Drie Byzantijnse ivoren in Mayer van den Bergh

De collectie van het Museum Mayer van den Bergh is heel breed.
Net als in Meermanno in Den Haag zie je naast schilderijen
allerlei andere kunstvoorwerpen: van kistjes tot glas-in-lood,
tot bijvoorbeeld voorwerpen van ivoor.
Van drie bij elkaar horende stukken maakte ik een foto.
Er zijn er meer. Ga kijken!

WP_20180505_12_53_39_ProWonderbareGenezingenVanChristusBByzantijns6eEeuwIvoor

Wonderbare genezingen van Christus, B, Byzantijns, 6e eeuw, ivoor. Deze drie voorwerpen zijn onderdeel van een serie van vier versierplaten voor op een boek. Hier de ‘bloedvloeiende’ vrouw.


WP_20180505_12_53_39_ProWonderbareGenezingenVanChristusCByzantijns6eEeuwIvoor

Wonderbare genezingen van Christus, C, Byzantijns, 6e eeuw, ivoor. Hier geneest Jezus de blinde.

WP_20180505_12_53_39_ProWonderbareGenezingenVanChristusDByzantijns6eEeuwIvoor

Wonderbare genezingen van Christus, D, Byzantijns, 6e eeuw, ivoor. Hier wekt Jezus Lazerus uit de doden op.

Witte Donderdag

 photo 02GebedenboekMariaVanGelreHetLaatsteAvondmaal.jpg

Gebedenboek van Maria van Gelre: het laatste avondmaal.


Jezus en zijn leerlingen hielden een maaltijd, staat er in het evangelie van Johannes.
Het Laatste Avondmaal, in de volksmond.
Of deze maaltijd in de avond plaatsvond is maar de vraag,
maar in elk geval was het Jezus’ laatste maaltijd met zijn vrienden voor hij veroordeeld en gekruisigd zou worden.

De miniatuur, die een prachtige serie karakterkoppen laat zien, verbeeldt deze maaltijd.
Op de voorgrond, in kleding die door de kleur duidelijk afwijkt van wat de anderen dragen,
zien we Judas die kort nadien Jezus zal verraden.
De miniaturist heeft heeft hem al een beetje buiten het kader van de afbeelding geschilderd, om te laten zien dat hij op het punt staat de kring van leerlingen te verlaten.

Tijdens de maaltijd confronteert Jezus zijn leerlingen met de vraag wie hem trouw zal blijven.
Precies dat element komt ook aan de orde in de gebeden voor Witte Donderdag die volgen op deze miniatuur:
‘Wij bidden: Heer, help ons dat we niet twijfelen en dat ook wij de pijn van het kruis zullen lijden.’
De gelovige die deze woorden bidt, Maria van Gelre dus in de eerste plaats, wil Jezus volgen in zijn lijden: een goed voorbeeld van Imitatio Christi, de navolging van Christus.

 photo 02GebedenboekMariaVanGelreHetLaatsteAvondmaalInZijnGeheel.jpg


Palmzondag

Vandaag is het Palmzondag.
In deze Goede Week volgen we de Christelijke feestdagen
met miniaturen uit het Gebedenboek van Maria van Gelre.

Dit gebedenboek is een prachtig boek met gebeden
die door Maria van Gelre gebruikt werd voor haar prive
gebeden en overdenkingen.
Maria van Gelre leefde van 1380 en overleed in of na 1428.
Het boek is uit ongeveer 1415.

 photo 01GebedenboekMariaVanGelreFolio83RIntochtInJeruzalemPalmZondag.jpg

Maria van Gelre, Folio 83r, Intocht in Jeruzalem.


De tekst, die door het team dat de restauratie van het boek uitvoert,
bij deze afbeelding plaatst, is de volgende:

Met Palmzondag begint de belangrijkste week van het kerkelijke jaar.
De week waarin het lijden en de opstanding van Jezus herdacht wordt, vormt de kern van de christelijke liturgie.
De intocht in Jeruzalem, het Laatste Avondmaal, de Kruisiging en de Opstanding vormen kernmomenten in het verhaal dat ieder jaar verteld wordt.
Het gebedenboek van Maria van Gelre bevat een opvallend rijke reeks miniaturen die het lijdensverhaal uitbeelden.
De intocht in Jeruzalem, gevierd op Palmzondag, vormt de eerste episode in die serie.

De Passiemeester van Maria van Gelre, een van de verluchters die heeft bijgedragen aan het gebedenboek, heeft de intocht beknopt en heel effectief uitgebeeld.
Jezus, gezeten op een ezel, nadert een stadspoort,
terwijl een man zwaait met takken en een ander een kleed uitspreidt.
De gezichten zijn gedetailleerd en verfijnd uitgevoerd,
de vacht van de ezel oogt heel zacht.
Voor de gewaden is volop gebruik gemaakt van paars en roze, kleuren waarvoor deze verluchter een voorkeur lijkt te hebben.
De dramatische werking van de voorstelling wordt versterkt doordat de randen van de voorstelling overschreden worden:
de ezel en de voet van de in blauw geklede man gaan
over het kader van de miniatuur heen.

 photo 01GebedenboekMariaVanGelreFolio83RIntochtInJeruzalemPalmZondagInZijnGeheel.jpg

Ik ben niet bij de restauratie betrokken en ik weet ook niet
of er nog meer miniaturen buiten de passie miniaturen
van hem bekend zijn.
Paars en roze zijn liturgische kleuren die horen bij
deze tijd van het Christelijke jaar.
Ik weet dus niet of die kleuren persoonlijke voorkeuren
waren van de maker van deze miniaturen.

Gelezen Jezus & de vijfde evangelist door Fik Meijer

Centraal staan voor mij in het boek de drie teksten op
pagina 158 – 161.
Het Testimonium Flavianum van Flavius Josephus,
dezelfde tekst zonder de christelijke passages
en de tekst van Agapius (oorspronkelijk in het Arabisch).

 photo WP_20151208_001FikMeijerJezusEnDeVijfdeEvangelist.jpg

Fik Meijer: Jezus & de vijfde evangelist.


Door de Christelijke wereld is de tekst van Flavius Josephus mis/gebruikt
alsof hij de vijfde evangelist was.
Dat is de bewering van Fik Meijer in het uitstekende boek
over de historische bronnen over het leven van Jezus en hun verhouding
tot de canonieke geschriften over Christus.
Zoals we dat gewend zijn van Fik Meijer
(Paulus, een leven tussen Jeruzalem en Rome) een gedegen studie
maar toch vlot te lezen, ook voor niet-bijbelhistorici.
Op overtuigende wijze lees je hoe de tijd en de schrijvers,
hun persoonlijke situatie en de machtsverhoudingen
op een geloofwaardige manier teksten tot stand hebben kunnen brengen.
Meijer legt uit hoe hij tot zijn conclusies komt, waar hij twijfelt
en waarom en hoe anderen tegen de zaak aankijken.
Hij doet dat als een historicus, een hele goede historicus.
Ik heb van het boek genoten.
Ik moet weer wat anders gaan zoeken voor in de trein.

Hervormde Kerk Ginneken

Toen ik zaterdag in het Ginneken was om foto’s te maken
bleek de Hervormde Kerk open te zijn.
Ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt.

 photo DSC_6495HardstenenGedenktekenTerEreVanDeIn1832InDeAntwerpseCitadelGesneuveldeNederlandseMilitairenMetGrafGeneraalChasseacute.jpg

Hardstenen gedenkteken ter ere van de in 1832 in de Antwerpse Citadel gesneuvelde Nederlandse militairen methet graf van Generaal Chasse.


 photo DSC_6498DetailGrafBaronDHChasse.jpg


 photo DSC_6499.jpg


 photo DSC_6500HervormdeKerkGinnekenMetKerkhof.jpg

Hervormde Kerk Ginneken met kerkhof.


 photo DSC_6501.jpg


 photo DSC_6502.jpg


 photo DSC_6503LuitendantGeneraalHendrikGerardSeelig.jpg

Grafmonument van Luitendant Generaal Hendrik Gerard Seelig.


 photo DSC_6503LuitendantGeneraalHendrikGerardSeelig02.jpg


 photo DSC_6504CarlesEyckScheppingsraam1966.jpg

Carles Eyck, Scheppingsraam, 1966.


 photo DSC_6505CarlesEyckDoopraam1965.jpg

Ik ben niet zeker van de naam van de kunstenaar maar de spelling heb ik overgtenomen van de folder van de Protestante Gemeente Ginneken. Carles Eyck, Doopraam, 1965.


 photo DSC_6506CarlesEyckDoopraam1965VissenInDeJordaan.jpg

Vissen in de Jordaan, onderdeel van het Doopraam.


 photo DSC_6507CarlesEyckDoopraam1965JohannesDeDoper.jpg

Carles Eyck, Doopraam, 1965, Johannes de Doper. De interpretatie van de verschillende details van de ramen is geheel voor mijn rekening.


 photo DSC_6508CarlesEyckDoopraam1965JezusInDeJordaan.jpg

Carles Eyck, Doopraam, 1965,Jezus in de Jordaan.


 photo DSC_6509CarlesEyckDoopraam1965HeiligeGeest.jpg

Carles Eyck, Doopraam, 1965, de Heilige Geest.


 photo DSC_6511CarlesEyckScheppingsraam1966DetailAdamEnEva.jpg

Carles Eyck, Scheppingsraam, 1966, detail met Adam en Eva.


 photo DSC_6513CarlesEyckScheppingsraam1966DetailBavianen.jpg

Carles Eyck, Scheppingsraam, 1966, dieren.


 photo DSC_6514CarlesEyckScheppingsraam1966DetailDeZon.jpg

Carles Eyck, Scheppingsraam, 1966, de zon.


 photo DSC_6515CarlesEyckHetHemelsJeruzalem1967DetailAvondmaal01.jpg

Carles Eyck, Het Hemels Jeruzalem, 1967, detail met een avondmaal.


 photo DSC_6515CarlesEyckHetHemelsJeruzalem1967DetailAvondmaal02.jpg


 photo DSC_6516CarlesEyckHetHemelsJeruzalem1967DetailVuurwerk.jpg

Carles Eyck, Het Hemels Jeruzalem, 1967, detail met vuurwerk (?).


 photo DSC_6517CarlesEyckHetHemelsJeruzalem1967DetailHuizenMetNamen.jpg

Carles Eyck, Het Hemels Jeruzalem, 1967, detail met huizen en namen van Bijbelse figuren.


 photo DSC_6518CarlesEyckHetHemelsJeruzalem1967DetailKoningDavid.jpg

Carles Eyck, Het Hemels Jeruzalem, 1967, detail met Koning David.


 photo DSC_6519CarlesEyckHetHemelsJeruzalem1967.jpg

Carles Eyck, Het Hemels Jeruzalem, 1967.


 photo DSC_6520CarlesEyckOverwinningOpDeDood1964.jpg

Carles Eyck, Overwinning op de dood, 1964.


 photo DSC_6521CarlesEyckOverwinningOpDeDood1964OpstandingJezus.jpg

Carles Eyck, Overwinning op de dood, 1964, detail met de opstanding van Jezus.


 photo DSC_6522CarlesEyckOverwinningOpDeDood1964Noah.jpg

Carles Eyck, Overwinning op de dood, Noah (?).


 photo DSC_6523Statenbijbel.jpg

Statenbijbel ?


 photo DSC_6524.jpg


 photo DSC_6525.jpg


 photo DSC_6526Aankondigingsbord1700-1725Eikenhout.jpg

Aankondigingsbord, 1700 – 1725, eikenhout.


 photo DSC_6527.jpg


 photo DSC_6528.jpg


 photo DSC_6529.jpg


 photo DSC_6530.jpg


Ferrara: Monastero S. Antonio in Polesine

Dit jaar zijn we op vakantie geweest in Italie.
In tegenstelling tot eerdere reisverslagen,
maak ik deze keer geen verslag in volgorde van de tijd.
Ik maak een verslag aan de hand van thema’s of gebouwen of
bepaalde kunstvoorwerpen.

In deze blog wil ik stilstaan bij een bezoek aan een
klooster in de stad Ferrara op de Po-vlakte.
De Italiaanse kunst is nog steeds
voor een groot deel in de kerken te vinden.

Er zijn een paar tendensen en verschijnselen die ik bijzonder
interessant vind:
– de ontwikkeling van de Christelijke iconografie;
– de presentatie van verhalen als een soort ‘stripverhaal’;
– de ontwikkeling van de twee-dimensionale weergaves naar
het tonen van emotie, beweging, drie-dimensionaal.

Christelijke iconografie
Opdrachtgevers en kunstenaars ontwikkelden in de tijd steeds meer
standaard beelden en standaard manieren om die beelden te tonen.
‘Madonna con bambino’ is een voorbeeld van zo’n veelvoorkomende
voorstelling waarbij steeds vaker teruggegrepen werd en wordt
op standaard houdingen.
Maar over de eeuwen hebben zich daarin ontwikkelingen voorgedaan.
Zie verder.

Stripverhaal
Kerken waren in die tijd haast een stenen boek of stripverhaal.
Belangrijke gebeurtenissen uit het leven van Christus
werden in de ‘juiste’ volgorde weergegeven in de kerken
als ondersteuning bij bidden, preken enz.

Twee- naar driedimensionaal
Hier is een tekst uit de catalogus van een tentoonstelling
in het Catharijneconvent van belang.
Die herhaal ik hier even. Het betref de tentoonstelling
Ongekende Schoonheid, Ikonen uit Macedonie.

Ongekende Schoonheid
Ikonen uit Macedonie

Desiree M.D. Krikhaar
Uitgeverij Waanders / Museum Catharijneconvent
Pagina 30

De vroegchristelijke schilderingen tonen aan dat het beeldprogramma van de christenen afstand neemt van de klassieke kunst, die illusionistisch en realistisch is. Realisme is voor de vroege christelijke kerk uit den boze, omdat de band met de heidense traditie doorgesneden moet worden. De angst voor het terugvallen in idolatrie of afgodsverering is diep geworteld. Stel dat de christenen beelden zouden maken van Christus of van heiligen en die net als de klassieke godenbeelden zouden wassen en met geurwaters zouden besprenkelen of met bloemen zouden bekransen. En dat zij daar ook nog eens omheen zouden gaan dansen, zoals de Israelieten dat deden rond het Gouden Kalf (Exodus 32). Dan zou de stap terug naar de polytheistische godenwereld wel heel gemakkelijk gezet kunnen worden. Mede daarom is de vroegchristelijke beeldtraditie vooral in het oosten gebonden aan het tweedimensionale platte vlak.

Hier wordt een verklaring gegeven waarom mensen ikonen bleven schilderen
terwijl men al wel in staat was meer levendige schilderijen te maken:
men wilde afgoderij of overdreven aanbidding voorkomen.

Een van de eerste schilders die dat doorbreekt is Giotto
(Giotto di Bondone, 1266 of 1267 tot 1337).

In Ferrara is een klooster van Benedictijnse nonnen genoemd naar
de heilige Antonius van Egypte.
Antonius van Egypte ook wel Antonius-Abt of Antonius de Grote genaamd.
Het klooster lag in het verleden op een verhoog tussen riviertakken.
Vandaar dat het klooster ‘Monastero S. Antonio in Polesine’ heet.

 photo DSC_5184KloosterEnKerkHAntoniusInPolesine.jpg

Klooster en kerk van de Heilige Antonius in Polesine.

In de kerk van het klooster, in het deel waar de zusters gaan om te bidden
(de kerk kent ook een deel van waaruit de leken van buiten het klooster
de mis konden volgen), zijn fresco’s te vinden van de school van Giotto.
Denk dan niet dat het gaat om leerlingen die aan de hand van Giotto
hier geschilderd hebben. Lees het meer als groepen kunstenaars
die als navolgers van Giotto te werk gingen.

Op zaterdagochtend is die kerk kort toegankelijk.
Een Italiaans sprekende, oudere zuster leidt je rond.
Foto’s mocht ik er niet maken dus kocht zoveel mogelijk
kaarten met relevante afbeeldingen.
Die kun je hieronder zien.

Sommige fresco’s zijn gemaakt door de Giottoschool
uit Rimini, 14e eeuw.
Andere door de Giottoschool uit Bologna, 14e eeuw.
En op andere kaarten wordt gesproken over de Giottoschool
uit Emilia, 14e eeuw.
Of dit gewoon slordig is van de kaartenmaker of dat dit
werkelijk andere groepen waren weet ik niet.
Je kunt wel verschillen zien.

De kaarten worden zoveel mogelijk op volgorde van tijd getoond
op twee afbeeldingen na. Niet van het ontstaan van het werk
maar in de volgorde van het passieverhaal.
De twee uitzonderingen hebben minder
met het leven van Chistus te maken.
De andere lezen als een stripverhaal:

 photo IMG_20140922_0001FerraraMonasteroDiSAntonioInPolesineKoor.jpg

Interieur van de kerk. De witte muren en plafonds zijn niet het deel waar het mij om gaat. De drie nissen op de achtergrond bevatten de fresco’s. Ferrara, Monastero di S. Antonio in Polesine. Koor.


 photo IMG_20140922_0002FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesinePassionScenesAndSaintsScuolaGiottescaSecXIV.jpg

Een van de nissen (de rechtse op de eerste kaart) met scene’s uit het leven van Christus en heiligen. Ferrara. Monastero di S. Antoinio in Polesine. Passion scenes and Saints. Scuola Giottesca Sec XIV.

Een aantal van de fresco’s zijn hieronder in detail te zien.
Om een idee te geven waar die zich bevinden hier wat hints:

 photo IMG_20140922_0002FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesinePassionScenesAndSaintsScuolaGiottescaSecXIVToelichting.jpg


 photo IMG_20140922_0003FerraraChiesaDeSAntonioInPolesineCapellaCentraleDelCoreXV-XVI.jpg

Middelste nis. de fresco’s zijn uit de 15e en 16e eeuw. Ferrara. Chiesa de S. Antonio in Polesine. Capella centrale del core. Sec. XV – XVI.


 photo IMG_20140922_0004FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLAnnuncizioneScuolaGiottescoRimineseSecXIV.jpg

De aankondiging. De engel vertelt Maria dat ze zwanger zal worden. Een inmiddels klassiek beginpunt van de levensgeschiedenis van Jezus. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine, L’Annuncizione, Scuola Giottesco-Riminese, sec. XIV.


 photo IMG_20140922_0005FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLapidazioneDeDStefanoScuolaFarrareseSecXV.jpg

Wel een Christelijk thema maar het hoort niet zo thuis in de levensgeschiedenis van Jezus. Ik moest hem ergens kwijt. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine, Lapidazione di S. Stefano (de steniging van de heilige Stefanus). Scuola Farrarese, sec. XV.


 photo IMG_20140922_0007FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLAnnunciazioneDomenicoPanetti-InizioSecXVI.jpg

Nog een Aankondiging. De tweede in deze kerk. Nu van veel later, de 16e eeuw. Deze voorstelling heeft in het midden nu drie aanvullende afbeeldingen: God de Vader, de Heilige Geest en een stad in de verte. De figuren hebben veel meer volume. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. L’Annunciazione, Domenico Panetti – Inizio. Sec. XVI. ‘Inizio’ betekent begin. Wat dat in verband met dit fresco wil zeggen weet ik niet.

Wikipedia:
Domenico Panetti (1460–1530) was an Italian painter of the Renaissance period, active mainly in his native Ferrara. Among his early pupils was Garofalo.


 photo IMG_20140922_0008FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineNativitaScuolaGiottescaSecXIV.jpg

Kerstscene. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Nativita. Scuola Giottesca. Sec. XIV.


 photo IMG_20140922_0009FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLaFugaInEgittoScuolaGiottescoRimineseSecXIV.jpg

De vlucht naar Egypte. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. La fuga in Egitto. Scuola Giottesco-Riminese. Sec. XIV.


 photo IMG_20140922_0006FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineSAnnaLaMadonnaGesuBambinoScuolaFerrareseSecXV.jpg

Anna te Drieën. Hoort duidelijk niet in de serie. Andere stijl, andere tijd. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. S. Anna, la Madonna, Gesu bambino. Scuola Ferrarese. Sec. XV.


 photo IMG_20140922_0010FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuFraIDottoriScuolaGiottescaSecXIVLeftChapel.jpg

Deze voorstelling beeldt het verhaal uit dat Maria en Josef in Jeruzalem zijn met hun zoon. Op een bepaald moment zijn ze Jezus kwijt en blijkt hij in de tempel te discussiëren met schriftgeleerden. Ferrara. Monastero de S. Antoinio in Polesine, Gesu fra i dottori. Scuola Giottesca. Sec. XIV.


 photo IMG_20140922_0011FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineBacioDiGiudaScuolaDiGiottoSecXIV.jpg

Het ‘stripverhaal’ gaat hier verder met een prachtige afbeelding; de Judaskus. Maar in de afbeelding gebeuren meerdere dingen tegelijk. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Bacio di Giuda. Scuola di Giotto. Sec. XIV.

 photo IMG_20140922_0011FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineBacioDiGiudaScuolaDiGiottoSecXIVD01.jpg

Dit is het detail waarop de kus te zien is. Maar rechts daarvan en rechtsonder gebeurt ook het een en ander. De staat van de fresco’s is niet best. Je kunt met het blote oog zien dat de figuren al vaker zijn bijgekleurd.

 photo IMG_20140922_0011FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineBacioDiGiudaScuolaDiGiottoSecXIVD02.jpg

Tegelijk met de kus wordt Jezus door de soldaten gearresteerd. Hier legt de soldaat zijn hand op de schouder van Jezus.

 photo IMG_20140922_0011FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineBacioDiGiudaScuolaDiGiottoSecXIVD03.jpg

Hier snijdt Petrus bij een van de soldaten een oor af. Alles bij elkaar drie acties die niet tegelijk hebben kunnen gebeuren, maar wel in 1 beeld zijn samengevat.


 photo IMG_20140922_0012FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuSaleAllaCroceParticolareScuolaGiottescoEmilianaSecXIV.jpg

Dit is een sensationeel beeld. Nog nooit eerder had ik een voorstelling gezien van een Christus die zelf het kruis beklimt. Terwijl hij dat doet wordt hij bovendien nog in zijn zij gestoken met een speer. Dit beeld komt in latere iconografie niet (vaak) meer voor. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Gesu sale alla croce (particolare, Nederlands: bijzonder). Scuola Giottesco-Emiliana. Sec. XIV.

 photo IMG_20140922_0012FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuSaleAllaCroceParticolareScuolaGiottescoEmilianaSecXIVD.jpg


 photo IMG_20140922_0013FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesiInCrocLaMadonnaESGiovanniScuolaGiottescoEmilianaSecXIV.jpg

De kruisiging. Goede Vrijdag. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Gesi in croce, la Madonna e S. Giovanni. Scuola Giottesco-Emiliana. Sec. XIV.

 photo IMG_20140922_0013FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesiInCrocLaMadonnaESGiovanniScuolaGiottescoEmilianaSecXIVD.jpg

Detail met de madonna.


 photo IMG_20140922_0014FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineDeposizioneDallaCroceScuolaGiottescoEmilianaSecXIV.jpg

De kruisafname. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Deposizione dalla croce. Scuola Giottesco-Emiliana. Sec. XIV. Misschien is men vandaag de dag voorzichtig met de fresco’s maar hier is te zien dat men een stenen trap tegen de frsco’s aan gemetseld heeft. Aan de basis van het kruis heeft ook wat metselwerk plaatsgevonden.

 photo IMG_20140922_0014FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineDeposizioneDallaCroceScuolaGiottescoEmilianaSecXIVD.jpg

Detail. Het expliciet en expressief tonen van menselijke emoties in een kunstwerk is nieuw.


 photo IMG_20140922_0015FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineCompiantoSuCristoMortoScuolaGiottescaEmilianaSecXIV.jpg

Klaagzang over de dode Christus. Wij zouden dit waarschijnlijk ‘de bewening’ noemen. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Compianto su Cristo morto. Scuola Giottesca-Emiliana. Sec. XIV. De onderste helft van dit fresco is in zeer slechte staat.

 photo IMG_20140922_0015FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineCompiantoSuCristoMortoScuolaGiottescaEmilianaSecXIVD.jpg


 photo IMG_20140922_0016FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuAlLimboScuolaGiottescaBologneseSecXIV.jpg

Nog een voorbeeld van een beeld dat zeldzaam is in de Christelijke iconografie. Ik had het eerder nog niet gezien. Christus trapt de deur van het voorgeborchte in. Bij de hemelvaart van Christus wordt de erfzonde gewist. Alle overledenen, die er voor in aanmerking komen, kunnen nu de hemel binnenstappen. Hier staan vooraan om binnen te komen: Adam en Eva, en Johannes de Doper. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Gesu al limbo. Scuola Giottesca-Bolognese. Sec. XIV.

 photo IMG_20140922_0016FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineGesuAlLimboScuolaGiottescaBologneseSecXIVD.jpg

Hier zien we van links af Adam, dan Eva en helemaal rechts, in zijn typische kleding (kamelenhaar), Johannes.


 photo IMG_20140922_0017FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineDormitioVirginisScuolaGiotescoRimineseSecXIV.jpg

Mijn Italiaans is ontoereikend en Google Translate helpt me maar ten dele. Ik vermoed: het inslapen van de maargd. Ferrara. Monastero S. Antoinio in Polesine. Dormitio Virginis. Scuola Giotesco-Riminese. Sec. XIV. Overigens lijkt deze afbeelding veel statischer, minder drie-dimentionaal en lijkt dus ouder dan sommige van de andere fresco’s.


 photo IMG_20140922_0018FerraraMonasteroDeSAntoinioInPolesineLAssunzioneDeMVergineScuolaGiottescoSecXIV.jpg

Maria Hemelvaart. Ferrara. Monastero di S. Antoinio in Polesine. L’Assunzione di M. Vergine. Scuola Giottesco. Sec. XIV.


Het is duidelijk dat de kaarten door verschillende firma’s gemaakt zijn
en dat daarom de toelichting misschien ook wel verschilt.
Documentatie van de fresco’s hadden de zusters niet te koop.
Zelfs niet in het Italiaans.
Een aspect is hierboven niet aan de orde geweest: het kleurgebruik.
Vergelijk de kleuren die gebruikt zijn om de achtergrond te verven
maar eens met elkaar. Waarschijnlijk zegt dat ook het een
en ander over de makers.

Maar dat het een bijzonder bezoek was, kan uit de kaarten toch
wel duidelijk worden.