11.000 maagden en een boek

Bij de Basilica di Santa Maria Novella is ook een soort
van schatkamer. Als ze hem zo niet noemen dan is dat onterecht.
De voorwerpen die er te zien zijn lijken een soort
van allegaartje maar de kwaliteit en uniciteit is hoog.

Misschien het mooiste voorwerp dat ik in Florence
gezien heb naast de ‘beroemde’ voorwerpen als de David en
de werken van Leonardo da Vinci:

DSC04448FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaUnknownSieneseSculptorReliquaryBustOneOfTheElevenThousandVirginsOfCologneEnd14thCentCarvedPolychromeAndGildedWoodGlassPaste

Onbekende beeldhouwer uit Siena, reliekhouder in de vorm van een buste van een van de 11.000 maagden van keulen. Ursula van Keulen was een koningsdochter die heilig verklaard werd. Er bestaat een legende over haar en 11.000 maagden. Unknown Sienese sculptor, Reliquary bust, one of the eleven thousand virgins of Cologne. End 14th century. Carved polychrome and gilded wood, glass paste.


DSC04450FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaBernardoDaddiMadonnaAndChildEnthronedWithSaintsPeterJohnTheEvangelistJohnTheBaptistAndMatthew1344TemperaOnPanel

Basilica di Santa Maria Novella, Bernardo Daddi, Madonna and Child enthroned with Saints Peter, John the Evangelist, John the Baptist and Matthew, 1344. Tempera on panel.

DSC04452FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaBernardoDaddiMadonnaAndChildEnthronedWithSaintsPeterJohnTheEvangelistJohnTheBaptistAndMatthew1344TemperaOnPanel


DSC04454FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaPlautillaNelliLastSupperC1560OilOnCanvas 01

Een ‘Laatste Avondmaal’ van een vrouwlijke schilder. Een groot indrukwekkend werk. Het hangt er in een ruimte waar recht tegenover nog een ‘Last Supper’ te zien is. Plautilla Nelli, Last Supper, circa 1560. Oil on canvas. Rood is dé kleur die er uit springt wat een bijzonder effect oplevert. Het werk hangt hoog in de ruimte en door de breedte is het moeilijk om helemaal in beeld te krijgen. Daarom volgt hier een detail.

DSC04454FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaPlautillaNelliLastSupperC1560OilOnCanvas 02Detail


DSC04455FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaPaoloDiDono-PaoloUcelloTheGardenOfEdenEarly1430

Paolo di Dono beter bekend als Paolo Ucello, The Garden of Eden. Early 1430’s.


DSC04456FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaPaoloDiDono-PaoloUcelloOriginalSinEarly1430

Paolo di Dono beter bekend als Paolo Ucello, The Original Sin. Early 1430’s.


DSC04458FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaFlorentineGoldsmithMissalCoverFirstQuarter19thCentEmbossedChiselledAndCastSilver

Florentine goldsmith, Missal cover. First quarter 19th century. Embossed, chiselled and cast silver.


DSC04461FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaUnknownToMeLastSupper

Dit is het andere ‘Laatste avondmaal’. In de ruimte zelf kon ik niet vinden wie de maker van dit werk was. De vorm van het werk is zeker opvallend.


De Spaanse kapel (met boek)

Het complex van de Basilica di Santa Maria Novella omvat
een grote hal die ‘De Spaanse kapel’ (Cappellone degli Spagnoli)
wordt genoemd.
Het complex is tussen 1343 en 1355 en is ontworpen door
Fra Iacopo Talenti.
De fresco’s zijn gemaakt door Andrea di Bonaiuto.
Het is indrukwekkend. Fantastisch.

DSC04441FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTheSpanischChapel

Met een boek op je schouder (midden, boven).


DSC04442FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTheSpanischChapelInLimbo

Christ in limo.


DSC04443FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTheSpanischChapelDuivels02DSC04443FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTheSpanischChapelDuivels01DSC04444FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTheSpanischChapel

De fresco’s ‘lezen’ als een stripverhaal. Er staan meerdere scene’s die aan elkaar gepakt zijn. Samen vertellen ze niet alleen het leidensverhaal van Christus maar ze verwijzen ook naar de (ontstaans)geschiedenis van de Dominicaner orde.


DSC04445FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTheSpanischChapelDSC04446FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTheSpanischChapelDSC04447FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTheSpanischChapelDSC04440FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTheSpanischChapel1343-1355FraIacopoTalentiFrescoAndreaDiBonaiuto


Soms moet je goed zoeken voor een boek

DSC04428FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaAnnunciationPietroDiMiniato1366-1450

Het leuke aan een stad als Florence is dat er dingen te zien zijn die misschien niet zo beroemd zijn maar die heel erg de moeite waard zijn om te bekijken. Bijvoorbeeld deze Annuntiation (de aankondiging) gemaakt door Pietro di Miniato (1366 – 1450).


DSC04428FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaAnnunciationPietroDiMiniato1366-1450 Detail

Kijk, daar is het boek, daar links, op die standaard.


DSC04430FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovella

Basilica di Santa Maria Novella.


DSC04431FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaAquarius

Religie en wetenschap: Aquarius in de vloer van de Basilica di Santa Maria Novella.


DSC04432FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaGiottoCrucifix

Giotto, Crucifix.


Het kerkgebouw van de basiliek is een ding.
Aan de kerk zijn kloostergangen verbonden met allerlei kapellen
die allemaal weer bijzondere decoraties hebben.
Wat een fantastisch complex.

DSC04433FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaKloosteromgang


DSC04436FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaChapelOfTheAnnunciationAndreaOrcagnaAndAssistants1340-1347DetachedFrescoesNativity

In een van de kapellen zijn de fresco’s van de muur gehaald en weer teruggeplaatst op een manier dat ze beter onderhouden kunnen worden. Deze fresco’s zijn erg oud: Chapel of the Annunciation, Andrea Orcagna and assistants, 1340 – 1347, detached frescoes, Nativity (kerstscene).


DSC04436FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaChapelOfTheAnnunciationAndreaOrcagnaAndAssistants1340-1347DetachedFrescoesNativity Detail

Detail.


DSC04437FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaChapelOfTheAnnunciationAndreaOrcagnaAndAssistants1340-1347DetachedFrescoesNativity Detail


DSC04438FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaKloostergangMetGraven

Omgang met grafmonumenten.


Recente titels

IMG_9242CharlesAsselineauGerritDeMorreéBobPolakWimWilminkGijsWortel

De afgelopen tijd heb ik een aantal boeken gekocht. Opvallende uitgaves, van bijzondere uitgeverijen of bij bijzondere gebeurtenissen. Tot nu toe kwam ik er maar niet aan toe om ze te presenteren op mijn blog. Vandaag doe ik dat dan maar met al die boeken tegelijk. Ook zonder dat ik ze gelezen heb want sommige hebben een kleine oplage en als je dan zo’n titel zou willen hebben, dan kun je er maar beter snel bij zijn.


Het gaat om de volgende boeken (op alfabet van boektitel):
Artis Forma
Een serie knip-, snij-, rits- en vouwmodellen van dieren
gemaakt door Gerrit de Morée hier in een herdruk door
onder andere Patrick Horward;
Cabaretliedjes
Een uitgave bezorgd door Vic van de Reijt van cabaretteksten
van Wim Wilmink, misschien bekender als Willem Wilmink.
Het is een uitgave van de Statenhofpers;
De hel van de bibliofiel
Een uitgave van Stichting Desiderata. Vertaling van Franse
verhalen voorzien van een uitgebreide toelichting. Een
van de drie Franse verhalen is geschreven door Charles Asselineau;
Heet van de naald
Een lang gedicht van Max de Jong verschijnt opnieuw
met duiding. Een uitgave van Uitgeverij Fragment en
de duiding is geschreven door Bob Polak.
Mooie boeken maak je samen
Een verslag van de carriere van meesterboekbinder Gijs Wortel.
Het boek is geschreven en samengesteld door Gijs Wortel zelf en
Alex de Vries.

De diermodellen heb ik al gerealiseerd gezien. De laatste keer
op de tentoonstelling in Het Gele Huis.
Daar zijn de volgende foto’s van.

IMG_9194GerritDeMoréeIMG_9195GerritDeMoréeIMG_9196GerritDeMorée


Zie ginds…

Al een tijdje volg ik een cursus edelsmeden.
De meeste tijd gaat uit naar de basis technieken van het zagen,
vijlen, schuren en boren. Daarnaast gereedschapskennis
en materiaalkennis.

Mijn eerste voorwerp waar ik aan werk maak ik in het kader
van het thema ‘On the road’.
Het is een gestyleerde boot uit messing gezaagd.
Ook de achterkant is nu gezaagd.
Volgende stap is om een vorm te laseren (geen basistechniek
van het edelsmeden maar goed bruikbaar) uit een materiaal
(in mijn geval acryl of plexiglas) om tussen de
voorkant en achterkant te gaan klinken.

IMG_9234

Vrijdag ben ik daar mee bezig geweest maar ik was niet tevreden over het resultaat. Je ziet hier dat zelfs als het blauw de golven niet volledig afdekt, de lichte kleur boven het messing uitsteekt.


IMG_9235

Als ik de voorkant weghaal dan zie je dat het lichte plexiglas onvoldoende de vorm van het messing volgt. Eigen schuld. Niet nauwkeurig genoeg gemeten. Dus dat moet opnieuw. Dat heb ik zaterdag dus gedaan.


IMG_9238

Met deze nieuwe vorm ben ik veel meer tevreden. Ik moet misschien er nog een beetje met de hand aan vijlen maar dit past veel beter.


IMG_9239

Hier zie je het plexiglas op de ondergrond liggen. Dat past veel beter.


IMG_9240

Nu de golven helemaal donkerblauw zijn en de lichte kleur de vorm van de boot goed volgt, zal een beetje vijlen voldoende zijn om het voorwerp, na het klinken, af te maken.


Er kwam een Italiaans draakje voorbij

Terwijl ik in Florence was bezocht ik ook een drietal bibliotheken.
Ergens kocht ik in een souvenirshop een kaart van een draak en
stuurde die naar Nederland.

IMG_9236DragonBibliotecaMediceaLaurenzianaPluteo89Superiore43SecondHalf15thCenturyAnonymousScribeWorkingForVespasianoDaBisticciCollectionOnAstronomy

Draak, staat in een boek in de Biblioteca Medicea Laurenziana: Pluteo 89 Superiore 43. Het boek is uit de 2e helft van de 15e eeuw. Geschreven door een anonieme schrijver die werkte voor boekhandelaar Vespasiano Da Bisticci. Het boek bevat een collectie teksten over astronomie (vandaar waarschijnlijk die sterren aan de staart en het lijf).


Omdat ik meer wilde weten over het boek kwam ik op internet uit
bij een tentoonstellingssite over fantasiedieren.
Mooie afbeeldingen.

Soep van de week: knalrode soep

IMG_9232KnalRodeSoep

Dit zijn de ingredienten: paprika, tomaat, ui, bouillonblokjes en een magisch kruidenzakje van de grootgrutter. Groente is wel aangevuld met exemplaren uit eigen voorraad. Geen vlees of vis.


IMG_9233KnalRodeSoep

Het resultaat.


Wabi-Sabi: Kajioka Miho

DSC06113SieboldJapanMuseumWabiSabiKajiokaMiho

Een foto van Kajioka Miho van de tentoonstelling Wabi-sabi. Ik moet wel een slag om de arm houden want niet alle foto’s van de tentoonstelling staan in de catalogus. Ik moet dus achteraf vertrouwen op mijn discipline bij het nemen van de foto’s.


DSC06112SieboldJapanMuseumWabiSabiKajiokaMiho


DSC06114SieboldJapanMuseumWabiSabiKajiokaMiho

Sieboldhuis, Japan Museum, Wabi-sabi, Kajioka Miho.


DSC06115SieboldJapanMuseumWabiSabiKajiokaMihoNr00202021GekleurdeZilvergelatinedruk

Kajioka Miho, #0020, 2021, gekleurde zilvergelatinedruk.


Let op het boek

DSC04413FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaDomenicoGhirlandaioFrscoSeriesScenesFromTheLifeOfTheVirginStJoachimIsDrivenFromTheTemple1485-1490

De fresco’s zijn overweldigend. ‘Perspectief’ is ontdekt als techniek bij het tekenen en schilderen, en dat zullen we weten ook. Florence, Basilica di Santa Maria Novella, Domenico Ghirlandaio. Fresco serie ‘Scenes from the life of the Virgin, 1485 – 1490.


DSC04416FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaDomenicoGhirlandaioFrscoSeriesScenesFromTheLifeOfTheVirginStJoachimIsDrivenFromTheTemple1485-1490

Domenico Ghirlandaio. Fresco serie ‘Scenes from the life of the Virgin: St Joachim is driven from the Temple, 1485 – 1490.


DSC04418FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaWoodenChoirDesignGiorgioVasariBuiltByGiovanniGargiolliInlaidBackrestBaccioDAgnolo

In een eerder bericht stond deze bank ook al. Toegegeven, ik liep er rond als een kind in een snoepwinkel. Je weet niet waar je moet kijken. Overal schitterende kunstwerken, vooral uit de renaissance. Wooden choir bench, design Giorgio Vasari, built by Giovanni Gargiolli, inlaid backrest Baccio d’Agnolo.


DSC04417FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaWoodenChoirDesignGiorgioVasariBuiltByGiovanniGargiolliInlaidBackrestBaccioDAgnolo

Giorgio Vasari, Giovanni Gargiolli en Baccio d’Agnolo.


DSC04420FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovella

Basilica di Santa Maria Novella.


DSC04422FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaGiorgioVasariResurrectionOfChristWStCosmoStDamianoStJohnTheBaptistStAndrew1568

Basilica di Santa Maria Novella, Giorgio Vasari, Resurrection of Christ with St Cosmo, St Damiano, St John The Baptist and St Andrew. 1568.


DSC04424FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaGiorgioVasariResurrectionOfChristWStCosmoStDamianoStJohnTheBaptistStAndrew1568HetBoek

Dit is het boek. Giorgio Vasari, Resurrection of Christ with St Cosmo, St Damiano, St John The Baptist and St Andrew. 1568.


DSC04425FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTommasoGuidiDettoMasaccioTrinità1424=1425

Dit vind ik een heel typische afbeelding. Sterk qua symboliek en heel specifiek voor het Christelijk geloof: God de vader die de gekruisigde Christus ‘draagt’. Florence, Basilica di Santa Maria Novella, Tommaso Guidi ook wel Masaccio genoemd, Trinità, 1424 – 1425.

DSC04426FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTommasoGuidiDettoMasaccioTrinità1424=1425

‘Trinità’ is in het Nederlands ‘De Heilige Drie-eenheid’. Er is een heel interessant Wikipedia-artikel (dat ook in het Nederlands beschikbaar is) over dit werk. Dat kun je hier vinden.


Schoonheid die imperfect, vergankelijk en onvolledig is

Wabi-sabi

Wabi-sabi is een concept in de traditionele Japanse esthetiek.
Centraal staat de acceptatie van vergankelijkheid en imperfectie.
Wabi-sabi wordt soms beschreven als het waarderen van schoonheid die imperfect, vergankelijk en onvolledig is.
Het komt voor in alle vormen van Japanse kunst.

DSC06105SieboldJapanMuseumWabiSabiHorieMikaBecomeAWoodenPole2019CyanotypieOpHandgemaaktJapansGampiPapier

Sieboldhuis, Japan Museum: Wabi-sabi, Horie Mika, Become a wooden pole, 2019, cyanotypie op handgemaakt Japans gampi papier.


Gampi is een typisch Japans, handgeschept papier.
Handgeschept is per definitie minder glad of effen dan papier
dat machinaal is gemaakt.
Het papier heeft ook ‘natuurlijke’ randen.

Cyanotypie is een oudere vorm van afdrukken van negatieven of
andere voorwerpen. Als belichting dienen de (UV-)stralen van
de zon.

Deze foto’s hebben ten minste op 3 niveaus kans om imperfect,
vergankelijk en onvolledig te zijn:
= het papier zorgt er voor dat iedere afdruk anders is door
de bijzondere structuur. Dat wil zeggen dat die structuur kan
leiden tot bijzondee situaties maar het kan ook de afbeelding
‘verstoren’;
= cyanotypie is afhankelijk van de zon (of een oude hoogtezon) waarbij
belichtingsduur en intensiteit per definitie variabel is;
= de door de fotograaf gemaakte foto draagt natuurlijk ook
bij aan het fenomeen. Daarbij lijkt Horie Mika zich te richten
op natuurlijke transitieprocessen. Die zijn per definitie
imperfect, vergankelijk en onvolledig.

Ik vind de resulteten gewoon mooi.

DSC06104SieboldJapanHuisWabiSabi

DSC06106SieboldJapanMuseumWabi-SabiHorieMikaSnowMeltsAfterASpringBreeze2020CyanotypieOpHandgemaaktJapansGampiPapier

Horie Mika, Snow melts after a spring breeze, 2020, cyanotypie op handgemaakt Japans, gampi papier.


DSC06110SieboldJapanMuseumWabi-SabiHorieMika


DSC06107SieboldJapanMuseumWabi-SabiHorieMikaStrawsThatRunInTheSameDirectionAsTheWaterIsFlowing2019CyanotypieOpHandgemaaktJapansGampiPapier

Horie Mika, Straws that run in the same direction as the water is flowing, 2019, cyanotypie op handgemaakt, Japans, gampi papier.


DSC06111SieboldJapanMuseumWabi-SabiKunstenaars

De tentoonstelling bevat werk van meerdere kunstenaars, uit Japan maar ook uit Nederland. De catalogus is heel bijzonder (maar zal nu wel uitverkocht zijn). Dit was een eerste blik op een zeer interessante tentoonstellin die je blik kan vernieuwen.


Who is who in de renaissance

Toen ik naar Florence ging had ik er geen onderzoek
naar gedaan.
Ik was het boek ‘De boekhandelaar van Florence’,
geschreven door Ross King, aan het lezen.
Ik had wel een reisgids gekocht maar er nauwelijks
iets van gelezen. Zelfs nauwelijks naar de plaatjes
gekeken.
Eén keer eerder was ik in Florence. Met eigen auto, één dag.

Dan loop je de Basilica di Santa Maria Novella binnen.
Een ongelofelijke verzameling kunst in een kerk- en
kloostercomplex. On-voor-stel-baar.

Meteen zie je iets dat je nog nooit gezien hebt (of
je nog nooit eerder was opgevallen).
De komende 10 dagen ga je het nog regelmaig zien.

DSC04386FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovella

Florence, Basilica di Santa Maria Novella.


DSC04393FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaGiottoCrucifix

Deze voorstelling (dit deel van deze voorstelling) was me niet eerder opgevallen. Dit is het voetstuk van een kruisbeeld. Geschilderd door Giotto. Je ziet een schedel onder/voor een hoop stenen. Golgotha, schedelplaats. De plaats van de kruisiging van Christus. Dat had ik al wel eerder gezien maar het bloed dat uit de wonden die de kruisiging veroorzaakt, die stroom bloed had ik eerder niet gezien. Het zou niet bij 1 voorstelling hiervan blijven in Florence.


DSC04388FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovella

De ingang verliep via een tuin rechts van de kerk.


DSC04390FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovella

Dat gaf me tijd om de achterkant van de gevel van de kerk eens te bekijken. Je ziet hier goed dar de vorm van het gebouw en de vorm van de gevel verschillen. Dat komt vandaag nog steeds voor en in Nederland kennen we dat van de grachten in Amsterdam.


DSC04391FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovella

Nog een thema van deze vakantie. Ik zal nog veel leeuwen tegenkomen, op schilderijen of als beeld.


DSC04392FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovella

Een eerste indruk bij binnenkomst.


DSC04394FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaGiottoCrucifix1288-1289

Basilica di Santa Maria Novella, Giotto, Crucifix, 1288 – 1289.


IMG_9224FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaGiottoAmbrogioBondoneCrucifix1288-1289

Hetzelfde kruisbeeld, maar dan vanaf een prentbriefkaart.


IMG_9222FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaGiottoDetailVanDeMadonnaVanDeCrucifix

Dit is de afbeelding van Maria zoals te zien is op dezelfde kruisiging van Giotto, de afbeelding links. De houding van het hoofd en het gezicht wijzen op Giotto.


DSC04395FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaMadonnaDelRosario1938

Dit complex is niet alleen een Who is who maar ook een tijdscapsule. De crucifix wasvan net voor 1300, deze Italiaanse voorstelling – Madonna del Rosario – is uit 1938. Van 600 jaar later.


DSC04400FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaTombOfTediceAliottiDeVisdominiBishopOfFiesoleC1336-1350

Tomb of Tedice Aliotti de Visdomini, bishop of Fiesole. Circa 1336 – 1350.


DSC04401FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaGiorgioVasariMadonnaOTheRosary1569

Vooral bekend van zijn boek Vite. Dit boek is nog steeds een van de belangrijkste biografische bronnen van renaissancekunst voor kunsthistorici: Giorgio Vasari, Madonna of the Rosary, 1569. Een enorm groot werk.


DSC04403FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaFilippinoLippiCappellaStrozziJohannusWektDrusianaOpInEfeze1487-1502

Dan de fresco’s. Filippino Lippi, Cappella Strozzi, Johannes wekt Drusiana op in Efeze, 1487 – 1502.


IMG_9226FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaFilippinoLippiCappellaStrozziJohannusWektDrusianaOp1487-1502

Van de briefkaart.


DSC04404FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaDuccioDiBuoninsegnaChristEnthronedBetweenTwoAngelsCa1285

Overal waar je kijkt, iedere vierkante centimeter. De ene meester na de andere. Duccio di Buoninsegna, Christ enthroned between two angels. Circa 1285.


DSC04407FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaFilippinoLippiCappellaStrozziAdam1487-1502

Filippino Lippi, Cappella Strozzi, Adam, 1487 – 1502.


DSC04408FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaDomenicoGhirlandaioAndWorkshopAnAngelAppearsToZachariasInTheTemple1485-1490

Domenico Ghirlandaio aand workshop, An angel appears to Zacharias in the temple, 1485 – 1490.


DSC04411FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaWoodenChoirDesignGiorgioVasariBuiltByGiovanniGargiolliInlaidBackrestBaccioDAgnolo

Je mag er niet gaan zitten maar daar ben ik nu wel aan toe. Houten bank; ontwerp Giorgio Vasari, gebouwd door Giovanni Gargiolli, inlegwerk in de ruggen door Baccio d’Agnolo.


DSC04410FlorenceBasilicaDiSantaMariaNovellaWoodenChoirDesignGiorgioVasariBuiltByGiovanniGargiolliInlaidBackrestBaccioDAgnolo

Ontwerp Giorgio Vasari, gebouwd door Giovanni Gargiolli, inlegwerk in de ruggen door Baccio d’Agnolo.


Giovanni della Robbia

Uit de tijd dat er nauwelijks verschil bestond tussen een
ambachtsman en een kunstenaar.
Giovanni della Robbia kwam uit een artistieke familie: vader
Andrea della Robbia was ook een beeldhouwer.
Werken van hun hand vind je in de grote musea van de wereld…….
….en in een drukke winkelstraat in Florence.

DSC04383FlorenceGiovanniDellaRobbiaTabernacoloDellaFonticine1522 Detail

Giovanni della Robbia. Dit ‘Tabernacolo della Fonticine’ is uit 1522.


DSC04383FlorenceGiovanniDellaRobbiaTabernacoloDellaFonticine1522

Het complete werk bestaat uit een fontein, een serie beeldhouwwerken, decoratieve elementen en elementen ter bescherming van het geheel tegen weer en wind.


DSC04384FlorenceGiovanniDellaRobbiaTabernacoloDellaFonticine1522

Het werk is geen plat reliëf of een beeldengroep. Het is samenstelling van allerlei componenten. Giovanni della Robbia, Tabernacolo della Fonticine, 1522.


IMG_8752FlorenceGiovanniDellaRobbiaTabernacoloDellaFonticine1522

Twee van de hoofdjes van de cherubijnen in de fontein.


DSC04385FlorenceGiovanniDellaRobbiaTabernacoloDellaFonticine1522


Pierre Soulages

IMG_9201NRCPierreSoulages20221027PSIn2010Op90JarigeLeeftijdVoorEenVanZijnSchilderijen

Pierre Soulages in 2010, op 90-jarige leeftijd, voor een van zijn schilderijen. Je ziet of hoort niet veel over deze Franse kunstenaar. Maar op 27 oktober 2022 stond een necrologie in de NRC.


IMG_9202NRCPierreSoulages20221027 01KopIMG_9202NRCPierreSoulages20221027 02TekstIMG_9203NRCPierreSoulages20221027 03Tekst

PierreSoulagesPeinture1970

Pierre Soulages, Peinture, 1970. Een typisch voorbeeld van het werk van Soulages.


IMG_9200NRCPierreSoulages20221027

De pagina van de NRC waar het artikel stond. NRC, 27-10-2022.


Gerrit de Morée in het Gele Huis

Er is een tentoonstelling van werk van Gerrit de Morée
in Het Gele Huis in Princenhage.
Ruim één jaar geleden schreef ik ook over hem naar
aanleiding van een muurschildering in Electron.

In het verleden zag ik meerdere keren de muurschildering
in de moderne kerk van Prinsenbeel. Er zijn met verschillende technieken
vormen in de muur aangebracht die een geheel vormen met de
abstracte sculpturen die er voor staan.
Slim bedacht en mooi uitgevoerd.
Heel modern voor een agrarisch dorp als Prinsenbeek was in
de jaren zestig.
Het is werk van Gerrit de Morée.

IMG_9178HetGeleHuisGerritDeMoree

De ‘poster’ van de tentoonstelling. Gerrit de Morée.


IMG_9179HetGeleHuisGerritDeMoreeText01

Gerrit de Moréé wordt op 28 januari te ’s Hertogenbosch geboren.
Als kind al toont de Morée een bijzondere belangstelling voor al wat leeft en groeit en bloeit.
Een fascinatie die hij zijn leven lang zou houden en ook tot uiting kwam in zijn werk.
Vooral dieren hadden een bijzondere aantrekkingskracht op hem.
Het zich steeds maar weer kunnen verwonderen over de schoonheid van de natuur en het eindeloos respect hiervoor, waren kenmerkende eigenschappen van hem.
Hij kon inspiratie halen uit de kleinste diertjes en zag het grootse in het kleine.
Zelf vond hij het jammer gat veel mensen aan een hoop dingen voorbij gingen.
In 1923 verhuit Gerrit de Morée met zijn ouders naar Breda, waar ijn vader in dienst treedt als kapelmeester van het zesde regiment infanterie (het roemruchte “Zesde”).
Inmiddels is gebleken dat de Morée over bijzonder tekentalent beschikt, getuige een prachtig pentekeningetje dat hij in die tijd voor zijn vader maakt.
Een opleiding in die richting ligt dan ook voor de hand en de Morée gaat studeren aan de Koninklijke Academie Voor Beeldende Kunsten in Den Bosch en aan de RK Leergangen te Tilburg.
Hier krijgt hij les van kunstenaar Jan van Delft.
Begin jaren dertig studeert de Morée nog enige tijd in Parijs aan de Académie de la Grande Chaumière.
In 1929 behaalt hij zijn MO-akte tekenen, zodat hij naast beeldend kunstenaar ook tekenleraar is.
Een ideale combinatie voor de Morée, want het onderwijs boeit hem.
In het begin geeft Gerrit de Morée voornamelijk les op zijn atelier en op de Nijverheidschool te Roosendaal en de avond-tekenschool te Gilze.
Samen met Niel Steenbergen en Dio Rovers richt hij in 1945 De Vrije School voor Beeldende Kunsten op.
Dit zou het latere St. Joost worden.

IMG_9180HetGeleHuisGerritDeMoreeText02

Hij vindt het een uitdaging om met zijn studenten nieuwe technieken toe te passen en er uit te halen wat er in zit.
De Morée is graag gezien bij zijn leerlingen die hem soms liefkozen “ome Gerrit” noemen.

In 1933 wordt op initiatief van kuntenaar Jan Strube de Bredasche Kunstkring opgericht.
Ook hier was Gerrit de Morée nauw betrokken.
Hij vervulde in het begin even de functie van secretaris.
In de crisisjaren is er ook voor kunstenaars weinig werk.
De Morée verdient in die periode de kost voornamelijk met het maken van enorme hoeveelheden illustraties voor boeken, bladen en tijdschriften.
Gerrit de Morée moet gedurende zijn leven duizenden illustraties hebben geproduceerd.
In de oorlogsjaren maakt hij een aantal muurschilderingen waaronder in het Ignatiusziekenhuis te Breda en in het gemeentehuis te Chaam.
Ook de Duitse bezetters willen wel een muurschildering van hem, maar dit weigert hij door te zeggen dat hij hiertoe gebrek aan inspiratie heeft.

Vanaf de jaren vijftig is de Morée ook een veelgevraagd monumentaal kunstenaar.
Hij maakt oa sgraffito’s, mozaïken en glas-in-loodramen voor kerken, bedrijven en openbare gebouwen.
Helaas hebben een flink aantal van deze werken, door kortzichtigheid en onwetendheid de sloophamer niet overleefd.

In de jaren zeventig is Gerrit de Morée actief betrokken bij de oprichting van de Beeldenaar.
Een instituut voor amateur beeldende kunst.
Ook werd hij gevraagd om voor korte tijd de functie van directeur te bekleden van De Beyerd.
In 1974 neemt de Morée op grootse wijze afscheid van zijn St. Joost.
Van pensionering is volgens hem geen sprake, odat het gewoonweg niet bestaat is zijn vak.
Hij blijft dan ook tot het einde van zijn leven zeer productief.

Op 13 oktober 1981 overlijdt Gerrit de Morée plotseling in kunsthandel Jas te Breda.
Hij is tweeënzeventig jaar oud geworden.
Zijn kunst blijft en het sparen van de muurschilderingen in Chaam zijn een ode aan deze voor Breda zo belangrijke kunstenaar.

P. Horward


IMG_9181HetGeleHuisGerritDeMoreeDeTerugkeerVanDeVogels

Gerrit de Morée, De terugkeer van de vogels.


IMG_9182HetGeleHuisGerritDeMoreeLuilekkerland1973

Gerrit de Morée, Luilekkerland, 1973.


IMG_9183HetGeleHuisGerritDeMoreeDeOntsnapping1972

Gerrit de Morée, De ontsnapping, 1972.


IMG_9184HetGeleHuisGerritDeMoreeDonQuichote

Gerrit de Morée, Don Quichote.


IMG_9185HetGeleHuisGerritDeMoreeDeArkVanNoach1967

Gerrit de Morée, De ark van Noach, 1967.


IMG_9186HetGeleHuisGerritDeMoreeWitteSchapenZwarteSchapen1967

Gerrit de Morée, Witte schapen, zwarte schapen, 1967.


IMG_9189HetGeleHuisGerritDeMoreeRuiter1967

Een heel sterk beeld. Gerrit de Morée, Ruiter, 1967.


IMG_9190HetGeleHuisGerritDeMoreeDeScheppingVanDePlanten1968

Gerrit de Morée, De schepping van de planten, 1968.


IMG_9191HetGeleHuisGerritDeMoreeScheppingVanDeWaterdieren1969

Gerrit de Morée, De schepping van de vissen, 1969.


IMG_9192HetGeleHuisGerritDeMoreeBredaOnsEigenStad1979

Het Gele Huis, Gerrit de Morée, Breda ons eigen stad, 1979.


IMG_9193GerritMoréeArtisFormaCliché

De aanleiding van de tentoonstelling is vast ook de verschijning van een boek met vouwplaten van dieren. Hierboven zie je clichés. De linkse is zeker van een bouwplaat.


IMG_9195GerritMoréeArtisFormaIMG_9196GerritMoréeArtisForma

De voorbeelden.


IMG_9198GerritMoréeArtisForma

Het boek: artis-forma.


c’est ne pas snert

De erwtensoeppuristen zullen zeggen: “dit is geen erwtensoep”.
“Nee, dit is geen snert.
De kleur is minder groen als we graag zien.
Ik herken ingredienten die er niet in thuis horen.”

Ze hebben gelijk.
Dit is erwtensoep met met een klein restje van een eigen
bereiding met bruine bonen. Niet veel maar de kenners zien het meteen.

IMG_9197Snert

De soep is heerlijk.


IMG_9199snert

Inderdaad, die eet je niet met een saucijzenbroodje. Maar die had ik in huis. Het smaakte uitstekend en ik kan er vandaag en morgen nog van genieten. Oh ja, het is er ook niet koud genoeg voor!


Zie ginds…

IMG_9176ZieGindsVoorEnAchterkant

Mijn stoomboot wordt een soort van sandwich: een messig voorkant die ik als eerste zaagde, een achterkant dit ik vandaag maakte en ertussen komen twee kleuren plexieglas (lichtblauw voor de lucht en donkerblauw voor het water).


IMG_9177ZieGinds

Beide delen moeten nu gevijld worden zodat ze mooi op elkaar passen. Dat kan ik bij MakersBase in de bibliotheek in Breda, De Nieuwe Veste, de twee plexiglasdelen laten lasersnijden. Daarna kunnen de delen aan elkaar gemaakt worden en kan het afgewerkt worden.


Een aantal jaren geleden heb ik een ontwerp gemaakt voor een boekband,
beter gezegd, voor de afbeelding op de boekband.
Het is er nooit van gekomen de afbeelding uit te snijden maar misschien
dat ik dat alsnog ga doen.

Het was de hoed…

DSC04379DeHoed

Deze hoed is een detail van een standbeeld op het Piazza dell’ Indipendenza in Florence. Dat trok mijn aandacht. Ik had geen idee wie de man was waar dit beeld voor was. Gelukkig helpt Wikipedia dan thuis. Overigens, ik had dit bericht ook ‘Het was de duif…’ kunnen noemen.


Het beeld betreft het standbeeld van Ubaldino Peruzzi.
Hij leefde van 1822 – 1891 en werd beroemd als politicus.
Twee keer burgemeester van Florence.
Meer over hem vind je hier en over het monument hier.
Die laatste pagina is niet helemaal correct. Ze dateren het
monument in 1608.

DSC04378FlorencePiazzaDellIndipendenzaUbaldinoPeruzzi1898


Ubaldino Peruzzi (1822–1891) is depicted announcing on 27 April 1859, to the assembled Florentines in Piazza Maria Antonia that the Duke Leopold II had left, ending the rule of the Habspurg-Lorraine in Florence.

Four bronze bas-reliefs on the base depict other episodes of Ubaldini’s life:

In 1848, as captain of the Civic Guard, he obtains the freedom of the Tuscans captured in Battle of Curtatone and Montanara.
On April 27, 1859, Ubaldini announces the flight of the Grand Duke Leopold.
On September 20, 1870, in front of Palazzo Feroni (then town hall), Ubaldini announces the fall of Rome.
On September 13, 1875, Ubaldini inaugurates the statue of David in the Piazzale Michelangelo.

DSC04380FlorencePiazzaDellIndipendenzaUbaldinoPeruzzi1898

Basreliëfs komen in verschillende vormen voor: bijna plat maar soms ook zoals hier met ver uitstekende delen.


DSC04381FlorencePiazzaDellIndipendenzaUbaldinoPeruzzi1898-12-3september1875

Dit is de inauguratie van het ‘David’-monument op Piazzale Michelangelo, een uitzichtpunt waar veel toeristen te vinden zijn. Op het reliëf staat 12 september 1875 maar op internet zie ik op meerdere plaatsen 13 september. Dus zeg het maar.


DSC04382FlorencePiazzaDellIndipendenzaUbaldinoPeruzzi1898-20september1870DuifIMG_8750FlorencePiazzaDellIndipendenzaUbaldinoPeruzzi1898-27april1859Duif

De duiven.


Gekocht op de BoekAmbachtBeurs

Even een overzicht van de zaken die ik gekocht of opgehaald
heb op de BoekAmbachtBeurs.

IMG_9162NederlandLeestYvonneKeulsMevrouwMijnMoeder

Links de beursuitgave en rechts het ‘Nederland leest’-boek voor 2022. De actie ‘Nederland leest’ deelt ieder jaar via onder andere de bibliotheken gratis exemplaren uit van een Nederlands boek. De oplage loopt ieder jaar in de honderdduizenden exemplaren. Dit jaat heeft de Stichting Handboekbinden een 1000-tal exemplaren beschikbaar gekregen in losse katernen. Boekbinders kunnen dus aan de slag, kunnen met hun fantasie een unieke omslag maken.


IMG_9165MélanieDusarseBatikEtPapierJapon

Op de stand van Mélanie Dusarse kocht ik een vel van papier dat ze maakt. Ze gebruikt een soort rijstpapier waarop ze met een aan batik verwant proces de decoratie maakt. Ieder vel is uniek.


IMG_9166PapiermolenDeSchoolmeesterZaanschBord

Ook uniek is het papier/karton dan Papiermolen De Schoolmeester maakt: Zaansch bord. Mooi, stevin maar flexibel karton gemaakt van lompen. Vier kleuren kocht ik. Je kunt dit ook online kopen. Richt je vraag aan ‘deschoolmeester@zaanschemolen.nl’.


IMG_9167AtelierWONWonjinLeeVersierdeHanji

Nog eens drie unieke vellen papier. Het papier is Koreaan handgemaakt ‘hanji’. Atelier WON, Wonjin Lee, maakt dit papier op een soort van houten mal. In het hout is een patroon gesneden. Ze legt het papier op de mal, brengt een was aan en drukt dan met een vlakke steen op de was/het papier. Zo ontstaat op het papier het patroon van de houtblok. De was wordt aangedrukt en je krijgt een soort van waterafstotend papier om je boeken in te binden.


IMG_9170AtelierWONWonjinLeeVersierdeHanji

Dit is een compositie van de drie vellen die ik kocht. Hier zie je het patroon goed. Als je het productieproces wilt zien dan kan dat op deze website.


IMG_9171AtelierWONWonjinLeeVersierdeHanjiPatroonOpDeAchterkant

Ook op de achterkant is het patroon te zien.


IMG_9172HermanJDeVriesMeetkundigVlakornament1891UitgeverijBoekblokJannieDeGroot

Dit is het pakket van Uitgeverij Boekblok. Een uitgebreide heruitgave van een losbladige uitgave over ornamenten: Herman J de Vries bracht de originele, losbladige set op de markt met als naam ‘Meetkundig Vlakornament’. De originele uitgave is van 1891. Nu brengt Uitgeverij Boekblok, Jannie de Groot het werk opnieuw uit. Met en moderne introductie over de uitgave en over hoe dergelijke ornamenten zelf te maken. Daarnaast een serie voorbeelden van ornamenten in kleur.


IMG_9173HermanJDeVriesMeetkundigVlakornament1891UitgeverijBoekblokJannieDeGroot

De moderne introductie. Er is heel veel denkwerk in dit project gegaan. Je kunt er een losbladig werkstuk van maken met bijvoorbeeld een doos om de bladen in te bewaren. Maar de grootte van het papier stelt je ook in staat om er een Japanse binding van te maken (Japan is wel een rode draad van dit bericht aan het worden).


IMG_9174HermanJDeVriesMeetkundigVlakornament1891UitgeverijBoekblokJannieDeGroot

De gekleurde ornamentvoorbeelden komen steeds in tweevoud. Zo kunnen ze bijvoorbeeld als schutblad dienst doen. Maar misschien heeft het boek nog veel, veel meer ideeen dus eerst maar eens uitgebreid bij stilstaan.


In Leiden ben ik naast de BoekAmbachtBeurs ook nog naar het Rijksmuseum
van Oudheden en het Japanmuseum (!) geweest.
Dus daar gaan binnenkort nog foto’s van volgen.
Maar nu even de twee Catalogi.

IMG_9164ByblosRijksmuseumVanOudheden

Byblos, de plaats in Libanon waar een van de eerste grote, internationale havens was.


IMG_9163JapanmuseumSieboldHuisAnnemarieZethofWabiSabi

Een bijzondere catalogus in de beperkt oplage van 250 exemplaren over de tentoonstelling Waabi Sabi. Samengesteld door Annemarie Zethof. Japan museum, SieboldHuis.


Wabi Sabi is een Japanse levenshouding die je terug kunt vinden
in de foto’s van een reeks Japanse en Nederlandse fotografen.
Binnenkort meer.

Ommetje in Florence

Toen ik aankwam in Florence waar ik 10 nachten zou
blijven, ging ik eerst maar eens wat rondlopen
om gevoel te krijgen voor de ´plattegrond´.
Waar is wat.

IMG_8742FlorenceEersteOmmetjeDuomoSantaMariaDelFiore

Florence, de Duomo, Santa Maria del Fiore.


IMG_8743FlorenceEersteOmmetjeDuomoSantaMariaDelFioreIMG_8744FlorenceEersteOmmetjeDuomoSantaMariaDelFioreIMG_8745FlorenceEersteOmmetjeDuomoSantaMariaDelFiore


IMG_8747FlorenceEersteOmmetjePalazzoVecchio

Palazzo Vecchio.


IMG_8748FlorenceEersteOmmetje


IMG_8751FlorenceEersteOmmetjeMiniboekjes

Miniboekjes. Er is veel te zeggen over het centrum van Florence. Over de kunst, de terrassen, de winkels, de musea, de restaurants, de rivier (Arno). Maar de meeste boek- en schrijfwinkeltjes koketteren met ambachtelijk schrijven, kaligrafie en boekbinden maar zijn in werkelijkheid tourist traps voor papierwaren.


IMG_8752FlorenceEersteOmmetje

Een detail van een fontein.