de stad in India ligt en de westelijke in Pakistan.

 

De grensovergang van Wagah wordt vaak omschreven als de Aziatische Berlijnse Muur,
alwaar iedere avond een ceremoniële grenssluiting onder de naam het strijken der vlaggen plaatsvindt.
Dit is een nogal agressief overkomende aangelegenheid waarbij de Indiase Border Security Force en de Pakistan Rangers met veel machtsvertoon een parade houden.

Maar bij dit artikel wordt geen melding gemaakt van het feit
dat het er ook veel serieuzer aan toe kan gaan.
Er is wel een speciaal Engelstalig artikel op Wikipedia:

On 2 November 2014, a suicide bombing took place at Wagah border following the daily border ceremony in Pakistan.
At least 60 people were killed and over 100 people were injured.
The Punjab government declared a state of emergency

Op 2 november 2014 vond er een zelfmoordaanslag plaats
aan de Pakistaanse kant van de grenspost.
Er vielen 60 doden.
Pakistan kondigde toen de noodtoestand af.
Dus serieus.

DSC_9868PunjabAmritsarWagah23KMVanLahore

Ruim voor de grens worden de auto’s geparkeerd. Het is erg druk. Wij zijn vroeg. Het laatste stukje moet je lopen, op 23 kilometer van Lahore.


DSC_9869PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingControle

Dit is dan een van de controleposten.


DSC_9870PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingPadNaarDeTribune

Dit is het pad naar de tribunes. Buitenlandse toeristen, genodigden en mensen met connecties worden op een aparte tribune geplaatst.


DSC_9871PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluiting

Daar bij die tekst ‘BSF’ is het hek en daarachter ligt Pakistan. Daar (in Pakistan)  verzamelen zich ook veel mensen. Soms kun je die horen.


DSC_9872PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingShowUniformen

De militairen zijn extra uitgedost. Let op: dit zijn feitelijk de acteurs van deze voorstelling.


DSC_9873PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingShowuniformen


DSC_9874PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingSoortStadion

Een deel van de tribunes moeten nog worden afgemaakt. Er is een uitbreiding aan de gang. Maar the show must go on!


DSC_9875PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingOpDeVoorgrondTribuneVoorBuitenlandseToeristenEnMensenMetConnecties

Het voorste stuk is voor buitenlandse toeristen. Alles zal uiteindelijk helemaal vol zitten en staan.


DSC_9876PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingShowuniformen


DSC_9877PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingEnthousiasme

Het publiek wordt opgezweept. Het heeft nog het meest weg van een voetbalwedstrijd.


DSC_9878PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingEnthousiasmeAanIndiaseKant


DSC_9880PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingHoezoMacho


DSC_9881PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingOrganisatorOpruier

Het volgende onderdeel van de spelshow gaat beginnen. De organisator of opruier geeft het voorbeeld.


DSC_9882PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingSpontaanRennenMetDeVlag

Dan rennen we ‘spontaan’ voor het moederland, of iets dergelijks.


DSC_9883PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingSpontaanRennenMetDeVlag


DSC_9884PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingEnthousisme


DSC_9885PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluiting


DSC_9886PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingNietZonderSelfie

Dat kan natuurlijk allemaal niet zonder selfie.


DSC_9887PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingMetBajonet


DSC_9888PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingWeVermakenOnsGoed


DSC_9889PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingDeTribunesWordenDeelsHerbouwd


DSC_9891PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingEerstDeDames

Dan paraderen eerst de dames.


DSC_9892PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingDanDeHeren

Even daarna de heren. We gaan naar de climax.


DSC_9894PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingSamenEenDeuntjeZingen

Dan nog een stukje zingen onder aanvoering van de organisator.


DSC_9895PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingShow

Nog meer speciale pasjes.


DSC_9896PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingShow

Let ook op de handen.


DSC_9898PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingEnthousiast

Op de tribunes vermaakt men zich enorm.


DSC_9900PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluiting


DSC_9902PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingErgebeurtOokIetsAanPakistaanseKant

Het spel met de vlaggen kan beginnen.


DSC_9903PunjabAmritsarWagahCeremoniëleGrenssluitingWordtVervolgd

Er is nog meer maar hier alvast een momentopname van een bijzonder pasje. Daarvan meer de volgende keer.


Vorige week gezien: Viceroy’s House

 photo WP_20170624_014ViceroysHouseTheEndOfAnEmpireTheBirthOfTwoNations.jpg

Viceroy’s House, the end of an empire, the birth of two nations.


Met acteurs van Downtown Abbey had de film een fiasco kunnen worden.
Een film is echt iets anders dan een serie.
Maar een fiasco zou ik het niet noemen.
Een goede film dan.
Nee, daarvoor is de film te onevenwichtig.

Pas op, ik ben bevooroordeeld.
India is een fantastisch land met veel uitersten.
Daarom is zo’n deels heel mooie film over India aantrekkelijk voor mij.
Maar de grote onthulling bleef uit.
Die komt te laat in de film, is onvoldoende uitgewerkt
en maakt geen diepe indruk.

De film is voor mij niet romantisch, ja er is een liefdesverhaal in de film,
maar daar staan de bioscoopnieuws films tegenover.
Die tonen de ellende die de rellen voor de onafhankelijkheid en
de scheiding van India en Pakistan tot gevolg had.
Voor Moslims en Hindoes.

De regisseur (Gurinder Chadha) is te betrokken en daardoor moet er te veel in de film
met als gevolg dat niets voldoende diepgang heeft om echt interessant te zijn.
De muziek van A.R. Rahman is niet bijzonder genoeg om te blijven hangen.

Rest een aardige film, leuk voor een avondje bioscoop of
straks thuis op de video of pc.

Rijksmuseum Amsterdam

Afgelopen zaterdag ben ik niet alleen naar De Nieuwe Kerk
in Amsterdam geweest maar ook nin het vernieuwe Rijksmuseum.
Ik was er nog niet geweest na de heropening.

 photo DSC_2935RijksMuseum.jpg

Het was er verschrikkelijk druk: veel toeristen vanwege de kersttijd
en er zijn natuurlijk mensen die vakantie hebben.
Ik had geen kaartje geprint thuis dus in de rij.
Buiten in de regen en kou.
Toen ik eenmaal binnen was zag ik de rijen:
een voor de kaartjesverkoop en een voor de garderobe.
Ik dacht: ‘Deze jongen houdt zijn jas aan’.

 photo DSC_2926KopVanEenBoeddhaGandharaPakistan3eEeuwLeisteen.jpg

Kop van een Boeddha, Gandhara, Pakistan, 3e eeuw, leisteen.

 photo DSC_2927.jpg

Ik had al een tentoonstelling bezocht en wilde me dus beperken tot twee afdelingen:
Aziatische kunst en de eregalerij.
Beide waren een fantastische ervaring.
Het was lang, te lang geleden, maar nu is er die fantastische presentatie.

 photo DSC_2928PortretVanSjahJahan1625-1650BeschilderdAlbastNoordIndia.jpg

Portret van Sjah Jahan, 1625 – 1650, beschilderd albast, Noord-India. Helaas is de foto een beetje bewogen.

 photo DSC_2930.jpg

Een feest voor het oog:
de ‘recente’ aanwinst van de twee levensgrote paleiswachters bijvoorbeeld.
Ga dat zien.

India en Pakistan: een worsteling

Nog iedere dag ervaren we het in de wereldpolitiek.
De relatie tussen India en Pakistan is altijd gespannen.
Dat was die relatie al voordat beide staten bestonden.
De Engelse schrijver Patrick French heeft zijn naam niet mee
maar dit boek over de ontstaansgeschiedenis van de twee landen
en de rol van de hindoe-, moslim- en sikh-politici is verhelderend.
Dat Engeland eigenlijk buitenspel stond
vanwege een monetaire crisis in eigen land
was voor mij een verrassing.

 photo DSC_1561PatrickFrenchDeVrijheidOfDeDood.jpg

Helaas heb ik het boek niet op tijd uit.

Inspriratie: Krishna holds up Mount Govardhan

 photo KrishnaHoldsUpMountGovardhanToShelterTheVillagersOfBrajFolioFromAHarivamsaTheLegendOfHariKrishnaCa1590ndash1595Present-dayPakistanProbab-1.jpg

Krishna holds up Mount Govardhan to shelter the villagers ff Braj, folio from a Harivamsa (The legend of Hari Krishna), circa 1590 – 1595. Afkomstig uit hedendaags Pakistan, waarschijnlijk Lahore.

Dit is een van de grote klassieke teksten van de wereldliteratuur.
Hier een manuscript uit ongeveer 1590.
Het manuscript is onderdeel van de Metropolitan Museum collectie.
De afbeelding was al eens eerder hier op mijn blog te zien
maar een paar maanden geleden zag ik er ook een stuk tekst van.
Een geweldige inspiratie voor het Altered Book
over India dat ik aan het maken ben.
Zo mooi wordt mijn boek niet, maar het idee voor een tekst illustratie
zit nu in mijn achterhoofd. Ik ben benieuwd of en hoe het er weer
uit gaat komen.
Kijk maar eens naar die tekst:

 photo KrishnaHoldsUpMountGovardhanToShelterTheVillagersOfBrajFolioFromAHarivamsaTheLegendOfHariKrishnaCa1590ndash1595Present-dayPakistanProbab.jpg

En meer in het bijzonder de goudversiering tussen de tekstregels.

 photo KrishnaHoldsUpMountGovardhanToShelterTheVillagersOfBrajFolioFromAHarivamsaTheLegendOfHariKrishnaCa1590ndash1595Present-dayPakistanProbab.jpg

Interessant verhaal over Hyderabad en de Nizam

Omdat ik nog steeds druk bezig ben met mijn reisverslag
over India 2012 – 2013, lees je zo af en toe een erg interessant artikel.
Ditmaal een Engelstalig artikel van de hand van William Dalrymple.
Het artikel gaat over de dynastie die heerste over Hyderabad
en in het bijzonder over de laatste Nizam die in Hyderabad
hoofd van de koninklijke familie was.

Ik ga het lange artikel proberen te vertalen in
een paar grotere stukken.
De naam van het artikel is: ‘The lost world’.

Een verloren wereld

De machthebbers van Hyderabad,
eens de rijkste mensen van de wereld,
werden geruïneerd door politiek gekrakeel
en familieruzies.
Nu is hun culturele erfenis gerestaureerd.

Geschreven door William Dalrymple

William Dalrymple
The Guardian, zaterdag 8 december 2007.

Zestig jaar geleden,
vier maanden nadat de Britse overheersing van India eindigde,
weigerde de Nizam (titel van het staatshoofd van Hyderabad),
de dan rijkste mens op de wereld,
deel uit te maken van het nieuwe verenigde India.
Sir Osman Ali Khan zag geen reden waarom Hyderabad
gedwongen werd deel te worden van India of Pakistan.
Zijn staat, die semi-onafhankelijk was gebleven ten tijde
van de Britse overheersing (Raj),
had een economie zo groot als Belgie
en zijn persoonlijk vermogen was
volgens een schatting van een tijdgenoot,
ten minste 100 miljoen Britse Ponden in goud en zilver
en 400 miljoen in edelstenen.
De meeste edelstenen kwamen van zijn eigen mijnen,
de mijnen waar de Koh-i-Noor en de Great Mogul diamond,
dan de grootste diamand ooit gevonden,
gedolven waren.
Hij bezat een van de grootste kunstcollecties in de Islamitische wereld,
bibliotheken vol met onbetaalbare Indiase miniaturen
(Mughal en van de Deccan), geïllustreerde Korans,
en de meest zeldzame en esoterische Indo-Islamitische manuscripten.

Deels vanwege deze buitengewone rijkdom,
werd de Nizam door de Britse overheersers
altijd ontvangen als de belangrijkste vorst van India
en werd aan hem de voorkeur gegeven boven zijn rivalen.
Meer dan drie eeuwen regeerden zijn voorouders
als absolute monarchen over een land net zo groot als Italië,
waarbij ze, zeker als het om interne aangelegenheden ging,
aan niemand anders dan zichzelf verantwoording aflegden.
Terwijl 15 miljoen onderdanen trouw waren aan hen.

In de jaren voor de Tweede wereldoorlog werd de Nizam
door vele beschouwd als het gezicht van de Moslim wereld.
In 1921 werden zijn beide zoons naar Nice gestuurd
waar ze trouwden met de dochter en het nichtje van
Abdul Majid II, de laatste Kalief van Turkije.
De kalief was recent het Topkapi paleis uitgestuurd door Atatürk,
en hij leefde daarom in ballingschap in Nice.
Onderdeel van de huwelijkse voorwaarden was
dat de zoon van de Nizam de erfgenaam van het Kalifaat werd.
Hiermee werd de hoogste geestelijk leider van de Moslim wereld
met de grootste concentratie van rijkdom gecombineerd.
De dynastie leek onaantastbaar.

 photo NawabMirOsmanAliKhanBahadur.jpg

Nizam, Nawab Mir Osman Ali Khan Bahadur.

Einde van het eerste deel van de vertaling.