Drie Byzantijnse ivoren in Mayer van den Bergh

De collectie van het Museum Mayer van den Bergh is heel breed.
Net als in Meermanno in Den Haag zie je naast schilderijen
allerlei andere kunstvoorwerpen: van kistjes tot glas-in-lood,
tot bijvoorbeeld voorwerpen van ivoor.
Van drie bij elkaar horende stukken maakte ik een foto.
Er zijn er meer. Ga kijken!

WP_20180505_12_53_39_ProWonderbareGenezingenVanChristusBByzantijns6eEeuwIvoor

Wonderbare genezingen van Christus, B, Byzantijns, 6e eeuw, ivoor. Deze drie voorwerpen zijn onderdeel van een serie van vier versierplaten voor op een boek. Hier de ‘bloedvloeiende’ vrouw.


WP_20180505_12_53_39_ProWonderbareGenezingenVanChristusCByzantijns6eEeuwIvoor

Wonderbare genezingen van Christus, C, Byzantijns, 6e eeuw, ivoor. Hier geneest Jezus de blinde.

WP_20180505_12_53_39_ProWonderbareGenezingenVanChristusDByzantijns6eEeuwIvoor

Wonderbare genezingen van Christus, D, Byzantijns, 6e eeuw, ivoor. Hier wekt Jezus Lazerus uit de doden op.

Mayer van den Bergh: de spreuken van Breugel

We zijn naar Antwerpen gegaan met de trein.
Want sinds kort kunnen we ‘direct’ naar Antwerpen.
Tot voor kort moesten we via Roosendaal. Daar moest je dan overstappen.
Zo duurde de reis naar Antwerpen belachelijk lang.
Nu moet het met 1 halte in the middle of nowhere (Noorderkempen), 33 minuten duren.
Maar de NS is zo goed in het verpesten van je reisplezier.
De trein deed er gisteren 56 minuten over.

Maar goed, even de frustratie over de amateurs van de NS achter me laten.
Het bezoek aan Museum Mayer van den Bergh was geweldig.
Het museum is niet zo groot maar is een mooi gebouw dat een fantastische
collectie heeft. Een beetje te vergelijken met Meermanno:
een private verzamelaar bracht de collectie bij elkaar.
En wat voor een collectie.

Helaas waren er nogal wat werken niet en zijn twee zalen dicht.
Het belangrijkste werk is Dulle Griet, je weet wel van Suske en Wiske.

DeDulleGriet

Dulle Griet van Willy Vandersteen.


Maar er is in het museum nog een werk van Pieter Breugel.
Op een aantal eetborden schilderde Breugel een twaalftal spreuken.

WP_20180505_12_20_55_ProPieterBreugelSpreuken

Het werk dat van de borden gemaakt is ziet er dan zo uit:

WP_20180505_12_21_24_ProPieterBreugelSpreukenOpEetborden

Pieter Breugel, Twaalf spreuken op borgen, 1558 (?), eik.


PieterBreugelDeOudeDetailTwaalfSpreukenOpBordenOntydichTvysscxxxEnDronckenDrincken
Pieter Breugel, bovenste spreuk: ‘Ontydich tuysschen en droncken drinken, maeckt arm, misacht den naem, doet stincken.’


PieterBreugelDeOudeDetailTwaalfSpreukenOpBordenEenPlaceboBenIckEndeAlsooGesint

Pieter Breugel, bovenste spreuk: Een placebo ben ick ende alsoo gesint.


Ik vond ‘placebo’ zo’n modern woord maar dat is helemaal niet het geval.
Op een website van Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde vond ik
het volgende stuk van een artikel:

Behagen door Peter W. de Leeuw

‘Een placebo ben ick ende alsoo gesint, dat ick de huyck alom hanch naeden wint’.
Deze spreuk schilderde de oude meester Pieter Bruegel de Oude (ca. 1525-1569) op een houten paneeltje dat ooit als eetbord dienst had gedaan.
Hij wilde hiermee klaarblijkelijk duidelijk maken dat hij de placebo als een nogal opportunistisch typetje beschouwde.
In de middeleeuwen was een placebo namelijk iemand, meestal een monnik, die tijdens een begrafenis meezong als het gebed voor de dode werd ingezet met psalm 116,
vers 9: placebo Domino (ik zal de Heer behagen).
Ook toen al was de geestelijkheid niet helemaal zuiver op de graat want de monniken schrokken er niet voor terug om de rouwenden in ruil voor deze troostende achtergrondmuziek veel geld afhandig te maken.
Placebo en belangenverstrengeling lijken dan ook sterk met elkaar verbonden te zijn.

PieterBreugelDeOudeDetailTwaalfSpreukenOpBordenInDeenHantDragreVierInDanderWater

Pieter Breugel, bovenste spreuk: In deen hant dragre vier in dander water. Hier waarschuwt Breugel ons voor ‘dubbelhartige en schijnheilige mensen, ze zijn niet te vertrouwen en zullen een geheim vlug doorvertellen.’


Museum Mayer van den Bergh: Lucas Cranach de oudere

GidsMuseumMayerVanDenBerghAntwerpen

De twee paneeltjes die ik gisteren in Antwerpen zag
in Museum Mayer van den Bergh komen niet voor in hun top 10 Quicktour
en ook niet in bovenstaande gids.
Persoonlijk vind ik dat onbegrijpelijk.
Misschien zijn de werken niet groot maar
ze zijn prachtig.
Het gaat om de volgende twee werken:

LucasCranachTheElderStCatherineOfAlexandria

Lucas Cranach the elder (de oudere), St. Catherine of Alexandria.


LucasCranachTheElderStBarbara

Lucas Cranach the elder, St. Barbara.