Vijftig tinten wit in het Valkenberg in Breda.
Breda, Cingelstraat.
Breda, Cingelstraat.
Breda, Havermarkt.
Ooit las ik met veel plezier Vrij Nederland.
Het eerste exemplaar dat ik kocht, was een papieren
versie, formaat krant.
Later ging men terug in omvang en verdween de bijlage.
Daar stond tegen over dat het blad steeds
meer een glossy uitstraling kreeg.
Vrij Nederland, de weg kwijt, veranderde van
een toonaangevend, links opinieblad, in een
blaadje voor politieke partijen die zelf al lang
de weg kwijt waren.
Een soort de lamme die de lamme helpt.
Terwijl ik minder ging lezen in het blad wilde ik
ze toch niet weggooien. Uiteindelijk heb ik het blad
opgezegd maar er bleven nog wat stapels bladen achter.
Nu heb ik de omslagen van de bladen gehaald.
misschien kan ik daar nog iets mee.
Al is het maar het bericht van vandaag maken.
Vrij Nederland, de jaren uitsorteren.
Terwijl ik de jaren op stapeltjes leg deed ik
inspiratie op over wat al deze covers zeggen over een
blad en misschien wel Nederland.
Waarschijnlijk is over de datering van dit nummer heel lang nagedacht. De twee tweewekelijkse nummers vallen in twee kalenderjaren alleen……
Een cover had Harry Mulisch tot onderwerp. De artikelen in de rubriek ‘De republiek der letteren’ over Mulisch heb ik bewaard. Daar ga ik zeker nog op terugkomen.
Vandaag weer verder met verven en passen en meten.
De eerste reeks met bandjes was natuurlijk droog na zo’n drie dagen drogen. Dus hem ik het katern op de juiste hoogte in de boekband gelegd (marge aan kop en staart ten opzichte van de boekband is aan elkaar gelijk). Zo kan ik zien waar de gleuven in de boekband moeten komen, die kan ik dan snijden en uitproberen.
Bandje nummer 1 heb ik door de boekband gekregen. De insnijding is pal tegen het voorplat gemaakt in de scharnierruimte tussen voorplat en rug. Kunst gaat worden die insnijding op de juiste maat te maken en zorgen dat die insnijding zo mooi mogelijk blijft en bijvoorbeeld niet gaat rafelen.
De band gaat dan door het perkament. Als ik dat uiteindelijk definitief ga doen dan moeten ook de schutbladen gelijmd worden en zal het perkament op de boekband gelijmd gaan worden. Eigenlijk heb ik dat nog niet eerder geprobeerd.
Nu het er op lijkt dat wat ik bedacht heb ook uitvoerbaar is verf ik de bandjes aan de achterplat.
De laatste drie kunnen nu ook een tijdje drogen. Ben het vernissen bijna vergeten. Nog even zien of ik dat ga doen en wanneer.
Ik ben blij dat ik besloten heb met drie delen perkament te werken en niet met een brede strook. Zonder extra ingrepen had dat te veel spanning op de rug gegeven. Op termijn zou dat zeker gevolgen voor het perkament en de rug gehad hebben. Om nog maar niet te spreken over het leesgemak.
Of ik nog nagedacht heb over een decoratie op de rug. Ik zal je een hint geven op bovenstaande foto.
Het Huis van het Boek heeft naast zijn tijdelijke tentoonstellingen
ook een vaste collectie.
Naar de middeleeuwse schilderijen, bijvoorbeeld, ga ik altijd even kijken.
De boekenzaal is prachtig. Alleen al vanwege de vitrines.
Fotograferen van de boeken in die vitrines valt niet mee.
En dat wil ik graag want deze keer lagen er weer werken van
drukkers en margedrukkers met een grote ‘D’ en ‘M’.
De vitrines zorgen voor spiegelingen en donkere en lichtere banen. Het best kun je ook zelf gaan kijken natuurlijk. Bijvoorbeeld naar dit boek: Euclides, Opus elementorum in geometriam artem, Venetiè, Erhard Ratdolt, 1482.
Je ziet in deze eerste versie in druk van dit werk
van de Griekse wiskundige die leefde rond 300 voor Christus
(hij wordt ook wel de vader van de meetkunde genoemd),
in de marges de tekeningen die in de tekst besproken worden.
Het boek alleen is al de moeite waard om te zien maar
het lag hier naast een boek dat er door is geïnspireerd.
Hier voeren de afbeeldingen de boventoon. En hoe! Wat zou ik graag willen zien hoe dit boek opent en wordt gesloten. Ik ben nu al onder de indruk van de zinsbegoocheling en de techniek die er komt kijken bij het maken van dit beeld. Sjoerd Hofstra, Elements of geometry by Euclid, Amsterdam – New York, 1994.
Iets heel anders. Gewoon prachtige titels en koppen in deze versie van Anna Simons: Dante Alighieri, La Divina Commedia, München, Bremer Presse, 1921.
Dit is ook bijzonder. Je ziet hier niet de afdruk maar het zetwerk. De loden letters en sierelementen die een portret vormen. Henk van Otterloo en Ton van Zuilen met hun zetwerk voor het ‘Portret van Laurens Janszoon Coster’.
In detail.
De bibliotheek van Huis van het Boek.
Zo’n kastje wil ik ook wel.
Dat allemaal na de tentoonstelling ‘Groeten uit de Oriënt’. Ik zou zo zaterdag weer gaan!
Gisteren besloten en ik ga de bandjes waarop
de katernen ingebonden zijn, blauw verven.
Het perkament blijft zijn natuurlijke kleur behouden.
Dan hoop ik dat de bandjes beter opvallen bij het resultaat.
Heb nog even overwogen een andere kleur blauw te
kiezen maar dat idee heb ik laten varen.
Vraag is nog wel of ik de geverfde bandjes ga vernissen.
Dit is het eerste bandje. Ik begin met de achterkant en verf straks ook de voorkant van het bandje. Dit doe ik dan zowel bij het voorplat en daarna nog een keer bij het achterplat.
Als ik voor ik was begonnen het hele ontwerp uitgewerkt had dan had ik dit verven allemaal al voor het inbinden kunnen doen. Maar ik vind het leuk om tijdens het binden van het boek nog veranderingen aan te brengen en dan zijn sommige dingen dus minder perfect. Hier zijn alle drie de bandjes aan één kant gedaan.
Hier is het eerste bandje ook aan de tweede kant geverfd. Daarna zijn de laatste twee ook gekleurd. Rest nog de eindjes aan de andere kant van het boek.
Een soort van dubbelaflevering.
Aan het boek heb ik afgelopen woensdag al gewerkt
maar je ziet me hier wel vaker een basis voor
een boekband in elkaar zetten.
Dus die foto’s zijn niet heel bijzonder.
Vandaag heb ik er ook aan gewerkt en vandaag is
de vormgeving best wel veranderd. en wie weet
gaat dat morgen nogmaals gebeuren.
Woensdag was ik nog aan het experimenteren met mijn dummy boekband. Maar perkament – los op de rug of niet – op de boekband van een bandzetter aanbrengen op voor, achterplat en rug, is volgens mij geen goed idee. Dat idee heb ik dus voor nu laten varen. Ik ga werken met drie stukken perkament: een voor op het voorplat, een voor op het achterplat en een op de rug. Op deze foto zie je dat ik de dummy vouw zoals een boekband dat moet kunnen en je ziet dat het perkament op de rug los zit en dus bol gaat staan. Niet erg maar niet erg praktisch voor de lezer.
Rug gesneden en de drie delen (voorplat, achterplat en rug) met elkaar verbonden met een stuk kraftpapier.
Steeds opnieuw passen en meten.
Dat was woensdag.
Vandaag de draad opgepakt.
De basis beplakken met boekbindlinnen en dadelijk de hoeken snijden.
Als de hoeken gesneden zijn kun je de omslagen vastmaken.
De ondergrond is gewijzigd. Ik heb een schone, oude handdoek onder het boek gelegd om zoveel mogelijk de band te beschermen tegen eventuele lijm- of verfresten.
Weer passen en meten. Zie dat er een leeslint is aangebracht. Hierna is een kapitaalband aan de rugzijde van de boekband aangebracht.
De vorige keer had ik bedacht hoe ik er voor kan zorgen dat de bandjes waar de katernen op zijn genaaid, zichtbaar kunnen worden op de boekband. Daarbij had ik een stuk stevig papier gebruikt en had daar de insnijdingen gemaakt. Dat stuk papier was erg geometrisch. Misschien niet zo’n goed idee. Hier probeer ik door wat extra papier te plakken, het oppervlak te vergroten en te zien of ik een betere vorm kan maken met het perkament waarbij de insnijdingen wel gerespecteerd worden. Hier is de schets een soort van glooiende lijn. Maar nog niet tevreden.
Hier probeer ik een vorm die wel wat weg heeft van de letter ‘B’. Dat past wel bij een (geïllustreerd) BoekBindersBoek.
Nog wat experimenteren. Wat nu als ik de bandjes blauw verf, vallen ze dan beter op in het perkament? Het blauwe bandje ligt links op de foto. Ander idee is op het perkament te verven. In beide gevallen gebruik ik een acrylverf.
Het wordt denk ik de ‘B’-vorm. Hier is de vorm al uit het perkament gesneden.
Als ik het blauw geverfde bandje straks in het perkament rijg geeft dat zo’n soort effect (hier een bandje in stevig papier gestopt).
Hier ligt het stukje blauw geverfd perkament. Daar heb je de keuze heel dekkend te verven of grover, minder dekkend. Dit gaat hem niet worden denk ik maar dat beslis ik denk ik morgen.
Deze week maakte ik bruine bonensoep. Volgens mij had ik het recept voor die soep uit een oud kookboek al eens op mijn weblog gezet maar ik kon het niet vinden. Groente, veel groente: prei, wortel, ui, knolselderij en natuurlijk bonen. Maar er was deze keer een geheim ingrediënt aanwezig. Niet geheim omdat ik het niet vertel maar geheim omdat het onbekend was voor mij. een eerste bereiding.
Het geheim ingrediënt waren ‘krabbetjes’. Wordt in nogal wat recepten genoemd maar ik ben bij twee grootgrutters geweest en ze verkochten het niet. Blijkbaar moet je voor deze varkensribben naar een echte slager? De grootgrutters hadden wel gemarineerde en ongemarineerde spareribs. Op de foto de restanten van de ongemarineerde spareribs. Je kunt er een prima bouillon van maken (had ik nog nooit gedaan). De soep is heerlijk (al zeg ik het zelf).
De tentoonstelling ‘Groeten uit de Oriënt’ bestaat
in jet Huis van het Boek natuurlijk uit veel boeken.
Maar ook andere materialen.
Het wil duidelijk maken hoe onze stereotype beelden
tot stand komen. En, troost je, niet alleen westerlingen
halen stereotypen uit de kast om andere groepen mensen of
landen af te beelden en bespreken.
De tentoonstelling bevat bijvoorbeeld ook een reeks
voorbeelden met bladen uit Turkije. Vermoedelijk gaat
het er in andere delen van de wereld niet anders aan toe.
Maar de tentoonstelling.
De meest gênante voorbeelden heb ik maar achterwege gelaten.
Een mooie uitklapbare afbeelding van Mekka. A. Reland, La religion des Mahometans exposée par leurs propres docteurs…, Den Haag, 1721.
Detail van de plaat.
Nog een boek met een grote plaat. Pierre Dan & Simon de Vries, Historie van barbaryen en des zelfs zeerovers, Amsterdam, 1684.

Dus het lijkt een plaat met boten maar het onderwerp is veel serieuzer.
Dit is een fantastisch boek. In de letterlijke betekenis van fantasie. De maker heeft de streken die hij beschreef nooit bezocht. Hij verzamelde informatie van allerlei bronnen en combineerde die. Olfert Dapper, Asia of naukeurige beschryving van het Rijk des Grooten Mogols en een groot gedeelte van Indiën, Amsterdam, 1672.
Heel wat later volgen deze tekeningen. Ideaal als je de Efteling wilt ontwerpen maar waarheidsgetrouw….. Marius Bauer, Een vizier op een kameel, ets. Eind 19e eeuw.
Marius Bauer, Een sultan, ets.
Dat erotiek een rol speelt bij het vormen van de stereotypes maken deze en komende foto’s duidelijk. Paul Rodenko maakte een serie boeken waarvan de titel eindigt met ‘…en andere vrijmoedige liefdesverhalen uit 1001 nacht’. Paul Rodenko, Schandaal in Damascus en andere vrijmoedige liefdesverhalen uit 1001 macht, Ooievaar-reeks, Bert Bakker, Den Haag, 1957 – 1959.
De volgende filmposter haken daar enthousiast op in:
The Son of the Sheik, Rudolph Valentino, 1926.
Voor het geval dat we dachten dat dit alleen
in een ver verleden gebeurde:
Valentino, Rudolf Nureyev, 1977.
Maar het volgende blijft voor mij
het meest bijzondere voorwerp op ‘Groeten uit de Oriënt’.
‘Beloning’ klinkt alsof ik iets bijzonders gedaan heb
maar dat is helemaal niet zo.
Als het lukt probeer ik ieder jaar de inzameling voor de
J.M.A. Biesheuvelprijs te steunen.
Deze literaire prijs richt zich op schrijvers van korte
verhalen zoals Maarten Biesheuvel schreef.
Dit jaar is de winnares Hanna Bervoets.
Mijn beloning is een door haar gesigneerd exemplaar van
het winnende boek en een boek van Uitgeverij Avalon.
Hanna Bervoets, Een modern verlangen. Van Uitgeverij Avalon ‘Een onoplosbaar vraagstuk’ een kort verhaal geschreven door Maarten Biesheuvel.
Super cadeau, toch?
Ik moet het alleen nog lezen.
De afgelopen week ontving ik en las ik het boek ‘Bommeldingen’.
Verhalen over Marten Toonder en Olivier B. Bommel.
Echte fanlectuur.
Op de HAVO had ik een vooruitstrevende (!) leraar Nederlands die vol vuur kon vertellen over de avonturen van Tom Poes en Olivier B. Bommel. Er mocht zelfs een boek van Marten Toonder op de lijst Nederlands. Inclusief de plaatjes op iedere pagina.
De boeken over Bommel en Tom Poes zijn erg onderhoudend
en hebben vaak ook echt inhoud.
Een plezier om te lezen.
Dit boek van Klaas Driebergen schiet wel eens door
in bewondering:
ik hoef niet te lezen over alle automodellen die
Marten Toonder ooit heeft bezeten en gereden.
Soms worden invloeden op Toonder beschreven die er
wel erg met de haren worden bij gesleept.
Ook zonder David en Goliath is ‘De tovertuin’ een
leuk verhaal.
Maar een verhaal over de rol van de boeken en de
bibliotheek is de verhalenreeks, is andere koek.
Dat levert een prachtige verzameling fragmenten op en
heel regelmatig een glimlacht.
Zeker als je jezelf realiseert dat ik ook in een luie
stoel zat te lezen en dat niet alles wat ik lees een
heel hoog wetenschappelijk niveau heeft.
Ik heb alleen geen open haard.
Afgelopen weekend ben ik toch nog even wat
verder gegaan met experimenteren.
Ik maak daarbij niet zulke mooie dummy’s als
sommige van mijn voorbeelden maar het geeft
al wel tot een belangrijke conclusie geleid.
Die kan ik hier al wel verklappen:
het gaat niet een strook perkament uit één stuk
worden dat de boekband gaat versieren.
Het worden drie stukken, een op ieder plat en
een los stuk op de rug.
Daarmee ontlast ik de scharnieren van de platten.
Ik had al een soort van plat gemaakt.Iets kleiner dan zoals het uiteindelijke voorplat gaat worden maar wel met een linnen bekleding op de verhoudingen ten opzichte van het perkament goed te kunnen inschatten. Nu wil ik snappen wat door druk de strook perkament op de boekband gaat opleveren. Ik heb geen boekband gemaakt op maat maar werk met drie stukken afvalkarton en een stuk afval boekbindlinnen.
Daar pas ik dan een stuk perkament op en geef de banen aan die ik ga lijmen. Ik wilde proberen het perkament op de rug niet vast te lijmen op het boekbindlinnen. Maar al snel bleek dat de kracht van het vouwen van het perkament er voor zorgde dat het perkament lof kwam van een plat. Toegegeven de strook die gelijmd was is smal en de lijm was misschien nog niet helemaal graat. Maar het risico dat dit straks mis gaat is te groot. Wellicht ga ik dat bij een volgende poging anders doen maar voor ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ zal de perkamenten versiering uit drie stukken bestaan. Geen risico.
Tussendoor uit een nieuw stuk karton (zaterdag gehaald) 2 platten gesneden. Stapje voor stapje…..
Door museumbezoek was het al weer even geleden.
Maar vandaag weer stappen gemaakt met het
‘Het geïllustreerde boekbindersboek’.
Ik wil er een bandzetter van maken waarbij ik twee
dingen anders wil dan normaal:
= ik wil de bandjes waarop de katernen gebonden zijn
aan de buitenkant van het boek zichtbaar maken;
= ik wil perkament gebruiken als ‘illustratie’ op
de boekband.
Hoe gaat het perkament op het boekbinderslinnen komen te liggen? Moet ik daarvoor ruimte uit de kartonnen platten sparen of kan het gewoon bovenop het linnen komen te liggen. Hoe gedraagt het perkament zich dan op de rug. Is het te stug en moet ik de rug niet met perkament bekleden of kan dat juist wel?
Daarom wil ik tenminste een gedeeltelijke dummy maken. Ik vond tussen het afval een stuk karton dat niet iets te klein is maar dat uitstekend kan helpen om gevoel te krijgen hoe massaal het perkament op de boekband gaat uitvallen. Hoe de vorm kan worden.
Dus de dummy heb ik even bekleed met een stuk linnen. Ik zie al snel dat het perkament dun genoeg is om bovenop het linnen aangebracht te worden.
Even de afmetingen (ook boor mezelf thuis).
Tussen de afvalstukken vond ik nog een stuk stevig papier dat ik als een stuk perkament gebruik. De door mij als mislukt bestempelde bedrukking speelt voor het uiteindelijke resultaat straks geen enkele rol. Ik maak insnijdingen waar ik straks de bandjes wil doorhalen om die zichtbaar te maken voor de lezer.
Het idee is dat de bandjes straks tussen het voorplat (en achterplat) en het perkament wordt vastgezet.
Zoiets moet het dan gaan worden.
Dan kan uiteindelijk het stuk perkament ook anders van vorm worden. Nu is het breedste stuk aan de bovenkant, dat moet de onderkant worden. De bedrukking heeft me doen besluiten dat ik ga proberen op het perkament te bedrukken met een tekst.
Vanmiddag eerst nog even nieuw karton gekocht.
Helemaal gereed om morgen de basis voor
de band in elkaar te gaan zetten.
In de VS is Indian Summer een gevleugelde uitspraak.
Het verwijst naar een periode van goed weer in
de nadagen van de zomer/begin van de herfst.
Wij zitten nu al weken in een soort van Indian winter:
een periode van opmerkelijk zonnige dagen in de
nadagen van de winter/het begin van de lente.
Het is heel mooi en erg aangenaam.
Normaal gesproken kun je Oorzaak en Gevolg
goed aan elkaar knopen.
Maar soms worden we als kijkers van het nieuws
bewust om de tuin geleid.
Dat is het onderwerp van de film ‘Wag the dog’,
letterlijk ‘kwispel de hond’.
Normaal is het andersom:
het is de hond die zijn staart kwispelt
en kwispelt de staart niet de hond.
Maar in de film wel.
Zo ook in onderstaande foto:
NRC: Het nieuwe Rusland. Dit is niet het nieuwe Rusland, dit Rusland bestaat al lang. Grappig was dat de film over dit optreden van Poetin ‘door technische fouten’ helemaal mis liep. Het zorgvuldig in scene gezet optreden kwam daardoor niet 100 % goed over. Het ‘Wag the dog’-optreden liep daardoor schade op. Het geeft wel aan hoever machthebbers willen gaan om ons om de tuin te leiden.
Op Wikipedia is een pagina te vinden over de film.