Het tempel complex bestaat uit een serie ‘ringen’
rond het hart van de tempel met de vijf torens.
Poortgebouw in een van de ringen.
Ook de poortgebouwen zijn rijk versierd. Soms ook met beelden zoals deze Buddha.
Het einde van een ballustrade met de veelkoppige slang. Hier op de rug gezien.
Om mensen niet te overvoeren met foto’s van Angkor Wat
wil ik ze wat doseren.
Op 10 januari van dit jaar bezochten we Angkor Wat.
Eigenlijk is Angkor Wat maar een van de vele tempels en
paleizen die in de buurt van Siem Reap in Cambodja staan.
Zo bezochten we op die dag:
Angkor Wat
Bayon (in het deel dat Angkor Thom heet)
Baphuon
Royal Palace en Phimeanakas tempel
Thommapon tempel
Chau Say Tevoda
Ta keo
Ta Prohm
Maar deze tiendaagse alleen foto’s van Angkor Wat en slechts
een paar per dag.
In de verte ligt Angkor Wat. Bekend om de vijf torens. Het symbool van Cambodja. Druk was het er zoals waarschijnlij iedere dag is deze tijd van het jaar.
In 1992 is Angkor Wat opgenomen in de World Heritage List van Unesco.
Angkor Wat bestaat uit in het hart van het complex een tempel met de vijf torens. Er om heen zijn er meerdere ommuringen met grote tussenruimtes. Het is dus een hele wandeling. Zeker als het heet is. Al die ommuringen hebben poortgebouwen en alles is prachtig versierd.
Een ommuring met een poortgebouw.
Kapsels doen me niet zo veel maar wat ik hier aan haardracht zag was ongelofelijk. Om nog maar niet te spreken over de kleding.
Dit was dan dag 1 van de Angkor Wat tiendaagse.
Even een dag zonder ‘oude stenen’.
Even afkicken van oudheden, als een aanloop naar Angkor Wat.
De dag begon met de bamboetrein.
Nee, de trein is niet van bamboe. Trein is eigenlijk een groot woord.
Het is een toeristische attractie waarbij je over een oud spoor
van A naar B wordt gebracht.
Het begin (A) is zomaar ergens in het groen, de bestemming (B)
is zomaar een groep huizen met een paar kramen.
Kortom het is een manier voor een groepje mensen (zonder werk?)
om geld te verdienen. Er staat nog iemand bij die op een
agent lijkt maar wat hij werkelijk is…..
Iedereen zit in het complot.
Dit is het ‘station’. Links en rechts liggen de ‘treinstellen’.
Gemakkelijk zit het niet op het platform met een paar schuimrubber matjes. Na een paar minuten komt er een tegenligger aan. Er is maar een spoor. Dus hoe los je dat op?
Nou, gewoon het platform van het onderstel afhalen.
Dan het onderstel van de rails afhalen.
De tegenligger laten passeren.
Het onderstel weer op de rails.
Dan het ‘platform’ weer terug op het onderstel. De aandrijving zit op het achterste onderstel. Zie je de bamboe?
Terug in Battambang hebben we een wandeling gemaakt. Battambang is de tweede stad van Cambodja met meer dan 100.000 inwoners. Weinig tot geen hoogbouw. Dus weids.
Natuurlijk zijn daar moderne tempels die de vormentaal van de antieke tempels overnemen.
Een aantal kruispunten zijn opgesierd met grote beelden.
Dit is er een ander voorbeeld van.
Niet alle straten zijn verhard.
Omheining van een modern tempelcomplex.
Deze decoratiewijze zullen we later in Angkor Wat nog terug zien.
Dit soort gezichten ook.
Het was een mooie, rustige dag. De dag erna was een reisdag. Dan komen we aan in Siem Reap. Deze stad met vliegveld dient als uitvalsbasis voor de tempels van Angkor Wat. Angkor Wat is de naam van een van de vele, vele tempels die verspreid liggen op een gebied van vele vierkante kilometers groot. Vroeger waren er niet alleen tempels maar waren er ook koninklijke paleizen, paradeplaatsen enzovoort. Het waren enorme steden.
De derde tempel van 7 januari 2017 is eigenlijk een complex met tempels.
Boven op een heuvel.
Waar? Cambodja, in de buurt van Battambang.
Omdat we met de motortaxi gaan zien we veel van het platteland van Cambodja. Zo ook de vele typische huizen. Deze boerderijen bewoont men op de eerste verdieping. Dat wil zeggen dat de mensen daar slapen. Op de begane grond leven de mensen overdag. Daar zie je vaak de televisie staan, daar hangen de hangmatten om uit de hitte te blijven en rustig de avond in af te wachten. Daar wordt bijvoorbeeld gekookt.
Rijstvelden.
Dat daar. Die piek boven op de heuvel. Dat is Phnom Sampov. Dat is het laatste doel van de dag.
Gelukkig treffen we aan de voet van de heuvel een groep geestelijke leiders. Hen gaan we volgen.
Onderweg heb je dan bijvoorbeeld dit uitzicht.
Ssst, niet wakker maken.
We worden met vreemde taferelen geconfronteerd.
De top bereikt.
Het is een plaats voor mooie plaatjes.
Maar let wel: het is niet alles goud wat er blinkt.
Apen zijn heel vaak een dankbaar onderwerp van foto’s.
Een mooie deur op Phnom Sampov. Geliefd object om te fotograferen. Zie ook de Buddha op de olifant met drie gezichten.
Deze leerlingen zullen de Buddha niet tegenspreken.
In 2004 kochten we in Rumtek (plaats in Sikkim,
in India) een boek in het grote klooster.
Het klooster is ook een belangrijke Boeddistische school.
Boeken zoals het exemplaar dat wij hebben,
werden daar nog veel gebruikt.
Eerder schreef ik daar al eens een blog over: hier klikken.
Zelfde foto maar dan gekanteld. Dan kun je hem in meer detail zien.
Wat Banan was het tweede tempelcomplex op deze dag.
Via het hotel hadden we een soort motortaxi gehuurd die
ons de hele dag mee nam naar de drie complexen die we wilden zien.
Wat Banan was het tweede.
Een heel mooi complex gebouwd in de stijl van Angkor Wat (plateau
met daarop 5 torens) maar iets later gebouwd.
De tempel begon zijn leven als een Hindoeistische tempel maar
werd later omgrebouwd tot een Boeddhistische tempel.
Niet zo groot, niet in de allerbeste staat,
maar met een hele mooie dramatische ligging.
geen vermelding op Wikidepia dus even naar een andere web site gezocht.
Wat Banan is made up of four temple towers, with a further one in the centre.
The original temple dates back to 1050, and the reign of king Udayadityavarman I as a Hindu temple, later it was rebuilt using the same stones, as a Buddhist temple, around 1219, during the reign of king Jayarvarman VII.
Banan is built from sandstone and laterite, laterite being the fashionable material used so much nowadays for bars and hotel receptions in Phnom Penh and Siem Reap, it’s a light brown sediment rock with lots of small holes within it.
The towers are impressive and basically intact, if not a little shaky looking, but many of the carvings are headless, having been plundered.
Het vervoer deze dag, een motortaxi.
Deze tijd van het jaar zijn er veel trouwpartijen. de horeca heeft zich daar op ingesteld.
Onderweg stoppen we even bij een brug en een modern Boeddhistisch complex.
Een medeweggebruiker.
De brug is nog meebetaald door de Amerikanen als ondersteuning bij de wederopbouw.
Deze rivier kan af en toe wel een brug gebruiken.
Tempelversiering.
Modern Boeddhistisch tempel- en kloostercomplex.
Deel van het tempelinterieur.
Tempelversiering.
Het restaurant van deze middag bij Wat Banan.
Wat Banan ligt op een heuveltop dus eerst een flink stuk klimmen.
De schubben van de slang op de trapleuning.
Het laatste stuk naar boven is nog steiler.
Het eerste zicht op Wat Banan. Zo staan er 5 torens op het platform.
Dit is een tweede toren.
Er is veel beeldhouwwerk te zien maar vaak is het erg beschadigd. Door de tijd, het weer en de wind of door plunderaars.
Dit is een typische versiering van muren (het kader en de pilaren van ‘gestapelde ringen’), vooral bij ommuringen van tempelcomplexen.
Het is een zoekplaatje maar hier zijn alle 5 de torens van Wat Banan te zien. Heel indrukwekkend als je dit zo voor de eerste keer ziet.
De torens zijn prachtig van vorm en helemaal bewerkt. Dat tussen al die natuur is prachtig.
De binnenkant van een van de torens.
Een ingang en doorkijkje van een van de torens.
Hier en daar liggen nogal wat losse stukken.
Wat Banan, onderweg naar beneden.
Een leeuw (gezien vanaf de achterkant) die als beschermer van het complex staat opgesteld.
Het uiteinde van de trapleuning.
Beide leeuwen, vooraanzicht.
De idyllische lunchplaats beneden bij War Banan. Tijd om nog even uit te rusten.
Na een reisdag hebben we besloten een paar tempels
te bezoeken in de omgeving van Battambang (de tweede stad van Cambodja).
Battambang is heel anders dan Phnom Penh: geen hoogbouw, overzichtelijk
en een stuk rustiger.
De eerste tempel was een schot in de roos.
Voor een leek op gebied van Cambodjaanse kunst is Wat Ek Phnom
een geweldig beginpunt.
Het geeft je de kans om meer begrip te krijgen voor de architectuur
door de beperkte schaal (beperkt maar niet klein).
De tempel ligt prachtig verscholen achter een Boeddhistisch
monument en tempel en in het bos.
Het enorme monument in de vorm van deze grote Boeddha waarachter Wat Ek Phnom verborgen ligt.
Daar ligt Wat Ek Phnom tussen de bomen en struiken.
De berg stenen die we de komende dagen nog zo vaak zullen zien is het symbool voor de heilige berg van het geloof. Zowel in het Hindoeisme als in het Boeddhisme komen heilige bergen voor.
Op wikipedia staat het een en ander over Wat Ek Phnom.
Wikipedia:
Wat Ek Phnom is an angkorian temple located on the left bank of the Sangkae River near the Peam Aek spot approximately 13 km north of the city of Battambang in north western Cambodia.
It is a Hindu temple built in the 11th century under the rule of king Suryavarman I.
Although partly collapsed and looted it is famous for its well-carved lintels and pediments.An enormous white-stone sitting Buddha statue leads to the modern Buddhist pagoda Ek Phnom surrounded by 18 Bodhi Trees. The site is deemed as a very popular picnic and pilgrimage destination for Khmers at celebration times. The pagoda opens the way to the ruins of the ancient hinduist temple.
The ancient temple, built of sandstone blocks and enclosed by the remains of a laterite outer wall and a Baray, consists of small temples or prasats on a platform and measures 52m by 49m.
Mostly reduced to ruins today only the main towers of the temple remain standing whose upper flanks hold some fine bas-reliefs.
Samenvatting en vertaling:
Wat Ek Phnom is een Hindoe-tempel op 13 kilometer van Battambang.
De tempel is gebouwd in de 11e eeuw onder Koning Suryavarman I.
Al is de tempel gedeeltelijk in verval (onder andere door plundering)
staat de tempel bekend voor de mooi gebeeldhouwde dorpels.
Een wit, stenen Boeddha leidt de weg naar een moderne Boeddhistische tempel
omrings door 18 Bodhi-bomen. De plaats in een populaire pick-nick plaats
en pelgrimsbestemming. Vanuit de Boeddhistische pagode kom je bij
de antieke tempel. Het platform van de tempel is bijna
50 meter in het vierkant.
Wat Ek Phnom.
Nu met de Boeddhistische pagode op de achtergrond.
Een dergelijk gebouw heeft altijd wel een aantal doorkijkjes.
Ik ben eerst eens rond de tempel heen gelopen. Pas daarna er op geklommen en de binnenkant bekeken.
Detail van de vorige foto.
Hier en daar afgesleten maar je krijgt een goed beeld van hoe de tempel er uit heeft kunnen zien.
De binnenkant is gestut en veilig gemaakt voor bezoekers.
Restanten van wat voor mij het achterterrein van de tempel was. Maar misschien zat aan deze kant wel de ingang.
Wat Ek Phnom.
De moderne Boeddhistische tempel.
Detail van de vorige foto met de schilderingen tegen het plafond.
Rond de enorme Boeddha staan er nog een reeks ‘kleinere’ beelden.
Versiering van de Boeddhistische tempel.
Een trapleuning in de vorm van een slangelijf met meerdere koppen (hier 5) zullen we in de Cambodjaanse tempels nog vaker zien.
We laten deze enorme Boeddha achter ons.
Een serie foto’s van een wandeling in de stad.
Cambodja heeft een koningshuis en een communistische regering. Dit is de reclame voor de Volkspartij van Cambodja.
Boeddhabeelden zijn er in allerlei maten en stijlen te koop.
Rechts koop je de beelden in Bayon stijl.
Boomtempeltje.
Nog even langs het koninklijk paleis.
Een soort vogeltjesflat.
Lotusbloemen nog in de knop.
Kokos.
Dit is een monument voor een zangger die tegen de regering op kwam en om het leven kwam. Heel precies ken ik het verhaal niet.
In de set dia’s die ik heb laten inscannen
zijn er ook een aantal die ik niet meerr kan schikken
naar tijd of plaats.
Ze zijn in India gemaakt, in Rajasthan of Chitwan of Nepal.
Maar waar precies weet ik niet meer.
Zijn ze misschien nog van een andere vakantie in India.
Vermoedelijk niet.
Deze foto is in Nederland gemaakt. Na afloop van de vakantie wou ik een foto maken die zou aangeven waar we geweest zijn. Ik had een kaart en metalen revetten. Om nou te zeggen dat dit een heel helder beeld geeft van de plaatsen die we bezocht hebben.
De 35-daagse reis wordt niet meer in de samenstelling aangeboden
zoals wij die toen maakten.
Maar we deden in ieder geval de volgende plaatsen aan:
Delhi
Fatehpur Sikri
Bikaner
Jaisalmer
Jodhpur
Udaipur
Jaipur
Agra
Varanasi
Chitwan nationaal park
Pokhara
Bhaktapur
Kathmandu
Een onderdeel van de serie is in ieder geval een aantal ambachten. Zoals deze kleermaker.
Metaalbewerker.
Snoepmaker of snackbereider.
Voorganger.
Berijder van een fietstaxi.
Nieuwsgierig.
Niet populair bij de strijders voor een beter milieu. Maar uit dierlijke uitwerpselen maakt men deze ‘pannekoeken’ die in gedroogde vorm het heel goed doen als brandstof.
Kapper.
Nog meer fietstaxi´s net voor de ondergaande zon.
Hiervan is de plaats bekend. Deze foto is gemaakt in de rattentempel van Karni Mata.
Wikipedia:
Karni Mata Temple (Hindi: करणी माता मंदिर) is a Hindu temple dedicated to Karni Mata at Deshnoke, 30 km from Bikaner, in Rajasthan, India. It is also known as the Temple of Rats.
The temple is famous for the approximately 25,000 black rats that live, and are revered in, the temple. These holy rats are called kabbas, and many people travel great distances to pay their respects. The temple draws visitors from across the country for blessings, as well as curious tourists from around the world.
Ook hiervan is de naam bekend. Dit is de Tharwoestijn in India.
Dit lijkt me een typische tekening-muurschildering van een haveli. Waarschijnlijk gaat het hier om een portret van een Europeaan.
Troon, vermoedelijk Jaipur.
De details zijn schitterend.
Is het een fontein of een plafond.
Waarom deze foto er tussen zit weet ik niet precies. Maar goed waarschijnlijk is dit Jaipur.
Heilige koeien.
Onderweg kwamen we ook een soort veldhospitaal tegen. We werden uitgenodigd om een kijkje te nemen. Dit hier was de plaats waar de rontgenfoto´s werden genomen. Kijk maar eens aan de waslijn.
Spoorwegwerkers.
Haveli.
Wikipedia:
Haveli is a traditional townhouse or mansion in India, Pakistan, Nepal and Bangladesh, usually one with historical and architectural significance. The word haveli is derived from Arabic haveli, meaning “partition” or “private space” popularised under Mughal Empire and was devoid of any architectural affiliations. Later, the word haveli came to be used as generic term for various styles of regional mansions, townhouse and temples found in India, Pakistan, Nepal and Bangladesh.
Marktkoopman.
Nog niet zo heel lang geleden bezochten we Jaipur
voor een tweede keer.
Sommige dingen waren niet veranderd en blijven mooi.
Een must see is het Town palace, het stadspaleis van de maharadja. Het gebouw is nog steeds in gebruik door de voormalige koninklijke familie. Toen we er de tweede keer waren, was het binnenplein waar deze prachtige gevel aan grenst, midden in een metamorfose. Het was verhuurd voor een feestje en bij 30 graden (of zoiets) was men vele, vele bloemstukken aan het schikken. In de brandende zon. Allemaal voor een feestje later die dag. Voor sommige mensen, ook in India, mag het wat kosten.
Hier is te zien met wat een enorm vakmanschap de schermen gemaakt zijn in de ramen. Ze ontnemen de zonnestralen een deel van de mogelijkheid naar binnen te schijnen, ze zijn toch nog doorzichtig, laten de wind door en zijn prachtig om te zien.
Het stucwerk met beschildering en ingelegde stenen is adembenemend.
Hawa Mahal of het Paleis der Winden. Een fantastische uitvinding. Je wil je vrouwen niet zomaar over straat laten gaan maar hen niet de kans ontnemen het leven op straat te zien of er zelfs een beetje aan mee te doen. Je bouwt een ‘paleis’, een gebouw dat voornamelijk bestaat uit ramen waaraan je kunt zitten met direct daarachter gangen. Zo zit je binnen maar toch ook buiten. Natuurlijk, met een dergelijke oplossing moet je in onze cultuur niet aankomen maar zeg niet dat er niet creatief nagedacht werd.
Zo zien de smalle gangen in de Hawa Mahal er ongeveer uit. Ik garandeer niet dat de foto daar gemaakt is. De foto kan ook uit het stadspaleis of uit de paleizen op de heuvels net buiten de stad komen.
In 1995 bezochten we Khajuraho.
We mochten de tempels alleen bezoeken zonder leren schoenen en
het was er zo heet.
Op blote voeten ging al snel niet meer.
Ik herinner me dat ik op een flap van mijn rugzak ging staan
om mijn voeten te ontzien.
De volgende foto’s zijn van die dag in begin 1995.
Het tempelcomplex in Khahuraho is niet heel erg groot. Hier zie je de tempels liggen in een verder goed begaanbaar terrein.
De tempels zijn bekend (of berucht) vanwege het beeldhouwwerk.
Sommige tempels stonden in de steigers. Geen zware metalen steigers zoals we die thuis kenden maar van lokaal materiaal: bamboe en touw.
Maar de meeste tempels stonden er mooi bij.
De tempels van Khajuraho.
In 1995 landden we in New Delhi.
De eerste indrukken waren verwarrend maar we trokken
er toch op uit. Voorzichtig.
We bezochten in Delhi twee sites waarvan er nu nog dia’s zijn:
de Jama Masjid en het Rode fort.
Een korte serie foto’s:
Dit is de ingang van het Rode fort vanaf de stad. Boven op het enorme paleizencomplex staat de trotse vlag van India.
Ben je dan door het poortencomplex en je kijkt terug dan is dit het beeld. Ook in 1995 waren er veel Indiase toeristen die het Rode fort bezoeken.
Zoals deze groep meisjes die we in de tuinen tegen kwamen. Ik had eigenlijk geen beeld bij een fort in India. Deze combinatie van paleizen, woonruimtes, kazernes, moskeeën en tuinen.
Hier een doorkijkje.
Wikipedia:
Het Rode Fort van Delhi of Lal Qila (Hindi) is een ommuurd paleis in Shahjahanabad, in Delhi. Het Rode Fort ligt aan de rivier Yamuna. Het is één van de bekendste bezienswaardigheden in Delhi, en maakt deel uit van de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het is ook de plaats waar de minister-president van India elke 15 augustus een toespraak houdt, op de dag dat India onafhankelijk werd van Groot-Brittannië.
Het fort werd als paleis gebouwd door de Mogolse keizer Shah Jahan.
De tweede bezienswaardigheid waarvan ik nog foto’s heb is de Jama Masjid.
Dit was de eerste keer dat we in India de enorme open moskeeën bezochten. Het is eigenlijk een groot ommuurd terein met fonteinen en richting oosten een ondiep, open gebouw met daarop ui-vormige koepels. En natuurlijk met minaretten. Een van de minaretten kun je beklimmen (of dat vandaag nog kan weet ik niet). Wij hebben toen die attractie maar aan ons voorbij laten gaan.
Een van de minaretten van de Jama Masjid.
Voor de duidelijkheid. In 1995 waren de veiligheidsmaatregelen voor beklimmers van de minaret beperkt.
In de Jama Masjid bevint zich een heiligdom: ‘the tomb of Shaikh Salim Chishti’.
De marmeren schermen in de ramen zijn doorzichtig door het fijne werk. Hier krijg je daar een idee van.
http://www.jamamasjid.org/2017/05/jama-masjid-delhi-history.html
One of these is the tomb of Shaikh Salim Chishti, the patron saint of Sikri. It is a small, square and attractive building in marble. The pierced screens of the corridor of this tomb are very finely worked. Close by and to the east of the tomb of the Shaikh attends the mausoleum of Islam Khan, a grandson of the saint, built in 1612.
Wikipedia:
De Vrijdagmoskee van Delhi of de Masjid-i-Jahan Numa (مسجد جھان نمہ) is de belangrijkste moskee van Delhi in India. De moskee werd gebouwd door de Mogel Sjah Jahan. De bouw was in 1656 gereed. Het is een van de grootste en bekendste moskeeën van India.
Een soort ‘greatest hits’.
Er volgt nog een blog met daarin meer zicht op de route die
we in 1995 volgden maar deze plaatsen (hier op alfabetische volgorde)
kwamen er in voor. En er zijn dia’s van.
Laat ik tegendraads beginnen bij het einde van het alfabet: Varanasi. Ik kan zeggen dat er niet veel veranderd was in 2016.
Het paleis in het midden van het meer in Udaipur (Taj Lake Palace). Ook toen al een hotel, we hebben er gegeten. En ja, dit is het paleis dat Roger Moore als James Bond een keer bezoekt.
Film: Octopussy (1983)
Location: Lake Picchola, Udaipur
Paleisingang, Udaipur. Een paleis is natuurlijk niet genoeg.
Paleis in Udaipur.
Onevenaarbaar. Bikaner. Woestijstad in Rajasthan.
Buiten de stad was er een ‘tank’, de watervoorraad van de stad. Daar zat deze man rustig te spelen. Mooi met zijn schoenen netjes apart weggezet op een kleed. Persoonlijk vind ik dit een van de mooiste foto’s die ik gemaakt heb.
Deze prachtig bewerkte, stenen deurstijlen gaven toegang tot een tempel in Bikaner.
Detail van de stijlen.
De dorpel.
Dit was die tempel in Bikaner.
Een prachtig Jain kunstwerk in Bikaner. De Jains vormen een richting binnen het Hindoeisme.
Onlangs zijn we door al mijn dia’s heengegaan
en hebben we besloten van welke we digitale files laten maken.
Dat is gebeurd.
Hier een deel van de dia’s die we gemaakt hebben in 1995.
We maakten toen een reis door Rajasthan, we gingen naar
Chitwan National Park en we bezochten Nepal. In totaal duurde de reis
met Djoser 35 dagen.
Het was ons eerste bezoek aan India.
De eerste gezamenlijke reis buiten Europa en het was TOP!
Van de details van de dia’s na al die jaren kan dat niet gezegd worden. Sommige lijken wel half vergaan. Maar dat levert ook weer mooie effecten op. Dit is de Taj Mahal. Hier is een zicht op het hele complex, waarschijnlijk vanaf het Rode fort, aan de andere kant van de rivier Yamuna. Van de Taj Mahal zien we meestal alleen dat schitterende witte grafmomument maar het ligt tussen twee identieke, maar gespiegelde, moskeeen. Daarnaast zijn er nog vele bijgebouwen. Het is betoverend.
Dit is een raam met een zitje in het Rode Fort in Agra. De dia’s zaten niet meer op volgorde. Bij het inscannen wordt daar ook geen rekening mee gehouden. De reconstructie (welke dia bij welk deel van de reis) doen we dan ook op basis van mijn geheugen en op basis van wat we weten van India.
Dit is het zicht vanaf de Taj Mahal op een van de twee moskeeen die om het grafmonument staan. De reden van twee moskeeen, waarbij ten moinste van een moskee het punt naar het oosten niet correct is, is puur de symetrie die de bouwmeester wil bereiken. Opdracht geslaagd!
Een van de minaretten verbergt voor het oog van de camera de zon.
De zon was er al vroeg. Er waren extra dure toegangskaartjes voor die toeristen die voor de Indiase toeristen het terrein op wilden en in ‘alle rust’ de Taj Mahal wilden bezoeken.
Dit is een ander grafmonument in Agra: Tombe van Itimad ud-Daulah. Men zegt: een schetsontwerp voor de Taj Mahal. Ga ja naar Agra bezoek dan ook het grafmonument voor onze landgenoot Jan Willem Hessing. Hebben wij ook gedaan maar zonder foto’s zo lijkt het.
Waarschijnlijk het grafmonument van Itimad ud-Daulah.
In Phnom Penh brachten we ook een bezoek aan het complex
dat het koninklijk paleis bevat.
Het is een groot terrein in het centrum van de stad
met een aantal prachtige gebouwen.
De paleismuur.
Een hekwerk in het complex.
Al de gebouwen hebben een eigen naam en functie. Die zijn in de rondleiding een beetje verloren gegaan.
Dit beantwoordt helemaal aan het sprookjesachtige image van Cambodja.
Ondanks de drukte met de toeristen stralen deze beeldjes rust uit.
Een hele lange muurschildering.
In het complex zijn ook grote grafmonumenten.
Dit is een standbeeld voor Norodom I.
Herinnering aan grandeur.
Ook als ik op vakantie ben probeer ik altijd
de belangrijke musea in een land mee te nemen.
Dus op 4 januari van dit jaar heb ik in Phnom Penh
het Nationaal Museum van Cambodja bezocht.
Eigenlijk de eerste grootschalige kennismaking met werk uit Cambodja.
Op mijn weblog passeerde soms wel een kunstwerk uit Cambodja
maar ik had geen echt beeld bij het land, de kunststromingen enz.
Angkor Wat was een kreet.
Dan kom je in dit prachtige, voornamelijk houten museum, een
soort koloniale droom. Het gebouw zou zo in de Efteling kunnen staan.
Maar de kunst was overweldigend.
Zowel vanwege de kwaliteit van het werk als de aantallen.
Een beeld van de museumopstelling.
Sommige van de vitrines waren al oud. Het waren soms kunstvoorwerpen of op zijn minst antiek op zich zelf.
Buddha, Sangkat Da, Kampong Leng, Kampong Chhnang, pre-Angkorian period, 7th century, bronze.
Bull of Shiva, Angkor Wat, 12th century.
Beschilderd paneel van een raam in het museum.
Dit is de binnenplaats van het museum. Dat geeft een goed beeld van het gebouw.
Shiva Prasat, Phnom Krom, Angkor, Seam Reap, Angkorian period, early 10th century.
Khmer statue head of Brahma, Koh Ker, Srayang District, Preah Vihear Province, 10th century, sandstone.
Aan dit zandstenen beeld zit een triest verhaal.
Een dat we in het museum vaker tegen komen:
Two sandstone statue heads in the 10th century in the Koh Ker style.
These two heads were looted from a temple of Koh Ker groups during the civil war 1970’s.
Cambodian ambassador to France, HE HOR Namhong was informed by a friend that he saw two Khmer stetue heads up for sale for $ 1 million.
After visiting these statues HE HOR Namhong has found that these are genuine Khmer antiquities.
Se HOR Namhong was then complained to the Central Office of fight Against Trafficking in Cultural Proporty,
which referred to the Tribunal of Paris, fortunatly SE HOR Namhong knew the magistrate Mrs Pellegrini
who ordered the seizure of these 2 statues and handed to HE HOR Namhong in 1994.
The two statues are kept at the residence of the Ambassador of Cambodia to Paris until their return to Cambodja 16 March 2016.
After studying the process of reassembling the two heads, the results show that these two heads
belong to a large statue of Brahma, looted ruin a group of Koh Ker temple, built in the 10th century
during the reign of King Jayavarman IV (921 – 941 AD).
Korte samenvatting:
Twee hoofden van standbeelden werden gedurende de burgeroorlog van de jaren ’70
gestolen en naar het buitenland vervoerd.
De Cambodjaanse ambassadeur in Frankrijk werd gewezen op een veiling waar
2 hoofden werden aangeboden voor 1 miljoen dollar.
In 1994 werden de hoofden terug gegeven aan de ambassadeur.
Het duurt dan tot maart 2016 voordat de beelden terugkomen in Cambodja.
Het gaat om het hoofd van Brahma, gestolen uit de Koh Ker-tempel en
ze zijn gemaakt tijdens de regeerperiode van
Koning Jayavarman IV (921 – 941 na Christus).
Vajimukha, Prasat Neang Khmau, Takeo, Angkorian period, Koh Ker-style, 1st half of 10th century.
Fronton with combat of Bhima and Duryodhana, Banteay Srei, Siem Reap, Angkorian period, Banteay Srei style, late 10th century.
Detail van vorige afbeelding.
Garuda.
Monkey, Banteay Srei, Siem Reap, Angkorian period, Banteay Srei style, late 10th century.
Reclining Vishnu, Prasat Western Mebon, Angkor, Siem Reap, Angkorian period, Baphuon style, 11th century.
Slechte foto, helaas. Bas-relief of Banteay Chhmar, Angkorian period, Bayon style, late 12th – early 13th century.
Kort samengevat:
In juli 1996 werden twee bas-reliefs gestolen en
over de grens naar Thailand gebracht. Daar werden de dieven aangehouden.
In 2000 werd bepaald dat de stukken niet terug naar hun vindplaats kunnen gaan
maar in het museum moeten worden ondergebracht.
Vraag is: hoeveel wordt er gestolen en niet aangehouden of nooit
teruggevonden?
De foto is niet best maar deze prachtige oude vitrine met kronen kon ik niet van mijn blog aflaten. Prachtig.
Rechts voor: Buddha in meditation, Modern period, 19th century. Links: Maitreya, Phnom Penh, Modern period, 1930.
Heel, heel veel Boeddha’s.
Het verhaal van het pontstaan van Phnom Penh is leuk.
De plaats die er bij hoort, Wat Phnom, bezoek je daarom
misschien als je in Phnom Penh bent.
Een echte topattractie is het misschien niet maar er zijn
veel mensen en dus veel te zien.
Wat Phnom.
Phnom Penh is volgens een mythe ontstaan in het jaar 1372 toen een welgestelde weduwe, mevrouw Daun Penh, na een overstroming een boom aantrof in het slib op de plaats waar de Mekongrivier en de Tonle Saprivier bij elkaar komen.
Mevrouw Penh trof in de boom een viertal Boeddhabeelden aan die uit een pagoda in Laos afkomstig waren.
Mevrouw Penh nam de beelden mee naar de heuvel (Phnom) waarop ze woonde.
Later verhoogde ze de heuvel en plaatste er een pagoda (wat) op.
Zo kwam de heuvel aan haar naam: Wat Phnom Daun Penh (tempel op de heuvel van mevrouw Penh).
De wat op de heuvel is het middelpunt van een levendige omgeving.
Offergaven.
Boeddha, de vormgeving van Indo-China.
Een beeld meer of minder, wat maakt het uitt?
Dit beeld was electrisch. De stralenkrans achter het hoofd bestond letterlijk uit stralen van electisch licht die aan en uit gingen.
De heuvel.
In het park rondom Wat Phnom.
Viceroy’s House, the end of an empire, the birth of two nations.
Met acteurs van Downtown Abbey had de film een fiasco kunnen worden.
Een film is echt iets anders dan een serie.
Maar een fiasco zou ik het niet noemen.
Een goede film dan.
Nee, daarvoor is de film te onevenwichtig.
Pas op, ik ben bevooroordeeld.
India is een fantastisch land met veel uitersten.
Daarom is zo’n deels heel mooie film over India aantrekkelijk voor mij.
Maar de grote onthulling bleef uit.
Die komt te laat in de film, is onvoldoende uitgewerkt
en maakt geen diepe indruk.
De film is voor mij niet romantisch, ja er is een liefdesverhaal in de film,
maar daar staan de bioscoopnieuws films tegenover.
Die tonen de ellende die de rellen voor de onafhankelijkheid en
de scheiding van India en Pakistan tot gevolg had.
Voor Moslims en Hindoes.
De regisseur (Gurinder Chadha) is te betrokken en daardoor moet er te veel in de film
met als gevolg dat niets voldoende diepgang heeft om echt interessant te zijn.
De muziek van A.R. Rahman is niet bijzonder genoeg om te blijven hangen.
Rest een aardige film, leuk voor een avondje bioscoop of
straks thuis op de video of pc.
Nog een minder leuk verhaal over Phnom Penh en het
Khmer Rouge-regime: Tuol Sleng Genocide Museum.
Het museum is gevestigd in de speciale gevangenis S-21.
Een van de vele verhoor- en martelcentra van Pol Pot.
Veel foto’s heb ik er niet gemaakt, want er was niet veel te zien.
Wat er te zien was, is verschrikkelijk.
Zeker als je weet wat het resultaat was. Dat hadden we immers net gezien.
Tuol Sleng Genocide Museum ziet er uit als een schoolgebouw. Dat was het ook voordat het regime het ging gebruiken als gevangenis voor politieke gevangenen. Het zit op de hoek van drukke straten. Het is niet groot en midden in de bewoonde wereld. Van hier vertrokken dag na dag vrachtauto’s in het donker naar de Killing fields.
De benedenverdieping van de gebouwen werden gebruikt als verhoor- en administratieve ruimtes. Dit is zo’n martelruimte.
Het terrein is ook echt een schoolterrein. Aan de zijkant schoolgebouwen, in het midden de ruimte waar scholieren wachten voor aanvang van de lessen.
De schoolklassen zijn heringericht tot cellencomplex. Hele kleine hokken van ruw metselwerk.
In de administratieve ruimtes is te zien hoe bijvoorbeeld van iedere gevangene een foto werd genomen en een biografie werd getikt. Het is een onwerkelijke belevenis. Na Choeung Ek helemaal.
Een of twee van de voormalige gevengenen zijn dagelijks aanwezig
als hun gezondheid het toelaat.
Van Chum Mey kocht ik er het boek ‘Survivor’.
Dat boek is eerder door mij hier beschreven.
Dit is een beetje een vreemde blog post over een dagje vakantie
in Azie, Cambodja om precies te zijn.
Een dag eerder waren we per boot vertrokken vanuit Chau Doc in Vietnam
naar Phnom Penh in Cambodja.
Op de eerste dag hebben we een gids georganiseerd om
The killing Fields te bezoeken.
Tussen 1975 en 1979 heerste de Khmer Rouge onder leiding
van Pol Pot over Cambodja. Gesteund door Vietnam en China (Mao)
werd er een soort agrarische staat opgelegd aan Cambodja.
Dat leidde tot de dood van ongeveer 20% van alle Cambodjanen.
de mensen kwamen om door allerlei oorzaken: van uithongering,
verplichte arbeid, slechte leefomstandigheden tot moord.
Onderdeel van deze genocide was het uitschakelen van
politieke gevangenen die eerst werden ‘verhoord’ in
speciaal daarvoor opgezette stations (bijvoorbeeld
Tuol Sleng of Security Prison 21 of S21) om daarna
te worden afgevoerd en vermoord op een van de speciale,
daarvoor geselecteerde plaatsen.
Een van die speciale plaatsen is Choeung Ek.
Deze plaats ligt dicht tegen het centrum van Phnom Penh aan
en is de officiele gedenkplaats.
Die bezoeken we eerst.
Choeung Ek Genocidal Center. Er is een stupa gebouwd om de effecten van de gebeurtenissen te visualiseren en om een plaat te maken om te gedenken. De stupa is gevuld met schedels, beenderen, kleding enz.
De geschiedschrijving is moeilijk in Cambodja.
Veel mensen die hebben geholpen bij het uitvoeren van de genocide
leven nog in Cambodja. Het land heeft nog steeds een communistisch regime.
Totalitaire regimes verdringen dergelijke gebeurtenissen liever.
Dat merk je ook aan alles wat er over geschreven wordt of wat mensen
je vertellen.
Dus als je bijvoorbeeld op wikipedia kijkt zie je verhalen die niet
precies aan elkaar gelijk zijn.
Zo staat er in het Nederlandstalige artikel van wikipedia:
Choeung Ek, ook wel de killing fields of velden des doods geheten, is een agrarisch gebied ongeveer 14 km ten zuiden van Phnom Penh in een boomgaard.
Gevangenen van Tuol Sleng werden hiernaartoe gebracht en omgebracht.
Om kogels te sparen sloegen de Rode Khmer kinderen dood door ze tegen bomen aan te slingeren of bij ouderen door hun hoofden met de achterkant van geweren in te slaan.
Ook doodbloeden werd veel toegepast.
Minimaal 20.000 mensen zijn hier omgebracht tussen 1975 en 1979.
Choeung Ek was slechts één van de vele killing fields (velden des doods) in Cambodja.
Het Engelstalige artikel wijkt op ‘details’ daarvan af.
Choeung Ek, the site of a former orchard and mass grave of victims of the Khmer Rouge – killed between 1975 and 1979 – about 17 kilometres (11 mi) south of Phnom Penh, Cambodia, is the best-known of the sites known as The Killing Fields, where the Khmer Rouge regime executed over one million people between 1975 and 1979.
Mass graves containing 8,895 bodies were discovered at Choeung Ek after the fall of the Khmer Rouge regime.
Many of the dead were former political prisoners who were kept by the Khmer Rouge in their Tuol Sleng detention center.Today, Choeung Ek is a memorial, marked by a Buddhist stupa.
The stupa has acrylic glass sides and is filled with more than 5,000 human skulls.
Some of the lower levels are opened during the day so that the skulls can be seen directly.
Many have been shattered or smashed in.
Vertaling:
Choeung Ek is een voormalige boomgaard en een massagraf van de slachtoffers van de Khmer Rouge – vermoord tussen 1975 en 1979 – ongeveer 17 kilometer ten zuiden van Phnom Penh. Het is de best bekende plaats van de plaatsen die bekend staan als The Killing Fields, waar het Khmer Rouge-regime meer dan 1 miljoen mensen executeerde tussen 1975 en 1979. Massagraven met in totaal 8.895 lichamen werden ontdekt in Choeung Ek na de val van het Khmer rouge-regime. Veel van de doden waren politieke gevangenen die eerst werden vastgehouden in hun Tuol Sleng gevangenis.
Vandaag is Choeung Ek een gedenkplaats, gemarkeerd door een Boeddhistische stupa. De stupa heeft doorzichtige kunststof wanden en is gevuld met meer dan 5000 menseleijke schedels. De lagere niveau’s zijn overdag open zodat men de schedules direct kan zien. Veel van de schedels zijn ingeslagen of volledig verbrijzeld.
Het verschil tussen 20.000 en 8.895 slachtoffers op
de desbetreffende plaats is wel erg groot.
Dit soort onnauwkeurigheden of verkapte beschuldigingen
kom je steeds tegen.
In Choeung Ek is een kleine tentoonstellingsruimte. Heel rudimentair.
Er is een film te zien met archiefbeelden en er zijn een paar
informatieborden. Allemaal heel beperkt.
Een van de borden toont Pol Pot, de leider van het Khmer Rouge-regime.
De tekst op dit bord is als volgt:
Pol Pot (original name Solath Sar)
Pol Pot was born in 1915 (year of the ox) in Kampong Thom province.
his father was a prosperous landowner.
At the age of six, he went to live with his brother, an official at the Royal Palace.
In Phnom Penh, he was educated at s series of French language school and as a Buddhist novice.In 1949, he was awarded a scholarship to study in Paris, but failed to obtain a degree.
While in Paris, Pol Pot became a member of the french Communist Party and devoted his time to political activity.Upon returning to Cambodja in 1953, he taught history and geography at a private high school and joined the clandestine communist movement.
He married Khieu Ponnary in 1956.
In 1960, he ranked number three in the then-Workers’ Party of Kampuchea.
He was named second deputy secretary in 1961 and party secretary in 1963.
He later led the Khmer Rouge army in its war against the Lon Nol regime.Pol Pot became prime minister of democratic Kampuchea in 1976 and resigned in 1979, but remained an active leader of the Khmer rouge.
He lived in exile, mainly in Thailand, unril his death on April 15, 1998.
His body was cremated on april 17, 1998.
Vertaling:
Pol Pot (werkelijke naam Solath Sar)
Pol Pot is geboren in 1915 (het jaar van de Os) in de provincie Kampong Thom, zijn vader was een welvarende landeigenaar. Op zesjarige leeftijd ging hij bij zijn broer wonen die werkte op het koninklijk paleis in Phnom Penh. Daar werd hij opgeleid op Franstalige scholen (dat staat er niet letterlijk maar ik denk niet dat hier bedoeld wordt dat hij les kreeg aan een school waar alleen de Franse taal op het programma stond) en was een beginnend Boeddhistische monnik (iets wat heel normaal was voor jongen mensen in Cambodja en dat niet betekent dat iemand ook monnik wordt).
In 1949 krijgt hij een beurs om in Parijs te gaan studeren maar maakt zijn studie niet af. Terwijl Pol Pot in Parijs was werd hij lid van de Communistische Partij en wijdde zijn tijd aan politieke activiteiten.
Terug in Cambodja in 1953 gaf hij les in geschiedenis en aardrijkskunde op een prive universiteit en werd lid van de clandestiene communistische beweging.
Hij trouwde Khieu Ponnary in 1956.
In 1960 was hij nummer 3 in de toenmalige Arbeiderspartij van Kampuchea.
In 1962 werd hij tweede ondersecretaris en in 1963 partijsecretaris.
Later was hij de legerleider van de Khmer Rouge in de strijd tegen het Lon Nol-regime
Pol Pot werd eerste minister in 1967 van Democratisch Kampuchea en diende zijn ontslag in, in 1979, maar bleef de aanvoerder van de Khmer rouge.
Hij leefde in ballingschap in vooral Thailand tot aan zijn dood op 15 april 1998.
Op 17 april 1998 werd zijn lichaam gecremeerd.
In deze tekst staat bijvoorbeeld ‘but failed to obtain a degree’.
Dat betekent: Pot Pot slaagde er niet in af te studeren.
Ergens anders las ik: de beurs van Pol Pot kwam te vervallen
waardoor hij gedwongen was terug te keren van Parijs naar Cambodja.
Zelfde resultaat, maar in de eerste verklaring is Pol Pot te dom
om af te studeren en in de tweede verklaring is Pol Pot slachtoffer.
37 Jaar na deze genocide is de waarheid nog ver te zoeken.
Deze plaat in Choeung Ek toont 23 documenten, 23 bibliografieen van slachtoffers van de Khmer Rouge. Wanneer de mensen werden opgesloten en ‘verhoord’ in bijvoorbeeld Tuol Sleng werd van hen een biografie gemaakt. Om er zeker van te zijn dat men de juiste persoon had. Een van de overlevers dankt zijn leven aan het feit dat hij technisch was en de schrijfmachine kom repareren die men in Tuol Sleng gebruikte om deze levensverhalen vast te leggen. Op 7 januari 1979 werden deze 23 documenten verzameld door Mr. Vann Nath en sindsdien bewaard. Mr. Vann Nath overleefde de genocide.
Informatiebord. De tekst is onder andere afkomstig van het boek van Chum Mey dat eerder op mijn blog besproken is.
In de tentoonstellingsruimte zijn ook een aantal schilderijen te zien die een geschilderd verslag van het genocideproces weergeven (gevangenneming, marteling, nachtelijk vervoer naar de Killing fields en moord).
Na de tentoonstelling volgt een korte rondleiding over the Killing Fields.
Het einde is dan de stupa.
Choeung Ek. Opgravingskuilen.
In het zand bij Choeung Ek liggen nog menselijke resten zoals bijvoorbeeld tanden.
Ooit was de boomgaard ook in gebruik als Chinese begraafplaats. Daarvan zijn nog sporen terug te zien.
Choeung Ek. De stupa is toegankelijk.
Op verschillende etages liggen daar de menselijke resten opgestapeld.
Choeung Ek. Schedels en beenderen in de stupa.
Kleding.
Choeung Ek Genocidal Center.
Argusvlinder 